Hạch toán chi phí SX và tính giá thành SP tại nhà máy Thiết bị Bưu điện

Hạch toán chi phí SX và tính giá thành SP tại nhà máy Thiết bị Bưu điện

Lời mở đầu

Nớc ta hiện nay đang trên con đờng đổi mới nền kinh tế, các doanh nghiệp

đã vợt qua đợc những bỡ ngỡ ban đầu của một nền kinh tế chuyển đổi, tự tin hơnkhi bớc vào sản xuất kinh doanh trong cơ chế thị trờng, chịu sự chi phối điều tiếtcủa các quy luật kinh tế của kinh tế thị trờng Song mỗi doanh nghiệp muốn tồntại và phát triển cần phải quan tâm tới yếu tố quản lý kinh tế một cách hiệu quả.Một trong những vấn đề cơ bản và đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp

đó là hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm với mục tiêu tiếtkiệm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận và doanh thu chodoanh nghiệp thì không thể không quan tâm đến vấn đề này

Với chức năng vốn có của nó là phản ánh toàn bộ hoạt động sản xuất kinhdoanh của doanh nghiệp, là căn cứ để các nhà quản trị thực hiện quản lý hiệuquả trong kinh doanh Chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm luôn là mốiquan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp cũng nh các cơ quan chức năng Nhànớc thực hiện công tác quản lý kinh tế Hạch toán chi phí sản xuất và tính giáthành sản phẩm có liên quan đến hầu hết các yếu tố đầu vào và đầu ra của quátrình sản xuất kinh doanh Do đó, để đảm bảo hạch toán chi phí sản xuất và tínhgiá hành sản phẩm chính xác kịp thời, phù hợp với đặc điểm hình thành và phátsinh chi phí ở mỗi doanh nghiệp là yêu cầu có tính xuyên suốt trong quá trìnhhạch toán

Nhân thức đợc vấn đề trên cùng với thời gian thực tập tại Nhà máy Thiết Bị

Bu Điện, đợc tìm hiểu thực tế tình hình hạch toán cũng nh quản lý sản xuất kinhdoanh tại Nhà máy, cùng với mong muốn góp phần hoàn thiện công tác tập hợp

chi phí và tính giá thành sản phẩm em đã lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác

hạch toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Nhà máy Thiết bị

Bu điện” làm luận văn tốt nghiệp của mình

Luận văn bao gồm các nội dung chính sau:

Phần I : Những lý luận chung về hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp.

Phần II : Thực tế công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Nhà máy Thiết Bị Bu Điện.

Phần III: Phơng hớng hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Nhà máy Thiết bị Bu điện.

Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này em xin chân thành cảm ơn s giúp đỡ

và hớng dẫn tận tình của Thầy Trần Quý Liên và các cô chú trong phòng kế toáncủa Nhà máy Thiết bị Bu Điện

Hà nội Ngày 30 tháng 5 năm 2001 Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thị Bích Nga

Phần I Những lý luận chung về hạch toán chi phí sản xuất và

tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp.

I Bản chất và vai trò của chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm trong doanh nghiệp

1 Bản chất chi phí và giá thành sản phẩm.

1.1 Chi phí sản xuất.

Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của toản bộ haophí lao động sống và lao động vật hoá cần thiết mà doanh nghiệp đã chi ra đểtiến hành hoạt động sản xuất trong một thời kỳ nhất định

Xác định nội dung chi phí sản xuất để thấy đợc bản chất của chi phí sản xuất làvấn đề có ý nghĩa quan trọng trong quản lý chi phí sản xuất của các doanhnghiệp

Chi phí sản xuất đợc hình thành do có sự chuyển dịch giá trị của các yếu tốsản xuất vào sản phẩm sản xuất ra và đợc biểu hiện trên hai mặt

Về mặt định tính, đó là bản thân các yếu tố về vật chất phát sinh và tiêu haonên quá trình sản xuất và đạt đợc mục đích là tạo nên sản phẩm.

Về mặt định lợng, đó là mức tiêu hao cụ thể của các yếu tố vật chất tham giavào quá trình sản xuất và đợc biểu hiện qua các thớc đo khác nhau mà thớc đochủ yếu là thớc đo tiền tệ

Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp cần phải có đầy

đủ yếu tố cơ bản là: Lao động, t liệu lao động và đối tợng lao động Quá trình sửdụng các yếu tố cơ bản trong sản xuất cũng đồng thời là quá trình doanh nghiệpphải chi ra những chi phí sản xuất tơng ứng: tơng ứng với việc sử dụng tài sản cố

định là chi phí về khấu hao tài sản cố định; tơng ứng với việc sử dụng nguyênvật liệu, nhiên liệu là chi phí về nguyên vật liệu, nhiên liệu; tơng ứng với việc sửdụng lao động là tiền lơng, tiền công, chi phí bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,kinh phí công đoàn Trong điều kiện nền kinh tế hàng hoá và cơ chế hạch toánkinh doanh, mọi chi phí tiền lơng, bảo hiểm xã hội, kinh phí công đoàn là biểuhiện bằng tiền của hao phí lao động sống, chi phí về khấu hao tài sản cố định,nguyên vật liệu, nhiên liệu là biểu hiện bằng tiền của hao phí lao động vật hoá Một doanh nghiệp sản xuất ngoài những hoạt động có liên quan đến sản xuất

và sản phẩm hoặc lao vụ, còn có những hoạt động kinh doanh khác có tính chấtsản xuất, ví dụ nh hoạt động bán hàng, hoạt động quản lý, các hoạt động mangtính chất sự nghiệp Do đó, không phải bất cứ khoản chi phí nào của doanhnghiệp cũng đợc gọi là chi phí sản xuất mà chỉ những khoản chi phí cho việctiến hành sản xuất mới đợc gọi là chi phí sản xuất

Thực chất chi phí sản xuất ở các doanh nghiệp là sự chuyển dịch vốn của doanhnghiệp vào đối tợng tính giá nhất định, nó là vốn của doanh nghiệp bỏ vào quátrình sản xuất

Chi phí sản xuất của doanh nghiệp phát sinh thờng xuyên trong suốt quá trìnhtồn tại và hoạt động của doanh nghiệp Nhng để phục vụ cho quản lý và hạchtoán kinh doanh, chi phí sản xuất phải đợc tính toán tập hợp theo từng thời kỳ:hàng tháng, quý, năm phù hợp với kỳ báo cáo Chỉ những chi phí sản xuất màdoanh nghiệp bỏ ra trong kỳ mới đợc tính vào chi phí sản xuất trong kỳ

1.2 Giá thành sản phẩm.

Xuất phát từ mục đính sản xuất và nguyên tắc kinh doanh trong nền kinh tếthị trờng mọi sản phẩm khi đợc tạo ra luôn đợc các doanh nghiệp quan tâm đếnhiệu quả do nó mang lại Để sản xuất và tiêu thụ một sản phẩm thì doanh nghiệpphải tốn hết bao nhiêu chi phí, các loại chi phí và tỷ trọng của từng loại chi phí,khả năng để hạ thấp các loại chi phí này Chỉ tiêu thoả mãn đợc những thông tinmang nội dung trên chính là giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền các chi phí sản xuất tính cho mộtkhối lợng sản phẩm (công việc và lao vụ ) nhất định hoàn thành

Việc giải quyết vấn đề giá thành sản phẩm bao giờ cũng phải gắn liền hai mặtvốn chứa đựng bên trong giá thành đó là:

- Chi phí sản xuất và chi phí tiêu thụ nội dung cơ bản của giá thành

- Lợng giá trị sử dụng đạt đợc biểu hiện thành khối lợng sản phẩm, hìnhthức biểu hiện của các yếu tố vật chất mang trong nó lợng chi phí tiêu hao đểcấu thành nên giá thành.

Hình thức và nội dung cấu thành giá thành là sự thống nhất thuộc bản chấtcủa giá thành Do vậy, việc nghiên cứu giá thành sản phẩm không bao giờ táchrời hai vấn đề này mà luôn đặt nó trong mối tơng quan giữa các đại lợng vốnnằm ngay trong kết quả của một quá trình sản xuất nhất định

Giá thành sản phẩm có các chức năng chủ yếu là bù đắp chi phí, lập giá và là

đòn bẩy kinh tế

Toàn bộ chi phí mà doanh nghiệp đã chi ra sẽ hoàn thành một khối lợng sảnphẩm, công việc lao vụ phải đợc bù đắp bằng chính số tiền thụ về tiêu thụ bánsản phẩm Việc bù đắp chi phí đầu vào mới chỉ đảm bảo đợc quá trình tái sảnxuất giản đơn Mục đính sản xuất và nguyên tắc kinh doanh trong cơ chế thị tr-ờng đòi hỏi các doanh nghiệp phải đảm bảo trang trải và bù đắp mọi chi phí đầuvào của quá trình sản xuất và có lãi

Do vậy, thông qua tiêu thụ, bán sản phẩm mà thực hiện giá trị sử dụng củahàng hoá Thông qua giá bán sản phẩm mà đánh giá mức độ bù đắp chi phí vàhiệu quả của chi phí

2 Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.

2.1 Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh.

Để đáp ứng yêu cầu quản lý, công tác kế toán phù hợp với từng loại chi phícần thiết phải tiến hành phân loại chi phí sản xuất kinh doanh theo tiêu thức phùhợp Việc phân loại chi phí sản xuất kinh doanh là sắp xếp các chi phí khácnhau vào theo từng nhóm, từng tiêu thức mang đặc trng nhất định

a Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung và tính chất kinh tế của chi phí.

