Tác dụng: Xét nghiệm này giúp kiểm tra mức hoc-môn tuyến giáp của bạn có ở mức bình thường hay không.. Sự cần thiết: “Các bà mẹ thường nghĩ rằng bệnh tim xuất hiện khi lớn tuổi, nhưng
Trang 18 bài kiểm tra sức khỏe mỗi bà mẹ cần biết
(Webtretho) Là phụ nữ,
ai cũng mong muốn sinh
ra và nuôi dạy những bé con xinh xắn, khỏe
mạnh, song để thực hiện được mong ước ấy, hãy chuẩn bị trước cho mình một nền tảng thể lực
vững chắc Dưới đây là 8 bài kiểm tra sức khỏe mà các bà mẹ cần biết
1 Kiểm tra răng miệng
Khái niệm: Đây là một bài kiểm tra vệ sinh nướu thông
thường của nha sĩ để giúp răng và nướu bạn khỏe mạnh,
Trang 2tránh nhiễm trùng và bệnh tật khi mang thai
Tác dụng: Bài kiểm tra này đo lường mức độ liên hệ giữa
răng và nướu cũng như bệnh viêm nướu
Sự cần thiết: Phụ nữ mắc bệnh các chứng bệnh về nướu có
nguy cơ đẻ non cao gấp bảy lần
Điều đó cũng có khả năng là bạn dễ bị viêm nướu, lợi hơn khi đang mang thai hoặc dùng thuốc tránh thai “Các hoc-môn biến đổi trong thai kỳ làm cho nướu trở nên dễ viêm nhiễm, dù chúng tôi không thực sự chắc chắn nguyên nhân” – Kimberly Harms, nha sĩ kiêm tư vấn cho người tiêu dùng của Hiệp hội Nha khoa Mỹ cho biết
Kiểm tra định kỳ:
Bạn nên thực hiện bài kiểm tra này 2 lần/năm, tuy vậy một
số phụ nữ mang thai cần được khám bác sĩ 3 - 4 tháng/lần
“Nếu nướu của bạn thường chảy máu, đó là một báo động
đỏ rằng bạn cần phải đi làm kiểm tra sớm”, nha sĩ Harm nói
Trang 3thêm
2 Xét nghiệm kích thích hocmoon tuyến giáp (TSH)
Khái niệm: Đây là một xét nghiệm máu kiểm định một
tuyến giáp “underactive” (suy giáp) và một tuyến giáp
“overactive” (cường giáp)
Tác dụng: Xét nghiệm này giúp kiểm tra mức hoc-môn
tuyến giáp của bạn có ở mức bình thường hay không
Sự cần thiết: Bác sĩ nội khoa Dana Simpler của Trung tâm
Y khoa Mercy ở Baltimore cho biết: “Thời kỳ mang thai và sau sinh có khuynh hướng dẫn đến những điều kiện trên của tuyến giáp” Những dạng nhẹ của bệnh về tuyến giáp vẫn ảnh hưởng từ 5-10% phụ nữ
Tình trạng này trở nên xấu hơn khi hơn một nửa số ca bệnh
về tuyến giáp không thể chẩn đoán Cảm giác mệt mỏi, dễ quên, tăng cân… những triệu chứng điển hình khi mới làm
mẹ là tất cả những dấu hiệu của sự suy giáp
Trang 4Ở điều kiện ngược lại, cường giáp thường được biểu hiện qua một cuộc chạy đua tim mạch, khó ngủ, hoặc tụt cân, những điều này có thể được thải hồi ra như lo lắng hoặc căng thẳng
Nếu bạn cố gắng sinh thêm con thì đây là một xét nghiệm
có tính quyết định Rối loạn tuyến giáp có thể ngăn cản
rụng trứng và làm tăng nguy cơ sẩy thai hoặc sinh non Nếu bạn được chẩn đoán suy giáp, bạn sẽ được tiếp một phần hoc-môn tổng hợp bổ sung cho sinh lực; còn nếu là cường giáp thì được điều trị bằng I-ốt phóng xạ để giảm bớt sự sản
xuất hoc - môn tuyến giáp
Kiểm tra định kỳ: Mỗi năm một lần
3 Kiểm tra máu toàn diện (CBC)
Khái niệm: Đây là một xét nghiệm máu để đánh giá chất
lượng hoạt động của tủy và hệ thống miễn dịch.|
Trang 5Tác dụng: Đo lường lượng bạch cầu bởi vì nếu ở các mức
độ cao sẽ là nguy cơ của một bệnh nhiễm trùng Huyết cầu
tố nếu nằm ở những mức thấp là biểu hiện sự thiếu máu Còn những tiểu cầu nếu ở mức độ thấp cho biết bạn gặp rắc rối trong việc đông máu
Sự cần thiết: Bạn hẳn đã một thời gian lao lực sau khi sinh
con và dễ bị thiếu máu.“Tuần vừa rồi, tôi gặp một người
mẹ luôn mệt mỏi và thở dốc sau hàng mấy tháng trời sau khi sinh con " - bác sĩ nội khoa Shari Midoneck, thuộc
