TƯ THUÔNG HỒ CHÍ MINH _ PHAN I: NGUON GOC TU TUONG HO CHI MINH VE VAN DE DAN TOC VA CACH MANG GIAI PHONG DAN TOC Có thể nói, bốn nguồn gốc chính yếu Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam; Tinh
Trang 1TƯ THUÔNG HỒ CHÍ MINH
_ PHAN I: NGUON GOC TU TUONG HO CHI MINH VE
VAN DE DAN TOC VA CACH MANG GIAI PHONG DAN TOC
Có thể nói, bốn nguồn gốc chính yếu ( Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam; Tinh hoa văn hoá nhân loại; Chủ nghĩa Mác — Lênin; và Nhân tố chủ quan, bản
thân con người Hồ Chí Minh) hình thành nên tư tưởng của Hò Chủ tịch cũng chính là những nguồn gốc hình thành nên tư tưởng của Người về vẫn đề dân tộc
và cách mạng giải phóng dân tộc, chỉ có sự biểu hiện của nó trong các giai đoạn,
các vấn đề khác nhau là khác nhau thôi
K.Marx, F Engghen, V.LLênin Hồ Chí Minh là những vĩ nhân, có chung một mục tiêu, lý tưởng là giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải phóng con người, xây dựng chế độ xã hội mang bản chất nhân đạo cao cả, một chế độ xã hội tốt đẹp
Xuất phát từ điều kiện chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh châu Âu đầu thế
kỉ XIX, K.Mã và F.Ăngghen đã vạch ra con đường cách mạng tất yếu là đi từ giải phóng giai cấp đến giải phóng nhân loại Cuối thế kỉ XIX, trong điều kiện chủ
nghĩa tư bản chuyên sang chủ nghĩa đế quốc, Lênin đã chỉ ra con đ
ường từ giả phóng giai cấp đến giải phóng dân tộc và giải phóng nhân loại Đầu thé ki XX, sinh ra trong điều kiện một nước thuộc địa nửa phong kiến, chủ nghĩa
thực dân đang bành chướng mạnh mẽ, Hồ Chí Minh lại xuấy phát từ giải phóng
gdân tộc đến giải phóng giai cấp và giải phóng nhân laọi Từ đó ở người đã hình thành nên tư tưởng về cách mạng giải phóng dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội Trước hết, phải nói rằng tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc có nguồn gốc từ sự nhạn thức sâu sắc lý luận Mác — Lénin K.Mac va Lênin cho rằng cách magn giải phóng dân tộc phải được thực hện bằng con đường cách mạng vô sản, do giai cắp công nhân lãnh đạo, cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ phận khăng khít của cách mạng vô sant thế giới và cách mangj
đó phải được thực hiện bằng con đường bạo lực Bạo lực cách mạgn là quy luật
Trang 2phổ biến của cách magn vo san nhu vay, lý luận của Mác — Lênin đã chỉ rõ ở các nước thuộc địa và phu thuộc, van đề đánh dé dé quéc giành độc lập dân tộc là tất yếu, phải giải phóng các dân tộc bị áp bức để tiến lên giải phóng con người, xây dựng một xã hội tốt đẹp Đó là sứ mệnh lịch sử của gia1 cấp công nhân
Thứ hai, tư tưởng của Hồ Chí Minh về vẫn đề dân tộc và cách mạng giải
póng đân tộc còn xuất phát từ sự tìm hiểu các cuộc cách mạng trên thế giới Qua tìm hiểu, Hồ Chí Minh thấy rõ các cuộc cách amgnj trên thế giới đều không triệt
để, ở đó, người lao động vẫn bị áp bức, bóc lột nặng nề, nhân dân ở đó còn đang muốn tìm kiếm một cuộc cách mạng khác Hồ Chí Minh đã khẳng định; chỉ có con đường cách mạng vô sản là cái cần thiết cho dân tộc ta, là con đường giải phóng nhân dân ta Sau nà, khi tổng kết về con đường giải phóng dân tộc, Hồ Chí Minh đã nói một cách rõ ràng hơn: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không
có con đường nào kháccon đường cách mạng vô sản”
