Nhưng hiện nay, vấn đề khó khăn này có vẻ như được gỡ bỏ qua sự giúp sức của cái gọi là phổ biểu hiện gene tòan cục global gene-expression profiles.. chỉnh histone – để đi tìm câu t
Trang 1Chẩn đoán ung thư:
cần một cái nhìn
tòan cục
Trước đây, các nhà nghiên cứu thường gặp nhiều khó khăn
để phân biệt và phân chia các khối u ung thư mà thọat nhìn
Trang 2chúng khá giống nhau nhưng lại
có những dấu hiệu bệnh lý khác nhau Nhưng hiện nay, vấn đề
khó khăn này có vẻ như được gỡ
bỏ qua sự giúp sức của cái gọi
là phổ biểu hiện gene tòan
cục (global gene-expression
profiles) Tuy thế phương pháp này còn phải vượt qua rất nhiều thử thách từ mặt kỹ thuật đến
trang thiết bị dụng cụ trước khi thực sự trở thành một phương
pháp chẩn đóan y học lâm sàng được áp dụng rộng rãi Trên tờ Nature số đầu tháng bảy 2005
(Vol 435, 1262−1266), Siavash
Kurdistani và cộng sự đã xem xét
một phổ tòan cục khác – phổ hiệu
Trang 3chỉnh histone – để đi tìm câu trả
lời rằng liệu phổ mới này có giúp cung cấp những yếu tố chỉ thị
tương tự như phổ biểu hiện gene trong việc chẩn đóan ung thư, ít nhất là với ung thư tuyến tiền
liệt, và có thể chuyển sang ứng
dụng lâm sàng hay không?
Các protein histones, vốn là một cái lõi cho DNA quấn quanh, có thể
chịu một vài sự hiệu chỉnh hóa học
ở một vài vị trí như là thêm nhóm acetyl hay nhóm methyl Quá trình hiệu chỉnh này mang tính thuận
nghịch và hơn nữa nó còn tác động lên sự biểu hiện của gene đang liên đới với lõi histone chịu sự hiệu
Trang 4chỉnh Khi sự hiệu chỉnh histone
này diễn ra bất thường có thể khiến cho quá trình phát sinh tế bào ung thư diễn ra Tuy nhiên, cho đến nay hầu hết các nghiên cứu đều tập
trung xem xét một hoặc một vài
gene đơn lẻ, đánh giá vai trò của
gene hoặc vài gene này trong sự
hình thành và tiến triển ung thư
Đối nghịch với hướng trên, nhóm của Kurdistani đã xem xét mức độ tòan cục sự acetyl hóa hay methyl hóa của 5 gốc khác nhau trên
histone H3 và H4 trong mẫu khối u tuyến tiền liệt Công cụ chính mà nhóm tác giả sử dụng chính là các kháng thể đặc hiệu Theo đó mỗi
Trang 5kháng thể sẽ giúp nhận diện bất kỳ
sự hiệu chỉnh khác biệt nào Ví dụ, hình ở đây cho thấy một lắt cát mô ung thư tuyến tiền liệt ở mức thấp (tức là điểm theo Gleason là 6)
được nhuộm với kháng thể giúp
nhận diện agrinine số 3 của histon H4 bị dimethyl hóa
Bằng cách quan sát trên 2 lọat mẫu ung thư tuyến tiền liệt khác nhau, các tác giả thấy rằng các cách thức hiệu chỉnh histone có thể giúp dự báo liệu rằng khối u mức thấp sau khi đã trãi qua phẫu thuật cắt bỏ
hòan tòan có thể tái phát bệnh hay không Tuy nhiên, các tác giả đã không tìm được mối liên hệ giữa
Trang 6quá trình hiệu chỉnh hitone tòan cục
và sự điều hòa biểu hiện gene trong
sự phát triển ưng thư tuyến tiền liệt Mặc dù còn vài vấn đề chưa được giải đáp đầy đủ nhưng kết quả
nghiên cứu của Siavash Kurdistani
và cộng sự cũng như kỹ thuật hóa miễn dịch (immunochemistry) hòan tòan có thể ứng dụng lâm sàng để
dò tìm sự hiệu chỉnh histone ở quy
mô lớn với các mẫu bệnh ung thư hầu giúp bác sỹ nhanh chóng chẩn đóan bệnh