Trung tâm sức khỏe phụ nữ Iris Cantor ở thành phố New York, kể “Tôi đã tiến hành vài xét nghiệm máu, và kết quả
là cố ấy bị thiếu máu trầm trọng Tôi cho cô ấy uống bổ sung sắt ngay lập tức, một tuần sau cô ấy cho biết, không thể tin được rằng mình đã cảm thấy khá hơn rất nhiều”
Kiểm tra định kỳ: Mỗi năm một lần
4 Kiểm tra huyết áp và nồng độ cholesterol
Khái niệm: Đây là hai xét nghiệm đánh giá sức khỏe trái
Trang 6tim và nguy cơ mắc bệnh tim của bạn
Tác dụng: Kiểm tra huyết áp bằng dải băng quấn vào cánh
tay để đo lường độ mạnh lưu thông máu khi đập vào thành động mạch Xét nghiệm cholesterol (chất béo gây xơ cứng động mạch) để đo cholesterol có lợi và cholesterol có hại
và chất béo trung tính trong máu
Sự cần thiết: “Các bà mẹ thường nghĩ rằng bệnh tim xuất
hiện khi lớn tuổi, nhưng nghiên cứu cho thấy bạn có thể gặp nguy hiểm ngay ở những năm hai mươi trừ khi bạn có một lối sống lành mạnh bao gồm cả chế độ ăn uống tốt, thể dục và không hút thuốc.” Nieca Goldberg, M.D, giám đốc trung tâm chăm sóc tim phụ nữ tại bệnh viện Lenox Hill ở thành phố New York phát biểu
Huyết áp dưới 120/80 là lý tưởng, tuy vậy đừng hoảng sợ khi huyết áp của bạn hơi cao hơn Những sự thay đổi lối sống đơn giản thường có thể hạ bớt huyết áp Lượng
cholesterol có hại của bạn nên ở dưới mức 130 và lượng Cholesterol có lợi là trên 50
Trang 7Kiểm tra định kỳ: Huyết áp nên được kiểm tra thường niên
Đánh giá nồng độ cholesterol nên bắt đầu từ năm 20 tuổi và lặp lại năm năm một lần, những bạn sẽ cần kiểm tra thường xuyên hơn nếu huyết áp tăng
Nhận biết mình đang có nguy cơ bệnh tim? Hãy hỏi bác sĩ xem bạn có phải thực hiện một xét nghiệm CRP hay không Đây là xét nghiệm nhằm đo mức độ của một chất do gan tạo ra, có thể gây tổn thương mạch máu, gia tăng nguy cơ bệnh tim hoặc nhồi máu cơ tim “Tôi khuyến khích làm xét nghiệm này ở phụ nữ ngoài ba mươi tuổi và chứa hai hoặc nhiều hơn các nhân tố gây ra nguy cơ bệnh tim, chẳng hạn như lượng cholesterol cao, thừa cân và lịch sử bệnh tim từ gia đình”, bác sĩ Midoneck, phát biểu
5 Mẫu xét nghiệm Pap
Khái niệm: Đây là hình thức dùng một miếng gạc kiểm tra
để phát hiện những thay đổi của bệnh ung thư và tiền ung thư trong trong cổ tử cung Bác sĩ cũng có thể yêu cầu
Trang 8phòng thí nghiệm phân tích mẫu xét nghiệm Pap của bạn để kiểm tra virút papilloma (u nhú papilom) ở người nhiễm HPV - một loại virút lây nhiễm qua đường sinh dục phổ biến
Những biến thể nhất định của HPV khi để sót lại không kiểm tra có thể dẫn đến ung thư cổ tử cung theo thời gian
Sự cần thiết: Nếu bạn đã kết hôn không có nghĩa rằng bạn
không có hoặc không thể có khả năng mắc HPV hoặc ung thư cổ tử cung “Bạn và chồng bạn có thể nhiễm virút từ trước đó trong cuộc sống, nhưng nó có thể không xuất hiện trên mẫu xét nghiệm Pap trong suốt nhiều năm” , Holly Nath, M.D, phó giáo sư Khoa sản và phụ khoa tại Trung tâm Y học Trường đại học New York, phát biểu
Nếu các kết quả lặp lại bất thường, phòng thí nghiệm có thể tiến hành một xét nghiệm HPV Nếu mẫu xét nghiệm Pap
là bất thường, bác sĩ có thể làm sinh thiết những vùng khả nghi trên cổ tử cung của bạn để ngăn chặn và kiểm soát những tế bào tiền ung thư
Trang 9Kiểm tra định kỳ: Nếu bạn có mẫu xét nghiệm Pap bình
thường với kết quả gần như nhau trong vòng ba năm và quan hệ một vợ một chồng, bạn chỉ cần làm xét nghiệm này
ba năm một lần Nhưng nếu bạn vừa có một mẫu xét
nghiệm Pap bất thường, theo Trường Cao đẳng Mỹ (đào tạo) bác sĩ sản khoa và bác sĩ phụ khoa, bạn sẽ cần phải làm xét nghiệm mỗi ba đến sáu tháng một lần
