Synthesis Report: Water and Land Resources System and the Ecosystem of Shadegan Wetland Basin

و ناصصختم رادشه رضاح لاحرد رذشهوژپ رد دوجوم ياهراشف و هتفرگ تدش اه بلاات يدوبان اب طابترا رد تسيز طيحم نا اوه هوصرع نيا رد ،يتسيز يلااب ياه شزرا اب يددعتم ياه بلاات زين ناريا روشک رد

Shadegan Wetland Syntheses Report

«ﻥﺍﺮﻳﺍ ﻯﺎﻫ ﺏﻻﺎﺗ ﺯﺍ ﺖﻇﺎﻔﺣ ﺡﺮﻃ»

ﺖﺴﻳﺯ ﻂﻴﺤﻣ ﺖﻇﺎﻔﺣ ﻥﺎﻣﺯﺎﺳ

ناريا يملاسا يروهمجورين ترازو

نامزاسآناتسزوخ قرب و ب

ناريا تسيز طيحم تظافح نامزاسناريا ياهبلاات زا تظافح يللملا نيب حرط

لک هراداتظافح

ناتسزوخ ناتسا تسيز طيحم

ناتسزوخ ناتسا تلايش لک هرادا ،روشک بونج يرورپ يزبآ هدکشهوژپ

شرازگ داهنمه

"

زتنس

"

تاعلاطم متسیسوکا و کاخ و بآ عبانم متسیس

هضوح

زیربآ

ناگداش بلاات

شياريولوا

راتساریو

،یمشاه راتخم دیس

يلم رواشم تيريدم

ناريآ باهبلاات زا تظافح حرط ،بآ عبانم

:راکمه ناراتساریو

نارهم ،یمخفا لداع

و لاوم روصنم زاس لین هفلخ

یزرواشک و بآ عبانم تیریدم هورگراک ناگداش بلاات زیربآ هضوح رادیاپ

راشتنا نامز شياريو

لوا

:

نابآ

3113

Islamic Republic of Iran Ministry of Energy Khuzestan Water and Power Organisation

Department of the Environment Conservation of Iranian Wetlands Project (CIWP)

Kuzestan Environmentsal Protection Organisation

South of Iran Aquaculture Research Centre

Mehran Afkhami, Aadel Mola and Mansour Khalfa Nilsaz

Sustaibable Water and Agricutural Management for Shadegan Wetland

Basin Working Group

Date: October 2012

ابفلا بیترت هب شرازگ نیفلوم

يدابآدسا ماهلا ،

تسيز طيحم سانشراک

( ناتسزوخ تسيز طيحم تظافح لک هرادا

)

يمخفا نارهم( تسيز طيحم يارتکد ،

ناتسزوخ قرب و بآ نامزاس)

نيد هلا شورس

،

بآ نارمع دشرا يسانشراک (

ناتسزوخ قرب و بآ نامزاس

)

يعماج نينزان ،

يحم مولع دشرا سانشراکتسيز ط

(ناتسزوخ قرب و بآ نامزاس

)

يدامح مظاک ،

يژولورديه يارتکد (

ناتسزوخ قرب و بآ نامزاس)

هفلخ روصنم لين

زاس ،ايرد نايهام يژولويب يارتکد)روشک بونج يرورپ يزبآ هدکشهوژپ(

ينيسح رکاذ همطاف ،

يسانش بوسر يارتکد يوجشناد (

ناتسزوخ قرب و بآ نامزاس

)

يمتسر يرغص ،

سانشراکتسيز طيحم مولع دشرا

( ناتسزوخ تسيز طيحم تظافح لک هرادا

)

يقداص لايل ،

نيمزرس شيامآ و يبايزرا دشرا سانشراک (

ناتسزوخ قرب و بآ نامزاس

)

هداز يضاق سگرن ،

تسيز طيحم مولع دشرا سانشراک

( ناتسزوخ تسيز طيحم تظافح لک هرادا

)

يناهبهب يدمحم ميرم ،

سانشراکيتسيز طيحم (

زاسناتسزوخ قرب و بآ نام

)

يدنوکم ميرم ،

تسيز طيحم مولع دشرا سانشراک( ،

ناتسزوخ تسيز طيحم تظافح لک هرادا

)

