BỆNH NẤM MYCETOMA ( MADURAMYCOSIS) ppt

BỆNH NẤM MYCETOMA MADURAMYCOSIS PGS Nguyễn Ngọc Thụy Là một nhiễm trùng tổ chức dưới da do một số loài nấm và vi khuẩn gây ra khi chúng nhiễm vào sau một chấn thương nhỏ.. tạo thành

BỆNH NẤM MYCETOMA

( MADURAMYCOSIS)

PGS Nguyễn Ngọc Thụy

Là một nhiễm trùng tổ chức dưới da do một số loài nấm và vi khuẩn gây ra

khi chúng nhiễm vào sau một chấn thương nhỏ Các tác nhân này phát triển chậm,

tạo thành một đám đan kết chặt chẽ với nhau thành các hạt( granule), có thể lan

vào tổ chức liên kết (xương).Tổn thương thường gặp ở chân và được gọi là "

Madurafoot"

Bệnh hay gặp ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đơí,cũng gặp ở vùng ôn đới

Bệnh hay gặp ở người làm ruộng, rẫy,người chăn gia súc,đi chân đất, hay gặp ở

nam hơn nữ ( tỷ lệ 3/1 đến 5/1), tuổi 20- 45, những người sống ở nông thôn hay bị

những gai đâm, vết xước nhỏ tạo điều kiện cho những bào tử ở không khí hay ở

gai xâm nhạp vào cơ thể Bệnh thường gặp ở chân, có thể ở tay, ngực, mông

1 Căn nguyên:

Các loại vi khuẩn: Actinomadura madurae, A.pelletieri, Streptomyces

somaliensis, Nocardia asteroides, N.brasiliensis, N.otitidisvarum, Nocardiopsis

dassonvillei

Các loại nấm thực : Madurella mycetomatis, M.grisea, Pseudallescheria

boydii, Acremonium kiliense, A.recifei, Leptosphaeria tompkinsii, L.senegalensis,

Exophiala jeanselmei, Neotestudina rosatii, Pyrenochaeta romeroi, Curvularia

lunata, Aspergillus nidulans, A.flavus, Fusarium monniliforme, F.solani,

Corynespora cassicola, Cylindrocarpon destructans, Plenodomus avaramii,

Polycytella hominis

2 Triệu chứng lâm sàng:

Khi da chân bị xây sát nấm dễ xâm nhập gây nên tổn thương Khoảng 70%

trường hợp bệnh ở chân, chân trái nhiều hơn chân phải Tổn thương cơ bản là

những đám hạt, cục to nhỏ không đều, gồ ghề trên mặt da kèm theo sưng,phù nề

vùng da tổn thương, sau đó dần dần xuất hiện các lỗ dò chảy dịch vàng lẫn mủ

đục Đôi khi có các hạt màu vàng, trắng, nâu, đen hay hơi đỏ phu thuộc vào từng

loại nấm gây bệnh Khi không điều trị kịp thời bệnh sẽ lan xuống sâu, vào xương

dẫn đến xốp xương Bệnh có thể kéo dài hàng chục năm làm cho bệnh nhân bị suy

kiệt dẫn đến tử vong

3 Xét nghiệm :

Soi trực tiếp: lấy dịch mủ soi trong dung dịch KOH 20% thấy các đám hạt

đường kính có thể 15mm, hình tròn Nếu thấy các sợi nấm mảnh, dường kính dưới

1 mm thì đó là vi khuẩn Actinomyces, nếu thấy các sợi nấn to , thô, đường kính

lơn 2-4 mm thì đó là nấm nhóm Eumycetes

Mô học : sinh thiết tổ chức nơi tổn thương rồi nhuộm PAS hoặc

methenamin silver để phát hiện nấm

Nuôi cấy :

Nếu soi trực tiếp phát hiện nấm Eucomycetis, các hạt cần rửa trong dung

dịch nước muối và kháng sinh, cấy vào môi trương Sobouraud có kháng sinh, môi

trường không có cycloheximid, nuôi cấy ở nhiệt độ 25 và 370 C, tốt nhất là lấy

được bệnh phẩm sinh thiết ở lớp sâu để tránh tạp khuẩn

Các nấm gây bệnh thuộc lớp nấm bất toàn ( Fungi Imperfecti) hoặc nấm túi

(Ascomycetes0, nấm mọc chậm, tạo bào tử túi và bào tử đính ( conidia) moi

trường nghèo chất dinh dưỡng như môi trường bột ngô, môi trường thạch- khoai

tây, dextrose kích thích tạo bào tử

Nếu soi thấy vi khuẩn, môi trường nuôi cấy có thể là thạch máu, Sabouraud

hoặc môi trường dịch chiết tim (BHI) , môi trường Lowenstein, nuôi cấy ở nhiệt

độ 25 và 370 C

4 Chẩn đoán phân biệt : với lao da, u da, các bệnh nấm khác

5 Điều trị :

Nếu mầm bệnh là vi khuẩn Actinomycetes sùng kháng sinh như

sulfonamide,dapson, co-trimoxazole,streptomycin Các dẫn xuất penixilin hay

sulfadiazin 3-8 gam/ ngày trong 3- 4 tháng

Nếu mầm bệnh là nấm Eumycetes dùng các thuốc chống nấm nhóm

imidazol như ketoconazol, itraconazol, voriconazol Trong một số trường hợp kết

hợp ngoại khoa cắt bỏ phần hoại tử, thậm chí pahỉ cắt cụt chân kết hợp dùng

thuốc