kỹ nghệ phần mềm chương 4 quản lý dự án phần mềm.pdf

Bộ môn Công nghệ phần mềm – Khoa CNTT- ĐHCN- ĐHQGHN Kỹ nghệ phần mềm Slide 1CHƯƠNG 4: Quản lý dự án phần mềm KỸ NGHỆ PHẦN MỀM Bộ môn Công nghệ phần mềm – Khoa CNTT- ĐHCN- ĐHQGHN Kỹ nghệ

Trang 1

Bộ môn Công nghệ phần mềm – Khoa CNTT- ĐHCN- ĐHQGHN Kỹ nghệ phần mềm Slide 1

CHƯƠNG 4:

Quản lý dự án phần mềm

KỸ NGHỆ PHẦN MỀM

NỘI DUNG

Khái niệm dự án và quản lý dự án

Trách nhiệm của người quản lý

Các hoạt động quản lý

Một số kỹ thuật trong quản lý dự án

Công cụ trợ giúp quản lý

KHÁI NIỆM DỰ ÁN

Dự án là một tập hợp các công việc, được thực hiện bởi một tập thể, nhằm

đạt được một kết quả dự kiến, trong một thời gian dự kiến, với một kinh phí

dự kiến.

- Có chuyên môn khác nhau

- Công việc khác nhau

- Thời gian tham gia khác nhau

- Cùng phối hợp

- Thời gian bắt đầu

- Thời gian kết thúc

- Mốc trung gian (thời điểm trung gian)

- Vốn đầu tư cho dự án

- Có thể cấp thành nhiều giai đoạn

- Đặc tính/đặc điểm của kết quả

- Giá trị sử dụng và hiệu quả

VẤN ĐỀ THƯỜNG XẢY RA VỚI DỰ ÁN

Không hoàn thành đúng hạn

Xây dựng vượt quá dự toán

Chất lượng không đảm bảo

TÌNH HÌNH CHUNG

Về chi phí:

TÌNH HÌNH CHUNG (2)

Về thời gian:

Trang 2

TÌNH HÌNH CHUNG (3)

Kích cỡ Dự án

(Số chức năng)

Về khả năng

thất bại:

Tỷ lệ thất bại

KHÁI NIỆM QUẢN LÝ DỰ ÁN

Là hoạt động áp dụng các kiến thức, kỹ năng, công nghệ vào các hoạt động của dự án

Th ực thi và đảm bảo sự cân bằng:

Phạm vi, thời gian, chi phí, chất lượng

Yêu cầu chức năng và phi chức năng

Mong muốn và các nhu cầu khách hàng

Giải quyết các mong muốn của khách hàng hoặc

sự mong đợi từ dự án

Thời gian

Chất lượng Tài nguyên

Tam giác dự án

TRÁCH NHIỆM NGƯỜI QUẢN LÝ

Quản lý thời gian

lập lịch

kiểm tra/đối chiếu các tiến trình với lịch biểu

điều chỉnh lịch

Cần tạo độ mềm dẻo với lập lịch biểu

Quản lý tài nguyên

Xác định, phân bổ tài nguyên

Phân bổ, điều phối tài nguyên

TRÁCH NHIỆM NGƯỜI QUẢN LÝ (2)

Quản lý sản phẩm

thêm, bớt chức năng

Quản lý rủi ro

xác định, phân tích rủi ro

đề xuất giải pháp

Tổ chức cách làm việc

CÁC HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ DỰ ÁN

1.Khởi động 2.Lập KH

4.Giám sát Điều khiển 3.Thực hiện

5.Kết thúc

• 1 & 2 : Kế hoạch

• 3,4 & 5 : Triển khai

CÁC HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ (2)

Không

Xác đinh

dự án

Lập kế hoạch dự án

Kiểm soát

dự án

Tổ chức

dự án

Kết thúc

dự án

Xây dựng phác

Tạo cấu trúc phân cấp công việc

biểu

Lên ngân sách

Kết thúc

dự án

Thực hiện phân bổ tài nguyên

Theo dõi, điều phối tiến độ

Tiến hành phân tích

Có Lập kế hoạch lại?