نايدهم وتسرپ ،

تسيز طيحم دشرا سانشراک (

تسيز طيحم يگدولآ اب هزرابم نانز تيعمج

)

يمشاه راتخمديس ،

بآ عبانم تيريدم يصصخت يارتکد)ناريا ياهبلاات زا تظافح حرط(

ياوه شخب رد اه بلاات ناوارف تامدخ و اه ش

هدوومن لدوب يدنمشزرا يعيبط ياه هصرع هب ار اه متسيسوکا نيا و تسا هدش هتخانش ناسنا يگدنز فلتخم روه ياوه يراذذتوسايس يلصا ناکرا زا اهنآ زا يرادرب هرهب و تظافح صوصخ رد يزير همانرب و تيريدم هک

دوش يم بوسحم روشک يخرب رد هتبلا

ذن هک تسا هديدرگ ببس رما نيا دراوم دويد اتدومع ،اه بلاات هب ام ها

هنارادرب هرهبدشاب

اتيتظافح هاگديد رما نيا و

اوه بلااوت زا يرادروب هروهب هوب روجنم ندوومن ناوحل نودوب

يطيحم تسيز ياهدرادناتساتسا هدش تاررقم و طباوض هب هجوت نودب و

و ناصصختم رادشه رضاح لاحرد

رذشهوژپ

رد دوجوم ياهراشف و هتفرگ تدش اه بلاات يدوبان اب طابترا رد تسيز طيحم نا اوه هوصرع نيا

رد

،يتسيز يلااب ياه شزرا اب يددعتم ياه بلاات زين ناريا روشک رد تسا هدش ملاعا ينارحب دراوم زا يرايسب

يعامتجا–

وب ياوه بلااوت نيا زا يدادعت تسا هديدرگ يياسانش يذنهرف و يداصتقا ياوه شزرا هطوساو ه

.دنا هتفرگ رارق تظافح و تيريدم تحت يللملا نيب شزرا اب ياهبلاات ناونع اب ،دنا هتشاد هک ييلااب ناتوسا رد

دوجو رب هولاع زين ناتسزوخناريا بآرپ و گرزب هناخدور جنپ

(

،نوراک

،هخرک،زديحارج

3111 تدم هب25 هروهب و تظافح يلوتم لاس

.تسا هدوب راد هدهع ار يبآ عبانم نيا زا يرادرب

ناريا ياه بلاات زا يکي زين ناگداش بلاات ناتسزوخ ناتسا و

لاس زا هک دشاب يم3121

درووم و هدويدرگ توبت روسمار نويوسناونک رد يللملا نيب شزرا اب يبلاات ناونع هب

تظافح رارقتسا هتفرگ ياه لاس يط رد ناهج ياه بلاات رياس دننامه زين بلاات نيا

روعم رد يدامتم

تلاکشم اب ار نآ هب هتسباو نادنمتسيز و نآ ءاقب هک تسا هتفرگ رارق يلوصا ريغ و هيور يب ياه يرادرب هرهب

تسا هدومن وربور يساسا روظنم هب

ح يلم حرط ناگداش بلاات تظافح و تيريدمف

هوب بلااوت نويا زا توظا

هارمه5.تفرگ لکش هيمورا هچايرد و ناشيرپ بلاات بلاات يتيريدم همانرب يارجا و فادها تيمها هب هجوت اب

هورگراک هس هب ناگداش بلاات يتيريدم راتخاس ،ناگداشعبانم تيريدم

يزرواشک و بآ

بآ نامزاس يريبد هب(

)ناتسزوخ قرب ومدرم تکراشم و يتسيز عونت ،

ي)ناتسزوخ تسيز طيحم تطافح لک هرادا يريبد هب(

ميسقت

.تسا هدش

هورگراک عبانم تيريدم

و بآثحابم تيمها هب هجوت اب يزرواشک قروب و بآ نامزاوس يرويبد هب ،

طبترم ياه ناگرا يمامت روضح اب و ناتسزوخناتسزوخ تسيز طيحم تظافح هرادا لماش

، تظافح حرط رتفد

،ناريا ياه بلاات زا تلايوش لوک هرادا ،يوعيبط عباونم لوک هرادا ،ناگداوش يرادونامرف ،ناتسزوخ يرادناتسا

