Chương 3Cơ chế gây bệnh của các tác nhân gây bệnh côn trùng PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version http://www.fineprint.com... 3.1.Cơ chế gây bệnh của nấm• Bào tử tiếp x
Trang 1Chương 3
Cơ chế gây bệnh của các tác nhân gây bệnh côn trùng
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version http://www.fineprint.com
Trang 23.1.Cơ chế gây bệnh của nấm
• Bào tử tiếp xúc với da côn trùng - nảy mầm – xâm nhập vào cơ thể - sinh sản trong xoang ⇒ làm yếu và phá
hoại chức năng trao đổi chất của côn trùng
• Điều kiện nhiệt độ, ẩm độ thích hợp, bào tử phình lên, nảy mầm thành ống mầm, tiếp xúc với da côn trùng ⇒ hình thành vòi bám
• Kích thước vòi bám gấp 2-3 lần bào tử, có dịch nhầy để dính vào da
Trang 3PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version http://www.fineprint.com
Trang 4• Vòi bám hình thành sợi nhỏ chọc thủng da vào trong – phình to hình thành sợi ngắn - nhờ áp lục cơ giới + enzyme (proteaza, lipoaza, kitinaza) phân giải kitin
• Côn trùng lột xác: nấm hình thành vòi bám mới để tiến hành tái xâm nhiễm
• Mỗi loài nấm khác nhau hình thành các enzyme khác nhau ⇒ tự tạo thành enzyme kitinaza
Trang 5• Sự sinh sản của nấm trong cơ thể côn trùng ⇒ hoạt
động trao đổi chất, cơ quan mô bị phá hoại, rối loạn chức năng sinh lý
⇒ nấm tiết độc tố và enzyme giết chết vật chủ - sinh trưởng phát triển trên xác vật chủ - hình thành các hạch nấm ⇒ cơ thể sâu chết cứng lại
⇒ một số nấm không tiết độc tố - sinh sản hàng lọat trong cơ thể côn trùng – làm vỡ, biến dạng các cơ quan
⇒ nấm xâm nhập – xuất hiện phản ứng biến màu đen hình thành các đốm đen trên cơ thể ⇒ enzyme
phenoloxydaza do dịch thể côn trùng tiết ra
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version http://www.fineprint.com
Trang 7• Sinh sản của nấm
- biến đổi thành phần dịch thể, giảm tác dụng oxy hóa khử limfa trong máu
- sinh sản nhiều: tắc hệ tuần hòan, gây đói sinh lý tế bào vật chủ
- chất độc: làm thay đổi sinh hóa cơ thể, tê liệt thần kinh
⇒ mất và rối lọan cơ năng sinh lý ⇒ hô hấp thất thường, giảm sức sinh sản, ức chế sự lột xác
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version http://www.fineprint.com
Trang 83.2 Độc tố diệt côn trùng
Nấm Beauveria
• Độc tố Beauvericin
• Sinh ra trong quá trình trao đổi chất là vòng
peptid có sắc tố vàng là tenelin và bassianin do:
- hydroxylat progesteron
- testosteron (C19H28O2)
- điểm sôi; 93-940C
Tên hóa học của beauvericin là xyclo (N-metyl L-phenylalanin-D- α -hydroxy-isovaleryl)3
Trang 9Cấu trúc hóa học độc tố beauvericin của nấm
Beauveria bassiana (Kodaira, 1966)
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version http://www.fineprint.com
Trang 10• Cơ chế tác động của nấm Beauveria bassiana lên côn trùng
- Bào tử nấm tiếp xúc với da côn trùng → nảy mầm thành sợi nấm xuyên qua vỏ kitin → phát triển trong cơ thể côn trùng → xuất hiện tế bào nấm (dạng chuổi như nấm men) → tiết độc tố beauvericin, proteaza diệt tế bào bạch huyết
(lympho-cyte) của côn trùng → côn trùng chết
Trang 11Nấm Metarhizium anisopliae
⇒ là các sản phẩm thứ cấp vòng peptit, L-prolyn, L-leucin, anhydride, L-prolyn-L-valine anhydride và desmethyl destruxin B
- Độc tố destruxin A: công thức nguyên là C29H47O7N5, điểm sôi 1880C
- bản chất hóa học D-2 hydroxy-4-pentenoy-L-prolyl-L-isoleucyl-N-methyl-L-valyl-N-methyl-L-alanyl-β-alanyl lacton
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version http://www.fineprint.com
Trang 12• Độc tố destruxin B : công thức nguyên là
C30H51O7N5 có điểm sôi là 2340C
• Bản chất hóa học D- α -hydroxy- γ -methylvaleryl- L-prolyl-L-isoleucyl-N-methyl-L-valyl-N-methyl-L-alanyl- β -alanyl lacton.
Trang 13Cấu trúc độc tố destruxin A – B (Clarkson và ctv, 1997)
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version http://www.fineprint.com
Trang 14• C ơ chế gây bệnh của nấm Metarhizium - sua
Bào tử nấm tiếp xúc với côn trùng trong khoảng 24 giờ
→ nảy mầm tạo ống mầm xuyên qua lớp da
→ phân nhánh trong cơ thể → mạng sợi nấm → tiết độc tố destruxin A, B gây chết cho côn trùng