Lập tổ

dự án

Trang 3

VIẾT ĐỀ ÁN

Mục tiêu

hình thành dự án: hiểu dự án, đấu thầu,

cơ sở để lập kế hoạch, phát triển

Chuẩn bị viết đề án

Xác định bài toán

Thu thập, nghiên cứu tài liệu nghiệp vụ

Xác định nguồn lực sơ bộ của dự án

Viết phác thảo

Xác định nguồn lực của dự án

Con người

Là nhân tố quan trọng nhất

Cần có các thành viên có năng lực

Mỗi giai đoạn cần số người, năng lực khác nhau

Phần mềm dùng lại được

Các phần mềm đã được đóng gói (dễ dàng sử dụng lại)

Các thành phần đã có kinh nghiệm (dễ dàng sửa chữa

để phục vụ cho dự án)

Các thành phần dùng lại ít có kinh nghiệm (chi phí cho sửa chữa lớn)

Phần cứng/công cụ phần mềm cần chia sẻ

VIẾT ĐỀ ÁN (2)

Tài liệu mô tả dự án – Các bước

Viết dự thảo

Chuyển cho đơn vị tài trợ (và khách hàng)

Tổ chức họp xét duyệt

Các bên ký

Sửa

Có cần sửa không ?

Tài liệu mô tả dự án – Nội dung

Mô tả dự án: Bối cảnh thực hiện dự án

Căn cứ pháp lý để lập dự án

Hiện trạng CNTT trước khi có dự án

Nhu cầu phải ứng dụng phần mềm

Đặc điểm, phạm vi phần mềm sẽ xây dựng

Mục đích và mục tiêu của dự án

Mục đích tổng thể của phần mềm: Tin học hóa hoạt động gì?

Mục tiêu của phần mềm: khối lượng dữ liệu xử lý, hoạt động nghiệp vụ cần tin học hóa, lợi ích thu được

Tài liệu mô tả dự án – Nội dung (2)

Phạm vi dự án

Nguồn nhân lực thực hiện dự án

người kiểm thử, người cài đặt triển khai

Tài liệu mô tả dự án – Nội dung (3)

Các điểm mốc thời gian quan trọng

Ngày nghiệm thu lần 1

Ngày nghiệm thu lần 2

Ngày đưa phần mềm vào ứng dụng

Kinh phí: phân theo giai đoạn

Lựa chọn công nghệ phát triển

Phần hiệu chỉnh/điểu chỉnh:

những sửa đổi so với bản phác thảo đầu tiên

Chữ ký các bên liên quan

Trang 4

Tài liệu mô tả dự án – Ý nghĩa

Là tài liệu xác định phạm vi dự án, trách

nhiệm người tham gia

Là cơ sở thống nhất giữa các bên tham gia

Mục đích và mục tiêu của dự án

Ai chịu trách nhiệm gì

Là bản cam kết giữa người quản lý dự án,

người tài trợ dự án và khách hàng

Không

Xác đinh

dự án

Kiểm soát

dự án

Tổ chức

dự án

Kết thúc

dự án

Xây dựng phác thảo công việc

Công bố

dự án

biểu

Lên ngân sách

Kết thúc

dự án

Lập tổ

dự án

CÁC HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ - Lập kế hoạch

LẬP KẾ HOẠCH – Khái niệm

Khái niệm

Là công việc tiếp tục suốt quá trình: từ khi

bắt đầu đến bàn giao sản phẩm

Được điều chỉnh thường xuyên mỗi khi có

thông tin mới

Nhiều kế hoạch khác cần được lập để trợ

giúp kế hoạch chính về lịch trình và ngân

sách

LẬP KẾ HOẠCH – Khái niệm (2)

Các loại kế hoạch dự án khác

Kế hoạch chất lượng Mô tả thủ tục và các chuẩn chất lượng áp dụng

Kế hoạch thẩm định Mô tả cách thức, nguồn lực và lịch trình thẩm định

Kế hoạch quản lý cấu hình

Mô tả thủ tục, cấu trúc quản lý cấu hình

Kế hoạch bảo trì Chỉ ra yêu cầu, chi phí và nguồn lực

cần cho bảo trì

Kế hoạch phát triển đội ngũ

Mô tả kỹ năng và kinh nghiệm của thành viên dự án sẽ cần

LẬP KẾ HOẠCH – Tiến trình

Tiến trình lập kế hoạch dự án

Thiết lập các ràng buộc , hạn chế ( thời gian,

Tiến hành đánh giá sơ bộ các tham số dự án

Xác định cột mốc và các xuất phẩm cần có

LẬP KẾ HOẠCH – Tiến trình (2)