Theo tiêu thức này thì các chi phí giống nhau đợc sắp xếp vào một yếu tố,không phân biệt chi phí đó phát sinh trong lĩnh vực hoạt động nào, ở đâu Căn cứvào tiêu thức này, chi phí sản xuất đợc phân loại thành:

- Chi phí nguyên vật liệu

- Chi phí nhân công

- Chi phí khấu hao tài sản cố định

- Chi phí dịch vụ mua ngoài

- Chi phí khác bằng tiền

Cách phân loại này có u điểm giúp cho doanh nghiệp biết đợc kết cấu, tỷ trọngcủa từng loại chi phí mà doanh nghiệp đã chi ra trong kỳ

b Phân loại theo mục đính và công dụng của chi phí.

Mỗi yếu tố chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ đều có mục đính và côngdụng nhất định đối với hoạt động sản xuất kinh doanh Theo cách phân loại này,

căn cứ vào mục đính và công dụng của chi phí trong sản xuất để chia ra cáckhoản mục chi phí khác nhau Do vậy, toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh trongkì đợc chia làm các khoản mục chi phí sau:

- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Chi phí về nguyên liệu, vật liệu chính,phụ, nhiên liệu sử dụng vào mục đính trực tiếp sản xuất sản phẩm

- Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm chi phí về tiền công, tiền trích bảohiểm xã hội, bảo hiểm y tế và kinh phí công đoàn

- Chi phí sản xuất chung: Đây là những chi phí dùng cho hoạt động sảnxuất chung ở các phân xởng, tổ đội sản xuất ngoài hai khoản mục chi phí trựctiếp ở trên bao gồm các khoản sau:

+ Chi phí nhân viên phân xởng: Tiền lơng, tiền công, các khoản phụ cấp, tríchbảo hiểm cho nhân viên quản lý phân xởng, nhân viên thống kê, thủ kho, kếtoán, tiếp liệu, công nhân vận chuyển, sửa chữa ở phân xởng

+ Chi phí vật liệu: Chi phí vật liệu sử dụng chung cho phân xởng nh vật liệu đểsửa chữa, bảo dỡng tài sản cố định của phân xởng, vật liệu văn phòng và nhữngvật liệu dùng cho nhu cầu quản lý chung ở phân xởng, tổ, đội sản xuất

+ Chi phí dụng cụ sản xuất: Phản ánh chi phí công cụ, dụng cụ cho nhu cầu sảnxuất chung ở phân xởng, tổ sản xuất, nh khuôn mẫu dụng cụ giá lắp, dụng cụbảo hộ lao động

+ Chi phí khấu hao tài sản cố định: Phản ánh toàn bộ số tiền trích khấu hao củaTSCĐ hữu hình, vô hình, thuê ngoài sử dụng ở các phân xởng

+ Chi phí dịch vụ mua ngoài: là chi phí về lao vụ, dịch vụ mua từ bên ngoài đểphục vụ cho hoạt động sản xuất chung ở phân xởng, tổ đội sản xuất nh chi phí về

điện, nớc, khí nén, hơi, điện thoại

lý và công tác kế toán, chi phí sản xuất kinh doanh còn có thể đợc phân loại theocác tiêu thức khác nh căn cứ vào phơng pháp tập hợp chi phí và mối quân hệ với

đối tợng chịu chi phí có chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp, theo nội dung cấuthành của sản phẩm có chi phí đơn nhất và chi phí tổng hợp

2.2 Phân loại giá thành sản phẩm.

Để đáp ứng các yêu cầu quản lý, hạch toán và kế hoạch hoá giá thành cũng

nh yêu cầu xây dựng giá cả hàng hoá, giá thành đợc xem xét dới nhiều góc độkhác nhau

a Phân loại theo thời gian và nguồn số liệu tính giá thành sản phẩm thì giá thành gồm:

- Giá thành kế hoạch: Việc tính toán, xác định giá thành kế hoạch sản phẩm đợc

tiến hành trớc khi tiến hành quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm do bộ phân kếhoạch thực hiện Giá thành kế hoạch của sản phẩm đợc tính trên cơ sở chi phísản xuất kế hoạch và đợc xem là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp, là cơ sở

để phân tích, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, kế hoạch hạ giáthành của doanh nghiệp

- Giá thành định mức: Cũng giống nh giá thành kế hoạch, giá thành định mức

cũng có thể thực hiện đợc trớc khi sản xuất tạo sản phẩm dựa vào các định mức,

dự toán chi phí Giá thành định mức đợc xem là thớc đo chính xác để xác địnhkết quả sản xuất kinh doanh

- Giá thành thực tế: Khác với hai loại giá thành trên, giá thành thực tế của sản

phẩm, lao vụ chỉ đợc xác định khi qua quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm đã

đợc hoàn thành và dựa trên cơ sở số liệu chi phí sản xuất thực tế đã phát sinh tậphợp trong kỳ

Giá thành thực tế sản phẩm là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh kết quả phấn đấucủa doanh nghiệp trong việc tổ chức và sử dụng các giải pháp kinh tế kỹ thuật đểsản xuất sản phẩm, là cơ sở xác định kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, có

ảnh hởng trực tiếp đến thu nhập của doanh nghiệp

b Phân loại theo phạm vi phát sinh chi phí: Giá thành sản xuất bao gồm:

- Giá thành sản xuất (giá thành công xởng ): Là chỉ tiêu phản ánh tất cả những

chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, chế tạo sản phẩm trong phạm viphân xởng nh chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chiphí sản xuất chung tính cho những sản phẩm, công việc, lao vụ đã hoàn thành

Đây là giá căn cứ tính toán giá vốn hàng bán và lợi nhuận gộp ở các doanhnghiệp sản xuất

- Giá thành toàn bộ ( giá thành tiêu thụ ): Giá thành toàn bộ của sản phẩm chỉ

đ-ợc tính toán xác định khi sản phẩm, công việc và lao vụ đđ-ợc tiêu thụ Nó là căn

cứ tính toán và xác định lợi nhuận trớc thuế của doanh nghiệp Giá thành tiêuthụ hay giá thành đầy đủ đợc tính nh sau:

+

Chi phí bán hàng +

Chi phí quản lý doanh nghiệp

3 Mối quan hệ giữa chi phí và giá thành sản phẩm.

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai mặt biểu hiện của quá trình sảnxuất, có mối quân hệ chặt chẽ với nhau, giống nhau về chất vì đều là những haophí về lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp đã chi ra trong quá

trình sản xuất và chế tạo sản phẩm Tuy nhiên, giữa chi phí sản xuất và giá thànhsản phẩm lại không giống nhau về lợng Sự khác biệt của chúng thể hiện ở chỗ:

- Chi phí sản xuất luôn gắn với một thời kì nhất định, còn giá thành sản phẩm lại gắn liền với một loại sản phẩm, công việc hoặc lao vụ nhất định

- Trong giá thành sản phẩm chỉ bao gồm một phần chi phí thực tế đã phátsinh (chi phí trả trớc) hoặc một phần chi phí sẽ phát sinh ở các kỳ sau, nhữngchi phí đã ghi nhận là chi phí của kỳ này (chi phí phải trả )

- Giá thành sản phẩm chứa đựng cả một phần chi phí của kỳ trớc chuyểnsang (chi phí về sản phẩm dở dang đầu kỳ )

Mối quan hệ giữa chi phí và giá thành đợc thể hiện rõ nét qua sơ đồ sau:

Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ -

Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ

Tóm lại, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai yếu tố có mối liên hệchặt chẽ trong quá trình sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp, chúnggiống nhau ở chỗ đều là chi phí (về chất ) Tuy nhiên, có sự khác nhau về lợng

do có yếu tố sản phẩm dở dang đầu kỳ và cuối kỳ cũng nh về sản phẩm hỏng.Song nếu trong trờng hợp doanh nghiệp có sản phẩm dở dang đầu kỳ và cuối kỳbằng nhau hay không có sản phẩm dở dang thì tổng giá thành sản phẩm bằngtổng chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ

4 Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ hạch toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.

Trong công tác quản lý doanh nghiệp thì chi phí sản xuất là một trong nhữngchỉ tiêu quan trọng luôn đợc các nhà doanh nghiệp đặc biệt quan tâm Thôngqua số liệu do bộ phận kế toán tập hợp đợc, các nhà quản lý có thể luôn biết đợchoạt động và kết quả thực tế, từ đó đề ra các biện pháp có hiệu quả, kịp thờinhằm hạ thấp chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, đề ra các quyết định phùhợp với phát triển sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản trị doanh nghiệp

Việc phân tích đánh giá đúng kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh chỉ cóthể dựa trên giá thành sản phẩm chính xác Về phía mình giá thành sản phẩmlại phải chịu sự ảnh hởng của kết quả tập hợp chi phí sản xuất Do vậy, tổ chứctốt công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm để đảm

bảo xác định đúng nội dung, phạm vi chi phí cấu thành trong giá thành sảnphẩm, lợng giá trị các yếu tố chi phí đã đợc chuyển dịch vào sản phẩm có ýnghĩa quan trọng, và cấp bách Bởi ta biết rằng trong nền kinh tế thị trờng, cácquan hệ sản xuất kinh doanh, tài chính, tín dụng ngày càng trở nên phức tạp.Canh tranh càng ngày càng trở nên gay gắt, doanh nghiệp có thể đứng vững vàphát triển trên thị trờng đòi hỏi phải đợc quản lý điều hành một cách có hiệuquả Việc này có ảnh hởng lớn đến hệ thống kế toán chi phí, công tác kế toánchi phí không những chỉ tuân theo chế độ kế toán hiện hành mà còn phù hợp vớiyêu cầu quản lý để có thể ra quyết định kinh doanh một cách đúng đắn Điềunày có liên quan đến yếu tố thời gian, tính kịp thời, chính xác vì thông tin có thểmặt giá trị nếu có sự chậm trễ và các quyết định có thể bị sai lầm do thông tinkhông chính xác Xuất phát từ yêu cầu quản lý đòi hỏi kế toán chi phí sản xuất

và tính giá thành sản phẩm phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:

- Xác định đúng đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và đối tợng tính giáthành sản phẩm Để thực hiện tốt kế toán phải căn cứ vào đặc điểm quy trìnhcông nghệ, đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp

- Tổ chức kế toán tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất theo đúng đối tợng đã xác

định và lựa chọn phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩmthích hợp

- Xác định chính xác chi phí sản phẩm dở dang cuối kỳ

Vận dụng phơng pháp tính giá thành thích hợp để tính toán giá thành và giáthành đơn vị của các đối tợng tính giá thành theo đúng khoản mục quy định và

đúng kỳ tính giá thành đã xác định Định kỳ cung cấp các báo cáo về chi phí sảnxuất và giá thành cho lãnh đạo doanh nghiệp và tiến hành thực hiện phân tíchtình hình thực hiện định mực, dự toán chi phí sản xuất, tình hình thực hiện giáthành kế hoạch để có những kiến nghị, đề xuất lãnh đạo doanh nghiệp có hớnggiải quyết cũng nh phát hiện kịp thời tiềm năng và đề xuất các biện pháp có thểthực hiện, nhằm phấn đấu không ngừng tiết kiệm chi phí và hạ giá thành sảnphẩm

II Đối tợng, phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất và

tính giá thành sản phẩm

1 Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.

Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp bao gồm nhiều loại với nội dung kinh

tế và công dụng khác nhau, phát sinh ở những địa điểm khác nhau Mục đính bỏchi phí ra là để tạo ra những sản phẩm cụ thể Từ đó các sản phẩm đ ợc tiêu thụmang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp Những sản phẩm đợc sản xuất, chế tạo,thực hiện ở các phân xởng, bộ phận khác nhau theo quy trình công nghệ sảnxuất của doanh nghiệp Do đó, các chi phí phát sinh đợc tập hợp theo các yếu tố,khoản mục chi phí để phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm Nh vậy, việcxác định đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất thực chất là việc xác địnhphạm vi giới hạn sản xuất mà chi phí sản xuất cần phải tập hợp

Xác định đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất là một khâu rất quantrọng và là khâu đầu tiên cần thiết của công tác tập hợp chi phí sản xuất Bởi chỉ

có thể xác định đúng đắn đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất một cách phùhợp với đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm, quá trình hoạt độngsản xuất và đáp ứng yêu cầu quản lý chi phí sản xuất sản phẩm của doanhnghiệp mới giúp cho tổ chức tốt nhất công việc kế toán tập hợp chi phí sản xuất Trong doanh nghiệp sản xuất, đối tợng tính giá thành là kết quả của quá trìnhsản xuất và chế tạo sản phẩm thu đợc từ những sản phẩm, công việc, lao vụ đãhoàn thành và cần phải đợc tính tổng giá thành và giá thành đơn vị Xác định đốitợng tính giá thành là công việc cần thiết đầu tiên trong toàn bộ công việc tínhgiá thành sản phẩm Xác định đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và giáthành sản phẩm phải đợc dựa trên những điều kiện sau:

- Đặc điểm tổ chức sản xuất của doanh nghiệp

- Quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm

- Địa điểm phát sinh chi phí, mục đính, công dụng của chi phí

- Yêu cầu trình độ quản lý doanh nghiệp

Nh vậy, dựa vào các căn cứ trên, đối tợng tập hợp chi phí sản xuất và tính giáthành trong doanh nghiệp có thể là:

- Toàn bộ quá trình công nghệ sản xuất của doanh nghiệp

- Từng giai đoạn, từng quy trình công nghệ riêng biệt, từng phân xởng, tổ

2 Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.

2.1 Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất.

Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất là một phơng pháp hay hệ thống cácphơng pháp đợc sử dụng để tập hợp và phân loại các chi phí sản xuất trong phạm

vi giới hạn của đối tợng chi phí Do vậy, việc xác định phơng pháp hạch toán chiphí sản xuất dựa trên đối tợng hạch toán chi phí sản xuất Nói chung, phơngpháp hạch toán chi phí sản xuất bao gồm các phơng pháp nh phơng pháp hạchtoán chi phí sản xuất theo sản phẩm, hạch toán chi phí sản xuất theo chi tiết bộphận của sản phẩm, hạch toán chi phí sản xuất theo phân xởng hay theo địa

điểm phát sinh chi phí, hạch toán chi phí sản xuất theo giai đoạn công nghệ củaquy trình sản xuất sản phẩm, hạch toán chi phí sản xuất theo đơn đặt hàng Nộidung chủ yếu của các phơng pháp này là kế toán mở sổ (thẻ) chi tiết hạch toánchi phí sản xuất theo từng đối tợng đã xác định, phản ánh các chi phí phát sinh

có liên quan đến đối tợng hạch toán chi phí sản xuất đã xác định, hàng tháng,quý tổng hợp chi phí theo từng đối tợng

2.2 Phơng pháp tính giá thành sản phẩm.

Phơng pháp tính giá thành sản phẩm là một phơng pháp hoặc là một hệthống các phơng pháp đợc sử dụng để tính giá thành của đơn vị sản phẩm, nómang tính thuần tuý kỹ thuật tính toán chi phí cho từng đối tợng tính giá thành.Nói chung, phơng pháp tính giá thành sản phẩm bao gồm các phơng pháp sau:

a Phơng pháp giản đơn (trực tiếp ).

Theo phơng pháp này giá thành sản phẩm đợc tính bằng cách căn cứ trực tiếpvào chi phí sản xuất đã tập hợp đợc theo từng đối tợng tập hợp chi phí sản xuấttrong kỳ và giá trị sản phẩm dở dang đầu kỳ, cuối kỳ để tính ra giá thành sảnphẩm và theo công thức sau:

Tổng giá thành

sản phẩm

= Sản phẩm dở dang đầu kỳ

+ Chi phí sản xuất trong kỳ

- Chi phí dở dang cuối kỳ

Phơng pháp này áp dụng thích hợp trong các doanh nghiệp sản xuất có quytrình công nghệ sản xuất giản đơn, khép kín từ khi đa nguyên vật liệu vào chotới khi hoàn thành sản phẩm, mặt hàng sản xuất ít, khối lợng lớn, chu kỳ sảnxuất ngắn, kỳ tính giá thành phù hợp với kỳ báo cáo nh một số doanh nghiệpthuộc ngành công nghiệp khai thác, các công ty điện, nớc

đoạn sau để tính ra giá thành bán thành phẩm của giai đoạn sau, cứ tuần tự nhvậy cho đến giai đoạn cuối cùng khi tính giá thành thành phẩm

Quá trình này đợc thể hiện qua sơ đồ sau với doanh nghiệp sản xuất sản phẩmphải qua n bớc:

Giá trịsảnphẩm dởdang b-

ớc 1

Giá thànhbán thànhphẩm bớc1

Giá thànhBTP bớc

1 chuyểnbớc 2

- = + -

+ - =

Phơng pháp hạch toán này thờng đợc áp dụng ở các doanh nghiệp có yêu cầuhạch toán kinh tế nội bộ cao hoặc bán thành phẩm sản xuất ở các bóc có thểdùng làm thành phẩm bán ra ngoài Tuy nhiên trong thực tế phơng pháp này ít đ-

ợc sử dụng do tính phức tạp của nó

 Phơng pháp phân bớc theo phơng pháp hạch toán không có bán thành phẩm

(kết chuyển song song ).

Trong trờng hợp này đối tợng tính giá thành chỉ là thành phẩm ở bớc côngnghệ cuối cùng Do đó chỉ cần tính toán, xác định phần chi phí sản xuất củatừng giai đoạn nằm trong thành phẩm Sau đó tổng cộng chi phí sản xuất củatừng giai đoạn trong sản xuất sản phẩm Phơng pháp này thờng áp dụng trongnhững doanh nghiệp mà yêu cầu hạch toán kinh tế nội bộ không cao hoặc bánthành phẩm chế biến ở từng bớc không bán ra ngoài Trình tự tập hợp chi phí sảnxuất và tính giá thành sản phẩm đợc phản ánh qua sơ đồ sau:

Sơ đồ 03:

c Phơng pháp hệ số.