6 Kiểm tra da liễu
Khái niệm: Đây là một cuộc kiểm tra trực quan trên da do
bác sĩ hoặc bác sĩ da liễu thực hiện để kiểm tra các dấu hiệu của bệnh ung thư da
Sự cần thiết: Theo Viện Da liễu Mỹ, u hắc sắc tố ác tính là
chứng ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ từ 25 - 29 tuổi “Phụ
nữ cũng đã có kinh nghiệm nhiều về thay đổi màu da suốt trong và sau thời kì mang thai Đa số chúng hoàn toàn vô hại, nhưng vẫn có đôi điều bạn nhất định cần để bác sĩ xem xét”, Lisa Corum, M.D, một bác sĩ gia đình có phòng khám
Trang 10tại Rock Hill, Nam Carolina cho biết
Bác sĩ sẽ làm sinh thiết bất cứ nốt ruồi hoặc lấy một mẩu
mô nhỏ tách rời khỏi một bộ phận cơ thể và chuyển cho phòng thí nghiệm để kiểm tra những dấu hiệu bất thường
Kiểm tra định kỳ: Mỗi năm một lần
7 Kiểm tra sự lượng đường huyết trong ăn kiêng
Khái niệm: Đây là một bài xét nghiệm bệnh tiểu đường
Tác dụng: Đo lượng đường trong máu sau 8 giờ ăn kiêng
Đối tượng cần đo: Những phụ nữ tiền sử trong gia đình có người mắc bệnh tiểu đường, huyết áp cao, hoặc thừa cân (bao gồm cả những người tích lũy cân nặng trong hoặc sau quá trình mang thai) được chẩn đoán đến 50 phần trăm khả năng phát triển thành tiểu đường tuýp II khi lớn tuổi
Nếu bạn bị chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường, hầu hết bệnh
Trang 11có thể được kiểm soát qua chế độ kết hợp ăn kiêng, thể dục
và nếu cần thiết, sẽ tiêm thêm insulin
Kiểm tra định kỳ: Đa số phụ nữ nên được xét nghiệm vào
tuổi 40 mỗi năm một hoặc hai lần về sau Nhưng nếu bạn gặp bất kì nhân tố nguy hiểm nào, hầu hết các bác sĩ sẽ
khuyến cáo bạn xét nghiệm từ tuổi 30 Nếu bạn là một
người bị mắc bệnh tiểu đường, hãy hỏi bác sĩ về xét nghiệm máu gọi là A1C, đo tỉ lệ đường gắn với các tế bào hồng cầu trong máu Nếu mức A1C của bạn cao hơn 7%, nguy cơ bạn gặp những biến chứng từ bệnh tiểu đường là rất cao
8 Đo mật độ khoáng trong xương
Khái niệm: Đây là một xét nghiệm để kiểm tra bạn có bị
bệnh loãng xương không?, một bệnh có ảnh hưởng đến
khoảng 8 triệu phụ nữ Mỹ mỗi năm và xảy ra khi xương trở nên mỏng và yếu
Tác dụng: Đo mật độ khoáng của xương, người ta sử dụng
máy gọi là hấp thu kế photon năng lượng kép hay DEXA
Trang 12Đối tượng cần được kiểm tra: Thông thường, xét nghiệm
này không được khuyến cáo cho đến khi một người phụ nữ đến tuổi mãn kinh Nhưng bạn nên yêu cầu bác sĩ làm scan (quét) xương đường gốc lúc 35 tuổi nếu tiền sử gia đình có người mắc bệnh loãng xương, đang dùng thuốc chữa bệnh
về tuyến giáp, hoặc dùng steroid (một chất hữu cơ được sản sinh trong cơ thể bao gồm vitamin và các hoc-môn để chữa trị bệnh suyễn hoặc thậm chí là bệnh chàm bội nhiễm “Tất
cả những dược phẩm này làm gia tăng sự mất mát xương”, Melba Ovalle, M.D, giám đốc của trung tâm nghiên cứu Loãng xương Mỹ ở Chicago và Orlando cho biết
Vấn đề này cũng có thể được phức hợp từ việc hình thành sữa mẹ Nếu bạn không có đủ canxi suốt quá trình này, cơ thể bạn sẽ lấy canxi từ xương để cung cấp cho bé Nếu kết quả scan của bạn cho thấy những đoạn xương bị vát mỏng
đi, bác sĩ sẽ khuyên bạn áp dụng các mức biện pháp phòng chống từ những bài luyện tập mang vác vật nặng cho đến việc sử dụng Fosamax một loại thuốc giúp bổ sung can -xi
và ngăn ngừa tổn thương xương
Trang 13Kiểm tra định kỳ: Phụ thuộc vào kết quả xét nghiệm của
bạn Nếu bạn không có dấu hiệu loãng xương, bạn không cần phải khám trở lại cho đến thời kỳ mãn kinh