زوکرم تاوقيقحت و مولع دحاو ،زاوها دحاو يملاسا دازآ هاذشناد ،ناتسزوخ يزرواشک داهج نامزاس و ناتسزوخ

و رهشمرخ ييايرد نونف و مولع هاذشناد ،زاوها

م دراوم ناوتب نآ بلاق رد ات ديدرگ ليکشت ثوحابم اوب طبتر

ناگداش بلاات تيريدم يلصا فادها رد ار يزرواشک و بآ داد ششوپ

يکي ،روکذوم هورگراک يلصا فادها زا

زتنس شرازگ هيهت)رضاح شرازگ(

و دوجوم تاعلاطم رب هيکت اب ناگداش بلاات ءاضعا يسانشراک ياه ليلحت

ر يا هداد صقاون و اهدوبمک نآ هطساوب ناوتب ات تسا هدوب ينيب شيپ ار مزلا تامادقا اهنآ عفر تهج و نييعت ا

هويهت ناگداوش بلاات زا تظافح يلم حرط ناراکردنا تسد شلات اب و روکذم فده اب زين رضاح شرازگ دومن

يزاغآ شرازگ نيا تسا ديما تسا هديدرگ

و بلاات هنيهب تظافح و تيريدم يارب تلاکشم عفر تهج يشلات

دشاب نآايناضر اضريلع

هريدم تئيه سيئر و لماعريدم

بآ نامزاس قرب و

ناتسزوخ

اس شرازگ یاه لصف راتخ

ثحب زا يکي هياپ تاعلاطا دوبن/دوبمک و اه هداد دروم رد تيعطق مدعنيرتزيذنارب

بلاات تلاکشم

دشاب يم ناگداش

،نيا رب انبنلاخدميذ ياه هغدغد زا تاقيقحت يگدنکارپ و تاعلاطا رقف و نانيمطا مدع

رد

هورگراکتيريدمناگداش بلاات يزرواشک و بآ عبانم ،اذل دوب

و بآ تيريدم هورگراک هبوصم ساسا رب

يبايزرا يارب هتشذگ تاقيقحت ساسا رب زتنس شرازگ هک دش نيا رب رارق ،ناگداش بلاات هضوح يرزواشک

دوش هيهت تاعلاطا تيفيک يسررب و دوجوم تيعضو

ناونع اب رضاح شرازگ

"

هنمه دا

زيربآ هضوحناگداش بلاات

کي ماجنا شرازگ هيهت زا فده تسا هتفرگ ماجنا

ا يبايزرا

بآ عبانم تيعضو زطيحم تسيز و کاخ و

زين و زيربآ هضوح ردناگداش يللملا نيب بلاات

نآ هئارا و

بآ عبانم اب طبترم تاعوضوم يور رب فلتخم ليلاد هب هک تسا يناريدم و ناسانشراک هب طيحم و کاخ و

تسيز

ک تسا هدش يعس لاح نيع رد دننک يم يريگ ميمصت اي و يزير همانرب ،هعلاطم ، دوجوم ياهدوبمک ه

هئارا تاعلاطا تيافک و تيفيک زا يسانشراک يبايزرا کي و هديدرگ يفرعم و يئاسانش زين تاعلاطا و رامآ رد

دوش ،هنارذن لک و هتسويپ مهب درکيور زا هدافتسا ابعبانم متسيس تيعضو شرازگ نيا

متسيسوکا و کاخ و بآ

ار

ياه متسيس ريز لماش هک دريگ يم رظن ردجا

يداصتقا يعامت ،

يعيبط طيحم.دشاب يم يتلايکشت و يداهن و

ناگداش بلاات رب زکرمت ،)مجنپ ات لوا ياه لصف( لوا شخب رد دوش يم ميسقت يلصا شخب هس هب شرازگ

متسيس فلتخم داعبا و دشاب يمم

و تايصوصخ هلمج زا دريگ يم رارق يسررب دروم متسيسوکا و کاخ و بآ عبان

بلاات ياهشزرا بلاات بآ عبانم تيفيک ،)مود لصف( بلاات يتسيز عونت ،)لوا لصف( اه شلاچ و تاديدهت و

