Những điều cần biết về phương pháp “Mổ lấy thai” Webtretho Phương pháp mổ lấy thai là một phẫu thuật nhằm lấy thai nhi, nhau và màng ối qua một vết mổ ở thành tử cung đang nguyên vẹn..
Trang 1Những điều cần biết về phương
pháp “Mổ lấy thai”
(Webtretho) Phương pháp mổ lấy thai là một phẫu thuật nhằm lấy thai nhi, nhau và màng ối qua một vết
mổ ở thành tử cung đang nguyên vẹn
Các hình thức mổ lấy thai
Mổ lấy thai thường có hai hình thức cơ bản sau:
Mổ lấy thai chủ động: Ca mổ lấy thai đã được lên
kế hoạch từ trước khi chuyển dạ khởi phát, vì lý do để
mổ đã được làm rõ như: khung chậu của thai phụ quá hẹp khiến cho cuộc sanh nở trở nên khó khăn; huyết
Trang 2áp tăng vọt lên hoặc thai ngôi ngang
Mổ lấy thai cấp cứu: Đây là ca mổ lấy thai không
được lên kế hoạch trước, mà được thực hiện khi
những diễn biến trong lúc chuyển dạ không còn phù hợp với cuộc sanh nở theo ngã âm đạo nữa như: tim thai suy, chuyển dạ không tiến triển mặc dù đã sử dụng thuốc để giục sanh hoặc có thể do tình trạng của bản thân bạn trở nên xấu đi… Nếu bạn không được gây tê ngoài màng cứng trước thì thường cuộc
mổ sẽ tiến hành sau khi gây mê toàn thân
Khi nào cần phải mổ lấy thai
Ngày nay, mổ lấy thai được chỉ định trong những
trường hợp mà cuộc sanh ngã âm đạo tỏ ra không an toàn cho mẹ hay thai nhi Nhiều chỉ định rất rõ ràng nhưng cũng có những chỉ định chỉ là tương đối
Trong nhiều trường hợp, bác sĩ phải cân nhắc giữa
mổ lấy thai và sanh ngã âm đạo để có được quyết định tối ưu nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho mẹ và
Trang 3con
Sau đây là các chỉ định mổ thông thường nhất:
1 B ất xứng đầu chậu
2 Phát kh ởi chuyển dạ thất bại
3 R ối loạn cơn co tử cung không điều chỉnh được bằng thuốc
4 Sanh khó do c ổ tử cung
5 Nhau ti ền đạo trung tâm và phần lớn các trường hợp nhau tiền đạo bán trung tâm
6 Nhau bong non
7 Sa dây r ốn
8 Ngôi b ất thường
Trang 49 Suy thai trong chuy ển dạ
10 Thai kém phát tri ển trong tử cung, mạng sống bào thai đang bị đe dọa
11 Thai quá ngày có ch ống chỉ định phát khởi chuyển
dạ
12 V ết mổ cũ trên tử cung: Vết mổ bóc nhân xơ tử
cung lớn hay vết mổ trên thân tử cung vì những lý do khác như thủng tử cung trong khi nạo thai…
13 Các ch ỉ định khác:
- Herpès sinh dục đang tiến triển
- Chấm dứt thai kỳ sớm trên mẹ tiểu đường
- Dò bàng quang – âm đạo, trực tràng – âm đạo mới được phẫu thuật tạo hình
Nh ững yếu tố làm cho chỉ định mổ của bác sĩ cần
Trang 5phải cân nhắc lại:
Thai đã chết
Thai có dị tật quan trọng đã được xác định
Thai còn quá non tháng, khó có khả năng sống
Ngoài ra, có trường hợp chỉ định mổ lấy thai trên
mẹ vừa mới chết
Các tai biến của việc mổ lấy thai
Về phía người mẹ
Tai bi ến gần: Tử suất của mẹ (tỷ lệ thay đổi tùy theo