áp dụng trong những doanh nghiệp mà trong cùng một quá trình sản xuấtcùng sử dụng các yếu tố đầu vào về nguyên vật liệu, nhân công, máy móc thiết

bị nhng lại sản xuất ra các loại sản phẩm khác nhau về chất lợng, cỡ số quy cách

mà ngay từ đầu không thể hạch toán chi tiết chi phí cho từng sản phẩm đợc

Chi phí

chế biến

bớc 2

Giá trịsảnphẩm dởdang b-

ớc 2

Giá thànhbán thànhphẩm bớc2

Chi phíchế biếnbớc 3

Giá

thànhBTP bớc2chuyểnbớc 3

Giá thànhBTP b-ớc(n-1)chuyển b-

ớc n

Chi phíchế biếnbớc n

ớc n

Tổnggiá

thànhthànhphẩm

Chi phí vật liệu chính cho thành phẩm

Chi phí bớc 1 tính cho thành phẩm

Chi phí bớc tính cho thành phẩm

Chi phí bớc n tính cho thành phẩm

Tổng giá

thành sản phẩm hoàn thành

Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất là chi phí sản xuất tập hợp theo địa điểmphát sinh chi phí hay phân xởng còn đối tợng tính giá thành là sản phẩm từngloại theo cỡ số chất lợng, chất lợng sản phẩm, quy cách sản phẩm Quá trìnhhạch toán đợc thực hiện theo các bớc sau:

Bớc 1: Quy đổi các sản phẩm khác nhau về chất lợng, cỡ số quy cách về sản

Trong đó: Hệ số quy đổi là do doanh nghiệp quy định hoặc nhà nớc quy định

Bớc 2: Phân bổ chi phí sản xuất cho từng loại sản phẩm:

Chi phí phân bổ cho

từng loại sản phẩm

cho từng khoản mục =

Chi phí sản xuất theo từng

khoản mục  số sản phẩm tiêu chuẩn x

Số sản phẩm quy đổi hoặc từng loại.

Bớc 3:

Tập hợp chi phí sản xuất phân bổ cho từng sản phẩm từ đó tính đợc tổng giáthành cho từng loại sản phẩm và tính giá thành đơn vị sản phẩm Tổng giá thànhthực tế của sản phẩm theo khoản mục

Trong loại hình doanh nghiệp này đối tợng hạch toán chi phí sản xuất là chiphí tập hợp theo phân xởng hoặc địa điểm còn đối tợng tính giá thành là sảnphẩm hoàn thành của từng loại Nội dung của phơng pháp này nh sau:

- Trớc khi tiến hành sản xuất kinh doanh doanh nghiệp tiến hành lập kế hoạch giá thành cho từng loại sản phẩm

- Cuối kỳ kế toán căn cứ vào số lợng sản phẩm hoàn thành thực tế để xác định tổng giá thành từng loại

Sau đó tính ra đợc tỷ lệ giá thành:

Tỷ lệ giá thành =

Tổng giá thành thực tế Tổng giá thành

e Phơng pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng.

Việc tập hợp chi phí sản xuất đợc tiến hành theo từng đơn đặt hàng củakhách hàng Đối tợng tính giá thành sản phẩm là sản phẩm của từng đơn đặthàng Phơng pháp tính giá thành tuỳ thuộc theo tính chất và số lợng sản phẩmcủa từng đơn đặt hàng mà sẽ áp dụng các phơng pháp thích hợp chẳng hạn: ph-

ơng pháp tổng cộng chi phí, phơng pháp hệ số, phơng pháp liên hợp Việc tínhgiá thành ở trong các doanh nghiệp này chỉ tiến hành khi đơn đặt hàng hoànthành nên kỳ tính giá thành thờng không nhất chí với kỳ báo cáo

f Phơng pháp tính loại trừ giá trị sản phẩm phụ.

áp dụng phơng pháp này cho những doanh nghiệp mà trong cùng một quytrình sản xuất ra hai sản phẩm gồm sản phẩm chính là nhiệm vụ kinh doanh củadoanh nghiệp và sản phẩm phụ không phải nhiệm vụ kinh doanh của doanhnghiệp Để tính đúng giá thành sản phẩm chính phải loại trừ giá trị của sản phẩmphụ

Theo phơng pháp này thì đối tợng hạch toán chi phí sản xuất khối lợng màtập hợp theo phân xởng hoặc địa điểm phát sinh chi phí Đối tợng tính giá chỉtính giá thành sản phẩm phụ chủ yếu trong các doanh nghiệp chế biến gỗ, thựcphẩm, sản phẩm nông nghiệp Sau đó tính giá thành sản phẩm chính :

Tổng giá

thành sản

phẩm chính =

Chi phí dở dang đầu

Chi phí phát sinh trong kỳ -

Chi phí

dở dang cuối kỳ -

Giá trị sản phẩm phụ

Trong đó : Giá trị sản phẩm phụ đợc tính theo hai phơng pháp :

- Tính theo giá trị ớc tính không điều chỉnh: cách này đơn giản nhng không chính xác

- Tính theo giá trị thực tế trên thị trờng: chính xác nhng rất phức tạp

g Phơng pháp tính theo giá thành định mức.

Phơng pháp này đợc áp dụng trên cơ sở hệ thống định mức tiêu hao vật liệu,lao động cũng nh có dự toán về chi phí sản xuất chung (chi phí phục vụ và quản

lý sản xuất cho từng loại sản phẩm đợc sản xuất ra), kế toán xác định giá thành

định mức của từng loại sản phẩm Đồng thời hạch toán riêng các thay đổi, cácchênh lệch so với định mức phát sinh trong quá trình sản phẩm và phân tích toàn

bộ chi phí thực tế phát sinh trong kỳ thành 3 loại gồm theo định mức, chênh lệch

do thay đổi định mức và chênh lệch so với định mức

Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất trong phơng pháp này cũng là từng loạisản phẩm, từng phân xởng hoặc giai đoạn sản xuất Đối tợng tính giá

thành là chi tiết sản phẩm và sản phẩm hoàn chỉnh

mức

Nói chung, phơng pháp này cho phép phát hiện một cách nhanh chóngnhững khoản chênh lệch về chi phí phát sinh thực tế so với định mức của từngkhoản mục, theo từng nơi phát sinh cũng nh đối tợng chịu chi phí, các nguyênnhân dẫn đến những thay đổi này những phát hiện này có đợc ngay trong quátrình phát sinh và hình thành các loại chi phí, ngay trong quá trình sản xuất Do

đó giúp cho nhà quản lý có những căn cứ đề ra các quyết định hữu ích, kịp thờinhằm tiết kiệm chi phí, giảm lãng phí, sử dụng có mục đính có hiệu quả nhằmhạ giá thành sản phẩm

h Phơng pháp liên hợp.

Phơng pháp này đợc áp dụng trong điều kiện mà có cùng một quy trình sảnxuất vừa tạo ra nhiều loại sản phẩm chính và có cả sản phẩm phụ nên phải kếthợp phơng pháp hệ số hoặc phơng pháp tỷ lệ với phơng pháp loại trừ mới xác

định đợc giá thành của từng loại sản phẩm chính

III Tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm

A Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo phơng pháp

kê khai thờng xuyên.

1 Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.

* Khái niệm: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp bao gồm tất cả các chi phí về

nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu đợc sử dụng trực tiếp cho quátrình chế tạo sản phẩm Các loại nguyên vật liệu này có thể xuất từ kho ra để sửdụng và cũng có thể mua về đa vào sử dụng ngay hoặc do tự sản xuất ra và đavào sử dụng ngay

- Nguyên liệu, vật liệu chính sử dụng để sản xuất ra nhiều loại sản phẩm nh ngkhông thể xác định trực tiếp mức tiêu hao thực tế cho từng loại mà phải tiếnhành phân bổ theo mức tiêu hao, hệ số phân bổ đợc quy định, tỷ lệ với trọng l-ợng sản phẩm đợc sản xuất

Mức phân bổ chi phí về nguyên vật liệu chính dùng cho loại sản phẩm đợcxác định theo công thức sau:

tiêu thức nhất định.

- Chi phí vật liệu phụ, nhiên liệu xuất sử dụng cũng có thể liên quan đến nhiều

đối tợng chịu chi phí và không thể xác định trực tiếp mức sử dụng cho từng đốitợng Do đó, để phân bổ chi phí vật liệu phụ, nhiên liệu có thể chọn tiêu chuẩnphân bổ là: chi phí định mức, chi phí kế hoạch, chi phí nguyên liệu, vật liệuchính, khối lợng sản phẩm xuất ra

* TK sử dụng: TK 621 " Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp".

Nội dung và kết cấu nh sau:

Bên Nợ: - Giá trị nguyên vật liệu xuất dùng trực tiếp cho chế tạo sản phẩm hay thực hiện lao vụ, dịch vụ

Bên Có: - Giá trị nguyên vật liệu sử dụng không hết nhập kho

- Kết chuyển chi phí vật liệu trực tiếp

Cuối kỳ TK 621 không có số d

* Phơng pháp hạch toán :

(1) Khi tiến hành xuất kho nguyên vật liệu để sử dụng sản xuất trực tiếp sảnphẩm, căn cứ vào phiếu xuất kho để tính trị giá gốc và tập hợp để ghi sổ

Nợ TK 621 : Chi tiết theo từng đối tợng

Có TK 152 : Giá thực tế xuất kho theo từng loại

(2) Trờng hợp nguyên vật liệu không nhập kho mua về dụng ngay cho sản xuấttrực tiếp sản phẩm căn cứ vào hoá đơn mua và các chứng từ trả tiền liênquan để ghi sổ

Nợ TK 621 : Chi tiết theo từng đối tợng

Nợ TK 133 : Thuế GTGT đợc khấu trừ (nếu có )

Có TK 111, 112, 331: Đối với vật liệu mua vào

Có TK 441: Nhận cấp phát, nhận liên doanh

Có TK 154: Vật liệu thuê ngoài gia công chế biến

Có các TK khác (311, 336, 338 )

(3) Cuối kỳ nếu có nguyên vật liệu cha sử dụng hết nhập lại kho hay chuyển kỳ sau:

Nợ TK 152 ( chi tiết vật liệu)

Có TK 621 ( chi tiết theo từng đối tợng)

(4) Cuối kỳ tiến hành kết chuyển chi phí nguyên vật liệu trực tiếp theo đối ợng để tính giá thành:

t-Nợ TK 154 (Chi tiết theo từng đối tợng )

Có TK 621 (Chi tiết theo từng đối tợng)

Trờng hợp giá trị vật liệu còn lại kỳ trớc không nhập kho mà để lại tại bộphận sử dụng sẽ đợc kế toán ghi vào đầu kỳ sau bằng bút toán sau:

Nợ TK 621 (Chi tiết theo từng đối tợng )

Có TK 152 (Giá thực tế xuất dùng không hết kỳ trớc) Việc hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp có thể đợc phản ánh qua sơ đồsau:

Sơ đồ 04: Hạch toán tổng hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.