بآ تيمک ،)موس لصف( نلايب و

)مجنپ لصف( بلاات يتلايکشت و يداهن دعب و )مراهچ لصف( بلاات

ردمود شخب)مهن ات مشش ياه لصف(

دوش يم يسررب زيربآ هضوح نلاک حطس رد دوجوم تيعضو ،

رد

لصف مشش دوش يم نايب کاخ و بآ عبانم هعسوت ياميس ياهراتخاسريز و بآ عبانم ليسناتپ لماش

يکيلورديه

متفه لصف رد بلاات تيريدم اب اهنآ طابترا و نلاخدميذ ليلحت هلمج زا يتلايکشت و يداهن دعب

نص شخب تيمها تلع هب دوش يم هيارا بآ عبانم هضرع و اضاقت ،متشه لصف رد تسا هدمآ ،ناتسزوخ رد تع

دوش يم نايب مهن لصف رد نآ زا يشان تلاکشم و شخب نيا هعسوت ياميس دوش يم بوسحم دوجوم تيعضو زا يدنب عمج کي )مهدزيس ات مهد ياه لصف( شرازگ نيا موس شخب

رد تلاکشم و لياسم فلتخم داعبا مهد لصف رد

ود رهاهراکهار و دوش يم هيارا زيربآ هضوح و بلاات حطس

يي

رد يساسا شلاچ هس ،شرازگ نيا ياه هتفاي ساسا رب ددرگ يم داهنشيپ دراد دوجو ناگداش بلاات زيربآ هضوح

بلاات رب هعسوت لباقتم تارتا هلمج زا دوش يم هتخادرپ نآ هب طوسبم تروص هب شرازگ هدنيآ لصف هس رد هک

هدزاود لصف( ميلقا رييغت و يلاسکشخ تارتا ،)مهدزاي لصف( ناگداشيبآ زاين و )م

بلاات يدورو دنرت و ناگداش

بلاات هب)مه دزيس لصف(

تسا هدش هيارا مهدراهچ لصف رد اه هيصوت و اه يريگ هجيتن ناياپ رد

يمشاه راتخم ديس

و راتساريوناريا ياهبلاات زا تظافح يللملا نيب حرط بآ عبانم يلم رواشم

رکشت و ریدقت

ناگدنسيونناراتساري و

نيا ياه نامزاس ،اهداهن ،اه ناگرا يمامت زا هک دنناد يم مزلا دوخ رب شرازگ

ينادردق و رکشت ،دندومن يراي شرازگ نيارد دوجوم ياه هداد يروآ عمج رد هک يدارفا و يتلود ريغ و يتلود

دنيامن :ديآ لمع هب ينادردق ليذ ياهداهن ناسانشراک زا يصاصتخا روط هب هک تسا مزلا

حرط رتفدناريا ياه بلاات زا تظافح

ناتسزوخ تسيز طيحم تظافح لک هرادا

ناتسزوخ قرب و بآ نامزاس

ناتسزوخ تلايش لک هرادا

روشک بونج يرورپ يزبآ هدکشهوژپ

ناتسزوخ يرادناتسا

بونج هقطنم بآ روما

ناگداش يرادنامرف

-حم هراداناگداش تسيز طي

يزرواشک داهج نامزاسناتسزوخ

دازآ هاذشنادزاوها دحاو يملاسا

ناتسزوخ تاقيقحت و مولع دحاو دازآ هاذشناد

رهشمرخ ييايرد نونف و مولع هاذشناد

ناتسزوخ ناتسا يعيبط عبانم لک هرادا

تسيز طيحم يگدولآ اب هزرابم نانز تيعمج

-تسرهف مئلاع

و تاراصتخا

7 ناگداش بلاات حطس يلصف تارييغت :3-3لودج

33 ناتوساي زرواوشک داوهج نامزاوس :عوبنم( ناگداوشناتسرهشيزرواشکياميس 5-3لودج

ناتسزوخ)

