Mục đích: - Loại trừ các tác nhân gây bỏng còn lại ở vết bỏng, chất bẩn, dị vật nếu có.. - Băng ép chặt vừa phải vùng bị bỏng để hạn chế sự phát triển của dịch nốt phỏng và phù nề vùng
Trang 1Xử trí kì đầu vết thương bỏng
(Kỳ 1)
Phần I: Xử trí tại chỗ vết thương bỏng kỳ đầu
A Mục đích:
- Loại trừ các tác nhân gây bỏng còn lại ở vết bỏng, chất bẩn, dị vật nếu có Chẩn đoán diện tích và độ sâu của bỏng
- Đưa thuốc vaò điều trị tại chỗ
B Yêu cầu:
- Càng sớm càng tốt, không gây đau đớn thêm cho bệnh nhân
- Đảm bảo vô khuẩn, thao tác nhẹ nhàng tỷ mỷ
C Chống chỉ định: Khi có sốc hoặc đe doạ sốc
D Các bước tiến hành:
1 Ngay khi bị bỏng:
Trang 2- Ngâm vùng bỏng vào nước lạnh (16-200C) trong vòng 20-30 phút Đặc biệt có hiệu quả trong 20 phút đầu, nếu để sau 30 phút mới ngâm nước lạnh thì không còn giá trị nữa
- Băng ép chặt vừa phải vùng bị bỏng (để hạn chế sự phát triển của dịch nốt phỏng và phù nề vùng bỏng)
- Nếu bị bỏng hoá chất phải dùng các chất để trung hoà
2 Xử trí bỏng tại tuyến cơ sở:
a Giảm đau: Nếu bỏng diện rộng thì dùng thuốc gây mê để thay
băng Thuốc thường dùng là Ketalar (ketamine) 10 mg/kg tiêm bắp thịt, 2 mg/kg tiêm tĩnh mạch
-Thuốc giảm đau: + Dolacgan 0,1 1ống
+ Pipolfen 0,05.1ống
Tiêm bắp trước thay băng 15 phút
Đối với trẻ em phải giảm liều theo cân nặng
b Nguyên tắc thay băng:
- Đảm bảo vô khuẩn:
Trang 3+ Phải thay băng ở các buồng băng vô khuẩn
+ Nhân viên thay băng phải mặc quần áo, mũ công tác, đeo khẩu trang đã hấp, rửa tay theo qui định vô khuẩn, đi găng tay đã hấp
+ Dụng cụ, phương tiện, vật liệu thay băng đều được tiệt khuẩn
+ Người bệnh: trước khi cởi băng phải lau sạch các phần không bị bỏng, cởi bỏ quần áo bẩn ở buồng bệnh trước khi vào buồng băng
- Khi rửa vết thương tuân theo các qui định sau:
+ Rửa từ vùng sạch- vùng bẩn (đầu, măt rửa trước, vùng bàn chân, tầng sinh môn rửa sau cùng)
+ Vùng da lành xung quanh vết bỏng rửa bằng nước đun sôi để nguội và nước xà phòng (1 lít nước sôi + 5 gam xà phòng để nguội), lau khô rồi bôi cồn iôd hoặc cồn 700
+ Tại vùng bỏng rửa bằng nước xà phòng đã pha, rửa lại bằng dung dịch NMSL 0,9%, lấy bỏ dị vật, cắt bỏ vòm nốt phỏng, lấy bỏ phần da hoại tử Rửa lại bằng NMSL 0,9% thấm khô
- Chẩn đoán diện tích độ sâu của bỏng, đưa thuốc vào điều trị tại chỗ
- Để hở: vùng mặt tầng sinh môn, bỏng độ IV hoại tử khô- bôi thuốc đỏ
Trang 4- Để bán hở: bỏng độ II, sạch không nhiễm khuẩn
- Bôi thuốc tạo màng đối với bỏng độ II, III đến sớm chưa nhiễm khuẩn (không bôi ở vùng mặt, khớp vận động, tầng sinh môn, đầu chi)
- Băng kín vết bỏng đến muộn, đã nhiễm khuẩn, bỏng có hoại tử ướt, đắp gạc kháng sinh, thuốc đắp tại chỗ, đặt gạc khô, băng hút nước, băng kín
3 Xử trí một số tác nhân gây bỏng hay gặp
* Bỏng do vôi tôi nóng:
- Rửa bằng dung dịch NMSL 0,9%
- Rửa lại bằng dung dịch NH4CL: 3%, 5%
Ca(OH)2 + 2 NH4CL > CaCL2+ 2NH4OH
- Cắt bỏ vòm nốt phỏng, gắp bỏ dị vật, rửa lại bằng NMSL 0,9%
- Đặt gạc tẩm dung dịch axit nhẹ như: axit Bôric 3%, a.Axêtic 6%, dấm thanh, nước vắt quả chanh, đường Đặt gạc khô, băng kín lại
* Xử trí bỏng do axit:
- Dùng dung dịch bazơ nhẹ để trung hoà như dung dịch Natri Bicacbonat 10-20%, nước xà phòng, nước vôi 5%
Trang 5Tẩm dung dịch bazơ vào gạc đắp vào vùng bỏng, đặt gạc khô băng kín
+ a H2SO4 dùng Magesulphat rắc vào vết bỏng hoặc tiêm Gluconat dưới vết bỏng
+ a Cacbonic dùng dầu thảo mộc, Glycerin, rượu, cồn để rửa
+ a Fenic, Phenol dùng dầu thảo mộc đắp và băng lại