( phơng pháp kê khai thờng xuyên)

TK 152 TK 621 TK 154

Xuất kho vật liệu Kết chuyển chi phí

Tập hợpchi phívật liệudùngtrực tiếpchế tạo

Nguyên vật liệu trực tiếp

TK 151 TK 152

Hàng đi đờng kỳ Vật liệu dùng không hết

trớc kiểm nhận, nhập kho hay chuyển

xuất dùng trực tiếp kỳ sau

2 Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp.

* Khái niệm : Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm tất cả các khoản chi phí liên

quan đến bộ phận lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm nh: tiền lơng, tiền công,các khoản phụ cấp, các khoản trích theo lơng về BHXH, BHYT và KPCĐ và chiphí theo quy định

Chi phí nhân công trực tiếp, chủ yếu là tiền lơng công nhân trực tiếp đợc hạchtoán trực tiếp vào đối tợng chịu chi phí Tuy nhiên, nếu tiền lơng công nhân trựctiếp liên quan đến nhiều đối tợng chịu chi phí và không xác định một cách trựctiếp cho từng đối tợng thì phải tiến hành phân bổ theo những tiêu thức phù hợpchẳng hạn nh: theo định mức tiền lơng của các đối tợng, hệ số phân bổ đợc quy

định, số giờ hoặc ngày công tiêu chuẩn mức phân bổ đợc xác định nh sau:

Tổng khối lợng phân bổ theo tiêu thức sử dụng

x

Khối lợng phân bổ của từng

đối tợng.

Trên cơ sở tiền lơng đợc phân bổ sẽ tiến hành trích BHXH, BHYT và KPCĐtheo tỷ lệ quy định để tính vào chi phí

* TK sử dụng: TK 622 " Chi phí nhân công trực tiếp"

TK này đợc sử dụng để tập hợp tất cả các khoản chi phí liên quan đến bộ phậnlao động trực tiếp sản xuất sản phẩm lao vụ (tiền lơng, tiền công, các khoản phụcấp, các khoản trích theo lơng )

Nội dung và kết cấu của TK 622:

Bên Nợ: Chi phí nhân công trực tiếp thực tế phát sinh

Bên Có: Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp

TK 622 không có số d cuối kỳ

* Phơng pháp hạch toán

Tổng giá thanh toán của nguyênvật liệu sử dụng trực tiếp

(1) Tính ra tổng số tiền công, tiền lơng và phụ cấp phải trả trực tiếp cho côngnhân sản xuất sản phẩm hay thực hiện lao vụ, dịch vụ trong kỳ:

Nợ TK 622 ( Chi tiết theo đối tợng)

Có TK 334: Tổng số tiền lơng, phụ cấp phải trả cho công nhân trực tiếp

( 2) Trích BHXH, BHYT và KPCĐ theo tỷ lệ quy định, theo quy định phần tríchnày là 19 %

Nợ TK 622 ( chi tiết theo đối tợng)(19% )

Nợ TK 154 (Chi tiết theo đối tợng)

Có TK 622 (Chi tiết theo đối tợng)

Quá trình hạch toán chi phí nhân công TT có thể đợc khái quát qua sơ đồ sau:

Sơ đồ 05: Hạch toán tổng hợp chi phí nhân công trực tiếp.

( Phơng pháp kê khai thờng xuyên)

TK 334 TK 622 TK 154

Tiền lơng và phụ cấp

lơng trả cho công nhân Kết chuyển chi phí

* Khái niệm: Chi phí trả trớc (còn gọi là chi phí chờ phân bổ ) là các khoản chi

phí thực tế đã phát sinh nhng cha tính hết vào chi phí sản xuất kinh doanh của kỳ

này mà đợc tính cho hai hay nhiều kỳ hạch toán sau đó Thuộc chi phí trả trớc

có thể gồm các khoản sau:

- Giá trị công cụ, dụng cụ nhỏ xuất dùng thuộc loại phân bổ nhiều lần (từ 2lần trở lên)

- Giá trị sửa chữa lớn TSCĐ ngoài kế hoạch

- Tiền thuê TSCĐ, phơng tiện kinh doanh trả trớc, bao bì luân chuyển,

đồ dùng thuê, dịch vụ mua ngoài

D Nợ: Các khoản chi phí trả trớc thực tế đac phát sinh nhng cha phân

bổ vào chi phí kinh doanh

TK 142 đợc chi tiết làm 2 tiểu khoản:

- TK 1421: Chi phí trả trớc

- TK 1422 : Chi phí chờ kết chuyển

Về nguyên tắc: Các khoản chi phí trả trớc phải đợc phân bổ hết cho các đốitợng chịu chi phí trong năm (trừ trờng hợp chi phí trả trớc phát sinh ở tháng cuốinăm hoặc còn liên quan đến các kỳ kinh doanh của năm sau ) Do đó, việc tính

và phân bổ chi phí trả trớc đã phát sinh vào các kỳ hạch toán phải đợc kế hoạchhoá chặt chẽ trên cơ sở các dự toán chi phí và kế hoạch phân bổ chi phí

* Phơng pháp hạch toán:

( 1) Khi phát sinh các khoản chi phí trả trớc, căn cứ vào từng trờng hợp cụ thể

kế toán tiến hành ghi sổ nh sau:

Nợ TK 1421 : Chi phí trả trớc thực tế phát sinh

Nợ TK 1331 : Thuế GTGT đợc khấu trừ (nếu có )

Có TK 111,112 : Trả trớc tiền thuê máy móc, nhà xởng

Có TK 153: Giá trị dụng cụ, công cụ, bao bì luân chuyển đồ dùng cho thuê xuất dùng

Có TK 342: Số lãi thuê tài sản cố định phải trả

Có TK 331: Các khoản phải trả trớc khác

(2) Hàng tháng (kỳ ) tiến hành phân bổ chi phí trả trớc vào chi phí sản xuất kinhdoanh cho các đối tợng chịu chi phí (theo kế hoạch ):

Nợ TK 241: Tính vào chi phí đầu t xây dựng cơ bản

Nợ TK 627: Tính vào chi phí sản xuất chung

quản lý chi ra trong kỳ sau khi đợc tập hợp sẽ kết chuyển vào bên Nợ TK 142(1422 ) Số chi phí này sẽ đợc chuyển dần vào tài khoản xác định kết quả kinhdoanh ( TK 911).

- Kết chuyển chi phí bán hàng, chi phí quản lý:

Nợ TK 142 ( 1422- Chi tiết từng loại )

chi phí quản lý vào TK xác định kết quả

4 Hạch toán chi phí phải trả.

* Khái niệm : Đối với các chi phí đã ghi nhận là chi phí sản xuất kinh doanh

trong kỳ nhng thực tế chúng cha phát sinh, chúng đợc trích trớc vào chi phí sảnxuất trong kỳ tính theo kế hoạch nhằm làm cho chi phí sản xuất và giá thành sảnphẩm ít bị biến động giữa các kỳ

Chi phí phải trả trong doanh nghiệp thờng bao gồm: Tiền lơng nghỉ phép củacông nhân sản xuất, chi phí sửa chữa tài sản cố định trong kế hoạch, thiệt hạingừng sản xuất trong kế hoạch, chi phí bảo hành sản phẩm trong kế hoạch

* Tài khoản sử dụng: TK 335 " Chi phí phải trả" Nội dung và kết cấu:

Bên Nợ : Chi phí phải trả thực tế phát sinh

Bên Có : Các khoản chi phí phải trả đợc ghi nhận (đã tính trớc) vào chi phí trong kỳ theo kế hoạch

D Có : Các khoản chi phí phải trả đã tính vào chi phí kinh doanh

nhng thực tế cha phát sinh

Về nguyên tắc: TK 335 cuối năm không có số d (trừ trờng hợp một số khoản chiphí phải trả có liên quan đến nhiều niên độ kế toán nh chi phí sửa chữa TSCĐ,lãi tiền vay dài hạn đợc cơ quan có thẩm quyền chấp nhận )

Nợ TK 335 ( Chi phí phải trả thực tế phát sinh)

Nợ TK 133 ( GTGT đầu vào nếu có )

Có TK 334 (Tiền lơng phép CNSX thực tế phải trả )

Có TK 331 (Các khoản phải trả với bên ngoài )

Có TK 241 (2413) : Chi phí sửa chữa TSCĐ theo kế hoạch

Có TK 721 (thu nhập bất thờng )

Sơ đồ hạch toán khái quát chi phí phải trả đợc thể hiện qua sơ đồ 7

Chi phí trích trớc > kinh doanh trong kỳ.

chi phí phải trả thực tế

5 Hạch toán thiệt hại trong sản xuất.

 Hạch toán thiệt hại về sản phẩm hỏng.