22 رب بعکم رتم بسح رب( هلاس 33 يرامآ هرود يط ناگداش هاذتسيا يبد نيذنايم-6-1 لودج

)هينات

22 روب بوعکم روتم بوسح رب(بلااوت هب يهتنم يزرواشک ياهباسپ يبد نيذنايم- 7-1 لودج

)هينات88-3187

27 -81 يرامآ هرود يط رتميليم بسح رب ناگداش يزوب هاذتسيا رد ريخبت طسوتم-8-1 لودج

312 طيارشرد يحارج – نورام هناخدور يحطس بآ عبانم هنلااس فراصم تيعضو-6-8 لودج

لاحوهعسوت

333 زيربآ هضوح رد تيلاعف عون کيکفت هب لاغتشا نازيم و يتعنص ياههاگراک دادعت :5-1 لودج

هرهز و يحارج3182

335 اهنآ بآ فرصم و باسپ نازيم ،هرهز و يحارج زيربآ هضوح رد عقاو نداعم دادعت :1-1 لودج

352 بلاات هب يدورو شهاک رب راذگريتات لماوع اب هلباقم رد بسانم ياهراکهار :3-31لودج

ناگداش

315 اهنآ طابترا و فلتخم ياه هاگديد زا يلاسکشخ يدنب هبتر :3-35 رادومن

322 )3182( اميس ساسا ربناگداش بلاات يطيحم تسيز يبآ زاين نييعت متيروذلا :3-31 رادومن

328 )3171 ناتسمز( ناگداش بلاات زا يا هروهام ريوصت-5-31رادومن

لصف لوا

یم رارق یسررب دروم یداصتقا میداراپ و تیعمج ،یعامتجا تفاب هلمج زا یداصتقا و یعامتجا تایصوصخ

هک دوش یم یریگ هجیتن دریگبآ

یدوروزانایرشیلصابلاات هناخدور(

یحارج )هب لیبق زا ینوگانوگ لیلاد

حطس زا ریخبت شیازفا ،شراب شهاک ،اه یلاسکشخ ،هضوح حطس رد هدشن تیریدم یاه تشادرب ،بلاات

داجیایاهدسینزخمردتسدلااب یلوصا ریغ هعسوت ،حرط

یاهیرایبآ ویشکهزیضارا

تسدلاابو

ردرظن

ننتفرگقحهبآبسانمیارببلاات اذل تسا هتشاد یریگمشچ شهاک بلاات هک یتلاکشم عونت هب هجوت اب

د اهنآ اب رضاح لاح رد ناگداش زیچ ره زا شیب دشاب یم نابیرگ هب تس

و هطوبرم یاهناگرا مامت یراکمه

یناتسا طبریذ نلاوئسمار

رد

و ناگداش بلاات هدیدع تلاکشم عفر تهج تدم دنلب یزیر همانرب ظفح

و

،نآ یاه شزرا زا تسارح.دبلط یم

1 - 1 - همدقم

همانتغل رد

وص هب بلاات هژاو فلتخم یملع تلااقم و یسراف یاهتر

دروام و هداش فایرعت ینوگاانوگ یاه

هب كیدزن هک یوحن هب ،تسا هتفرگ رارق ثحب05

یام رارق هدافتسا دروم بلاات زا فلتخم فیرعت ( درایگ

1995

Duganتفر راک هب بلاات لداعم بلاوک ای لوک هملک ادخهد گنهرف رد )

ه( یتباث تسا1500

یعوان ار لات )

رعم )تسودراد( یلگنج هدیچیپ تابن هاملک ود زا لکاشتم ار بلاات هملک یخرب تسا هدرک یف

« لاات » و

«بآ »

یم تالاح تالع هاب هاک تسا هتشر ینعم هب لات ای و تسا ریگبآ ینعم هب یدنه نابز رد نآ لات هملک هک دنناد

هبلا رد رهن شرتسگتسا هدش طبترم هژاو نیا اب بلاات فارطا یاهرازین یلا

اگدید و فیراعت همه دوجو ابه

( راسمار نویسناونک طسوت بلاات یملع فیرعت نیلوا قوف یاه1501

هایارا )

من ،هدنام بآ ،یبادرم قطانم لماش بلاات فیرعت نیا ساسا رب دشهکرب ،یقلاتاب و هایس یاهراز

