Giáo án Hoá học lớp 9 - SILIC CÔNG NGHIỆP SILICAT pot

 Silicđioxit có nhiều trong thiên nhiên ,là một oxit axit.. III/ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC: Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ HS 1: Viết sơ đồ thể hiện tính chất hóa học của phi kim?. HS2: Viết sơ

BÀI 30: SILIC CÔNG NGHIỆP SILICAT

I/ MỤC TIÊU:

1/ Kiến thức : Giúp HS biết và hiểu được:

 Silic là phi kim hoạt động yếu , là chất bán dẫn

 Silicđioxit có nhiều trong thiên nhiên ,là một oxit axit

2/ Kĩ năng:

 Viết PTHH

 Đọc tài liệu thu thập thông tin về silic, silic đioxt và công nghiệp silicat

3/ Thái độ: HS có hứng thú học tập

II/ CHUẨN BỊ::

 Một số đồ gốm ,sứ ,thủy tinh

III/ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

HS 1: Viết sơ đồ thể hiện tính chất hóa học của phi kim ?

HS2: Viết sơ đồ thể hiện tính chất hóa học của oxit axit ?

Hoạt động 2: Tìm hiểu vê silic và Silic đioxit

 Thông báo:

 Trong thiên nhiên silic là

nguyên tố phổ biến thứ hai ( sau

oxi), chiếm 1/4 khối lượng vỏ Trái

Đất,

 Si không tồn tại ở dạng

đơn chất chủ yếu là hợp chất của

silic oxi như đất sét (cao lanh ), cát

trắng

Đất sét: Al2O3.2SiO2.2H2O

Cát thạch anh ( cát trắng):

SiO2

Cát thường : SiO2 + nhiều

tạp chất

 Si là chất rắn ,màu xám,

khó nóng chảy ( nđnc: 1428oC),

có ánh kim, dẫn điện kém

 Khi đặt một hiệu điện thế

lên tinh thể silic thì silic sẽ dẫn điện

,có thể điều chỉnh được độ dẫn điện

khi thêm vào tinh thể Si một số tạp

chất nhỏ P,As,Al,B Vì thế silic được

sử dụng làm chất bán dẫn và chế tạo

 Lắng nghe và ghi bài

I Silic:

1) Trạng thái tự nhiên

Trong tự nhiên:

 Silic chiếm 1/4 khối lượng vỏ Trái đất

 Chỉ tồn tại ở dạng hợp chất( cát trắng, đất sét )

2) Tính chất

 Si là chất rắn ,màu xám, khó nóng chảy ( nđnc: 1428 o C),

có ánh kim, dẫn điện kém

 Tác dụng với oxi:

Si + O2 600oC SiO2

pin Mặt Trời

 Hàng vạn pin MT ghép lại

thành tấm có thể thay cho các trạm

điện trạm điện

 Pin MT đã được dùng để

cung cấp điện cho cho máy móc

trong các vệ tinh nhân tạo, tàu du

hành vũ trụ và ngày càng được dùng

phổ biến hơn ví dụ như trong máy

tính, đồng hồ

 Si là phi kim hoạt động

yếu

Si + O2 600oC

SiO2

Si + Cl2 500oC

SiCl4

Si + 2Mg 800oC-

900oC Mg2Si

 Thạch anh là dạng

tinh thể của SiO2 khi không lẫn tạp

chất trong suốt , không màu gọi là

pha lê thiên nhiên, khi lẫn tạp chất

có màu khác nhau(hồng tím, nâu

,lục) được coi là đá quí

 Trả lời và ghi bài

II Silic đioxit

SiO 2 là một oxit axit, không tan trong nước

SiO2 + Na2O Na2SiO3 + H2O

SiO2 + NaOH Na2SiO3

 Hỏi: Đọc thông tin từ sgk

tr 92 cho biết:

1) SiO2 thuộc loại oxit nào?

2) CTHH và tính tan của axit

silixic?

3) Tính chất hóa học của

SiO2?