Sản phẩm hỏng là những sản phẩm không thoả mãn các tiêu chuẩn chất lợng

và đặc điểm kỹ thuật của sản xuất Tuy theo mức độ hỏng mà sản phẩm hỏng

ợc chia làm 2 loại có thể sửa chữa đợc và không thể sửa chữa đợc và chúng lại

đ-ợc chi tiết thành sản phẩm hỏng trong định mức và ngoài định mức

Sản phẩm hỏng trong định mức: thiệt hại về sản phẩm hỏng trong định mứcbao gồm giá trị sản phẩm hỏng không sửa chữa đợc và phần tái chế trừ đi giá trịthu hồi (nếu có ) Phần thiệt hại này đợc tính vào chi phí sản xuất sản phẩm Sản phẩm hỏng ngoài định mức: Đây là những sản phẩm nằm ngoài kế hoạchchúng sẽ đợc theo dõi riêng, đồng thời xem xét từng nguyên nhân gây ra sảnphẩm hỏng dể có biện pháp xử lý kịp thời

Quá trình hạch toán thiệt hại sản phẩm hỏng đợc phản ánh qua sơ đổ 08

Sơ đồ 08: Hạch toán thiệt hại sản phẩm hỏng ngoài định mức.

TK 152, 153, 334 TK 1381 TK 821, 415

Chi phí sửa chữa giá trị thiệt hại thực về sản

phẩm hỏng ngoài định mức

TK 154, 155 TK 1388, 152

Giá trị sản phẩm hỏng Giá trị thu hồi,

bồi thờng ( nếu có)

 Hạch toán thiệt hại về ngừng sản xuất.

Trong sản xuất kinh doanh vì lý do chủ quan hay khách quan có thể phảingừng sản xuất, trong thời gian đó các khoản chi phí để doanh nghiệp duy trìhoạt động nh tiền công lao động, khấu hao, chi phí bảo dỡng gọi là thiệt hạingừng sản xuất Với các khoản chi phí về ngừng sản xuất theo kế hoạch dự kiến,

kế toán đã theo dõi ở TK 335, còn ngừng sản xuất bất thờng đợc theo dõi trên

TK 142 do trong thời gian này các chi phí bỏ ra không đợc chấp nhận Cuối kỳtrừ đi phần thu hồi giá trị thiệt hại đợc quyết định tuỳ thuộc vào nguyên nhângây thiệt hại Quá trình hạch toán thể hiện qua sơ đồ 09

do ngừng sản xuất TK 821

ngoài KH Tính vào CP bất thờng

6 Hạch toán chi phí sản xuất chung.

* Khái niêm: Chi phí sản xuất chung là chi phí phục vụ và quản lý sản xuất gắn

liền với từng phân xởng sản xuất Chi phí sản xuất chung là chi phí tổng hợp baogồm các khoản: chi phí nhân viên phân xởng, chi phí vật liệu, dụng cụ dùng ởphân xởng, chi phí khấu hao TSCĐ dùng ở phân xởng, chi phí dịch vụ muangoài và các khoản chi phí khác bằng tiền dùng ở phân xởng

* Phân bổ chi phí sản xuất chung:

Nếu ở phân xởng chỉ có một loại sản phẩm đợc sản xuất thì toàn bộ chi phísản xuất chung ở phân xởng phát sinh đợc kết chuyển toàn bộ vào chi phí sảnxuất sản phẩm

Nếu ở phân xởng sản xuất có từ 2 loại sản phẩm trở lên thì phải tiến hành phân

bổ chi phí sản xuất chung theo các tiêu thức có thể nh: Tỷ lệ lơng công nhân sảnxuất, tỷ lệ với chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, tỷ lệ với số giờ máy chạy, vớinhiên liệu tiêu hao để xác định mức phân bổ cho từng đối tợng chịu chi phí sửdụng công thức :

lựa chọn.

x

Số đơn vị của từng đối tợng tính theo tiêu thức đợc lựa chọn.

* TK sử dụng: TK 627 " Chi phí sản xuất chung "TK này đợc mở chi tiết theo

từng phân xởng, bộ phân sản xuất

Kết cấu TK 627:

Bên Nợ : Tập hợp chi phí sản xuất chung thực tế phát sinh

Bên Có : Các khoản làm giảm chi phí sản xuất chung

Phân bổ và kết chuyển chi phí SXC

TK 627 cuối kỳ không có số d

Tài khoản 627 đợc quy định gồm nhiều tài khoản cấp 2 để theo dõi chi tiết nộidung các khoản chi khác nhau;

- TK 6271 " Chi phí nhân viên phân xởng"

- TK 6272 " Chi phí vật liệu dùng chung cho phân xởng"

- TK 6273 " Chi phí dụng cụ sản xuất dùng cho quản lý phân xởng"

- TK 6274 " Chi phí khấu hao TSCĐ "

- TK 6277 " Chi phí dịch vụ mua ngoài"

- TK 6278 " Chi phí bằng tiền khác"

* Phơng pháp hạch toán

Quá trình hạch toán chi phí sản xuất chung đợc tiến hành theo trình tự sau:

+ Kế toán tập hợp chi phí sản xuất chung

- Chi phí nhân viên quản lý phân xởng

Nợ TK 627 ( 6271- chi tiết phân xởng, bộ phận)

Có TK 334

Có TK 338 ( 3381, 3382, 3383 - Trích BHXH, BHYT, KPCĐ vào chi phí theo tỷ lệ quy định)

- Chi phí về vật liệu dùng chung cho phân xởng

- Chi phí mua ngoài dùng cho sản xuất chung tại phân xởng

Nợ TK 627 ( 6277- Chi tiết theo từng phân xởng)

Nợ TK 133

Có TK 331, 111, 112 (Giá trị mua vào )

- Chi phí phải trả khác (trích trớc) đợc tính vào chi phí sản xuất chung trongkỳ: Nợ TK 627 (Chi tiết theo từng phân xởng )

Có TK 335

- Chi phí trả trớc tính cho chi phí sản xuất chung

Nợ TK 627

Có TK 142 (Chi tiết chi phí trả trớc )

- Các chi phí khác trong kỳ cho sản xuất chung (Tiếp khách, hội nghị )

Nợ TK 627 ( 6278- Chi tiết từng phân xởng )

Nợ TK 133 - Thuế GTGT ( nếu có )

Có TK 111,112

+ Các khoản ghi giảm chi phí sản xuất chung.

Nợ TK liên quan ( 111,112, 152 )

Có TK 627

+ Cuối kỳ căn cứ vào kết quả phân bổ chi phí sản xuất chung theo tiêu thức phù hợp cho các đối tợng chịu chi phí

Nợ TK 154 ( Chi tiết từng đối tợng )

Có TK 627 ( Chi tiết theo từng tiểu khoản )

Quá trình hạch toán chi phí sản xuất chung sẽ đợc phản ánh trên sơ đồ số 10

Sơ đồ số 10:

Hạch toán tổng hợp chi phí sản xuất chung

( theo phơng pháp kê khai thờng xuyên)

TK 334, 338 TK 627 TK 111, 112, 152

Chi phí nhân viên Các khoản ghi giảm

chi phí sản xuất chung

TK 152, 153

TK 154 Chi phí vật liệu, dụng cụ

Thuế GTGT đầu vào (nếu có)

7 Tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá sản phẩm dở dang.

- Giá trị vật liệu thu hồi

- Giá trị sản phẩm hỏng không thể sửa chữa đợc

TK 154 đợc dùng để tổng hợp chi phí sản xuất và tổng hợp giá thành sản xuất,

TK này đợc mở chi tiết theo từng ngành sản xuất, từng nơi phát sinh chi phí haytừng loại sản phẩm, chi tiết sản phẩm, từng loại lao vụ, dịch vụ của các bộphận kinh doanh chính, phụ

Nội dung và kết cấu của TK nh sau:

Bên Nợ : - Tổng hợp chi phí sản xuất

Các chi phí sản xuất khác mua ngoài phải trả, đã

trả

Bên Có : - Giá trị phế liệu thu hồi.

- Giá trị sản phẩm hỏng không sửa chữa đợc

- Giá thành sản phẩm hoàn thành nhập kho hoặc đem bán

D Nợ : - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang cuối kỳ

* Phơng pháp hạch toán.

+ Cuối kỳ, kế toán tiến hành kết chuyển chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Nợ TK 154: Chi tiết từng đối tợng

Có TK 621

Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp

Nợ TK 154: Chi tiết đối tợng

Có TK 622

+ Phân bổ và kết chuyển chi phí sản xuất chung

Nợ TK 154: Chi tiết từng đối tợng

Có TK 627

+ Giá trị ghi giảm chi phí:

- Phế liệu thu hồi:

Nợ TK 152

Có TK 154: Chi tiết từng đối tợng, từng phân xởng

- Giá trị sản phẩm hỏng ngoài kế hoạch không sửa chữa đợc:

Nợ TK 1381

Có TK 154: Chi tiết sản phẩm, dịch vụ

+ Giá thành thực tế sản phẩm lao vụ hoàn thành:

Nợ TK 155 : Nhập thành phẩm

Nợ TK 157 : Gửi bán, ký gửi, gửi đại lý

Nợ TK 632 : Tiêu thụ thẳng không qua kho

Có TK 154 : Chi tiết sản phẩm, dịch vụ

+ Trong trờng hợp sản phẩm, lao vụ của sản xuất kinh doanh phụ phục vụ chocác đối tợng, kế toán tiến hành ghi theo giá thành sản phẩm, dịch vụ phục vụ:

Nợ TK 627 : Phục vụ cho sản xuất sản phẩm và các nhu cầu

khác ở phân xởng

Nợ TK 641, 642 : Phục vụ cho bán hàng, cho quản lý

doanh nghiệp

Nợ TK 152, 153, 155 : Nhập kho vật t, thành phẩm

Nợ TK 632 : Tiêu thụ trực tiệp ra ngoài

Có TK 154 ( Chi tiết từng hoạt động sản xuất kinh doanh phụ )

Quá trình hạch toán chi phí sản phẩm đợc thể hiện khái quát qua sơ đồ 11:

nguyên vật liệu TT chi phí sản phẩm.

