Bài giảng Đại cương về phương pháp dưỡng sinh potx

B ế tinhTinh có hai nghĩa; nghĩa thứ nhất là tinh hoa của thức ăn; y học cổ truyền gọi là tinh hậu thiên do thức ăn cung cấp qua tỳ vị.. Nghĩa thứ hai là tinh sinh dục, tinh tiên thiên d

ðối tư i t ượng: Y4

Thời gian: 2 tiết

Phạm huy Hùng

M Ụ C TIÊU CHUNG MÔN DƯ Ỡ NG SINH

Sau khi học tập, sinh viên PHẢI:

1 Trình bày ñư y ñư ợc nguồn gốc, mục ñ c ñ ích, ñối tư i t ư ợng, của PPDS.

2 Giải thích ñư ch ñư ợc cơ s c c ơ sở lý luận các phép thư giãn p th ư giãn, thở 4 thời có kê mông và giơ chân, các bài tập thể dục dư c d ư ỡng sinh, Xoa bóp.

3 Trình bày ñư y ñư ợc những nguyên tắc căn b c c ă n bản về thái ñ i ñ ộ tâm thần

trong cuộc sống

4 Trình bày ñư y ñư ợc ý nghĩa và tác dụng của 63 ñộng tác DS.

5 Trình bày ñư y ñư ợc ứng dụng Dư ng D ư ỡng sinh trong chăm s ng sinh trong ch ă m sóc ñi c ñ iều trị một

số bệnh thư nh th ư ờng gặp.

6 Nhận thấy rõ lợi ích và vai trò của môn DS trong việc phòng bệnh, bồi dư i d ư ỡng sức khỏe, góp phần ñi n ñ i ều trị bệnh mạn tính.

M Ụ C TIÊU BÀI ð Ạ I CƯƠNG v ề PPDS

Sau khi h ọ c t ậ p, sinh viên PH Ả I trình bày ñư ợ c:

1 Trình bày y ñư ñư ợ c vài nét chính v ề tác gi ả và ngu ồ n

g ố c cu ả phương ph áp d p d ư ư ỡ ng sinh.

2 Trình bày y ñư ñư ợ c c ñ ñ ị nh ngh ĩ a và m ụ c c ñ ñ ích c ủ a PPDS.

3 Gi ả i thích ch ñư ñư ợ c câu th c câu th ơ ơ c c ủ a Tu ệ T ĩ nh, n ộ i dung

c ủ a PPDS.

4 K ể ñượ c các n ộ i dung chính c ủ a PPDS.

1 VÀI NÉT V Ề BS NGUY Ễ N V Ă N H ƯỞ NG VÀ NGU Ồ N

G Ố C PH ƯƠ NG PHÁP D ƯỠ NG SINH.

- 1986 được phong Anh hùng lao động

Năm 1995 đã tái bản sách phương pháp dưỡng sinh lần thứ 8

Tháng 9 năm 1996 được trao giải thưởng Hồ chí Minh cao quí

Bác sĩ Nguyễn văn Hưởng mất ngày 06 tháng 8 năm 1998.

Bác s ĩ đã để l ạ i cho h ậ u th ế m ộ t phương ph t ph ươ ng ph áp

d ư

dư ỡ ng sinh ng sinh đư đư ợ c nhi ề u nhà nghiên c ứ u coi là hồn

ch ỉ nh;

Phương ph áp p ñã ñ ñ ã ñ ề c ậ p t ừ v ấ n ñ n ñ ề t ậ p luy ệ n ñ n ñ ể khí huy ế t lưu thông t l ư u thông , ñế n cách ch ăn u ă n u ố ng cho h ợ p lý, thái

ñộ tâm th ầ n trong cu ộ c s ố ng, v ệ sinh, ngh ỉ ngơi …

Th ể hi ệ n n ñư ñư ợ c s ự k ế t h ợ p khéo léo y h ọ c c ổ

BS NGUY Ễ N VĂN HƯ N V Ă N H Ư Ở NG

3 Gi Ả I THÍCH CÂU TH Ơ C Ủ A TU Ệ T Ĩ NH:

Bế tinh dưỡng khí tồn thần

Thanh tâm quả dục thủ chân luyện hình

B ế tinh

Tinh có hai nghĩa; nghĩa thứ nhất là tinh hoa của thức ăn; y học cổ truyền gọi là tinh hậu thiên do thức ăn cung cấp qua tỳ vị.