Nguồn gốc thứ ba là bắt nguồn từ thời đại: trong thời đại ngày nay, giai cấp công nhân là giai cấp trung tâm lãnh đạo cách mạng, thắng lợi của cách mạng tháng 10 Nga đã mở ra thời đại mới và đang là ánh sắng soi đường cho các dân tộc bi áp bức đi theo Chính sự thắng lợi của cách mạng tháng mười Nga đã tác động mạnh mếẽ tới tư tưởng của Người về cách mạng giải phóng dân tộc Người cho rằng cách mạng muốn giành thắng lợi phải đi theo cách mạng tháng mười Cách mạng tháng mười là cuộc cách mạng sâu sắc và triệt để nhất mà cách mạng các nước thuộc điạ phải đi theo và học tập nếu muốn giành thắng lợi cho cuộc cách mạng giải phóng dân tộc mình
Nguồn gốc cuối cùng đó là sự nhận thức sâu sắc, nắm rõ tình hình đất nước
ta của Người Ở Việt Nam giai cấp công nhân la giai cấp tiên phong nhất của xã hội, là giai cấp cách mạng nhất trong tất cả các giai cấp Cho nên, giai cấp công nhân là giai cấp duy nhất có khả năng lãnh đạo cách magn Viét Nam Ngay từ khi
ra đời, giai cấp côgn nhân đã khang định vị trí lánh đạo trung tâm của mình Từ
Trang 3TU THÔNG HỒ CHÍ MINH
sự nhận thức rõ vai trò của giai cấp công nhân, Bác nói: “Với lý luận tiên phong
và kinh nghiệm của phong trào cộng sản quốc tế, giai cấp công nhân ta đã tỏ ra là
người lãnh đạo xứng đáng nhất và tin cậy nhất của nhân dân Việt Nam”
Có thể nói, chính sự vận dụng một các sang tao chi nghia Mac — Lénin va cách mạng Việt Nam, cùng với sự nhận thức sâu sắc và năm bắt rõ nét tình hình đất nước đã tác động mạnh mẽ và ảnh hươngr sau sắc đến việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về vẫn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc, một trong những tư tưởng lớn của người mãi mãi soi sáng cho đường đi của cách mạng Việt Nam
ĐK Kinh tế —
Chính tri_— xã hôi Cuộc đời + sự nghiệp + bản than
ĐKKQ Tư tưởng HCM Dân tộc Tính CM-KH
(Pˆ biện chứng)
VH
VH
—ÔẲ|
CN -Tính dân tộc
Mác
“Ser
Trang 4_ PHAN II: NOI DUNG TU TƯỞNG HO CHI MINH VE VAN DE DAN TOC VA CACH MANG GIAI PHONG DAN TOC
Như chúng ta đã biết tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành từ 4 nguồn
gốc, đó là: Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam ( Được hình thành và duy trì trong lịch
sử 4000 năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam); Tình hoa văn hoá nhân loại của cả phương Đông và phương Tây; Chủ nghĩa Mác-Lênin, điểm sáng
và là nhân tố quyết định tính đúng đắn và khoa học trong tư tưởng của Người; và cuối cùng là các nhân tố chủ quan, bản thân con người và nhân cách cao cả của
Hồ Chủ tịch Trải qua nhiều biến cố của lịch sử, hệ tư tưởng của Người đã được
thử thách, trau dồi và tiếp tục được hoàn thiện Trong hệ tư tưởng đó thì nội dung
đầu tiên, cơ bản phải đề cập đến đó là tư tưởng Hồ Chí Minh về van đề Dân tộc
và Cách mạng giải phóng dân tộc (Vấn đề DT va CM GPDT )
Trước hết, ta phải hiểu vấn đề dân tộc mà Hồ Chí Minh đề cập dến là vẫn
đề quốc gia dân tộc, vẫn đề cộng đồng dân tộc, hoặc là vẫn đề dân tộc về mặt chính trị chứ không phải là van đề sắc tộc hoặc là vẫn đề dân tộc học Đồng thời cũng kông được nhằm lẫn giữa vẫn đề CM GPDT và con đường GPDT
Có xác định được như thế, có hiểu được quá trình hình thành Tư tưởng Hồ
Chí Minh là gian nan, là khó khăn, vất vả như thế, ta mới hiểu được sâu sắc, mới
thắm nhuằn được tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn dé DT va CM GPDT
Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề DÂN TỘC thực chất là
nghiên cứu quan điểm của Bác về các dân tộc thuộc địa, nghiên cứu về quan hệ giữa dân tộc và giai cấp trên pham vi Quốc tế cũng như trong Quốc gia dân tộc Việt Nam, và nghiên cứu về quan hệ giữa Dân tộc Việt Nam với các dân tộc khác trên Thế giới Đó là những vấn đề liên quan đến chiến lược GPDT bị áp bức Bao gôm những nội dung cơ bản sau:
Trang 5TƯ THUÔNG HỒ CHÍ MINH
1 Quyền cơ bản của một Dân tộc
Kẻ xâm lược thường tự cho Dân tộc mình là siêu đăng, có nghĩa vụ đi kha hoá Dân tộc khác, chúng tự cho mình cái quyền chém giết những Dân tộc yếu
hơn để đàn áp, bóc lột, thoả mãn dã tâm của riêng chúng Chúng coi mình đứng
trên tất cả, cho sự bóc lột của mình là một sự ban phát ân huệ, và đi rêu rao rằng
Dân tộc mình đang làm nghĩa vụ khai hoá cho một Dân tộc khác hèn yếu hơn.(Những tư tưởng và hành động ấy thật là vô sỉ)
Theo Hồ Chí Minh, tất cả các Dân tộc trên Thế giới đều bình đẳng Bản Yêu sách 8 điểm của nhân dân An Nam gửi cho hội nghị Véc-xây và các Nghị sĩ khác chính là hành động tân công đầu tiên vào các trung tâm bảo vệ sự bất bình
đắng cảu Thế giới, và đây cũng là hành động đầu tiên đã đưa Nguyễn ái Quốc lên
dia vi hoat dong chin tri cua minh 8 điểm đó đã toát lên 2 nội dung cơ bản sau: + Cho nhân dân Việt Nam được hưởng chế độ tự trị thuộc Pháp
+ Cho nhân dân Việt Nam được hưởng các quyền tự do dân chủ, như
những người Pháp và người nước ngoài được hưởng trên lãnh thổ Việt Nam
Sau Cách mạng tháng 8, Bản Tuyên ngôn độc lập ngày 2/9 cũng là lời
tuyên bố về sự bình đẳng giữa các dân tộc, bình đắng là quyền tự nhiên mà mọi
sinh vật sinh ra được hưởng, kẻ nào tước đi sự bình đăng là làm trái với tự nhiên Theo Hồ Chí Minh, độc lập — ty do là quyền tự nhiên bất khả xâm phạm Theo Bác, tất cả các đân tộc phải được độc lập, tự do Đây là độc lập hoàn toàn, độc lập thực sự trên tất cả các mật kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao và toàn vẹn lãnh thổ Mọi vẫn đề thuộc về chủ quyền dân tộc phải do chính Dân tộc đó giải quyết, không cá sự can thiệp của nước ngoài Dân tộc độc lập trong tư tưởng của Bác còn phải được thể hiện bằng sự ấm no, tự do, hạnh phúc của nhân dân Độc lập Dân tộc còn được thể hiện bằng quan điểm là mọi phần tử của quốc dân Việt Nam đều được hưởng tự do độc lập, kế cả những người sai lầm nay đã trở
vê Điều này một lần nữa thê hiện tinh thân bác ái của Hồ chủ tịch
Trang 6Như vậy quan niệm độc lập Dân tộc theo Hồ Chí Minh là một nền độc lập
dân tộc giành được phải bằng cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sẵn lật đồ sự thống trị xâm lược của chủ nghĩa
đề quốc chứ không phải thứ độc lập ban phát, xin cho Độc lập Dân tộc thực sự phải đảm bảo các nguyên tắc:
+ Dân tộc đó có quyền day đủ về kinh tế, chính trị, an ninh và toàn ven
lãnh thổ
+ Độc lập Dân tộc phải thực hiện một cách triệt để
+ Độc lập Dân tộc phải vì hạnh phúc của nhân dân
Đây chính là giá trị đích thực về độc lập Dân tộc của Tư tưởng Hồ Chí
Minh
Hồ Chí Minh cho rằng Độc lập Dân tộc phải trong hoà bình chân chính Người đã chỉ ra các biện pháp : Độc lập Dân tộc phải gắn với trào lưu hoà bình, dân chủ, tiến bộ của nhân dân thế giới; phải gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội; Phải đứng trên lập trường, quan điểm của giai cấp công nhân để giải quyêt
các vẫn đề DT và CM GPDT
2 Quan hệ giữa Dân tộc và giai cấp trong tư tướng của Bác
Theo chủ nghĩa Mác - Lênin, mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp thực chất là quan hệ về lợi ích trên poham vi Thé giới Học thuyết Mác thực chất là học thuyết về đấu tranh giai cấp Tuy vạy, Học thuyết Mác không hề coi nhẹ vấn