Doanh nghiệp phải tính giá sản phẩm dở dang để tính đúng giá thành sảnphẩm trong kỳ Để tính đợc giá trị sản phẩm dở dang thì chúng ta phải tiến hànhkiểm kê sản phẩm dở dang và xác định mức độ hoàn thành của sản phẩm.Việcxác định giá trị sản phẩm dở dang phụ thuộc vào đặc điểm tổ chức sản xuất củadoanh nghiệp, quy trình công nghệ và tính chất của sản phẩm mà doanh nghiệp

có thể áp dụng các phơng pháp đánh giá sản phẩm dở dang sau:

 Phơng pháp ớc lợng sản phẩm tơng đơng

Phơng pháp này đợc xác định dựa theo mức độ hoàn thành và số lợng sản phẩm

dở dang để quy sản phẩm dở dang thành sản phẩm hoàn thành Tiêu chuẩn quy

đổi thờng dựa vào giờ công hoặc tiền lơng định mức Để đảm bảo tính chính xáccủa việc đánh giá, phơng pháp này chỉ nên áp dụng để tính các chi phí chế biến,còn các chi phí nguyên vật liệu chính xác định theo số thực tế đã dùng

Nội dung của phơng pháp này nh sau:

Bớc 1: Quy đổi sản phẩm dở dang về sản phẩm tơng đơng

Số lợng sản phẩm

t-ơng đt-ơng = phẩm dở dang Số lợng sản x Mức độ hoàn

thành

Trong đó:

- Số lợng sản phẩm dở dang có đợc nhờ kiểm kê

- Mức độ hoàn thành do doanh nghiệp ớc lợng

Bớc 2: Phân bổ chi phí sản xuất cho sản phẩm dở dang

Số lợng sản phẩm hoàn thành

+ +

Chi phí NVL chính phát sinh trong kỳ

Số lợng sản phẩm dở dang không quy đổi.

x

Số lợng

SP dở dang không quy đổi

+

+

Chi phí NVLphụ phát sinh trong

kỳ.

Số lợng sản phẩm tơng đơng

*

Số lợng sản phẩm t-

Số lợng sản phẩm hoàn thành

+

+

Chi phí nhân công phát sinh trong kỳ.

Số lợng sản phẩm

t-ơng đt-ơng

*

Số ợng sản phẩm tơng

sản +

xuất chung

Số lợng sản phẩm tơng đ-

ơng.

* Số lợng sản phẩm t-

ơng

đ-ơng.

Bớc 3: Tổng hợp chi phí sản xuất phân bổ cho sản phẩm dở dang là giá trị ởdang

 Tính giá sản phẩm dở dang theo 50% chi phí chế biến

Về cơ bản phơng pháp này cũng giống nh phơng pháp tính giá trị sản phẩm dởdang theo sản phẩm tơng đơng nhng để đơn giản hơn cho việc tính toán thì ph-

ơng pháp này có sự khác biệt về mức độ hoàn thành sản phẩm tính theo quy ớc50%

 Tính giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu chính

Theo phơng pháp này thì chỉ có chi phí nguyên vật liệu chính mới tính cho sảnphẩm dở dang còn các chi phí chế biến khác bao gồm : chi phí nguyên vật liệuphụ trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung không tính chosản phẩm dở dang mà tính hết vào sản phẩm hoàn thành

 Tính giá sản phẩm dở dang theo định mức hoặc kế hoạch

Phơng pháp này dựa trên cơ sở định mức tiêu hao cho các khâu, các bớc côngviệc trong quá trình chế tạo sản phẩm để xác định giá trị sản phẩm dở dang

Ngoài ra, trên thực tế, ngời ta có thể áp dụng các phơng pháp khác để xác địnhgiá trị sản phẩm dở dang nh phơng pháp thống kê kinh nghiệm, phơng pháp tínhtheo chi phi nguyên vật liệu chính và phụ nằm trong sản phẩm dở dang

B Tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo phơng pháp kiểm kê định kỳ

Kế toán tập hợp chi phí sản xuất theo phơng pháp kiểm kê định kỳ và phơngpháp kê khai thờng xuyên khác nhau ở chỗ :

- Đối với các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến hàng tồn kho không

đợc ghi sổ một cách liên tục mà cuối kỳ doanh nghiệp phải tiến hành kiểm kêtất cả các loại hàng tồn kho để xác định chi phí của sản phẩm hoàn thành,của hàng hoá bán ra

- Chi phí nguyên vật liệu đợc xác định căn cứ vào nguyên vật liệu tồn đầu

kỳ, giá trị thực tế nhập trong kỳ và kết quả kiểm kê cuối kỳ theo công thức sau:

Giá thực tế nguyên vật liệu nhập trong kỳ -

Giá thực tế nguyên vật liệu tồn cuối kỳ.

- TK 621 " Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp " TK này đợc chi tiết theo từng

đối tợng hạch toán chi phí và chi phí không đợc ghi theo từng chứng từ xuất

mà một lần vào cuối kỳ hạch toán dựa trên kết quả kiểm kê Đây cũng chính

là nhợc điểm của phơng pháp nay vì nhìn vào TK ta không biết đợc tình hình

cụ thể xuất dùng, sử dụng nguyên vật liệu nh thế nào

- Tài khoản dùng để tập hợp chi phí sản xuất theo phơng pháp này là TK

631 đợc chi tiết theo địa điểm phát sinh chi phí và theo loại, nhóm, chi tiếtsản phẩm, lao vụ với kết cấu nh sau:

Bên Nợ :

- Kết chuyển chi phí sản xuất kinh doanh dở dang đầu kỳ

- Tổng hợp chi phí phát sinh trong kỳ

Bên Có :

- Giá trị phế liệu thu hồi

- Giá trị sản phẩm hỏng không sửa chữa đợc

- Giá thành sản xuất hoàn thành

- Giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ

Cuối kỳ TK 631 không có số d, còn TK 154 chỉ dùng để phản ánh giá trị sảnphẩm dở dang lúc đầu kỳ và cuối kỳ dựa vào kết quả đánh giá sản phẩm dởdang

Theo phơng pháp quá trình hạch toán đợc phản ánh qua các sơ đồ sau:

 Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.

Sơ đồ12: Hạch toán tổng hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.

( theo phơng pháp kiểm kê định kỳ)

TK 331,111, 112 TK 6111 TK 621 TK 631

Giá trị vật liêu, Giá trị NVL dùng Kết chuyển

tăng trong kỳ sản xuất trong kỳ chi phí NLV TT

Thuế GTGT của hàng mua vào trong kỳ

 Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp.

Sơ đồ 13: Hạch toán tổng hợp chi phí nhân công trực tiếp.

 Hạch toán chi phí sản xuất chung.

Quá trình tổng hợp giống với phơng pháp KKTX Sau đó sẽ đợc phân bổ và kếtchuyển vào TK 631 theo chi tiết từng đối tợng để tính giá thành

Nợ TK 631

Có TK 627

 Tổng hợp chi phí sản xuất, kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang

Sơ đồ 14: Hạch toán tổng hợp chi phí sản xuất

 Đối với doanh nghiệp áp dụng hình thức nhật ký chung: Hệ thống sổ sáchphản ánh hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm đợc thực hiệntrên hệ thống các bảng phân bổ, sổ chi tiết tài khoản và trên hệ thống sổ tổnghợp nh Nhật ký chung, Sổ Cái cho các TK 621, 622, 627, 154 (631) Trên cơ

 Đối với doanh nghiệp áp dụng hình thức Nhật ký- Chứng từ : Theo dõi chiphí sản xuất kinh doanh kế toán sử dụng các bảng kê nh bảng kê số 4, 5, 6bảng phân bổ và Nhật ký - Chứng từ số 7 và hệ thống sổ Cái các TK chi phí

Ngày 4 tháng 1 năm 1996 theo quyết định số 11/QĐ-TCCB của Tổng Cục ởng Tổng Cục Bu Điện về việc chuyển Nhà máy Thiết bị Bu điện thuộc TổngCục Bu điện về Tổng công ty Bu chính Viễn thông Việt Nam và theo Quyết định

tr-số 427/ TCCB-LĐ về việc thành lập doanh nghiệp nhà nớc: Nhà máy Thiết bị Bu

điện

Tổng số vốn đợc giao là : 2.439.000.000 đồng

Trong đó :- Vốn cố định : 1.853.000.000 đồng

- Vốn lu động: 586.000.000 đồng

Hiện nay, nhà máy thiết bị Bu điện là một doanh nghiệp Nhà nớc thuộcTổng công ty Bu Chính Viễn Thông Việt Nam Qua hơn 40 năm hoạt động với

đờng lối, chính sách đúng đắn của ban lãnh đạo nhà máy, từ một doanh nghiệp

có nguy cơ giải thể trong thời kì bao cấp nay nhà máy đã trở thành một trongnhững cơ sở sản xuất công nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất các loại thiết

bị phục vụ cho ngành Bu chính Viễn Thông và đã đạt đợc những thành công tolớn Nhà máy Thiết bị Bu điện đã sản xuất rất nhiều loại sản phẩm trong đó chủyếu bao gồm: máy điện thoại bấm phím cố định, máy điện thoại di động GSM,máy FAX, thiết bị đầu nối cáp đồng và cáp quang, nguồn VIBA và nguồn tổng