Tiến trình lập kế hoạch dự án (2)

Thực hiện các hoạt động lặp lại suốt tiến trình:

Trang 5

Bộ mụn Cụng nghệ phần mềm – Khoa CNTT- ĐHCN- ĐHQGHN Kỹ nghệ phần mềm Slide 25

LẬP KẾ HOẠCH – Nội dung

Nội dung kế hoạch dự ỏn

Mở đầu

Xỏc định tiến trỡnh dự ỏn

Phõn tớch rủi ro

Cỏc yờu cầu về nguồn lực: phần cứng, phần

mềm

Phõn đoạn cụng việc

Lịch trỡnh dự ỏn

Cơ chế điều hành và bỏo cỏo

NỘI DUNG LẬP KẾ HOẠCH (2) Xỏc định tiến trỡnh thực hiện dự ỏn

Cỏc hoạt động của dự ỏn cần được tổ chức tạo ra cỏc đầu ra thấy được cho quỏ trỡnh quản lý

Cột mốc là điểm cuối của một tiến trỡnh hoạt động cú xuất phẩm

và cỏc bỏo cỏo yờu cầu

Xuất phẩm là kết quả của dự ỏn gửi tới khỏch hàng

Bản đặc tả

yêu cầu

Nghiờn cứu khả thi Phõn tớchyờu cầu Phỏt triểnmẫu Nghiờn cứuThiết kế yờu cầuĐặc tả

Bỏo cỏo khả thi Định nghĩayờu cầu đỏnh giỏBỏo cỏo Thiết kếkiến trỳc Bản đặc tảyờu cầu

Cột mốc

Xuất phẩm

Phõn đoạn cụng việc – Bảng cụng việc

Danh sỏch chi tiết những gỡ cần để hoàn

thành dự ỏn

Gồm 2 phần chớnh

Danh sỏch sản phẩm (Product Breakdown

Structure)

Danh sỏch cụng việc (Task Breakdown Structure)

NỘI DUNG LẬP KẾ HOẠCH (3)

Phõn đoạn cụng việc – Bảng cụng việc (3) NỘI DUNG LẬP KẾ HOẠCH (4)

Nhà mới 0.0

Múng bờ tụng

Ghộp sắt 1.1 Đổ múng 1.2

Xõy gạch 2.1.1

Cửa 2.2 Trần2.3 Tường

2.1

Trỏt 2.1.2

Vớ dụ bảng cụng việc

Phõn đoạn cụng việc – Bảng cụng việc (4)

Cỏc bước xõy dựng

Bước 1: Viết ra sản phẩm chung nhất

Bước 2: Tạo danh sỏch sản phẩm

Bước 3: Tạo lập danh sỏch cụng việc, mụ tả cụng

việc ở dưới mỗi sản phẩm mức thấp nhất

Bước 4: Đỏnh mó cho mỗi ụ của bảng cụng việc

Bước 5: Xột duyệt lại bảng cụng việc

Phõn đoạn cụng việc – Bảng cụng việc (5)

Là cơ sở để ước lượng chi phớ, kinh phớ dự ỏn

Cơ sở để xỏc định nhiệm vụ giữa cỏc cỏ nhõn

Cơ sở để xõy dựng lịch trỡnh dự ỏn

Trang 6

Phân đoạn công việc – Bảng công việc (6)

Ví dụ bảng công việc cho dự án phần mềm

0.0 Phần mềm

1.0 Yêu cầu

phần mềm 2.0 Sơ đồ thiết kếphần mềm 3.0 Chương trình(Mã nguồn) 4.0 Mã nguồn không còn lỗi

1.1 Thu thập

yêu cầu 2.1 Thiết kế phần mềm 3.1 Lập trình kế hoạch kiểm thử 4.1 Xây dựng

phần mềm

5.1 Kiểm thử phần mềm

Ước lượng

Kích cỡ phần mềm

Thời gian

Số người

Chi phí

Là đầu vào cho lập lịch

Ví dụ: Ước lượng công việc

Công việc Thời gian Công việc Thời gian

Lập lịch:

Xác định nhiệm vụ

Thời điểm bắt đầu, thời điểm kết thúc

Người thực hiện (số người, yêu cầu, )

Ràng buộc (mối liên hệ giữa các nhiệm vụ)

kiểm soát công việc

cần có độ mềm dẻo về thời gian

LẬP KẾ HOẠCH – Lập lịch (2)

Nhiệm vụ được giao phải:

Là công việc có kết quả bàn giao

Quy trách nhiệm cho một cá nhân

Có hạn định về thời gian

Có thể đo được (tiến độ, chất lượng)

LẬP KẾ HOẠCH – Lập lịch (3) Xác định ràng buộc nhiệm vụ:

Các ràng buộc về tài nguyên (con người, thiết bị)

Ràng buộc về tiến trình

Trang 7

Nội dung của hoạt động lập lịch

Phân dự án thành các nhiệm vụ và ước lượng thời

gian, nguồn lực thực hiện chúng

Tổ chức thực hiện đồng thời các nhiệm vụ để tối ưu

luồng công việc

Hạn chế sự phụ thuộc giữa các nhiệm vụ để tránh

tác động gây chậm trễ lẫn nhau

Sắp xếp các nhiệm vụ để tận dụng các nguồn lực

khác: người, thiết bị,

Phụ thuộc vào trình độ & kinh nghiệm người

quản lý

Khuyến cáo cho lập lịch

Giảm tối đa thời gian thừa

giảm tối đa các nhiệm vụ phụ thuộc

Tận dụng tối đa các nguồn lực

Điều phối tài nguyên hợp lý

Giảm tối đa các nhiệm vụ phụ thuộc

Xem xét các hạn chế

phụ thuộc tiến trình

Thực hiện quy trình lặp lại

theo dõi thực hiện công việc theo lịch

ước lượng, cập nhật lịch biểu

Sử dụng các công cụ tự động

Ví dụ lập lịch

ID Task Name Start End Duration Feb 22 2004 Feb 29 2004

Mar 7 2004

6

Ví dụ: Bảng công việc đã được xác định

Công việc Thời gian công việc Đi sau Công việc Thời gian công việc Đi sau

Ví dụ: Mạng công việc tương ứng

0

a(1)

d(4)

b(7)

k(2) h(4)

n(2)

0(1) l(3)

m(6) i(2)

r(2)

q(3) p(2) f(3)

e(4)

7

10 8

5

6 4

3

2

12

s(1)

TỔ CHỨC DỰ ÁN

Không

Xác đinh

dự án

Kiểm soát

dự án

Tổ chức

dự án

Kết thúc

dự án

Xây dựng phác

biểu

Lên ngân sách

Kết thúc

dự án

Lập tổ

dự án

Trang 8

TỔ CHỨC DỰ ÁN (2)

Lập tổ dự án (vẽ thành sơ đồ, mô tả)

Chức năng nhiệm vụ của từng bộ phận

Phân bổ tài nguyên cho từng bộ phận

Nhóm phân tích

Quản trị

dự án

Nhóm lập trình Nhóm Test

Giám đốc

dự án Khách hàng

Con người là yếu tố quan trọng nhất trong phát triển phần mềm

Các thành viên khác nhau về năng lực

Một số các công việc đặc thù không phải ai cũng làm được

lập trình hệ thống

giao diện đồ họa cao cấp

điều khiển thiết bị

cơ sở dữ liệu

TỔ CHỨC DỰ ÁN – Lựa chọn nhân lực (2)

Phần mềm cần được phát triển theo nhóm

Quy mô nhóm tối ưu: 3~8 người

Các loại thành viên nhóm:

lập trình viên

chuyên gia giao diện

chuyên gia miền ứng dụng

thủ thư phần mềm (quản lý cấu hình)

kiểm thử viên

Khuyến cáo cho lựa chọn nhóm

Không nên tổ chức nhóm quá lớn

thời gian cho giao tiếp sẽ tăng cao

khó tăng tốc độ bằng cách thêm người

Cần phân rã dự án thành các dự án nhỏ

Một số cách tổ chức nhóm

Nhóm ngang quyền (democratic team)

