Bướu tuyến giáp đơn thuần (Simple goiter) (Kỳ 2) potx

Tuyến giáp có thể dính với các tổ chức xung quanh hoặc bên trong có chứa các keo colloid.. Tổ chức xơ hoá có thể phân chia tuyến thành nhiều nhân trông giống các u thực sự adenoma.. Bình

Bướu tuyến giáp đơn thuần

(Simple goiter)

(Kỳ 2)

TS Hoàng Trung Vinh (Bệnh học nội khoa HVQY)

1.5 Mô bệnh học:

Ban đầu tuyến giáp phì đại, cường sản và tăng sinh mạch máu đều nhau giữa các chiều, sau đó tuyến giáp sẽ bị biến dạng Bệnh tồn tại lâu dài làm cho tuyến giáp to thay đổi về hình dáng, cấu trúc Tuyến giáp có thể dính với các tổ chức xung quanh hoặc bên trong có chứa các keo colloid Tổ chức xơ hoá có thể phân chia tuyến thành nhiều nhân trông giống các u thực sự (adenoma) Có thể xuất hiện những vùng chảy máu hoặc canxi hoá không đều

2 Lâm sàng

+ Bướu tuyến giáp đơn thuần hay xảy ra hơn ở phụ nữ do chịu ảnh hưởng của các giai đoạn thay đổi sinh lý (dậy thì, thai sản, mạn kinh)

giáp to có thể được bệnh nhân phát hiện tình cờ, hoặc do người xung quanh, hoặc khi khám sức khoẻ nói chung Bình thường trọng lượng tuyến giáp ước chừng 25-30gr, khi trọng lượng >35 gr thì gọi là bướu tuyến giáp, hay nói cách khác tuyến giáp thường to vượt ≥ 20% so với khối

lượng bình thường của nó Tùy độ lớn của bướu tuyến giáp mà xác định

độ to theo cách phân loại Có nhiều cách phân loại, song phân loại đơn giản, dễ

áp dụng là phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới

Bảng 4.1 Phân loại độ lớn của tuyến giáp theo Tổ chức Y tế Thế giới

Đ

ộ

Đ ặ

c

đ i ể

m

0

IA

I

B II

III

Không có bướu tuyến giáp

Mỗi thùy tuyến giáp to hơn đốt 1 ngón cái của người bệnh nhân

Sờ nắn được

Khi ngửa đầu ra sau nhìn thấy tuyến giáp

to Bướu sờ nắn được Tuyến giáp to, nhìn thấy

ở tư thế bình thường và ở gần

Bướu nhìn thấy được

Bướu tuyến giáp rất lớn, nhìn thấy dù ở xa

Bướu lớn làm biến dạng cổ

Bảng 4.2 Phân loại độ lớn của tuyến giáp theo Viện hàn lâm Y học Liên Xô (cũ)

ặc điểm

0

I

II III IV

V

Tuyến giáp không sờ thấy được

Tuyến giáp to sờ được khi nuốt đặc biệt vùng eo tuyến Tuyến giáp to sờ được, nhìn thấy được khi nuốt

Tuyến giáp to nhìn thấy được

Tuyến giáp to vượt qua cơ ức - đòn - chũm

Tuyến giáp rất to chèn ép vào các tổ chức xung quanh

+ Bướu to có thể gây chèn ép vào khí quản, thực quản Nếu tuyến giáp

to nằm ở sau xương ức có thể chèn ép trung thất trên với dấu hiệu phù áo khoác ở mặt, chóng mặt, ngất (dấu hiệu Pemberton)

thư

Tuyến giáp rất ít khi chèn vào dây thần kinh thanh quản, nếu có cần phải nghĩ đến ung Chảy máu cấp tính vào các nang tuyến giáp gây đau, sưng nề vùng cổ và xuất hiện các dấu hiệu do chèn ép

+ Da trên bề mặt bướu bình thường, sờ không đau, mặt có thể nhẵn (nếu

là bướu lan toả) hoặc gồ (nếu là đơn nhân hoặc đa nhân) Mật độ tuyến có thể mềm, chắc, đàn hồi Không có dấu hiệu của bướu mạch (sờ không có rung miu, nghe không có tiếng thổi tại tuyến)

Đa số các trường hợp không có các triệu chứng cơ năng ở những bệnh nhân có bướu đa nhân tồn tại lâu có thể xuất hiện cường giáp kể cả bướu đa nhân địa phương và tản phát (hiện tượng iod-Basedow-iodbasedow phenomenon)

Đối với những vùng thiếu iod nặng, bướu tuyến giáp có thể kết hợp với suy chức năng tuyến giáp ở các mức độ khác nhau

Chứng đần độn (cretinism) trên cả người có bướu hoặc không có bướu tuyến giáp to, xuất hiện ngày càng nhiều trong trẻ em ở những nước có bướu cổ địa phương