đài, ống cáp viễn thông, cabin đàm thoại Nhà máy đã sản xuất, cung ứng và lắp

đặt các thiết bị chuyên ngành Bu chính Viễn thông cho mạng Bu chính Viễnthông Việt Nam

Nhà máy đang cố gắng phấn đấu góp sức của mình cùng ngành Bu chínhViễn Thông Việt Nam thực hiện mục tiêu chiến lợc tăng tốc của ngành Bu Điệnvới phơng châm " lấy chất lợng sản phẩm làm yêu cầu sống còn của Nhà máy ".Nhà máy đã không ngừng đổi mới về công nghệ mở rộng quy mô sản xuất cũng

nh nâng cao tay nghề công nhân, trình độ nghiệp vụ của cán bộ quản lý nhằmnâng cao năng suất lao động và chất lợng sản phẩm

Trong quan hệ với nhà cung cấp đầu vào, Nhà máy luôn phấn đấu là mộtkhách hàng đáng tin cậy, ngoài ra Nhà máy còn mở rộng quan hệ với các kháchhàng nớc ngoài nhằm đảm bảo vật liệu đầu vào tốt đáp ứng tính kỹ thuật cao chosản phẩm Nhà máy cũng rất chú trọng đến việc nghiên cứu thị trờng, kế hoạchsản xuất và đa ra các chính sách về tiêu thụ sản phẩm chính sách thâm nhập thịtrờng Vì thế, sản phẩm của Nhà máy hiện có mặt trên phạm vi toàn quốc vàxuất khẩu

Hiện nay nhà máy đang sản xuất trên 400 loại sản phẩm khác nhau gồmcác sản phẩm Bu chính Viễn thông và các sản phẩm khách hàng đặt hàng Hoạt

động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đợc tiến hành ở cả 3 cơ sở: Cơ sở 1:

Số 61 Trần Phú- Ba Đình - Hà Nội, cơ sở 2: Số 63 Nguyễn Huy Tởng - ThanhXuân, Cơ sở 3: Lim - Bắc Ninh Nhà máy có 4 chi nhánh tiêu thụ sản phẩm : Tại

số 1 Lê Trực- Hà nội, chi nhánh tại Đà Nẵng, Chi nhánh Nguyễn Đình

Chiểu-TP Hồ Chí Minh, Chi nhánh Maxcơva- Nga

Tình hình sản xuất kinh doanh trong những năm qua của Nhà máy nh sau:

Biểu1:

1995

Năm 1996

Năm1997

Năm1998

Năm1999

Năm2000

Lợi nhuận ( triệu đồng ) 1009 2734 7296 7500 8560 6283Tổng quỹ lơng (tr đông) 2447 4780 6498 7240 7080 8883Các khoản nợ ngân sách (tr) 1750 2152 6256 8124 8027 8134

2.1 Đặc điểm quy trình công nghệ của Nhà máy.

Quy trình công nghệ và đặc điểm sản xuất của mỗi doanh nghiệp có vai tròrất quan trọng trong việc quyết định quy trình quản lý hạch toán sản xuất kinhdoanh, ở mỗi doanh nghiệp có đặc điểm quy trình công nghệ riêng do đó để xác

định đợc đối tợng hạch toán cần hiểu rõ quy trình công nghệ tại doanh nghiệp

đó Nhà máy Thiết Bị Bu Điện sản xuất nhiều loại sản phẩm khác nhau, quytrình công nghệ rất phức tạp và trải qua nhiều giai đoạn sản xuất Từ khi đanguyên vật liệu vào chế biến đến nhập kho thành phẩm là một quá trình liên tục,khép kín, quá trình này có thể khái quát qua sơ đổ sau:

đúc, dập, chế tạo, cơ khí tiếp đó chuyển sang kho bán thành phẩm Nếu sảnphẩm là giản đơn thì sau khâu này trở thành sản phẩm hoàn chỉnh, chuyểnxuống kho thành phảm nhng trớc khi chuyển đi chúng đợc kiểm tra các sảnphẩm không đạt tiêu chuẩn sẽ bị loại bỏ và tái sử dụng ở mẻ sau của giai đoạnnày Sau đó chuyển xuống phân xởng lắp ráp và cuối cùng là nhập kho thànhphẩm và cũng phải đợc kiểm tra chất lợng

Vật TƯ

Sản xuất

Bán thành phẩm

Lắp rápThành phẩm

2.2 Hệ thống tổ chức sản xuất của Nhà máy.

Nhà máy hiện nay có 575 cán bộ công nhân viên và nhìn chung có nhiềucán bộ trẻ có trình độ tay nghề cao, về mặt tổ chức bộ máy thì Nhà máy baogồm có Giám đốc Phó giám đốc sản xuất kinh doanh, Phó giám đốc kỹ thuật,12phòng ban nghiệp vụ và 12 phân xởng sản xuất, tổng số cán bộ phòng ban phânxởng gồm 29 ngời trong đó có 7 nữ: Trởng đơn vị 4 ngời và Phó đơn vị có 3 ng-

ời Sơ đồ tổ chức bộ máy của Nhà máy nh trong hình 4

Bộ máy quản lý của Nhà máy đợc xây dựng trên cơ sở mô hình quản lý tậptrung kết hợp với tổ chức sản xuất của bản thân đơn vị Do Nhà máy có 3 cơ sởsản xuất và có văn phòng giới thiệu sản phẩm ở cả ba miền và ở nớc Nga nhngtất cả đều tập trung vào trụ sở chính ở Trần Phú còn ở các nơi khác chỉ làmnhiệm vụ quản lý theo yêu cầu của bộ phận chức năng có trụ sở tại Trần Phú HàNội Các bộ phận chức năng bao gồm:

- Ban giám đốc: gồm có 3 ngời

+ Một giám đốc: Là ngời điều hành trực tiếp nhà máy, là đại diện pháp nhân củanhà máy trớc pháp luật, chịu trách nhiệm trớc Tổng công ty Bu Chính ViễnThông Việt Nam và Nhà nớc về mọi mặt hoạt động của nhà máy

+ Một phó giám đốc: Phụ trách về sản xuất - kinh doanh

+ Một phó giám đốc: Phụ trách về kĩ thuật

- Phòng Tổ chức lao động và tiền lơng: Tham mu cho lãnh đạo về công tác nhân

lực, bố trí cán bộ, công nhân sản xuất tại nhà máy Chịu trách nhiệm giám sátcác chế độ về tiền lơng, tiền thởng, tiền làm thêm giờ Thanh quyết toán chi phíbảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn

- Phòng kế toán tài vụ: Có chức năng tham mu cho lãnh đạo về công tác tài

chính kế toán Tổ chức quản lý mọi mặt hoạt động liên quan đến công tác tàichính kế toán của nhà máy Phòng kế toán tài vụ cũng chịu trách nhiệm giám sáttài chính về chi phí cho sản xuất - kinh doanh, tập hợp chi phí sản xuất thực tế,quyết toán, cân đối lỗ lãi

- Phòng điều động sản xuất: Là trung gian cho cấp trên và cấp dới trong việc

trao đổi thông tin qua lại với nhau Điều động sản xuất, đôn đốc sản xuất, thựchiện kế hoạch do cấp trên giao cho

- Phòng đầu t- phát triển: Xây dựng kế hoạch chiến lợc ngắn hạn, dài hạn,

nghiên cứu cải tiến bổ sung dây chuyền công nghệ

- Phòng vật t: Có chức năng tham mu cho lãnh đạo về công tác vật t và cùng

phòng kế hoạch tìm phơng án đầu t thiết bị vật t sao cho hiệu quả Giám sát vềmặt vật t cho việc sản xuất, tìm nguồn vật t với chi phí thấp nhất đảm bảo chất l-ợng

- Phòng kế hoạch - kinh doanh: Là phòng chuyên môn, có chức năng tham mu

cho lãnh đạo về công tác kinh doanh Tiến hành lập kế hoạch sản xuất, kinhdoanh cụ thể giám sát sản xuất, kinh doanh

- Phòng hành chính bảo vệ: Thực hiện công tác liên quan đến văn th lu trữ, đối

ngoại, quản lý, điều động xe

- Phòng kiểm tra sản phẩm: Chuyên kiểm tra, theo dõi chất lợng sản phẩm.

- Trung tâm tiếp thị: Tổ chức công tác tiêu thụ sản phẩm, tiếp xúc khách hàng,

thăm dò thị trờng, chức năng để ra kế hoạch sản xuất để đáp ứng nhu cầu của thịtrờng

- Phòng công nghệ: Cùng với phòng đầu t - phát triển nghiên cứu cải tiến quy

trình công nghệ và thực hiện ứng dụng công nghệ hiện đại Xây dựng các địnhmức kĩ thuật, tiêu chuẩn chất lợng sản phẩm, cung cấp các bản thiết kế và chếthử sản phẩm

- Ban nguồn: Chuyên thực hiện nghiên cứu chế tạo những loại nguồn (ổn áp )

một chiều có công suất lớn, hoạt động liên tục Có tác dụng nuôi mạng Bu Điện

- Trung tâm bảo hành sản phẩm: Thực hiện bảo hành t vấn và sửa chữa các sản

phẩm cho khách hàng

- Các phân xởng sản xuất:

Các phòng ban chức năng liên quan, trong quá trình tổ chức hoạt động sản xuấtkinh doanh có trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau, cùng tham gia giải quyếtcông việc chung của nhà máy