Nghĩa thứ hai là tinh sinh dục, tinh tiên thiên do cha mẹ truyền cho, tàng trữ ở thận, và không ngừng ñược bổ sung bởi tinh hậu thiên.

Bế tinh theo nghĩa ñen có nghĩa là ñóng lại, không cho xuất tinh ðiều này chỉ áp dụng cho một số nhà tu hành thoát tục.

Ta nên hiểu là giữ gìn tinh sinh dục; tránh phóng túng, lạm dụng.

T ồ n th ầ n

Sách Linh Khu có viết ở Chương Tạng luận: “Am dương tương bác vị chi Thần”; Thần do Tinh của cha và của mẹ phối hợp, tác ñộng qua lại với nhau mà thành.

Thần là hình thức năng lượng cao cấp mà các ñộng vật cũng có, nhưng mức cao nhất chỉ có ở con người, do bộ thần kinh tạo ra Nhờ nó mà con người biết tư duy, có ý chí, có tình cảm, có khoa học và nghệ thuật

Theo y học cổ truyền Tâm là cơ quan quân chủ, thần minh từ ñó mà sinh ra Tâm tàng thần.

Năm tạng sáu phủ, tâm ñứng làm chủ, quân chủ có minh (huyết mạch chạy ñều) thời mười hai cơ quan ñều ñiều hòa không rối loạn , theo lẽ ñó dưỡng sinh thời lo gì không sống lâu

Tinh-Khí-Thần là biểu hiện quá trình chuyển hóa vật chất (tinh thức ăn, huyết, tinh sinh dục) thành năng lượng (khí) mà hình thức cao nhất là thần, thần trở lại ñiều khiển khí và tinh, toàn bộ cơ thể

Khí lực cũng giúp thức ăn ñược tiêu hóa biến thành tinh hoa dinh dưỡng, huyết và tinh sinh dục Sự chuyển hóa này xảy ra trong cơ thể một cách liên tục, nếu có rối loạn thì sẽ sinh bệnh, nếu ngưng lại thì chết Luyện khí

sẽ giúp cho quá trình chuyển hóa tinh biến thành khí, khí biến thành thần ñược tốt ñẹp thêm Tinh ñầy ñủ, khí dồi dào, thần mới có cơ sở ñể vững mạnh

Tồn thần là giữ gìn tinh thần, tránh hao tổn Muốn thế phải thanh tâm, qủa dục, thủ chân.

Thanh tâm, qu ả d ụ c, th ủ chân, luy ệ n hình.

- Thanh tâm là giữ cho lòng trong sạch Cách tốt nhất là không vi phạm những quy ñịnh của pháp luật và những quy ước xã hội về các mối quan hệ giữa người với người

- Qủa dục là hạn chế lòng ham muốn qúa ñáng Những ước muốn chính ñáng như nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ; học thêm một kỹ năng mới; giúp ñược người khác mà vô vụ lợi … vẫn luôn là ñộng lực cao ñẹp giúp con người ngày càng hoàn thiện.

- Th ủ chân là giữ gìn chân khí; cũng có thể hiểu thêm một nghĩa nữa là giữ gìn chân lý, lẽ phải.

- Luy ệ n hình là luyện tập thân thể, làm khí huyết lưu thông, gân cốt mạnh mẽ, cơ khớp linh hoạt …

Như vậy trong 14 chữ trong hai câu thơ của Tuệ Tĩnh thì

12 chữ ñầu là chú ý luyện tâm trước; bao gồm tiết dục ñể bảo vệ thận khí, giữ gìn tinh thần vững mạnh bằng các thanh tâm, quả dục, thủ chân; hai chữ cuối cùng mới là

“luyện hình”; Có thể nói một cách ngắn gọn tôn chỉ của phương pháp dưỡng sinh là “Tâm sáng, thân khoẻ”.

4 CÁC N Ộ I DUNG CHÍNH C Ủ A PPDS VÀ ðIỀ U KI Ệ N ðỂ

ÁP D Ụ NG PH ƯƠ NG PHÁP CHO CÓ K Ế T Q Ủ A.

4.1 NH
NG KI  N TH  C C  S  C  A MÔN D Ư NG SINH

Môn dưỡng sinh ñược xây dựng trên những kiến thức

cơ sở của y học cổ truyền và y học hiện ñại.