Công việc được thảo luận và các thành viên thống nhất giải

pháp chung

Các thành viên đều có kinh nghiệm và năng lực

Nhóm XP

ngang quyền, lập trình đôi và chịu trách nhiệm chung

Nhóm quyền lực tập trung (chief programmer team)

Nhóm trưởng có năng lực vượt trội, thiết kế chính

Các thành viên khác thực hiện công việc chi tiết

Nhóm làm việc hiệu quả

Các mục đích được thống nhất

Thành viên tin tưởng vào vai trò và mục tiêu

Chấp nhận mục tiêu và tiêu chí chất lượng

Có phương thức trao đổi thông tin hiệu quả

họp, trao đổi ý tưởng, kiểm soát thay đổi

Tạo được mối quan hệ hợp tác giữa các thành viên

Trang 9

CÁC HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ

Không

Xác đinh

dự án

Lập kế

hoạch dự án

Kiểm soát

dự án

Tổ chức

dự án

Kết thúc

dự án

Xây dựng phác

thảo công việc

Công bố

dự án

Tạo cấu trúc

phân cấp công việc

biểu

Lên ngân sách

Kết thúc

dự án

Theo dõi,

điều phối

tiến độ

Có

1 Nghiên cứu khả thi

2 Đo & Ước lượng

3 Lập lịch

Lập kế hoạch lại?

Lập tổ

dự án

MỘT SỐ KỸ THUẬT SỬ DỤNG

Kỹ thuật nghiên cứu khả thi

Đo và ước lượng dự án

Phương pháp đường găng cho lập lịch

NGHIÊN CỨU KHẢ THI

Xác định, phân tích các yếu tố

Phạm vi phần mềm

Khả thi về kinh tế

Khả thi về kỹ thuật

Khả thi về pháp lý

Các rủi ro và biện pháp khắc phục

NGHIÊN CỨU KHẢ THI (2)

Khả thi về kinh tế

Phân tích lợi ích, chi phí

Khách hàng # nhà phát triển: về quan điểm kinh tế Nhà phát triển cần thuyết phục khách hàng

Khả thi về kỹ thuật

Các yếu tố cần xem xét:

Khả thi về pháp lý

Không vi phạm:

luật, quy định trong hoạt động phát triển

bản quyền

tự do cá nhân

kiểm duyệt email, phá mật khẩu

Gây hại đối với bên thứ ba

virus, spam email

Các luật pháp khác

cung cấp các dịch vụ cấm,

Trang 10

Các nhân tố có thể làm dự án thất bại:

Rủi ro kỹ thuật: quá khó

Rủi ro kinh tế: quá đắt

Rủi ro thời gian: thời gian quá ngắn

phân rã yêu cầu

để phân tích

mức độ của nó

• cần thiết

• mong muốn

• tùy chọn (optional)

Báo cáo khả thi để quyết định

Triển khai dự án

Không triển khai

Xem xét lại

ĐO VÀ ƯỚC LƯỢNG DỰ ÁN

Đo phần mềm

Kích thước, chi phí, hiệu năng, chất lượng

Ước lượng

kích thước

chi phí

thời gian

ĐO DỰ ÁN

Qua dòng lệnh (LOC – Lines Of Code)

trực quan

phụ thuộc ngôn ngữ

Qua điểm chức năng (FP – Functional Points)

độc lập với ngôn ngữ

phụ thuộc các mô hình lựa chọn (tham số)

hiệu năng : KLOC/người-tháng

chất lượng : số lỗi/KLOC

chi phí : giá thành/KLOC

Độ đo

ĐO DỰ ÁN (2)

Đo theo dòng lệnh

Thế nào là một dòng lệnh?

Ngôn ngữ càng thấp thì tốc độ viết lệnh cao

Năng lực sản xuất của người lập trình cao???

Người viết mã dài dòng có lợi (năng lực sản

xuất cao) ???

ĐO DỰ ÁN (3)

Đo theo dòng lệnh (2)

Analysis Design Coding Validation Low-level language

Analysis Design Coding Validation High-level language

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	650,02 KB