trình độ kỹ thuật, kinh tế xã hội của mỗi nước)
- Chảy máu do chạm phải động mạch tử cung, đờ
tử cung – tăng nhiều hơn khi gây tê, mê để mổ, do rách thêm đoạn dưới khi lấy thai
Trang 6- Nhiễm trùng thường là nhiễm trùng vết mổ, nhiễm trùng ối gây viêm phúc mạc, có thể dẫn đến cắt tử cung trong thời gian hậu phẫu
- Tai biến phẫu thuật như phạm phải các cơ quan lân cận như ruột, bàng quang, khâu phải niệu quản,
dò bàng quang – tử cung, dò bàng quang – âm đạo
- Các tai biến do gây mê – hồi sức
Tai biến xa:
- Sẹo mổ trên thân tử cung có thể nứt trong những
kỳ thai sau
Lạc nội mạc tử cung
Dính ruột, tắc ruột
Về phía con
Trang 7Thai nhi có thể b
ị ảnh hưởng bởi thuốc mê, bị chạm thương trong khi phẫu thuật, hít phải nước ối Tiên lượng cho con cũng tùy thuộc vào kỹ thuật lấy thai trong những trường hợp ngôi bất thường
Chăm sóc hậu phẫu mổ lấy thai (diễn tiến bình thường)
Chăm sóc sau khi mổ
Chế độ ăn: Ngày thứ 1: việc hồi sức bằng đường tĩnh
mạch là cần thiết, không cần ăn uống gì Tuy nhiên, sau mổ vài giờ (khoảng 6 giờ), nếu bạn đã tỉnh táo, không buồn nôn, không có triệu chứng rối loạn tiêu hoá, có thể được cho uống từ từ các loại nước ưa thích, uống vài ngụm nước để khỏi khô miệng, nên uống tăng từ 1 – 2 muỗng canh (15 – 30ml) sau từng
15 phút, nên uống nước đường nóng vừa dễ uống lại vừa cung cấp năng lượng
Trang 8V ận động: Bạn nên vận động sớm ngay cả khi còn
nằm trên giường Nếu bạn mổ gây tê tuỷ sống hoặc gây tê ngoài màng cứng thì không nên ngồi dậy sớm sau mổ 24 giờ
Những lưu ý sau khi mổ:
S ự tiết sữa: Cho dù còn đau sau mổ bạn nên cho
con bú sớm, phản xạ bú của trẻ sẽ giúp kích thích tiết sữa
Cho con bú: Bạn nên cho con bú sữa mẹ nếu không
có chống chỉ định của bác sĩ vì ngoài những ưu điểm của sữa mẹ so với sữa nhân tạo, việc nuôi con bằng sữa mẹ còn có nhiều lợi ích khác cho cả mẹ lẫn con Một trong những lợi ích đó là giúp tử cung co hồi tốt hơn trong thời kỳ hậu sản, có thể phòng thiếu máu
Những điều nên tránh
- Bạn nên tránh làm việc nặng trong 3 tháng sau
mổ, ít nhất là trong 6 tuần sau mổ
Trang 9- Chỉ sinh hoạt vợ chồng nếu thấy khoẻ, không còn
ra huyết âm đạo
- Nếu bạn không triệt sản phải ngừa thai ít nhất là 2 năm
- Sản phụ đã mổ lấy thai có thể sanh một cách bình thường trong lần sau Tuy nhiên, một sản phụ có một vết mổ cũ trên tử cung luôn được coi là một sản phụ
có nguy cơ cao:
- Vì sẽ có nguy cơ bị những tai biến trong lúc mang thai và chuyển dạ cao hơn một sản phụ không có vết
mổ cũ
- Thêm nữa, các sản phụ đã có một vết mổ cũ trên
tử cung có thể phải mổ lấy thai ở lần mang thai tiếp theo
- Nếu đã có hai lần mổ lấy thai thì không được mang
Trang 10thai nữa vì nguy cơ vỡ tử cung trong lần mang thai sau đó là rất cao