Phép dưỡng sinh của Tuệ Tĩnh:

Bế Tinh, Dưỡng Khí, Tồn Thần Thanh Tâm, Quả dục, Thủ chân, Luyện hình Phép dưỡng sinh của Hải Thượng Lãn Ông trong quyển

“Vệ sinh yếu quyết”.

Phép dưỡng sinh trong Nội Kinh Tố Vấn, chương 1

“Thượng cổ thiên chân Luận”.

Học thuyết Am dương Ngũ hành, Tạng tượng.

Giải phẫu, sinh lý … của y học hiện ñại.

Một số công trình nghiên cứu.

4.2 CÁC N I DUNG CHÍNH C  A PPDS:

Luyện Thư giãn

Luyện Thở 4 thời có kê mông và giơ chân.

Vấn ñề ăn uống và sử dụng chất kích thích.

Tập thể dục, xoa bóp, ñộng tác dưỡng sinh.

Thái ñộ tâm thần trong cuộc sống.

THƯ GIÃN LUYỆN THỞ

TẬP LUYỆN

4.3 ðI U KI  N N ð ð  TI  P THU VÀ ÁP D  NG PH NG PH Ư Ư NG NG

ð i

ði ề u ki ệ n n ñ ñ ể ti ế p thu và áp d ụ ng phương ph ng ph ươ ng ph áp cho có

k ế t q ủ a là: Quy ế t tâm, kiên trì, và liên t ụ c áp d ụ ng

ph ươ ng ph

phương ph áp m ộ t cách chính xác, bi ệ n ch ứ ng, và sáng

t ạ o.

Ph ươ ng ph

Phương ph áp d p dư ư ỡ ng sinh khi t ậ p p ñ ñ úng r ấ t mau có hi ệ u

qu ả Thí d ụ bài t ậ p thư giãn c p th ư giãn c ó tác d ụ ng nhanh chóng

ch ố ng căng th ng c ă ng th ẳ ng, b ả o v ệ ho ạ t t ñ ñ ộ ng c ủ a h ệ th ầ n kinh trung ươ ng

trung ương ; Bài t ậ p khí công làm khí huy ế t lưu thông t l ư u thông gây ấ m áp c p cơ th ơ th ể , xoa bóp n ộ i t ạ ng, ch ố ng ứ tr ệ , táo bón

do gi ả m trương l m tr ươ ng l ự c cơ c c ơ …

4.4 CH  ð NH C  A PH Ư NG PHÁP D Ư NG SINH

1 Người yếu sức, suy giảm cơ năng.

2 Người lao ñộng (trí óc và chân tay) mệt nhọc về trí

óc lẫn thể xác.

3 Người lão hoá sớm

4 Người khỏe mạnh muốn phòng bệnh.

5 Người bệnh mạn tính.

4.5 TÁC D  NG C  A PH A PH Ư Ư NG PH NG PH ÁP D P D Ư Ư  NG SINH

1 Ph ụ c h ồ i kh ả năng tự ñiề u ch ỉ nh

2 B ả o v ệ th ầ n kinh trung ương n kinh trung ươ ng , ch ố ng stress (th hư giãn ư giãn )

3 Quân bình 2 quá trình h nh hưng ph ư ng ph ấ n và ứ c ch ế c ủ a h ệ

7 Làm ổ n ñ n ñ ị nh huy ế t áp, ổ n ñ n ñ ị nh ñư nh ñư ờ ng huy ế t,

cholesterol …

8 Làm gi ả m cân; gi ữ cân n ặ ng t ố i ưu i ư u

TH Ư GIÃN

THƯ GIÃN

TH Ở 4 TH Ờ I CÓ KÊ MÔNG VÀ GIƠ CHÂN

V Ặ N C Ộ T S Ố NG

CHI Ế C TÀU

CÁI CÀY

TR Ồ NG CHU Ố I

XEM XA XEM G Ầ N

PH Ổ BI Ế N DƯ N D Ư Ỡ NG SINH VÀO C Ộ NG ð NG ð Ồ NG

KHOA D Ư

KHOA DƯ Ỡ NG SINH – CƠ SỞ 3 BV ðHYD BV ð HYD

L Ớ P DƯ P D Ư Ỡ NG SINH CHI Ề U TH Ứ B Ả Y 14 – 16g

BS NGUYỄN VĂN HƯỞNG

TẬP RẮN HỔ

BS NGUYỄN VĂN HƯỞNG