đề dân tộc Lênin cũng là người ưu tiên cho cả vấn đề giai cấp và vấn đề Dân tộc
Còn chúng ta thì sẽ tìm hiểu tư tưởng của Hồ Chí Minh về vấn đề này
Theo Bác, phải kết hợp hài hoà giữa lợi ích dân tộc với lợi ích giai cấp trên phạm
vi quốc tế và quốc gia
Người cho rằng, cần phải đặt lợi ích của quốc gia - dân tộc lên trên Cơ sở của luận điểm này đó là trước mặt kẻ thù áp bức thì quyền lợi dân tộc và giai cấp
Trang 7TU THÔNG HỒ CHÍ MINH
là thống nhất Có độc lập dân tộc thì giai cấp mới được tự do hoàn toàn, mới có điều kiện để thoả mãn quyên lợi của giai cấp mình Bác nhấn mạnh vấn dé dân tộc nhưng hoàn toàn không mâu thuẫn với vấn đề giai cấp Có thể nói, Hồ Chí Minh đã đứng trên lập trường, quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lénin vé van dé giai cấp và vấn đề đân tộc
Trong hoạt động thực tiễn, Người cũng đã vận dụng chính quan điểm giữa giai cấp và dân tộc đó
+ Hồ Chí Minh coi trọng chủ nghĩa yêu nước chân chính và chủ nghĩa dân tộc chân chính Người xác định mục tiêu chiến lược của Việt Nam Người xác định mục tiêu chiến lược của cách mạng Việt Nam là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Người đầu tranh cho Dân tộc Việt Nam và các Dân tộc khác
Chúng ta, những người con của Tổ quốc Việt Nam, cũng nhu nhân dân toàn thế
giới đều biết đến mối quan hệ gắn kết giữa Dân tộc Việt Nam và nhân dân CuBa, giữ dân tộc Viet Nam với các nước Lào và Campuchia anh em Chúng ta cúng
biết tình cảm thân thiết, tình đồng chí giữa Hồ Chủ tịch và Chủ tịch Phidel
Castro
+ Chủ nghĩa Dân tộc Hỗ Chí Minh là sự giải phóng dân tộc, hạnh phúc của Dân tộc, sự bình đẳng với các dân tộc khác Điều này khác với chủ nghĩa Dân tộc cực đoan, vi ki
+ Tư tưởng độc lập dân tôc gắn liền với CNXH: Đây la sự kết hợp rõ nhất
sự gắn kết giữa tư tưởng với giai cấp Nguyễn ái Quốc khang định chỉ có giải phóng giai cấp mới giải phóng Dân tộc Nhung trong hoàn cảnh lịch sử Việt Nam, điều kiện Việt Nam, giải phóng Dân tộc trước giải phóng giải cấp
3 Quan điềm về môi quan hệ giữa Dân tộc Việt Nam với các Dân tộc khác trên thê giới:
Trang 8OĐI: Dân tộc Việt Nam mong muốn quan hệ bình đẳng, hữu nghị, hợp tác
và cùng chung sống hoà bình với tất cả các dân tộc trên Thế giới, kể cả với nhunững nước có chế độ chính trị xã hội khác, trên cơ sở tôn trọng, bình dang, độc lập, chủ quyền quốc gia và toàn vẹ lãnh thô của các dân tộc và mỗi bên cùng
có lợi
OÐĐ2: Mọi tranh chấp giữa Việt Nam và các Dân tộc khác cúng như mọi vấn dề quốc tế đều cần phải giải quyết bằng thương lượng hoà bình
Ngoài ra, Bác cũng thực hiện sự ưu tiên với các nước có cùng chế độ XHCN Sau đó, chú ý đến quan hệ láng giềng, Bác còn chia thành láng giềng gần ( Là các nước có chung biên giới nhu trung Quốc, Lào, Campuchia) và láng giềng
xa nhu An Do, thai Lan, Myanma và rộng hơn nữa là các nước châu A
Nói tóm lại quan điệm của Bác là : Việt Nam muôn là bạn với tât vả các
Tiếp theo, chúng ta cùng tìm hiểu Tư tưởng của Người về cách mạng giải phóng dân tộc
Trong quá trình đi tìm con đường giải phóng dân tộc thi Nguyen Ai Quoc
đã đến được với Bản sơ thảo luận Cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của
Lênin Đó là cơ sở cho việc hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải
phóng dân tộc Tư tưởng đó được thể hiện trong các tác phẩm “ Bản án chế độ thực dân Pháp”, “ Đường kách mệnh” và “ Chính cương sách lược vắn tắt” (Đề nghị mọi người tìm đọc)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa gồm một sô những luận điêm cơ bản như sau:
1 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi triệt để phải đi theo con đường cách mạng vô sản
Trang 9TU THÔNG HỒ CHÍ MINH
Hồ Chí Minh đã rất khâm phục tinh thần yêu nước của các bậc tiền bối, nhưng Người không đòng ý với con đường yêu nước cua các vị ấy Khi ra nước ngoài, Hồ Chí Minh có địp nghiên cứu các cuộc cách mạng tư sản điển hình trên thế giới như Cách mạng tư sản Pháp 1789, cách mạng tư sản Mỹ 1776 Người rút ra bài học là: Cách mạng Pháp, cách mạng Mỹ là những cuộc cách mạgn không đến nơi, cách mạng rồi mà dân chúng vẫn ba, bốn lần đòi cách làm cách mạng nữa Thực tế thì những cuộc cách mang này không mang lại quyền lợi cho nhân dân lao động Vì vậy, Hồ Chí Minh đã loại bỏ con đường cách mạng tư sản
ở Việt Nam
Khi bắt gặp cách mạng tháng 10 Nga, Hồ Chí Minh đã rút ra nhận xét: Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mạng tháng 10 Nga là thành công và thành công đến nơi Nghĩa là dân chúng được hưởng hạnh phúc, tự do, xoá bỏ được bất bình đăng, vì cách mạng tháng 10 Nga đã loại bỏ được chế độ phong kiến và ách
áp bức bóc lột tư bản chủ nghĩa Vì vậy Hồ Chí Minh chỉ ra rằng: Muốn cách
mạng thành công thì phải lẫy công — nông làm gốc, phải có Đảng cộng sản Nói tóm lại, muốn cứu nước, muốn giải phóng dân tộc Không có con đường nào khác
là con đường cách mạng vô sản
2 Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp của toàn dân, do giai cầp công nhân lãnh đạo
Hồ Chí Minh nhận thức được làm cách mạng phải có lực lượng Cachs mạgn giải phóng dân tộc là giành lại độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, vì vậy lực lượngc ách mạng là toàn dan - toàn dân theo Hồ Chí Minh là không phân biệt dân tộc, tôn giáo, g1a1 cấp, nam nữ , ai là người yêu nước, ghet giặc, muốn cứu nước thì đều là lực lượng của cách mạng Việt Nam
Hồ Chí Minh cũng xếp đặt một cách cụ thể các thành phần, lực lượng Mà
cụ thê là: Lực lượng lãnh đạo của cuộc cách mạng này là giai câầp công nhân
Trang 10Lực lượng trung tâm của cuộc cách mạng này là công nhân — nông dân và sự liên minh công — nông với các tầng lớp khác, trong đó chủ yếu là trí thức, đó là nền tảng của mặt trận dân tộc thống nhất sau này
Động lực của cuộc cách mạng là công nhân, nông dân, tiểu tư sản, tư sản dân tộc và các phần tử yêu nước khác
Bác cũng phân chia lực lượng một cách khá sâu sắc để có được những sách lược thích hợp và phát huy được lực lượng Cụ thé:
- Bé&c chia nong dân thành nhiều tầng:
+ Nông dân nghèo: người không có ruộng, phải làm thuê Đây gọi là lực lượng ban cé nông Lực lượng này sẽ được chia ruộng tử tay bọn đề quốc, Việt gian, địa chủ Bần cố nông là lực lượng cách mạng quan trọng, đòng minh chác
chanứ nhất của giai cấp công nhân
+ Trung nông: Theo Bác, trung nông là những người cày ruộng của họ, không bóc lột Đảng phải coi trung nông là bạn chắc chắn của mình
+ Phú nông: Là tư sản giau có ở nông thôn Đảng cộng sản phải lôi kéo họ, lợi dụng họ Nếu không thì cũng trung lập chúng để chúng không ngả về phía Đề quốc — Phong kiến
- _ Bác chia địa chủ thành 3 hạng:
+ Dai dia chu: néu ho không còn tinh thần yêu nước, tỉnh thàn dân tộc mà theo giặc, hại dân, thì Đảng cộng sảnphải tổ chức nhân dân đánh “trúc” bọn
chúng (“trúc” có nghĩa là đỗ) để làm thổ địa cách mạng
+ Về trung và đại địa chủ: đối xử với họ như phú nông, nếu họ không phản cách mạng thì lôi kéo hoặc trung lập họ Nếu họ phản lại cách mạng thì đánh đỗ
họ