4) Viết PTHH thể hiện phản

ứng giữa SiO2 với các oxit bazơ và

dung dịch bazơ sau: K2O,Na2O,

BaO, CaO, KOH,NaOH, Ba(OH)2

,Ca(OH)2

Hoạt động 3: Tìm hiểu sơ lược về công nghiệp silicat

 Thông báo:

 Silicat là muối của

axit silixic

 Từ các hợp chất của

silic( đất sét, cát trắng) và một số

hóa chất khác người ta có thể sản

xuất ra: đồ gốm,thủy tinh, xi

măng…

 Hỏi:

1) Kể tên các đồ gốm?

( gạch, ngói, gạch chịu lửa, đồ

sành,đồ sứ)

2) Nguyên liệu chủ yếu

để sản xuất đồ gốm là gì?

(đất sét và cao lanh

(Al 2 O 3 2SiO 2 2H 2 O +4SiO 2 +K 2 CO 3 cát,

nước , fenpat)

3) Nêu qui trình sản

xuất đồ gốm?

(Từ đất sét hoặc cao lanh tạo

hình bằng một trong các phương pháp

nặn,ép và đúc, phơi khô rồi sấy, nung ở

 Lắng nghe

 Trả lời

 Lắng nghe

 Trả lời và ghi bài:

III Sơ lược về công nghiệp silicat:

1 Sản xuất đồ gốm (sgk tr 93)

nhiệt độ cao, tráng men,trang trí ( nếu

cần)và nung lại sau khi đã tráng men)

 Thông báo:

 fenpat: làkhoáng vật

có thành phần gồm các oxit của

Si,Al,K,Na,Ca…

4) Các mỏ cao lanh:

Bích Nhôi và Tử lạc ở Hải dương

5) Cho biết nguyên liệu

để sx gạch, ngói?

( đất sét loại thường trộn với ít

cát)

6) Nêu qui trình sản

xuất đồ gạch, ngói?

( nhào đất sét với ít cat và nước ,

đóng viên, sấy khô, nung,vì được nung ở

nhiệt độ không cao lắm nên gạch ,ngói

đều xốp)

7) Vì sao sau khi nung

gạch ngói thường có màu đỏ?

( trong đất set có lẫn ít oxit sắt)

2 Sản xuất ximăng ( sgk tr 93)

3 Sản xuất thủy tinh

Nguyên liệu sx: Thạch anh,đá vôi,sôđa

Phương pháp sx: Nung nóng chảy nguyên liệu , làm nguội,từ từ ,

ép, thổi, tạo khuôn

Các PTHH:

CaCO3 CaO +CO2

CaO + SiO2 CaSiO3

Na2CO3 + SiO2 Na2SiO3

8) Gạch chịu lửa được sản xuất như thế nào?

( đất sét chịu lửa (có nhiệt độ nóng chảy trên 1650 o C) sấy khô nghiền thành bột trộn với đất sét dẻo và nước , đóng viên ,sấy khô và nung lại ở nhiệt

độ 1450 o C)

9) Đồ sành được sản xuất như thế nào?

Từ đất sét tạo hình, nung ở

1200 o C -1300 o C, mặt ngoài là lớp men muối mõng tạo nên do muối ăn được ném vào lò trong khi nung)

Các loại đồ sứ:

Sứ dân dụng: chén ,bát, bình,lọ

Sứ cách điện: dùng trong công nghiệp

Sứ hóa học: dụng cụ thí nghiệm ,một số thiết bị trong công nghiệp hóa học

như thế nào?

(Cao lanh, fenpat, thạch anh và

nước ở dạng bùn lỏng, chảy vào khuôn, sấy khô,nung 2 lần( lần 1: 1000 o C, tráng men, trang trí lần 2:1400 o

C-1450 o C.)

11) Nêu qui trình để sản

xuất đồ gốm nói chung?

12) Kể tên một số cơ sở

sản xuất đồ gốm ở việt nam?

13) Đọc thông tin từ sgk

tr 93 cho biết:

a Nguyên liệu để sản xuất ximăng?

b Các công đoạn chính để sản xuất ximăng?

c Các cơ sở chính để sản xuất

xi măng?

d Các phản ứng xảy ra trong quá trình nấu thủy tinh?

Hoạt động 4: giải Bt sgk tr 95