یعوناصم یاه

همین ای روش ای نیریش ،ناور ای نکاس بآ یاراد تقوم ای میاد روط هب هک یعیبط ای اای و دنتاسه روش

زا یقطاانم

ج ماگنه هک ایرد لحاوسز

زا رتشیب اهنآ رد بآ عافترا ر6

.تسا ،دشابن رتم لکاشم ناگمه یارب نآ لماک مهف و دوب یمهبم طاقن یاراد ًاضعب هک قوف فیرعت ندوب صقان هب هجوت اب

یمبلاات نویسیمک ،دومن لاس رد روشک یاه

1561بلاات زا لیذ حرش هب ار یرگید فیرعت وانع اه

هاک دراک نا

لماک رظن هب دوجوم فیراعت هیقب هب تبسنتسا هارمه یرتهب كرد اب و رت

یم یتسیز یلاوت یاتیعمج و ناهایگ زا یعماوج یاراد هعومجم نیا دشاب

هاک تسا هژیو ناروناج زا ییاه

دنراد ار یطاقن نینچ رد یراگزاس ناکما

بلاات هدش هیارا فیراعت ساسا ربزاس موب اه

گنا یاب یااه یاگژیو ژااحل زا هاک دنتاسه یرایظن

یااه

موب یبوخ هب و هدوب درف هب رصحنم یتخانشموب ریاس زا

ناگزاسیاه

یم كیکفت لباق رگید كااخ و بآ دنشاب

تسیز و هایگ ره شیور ناکما فرط كی زا طیارش نیا و دنراد ار دوخ صاخ طیارش راسیم ار یراداناج راه

یمنهنوگ رگید فرط زا و دزاس

یب یتسیز یاههاگتسیز زا كی چیه رد ًاضعب هک ار یریظن

تاعیبط راگید یاه

یمن تفایش

یم شرورپ ،دنوتسیز طیارش دهد

و لکاشم نآ هاب ار نااسنا یسرتسد بلاات رب مکاح یطیحم

هوالج نیرترکب بیترت نیا هب و هدومن نکممریغ یهاگ تاسا هدروآ دواجو هاب ار تاعیبط یاابیز یااه

ا این

مزیناهی

سب رظن بوطرمی

رایارب تسا هدرک بلج دوخ هب ناهج نادنمشناد زای

رد لاثمامهیش

رد رسمار

لاس1551 ،1155

رد ار بلاات6

اسآ ،اپورا( ناهج هطقنی

،ارفای ،ااق اسمرگ قطاانمی

ریرما،

ی ااکی لاماشی و

قایاااااسونای

اراد هاااااک دااااانا هداااااش هتخاناااااش )ی

مهاااااایتااااابیناااااللملای

دنتاااااسه

(Wetlands International Ramsar sites database, 2002)

هچرگا زوانه مزراسین ااهی بواطرم

دیرگیدوجودنرادهکطسوتاهروشکهتخانشهدشوفرعمی میدندرگ شزراره یكزا اینسوکای متاس ااه

هب

،هزادنااجیهاگ وطابترااباهبآیفارطااهنآتسا مزرسیناهیبوطرم میدنناوتبطیعی

، عونصمیو ی

ا

طولخمیزااهنآدنشاب دراوم مهباشلکیهکردمزرسیناهیبوطرمدرومسرربیرارق م

یگ ایدر

لماشهیژولوردی

، عون

،كاختاعامتجاگ

یهایوروناجی

،تساهکاجیهاگاهنآهتسباوهب اینسوکایمتس ااه

هدوبوروطبلکیگربردیهدنردراوم زیر میدنشاب:



زیهاگتسناگدنرپبآی

، دیرگگیناهاو

،ناروناج مهایونانتمرنرادفدص



عونت زیتسی



لوتید

اذغ



خذیهر

،بآتعناممزاتارثاسیلاه ولاسکشخی

اه



موادتاهبآی زیرمزین

ی



بثتیتلحاس طوطخ

ی



فصتیهبآ



شخرچداومذغمی



جورخوهتشنینتابوسر



رفتیحودرگناهجی



بثتیتارشیطبآواوهیی



لوتیدبوچ



شزومآوقحتیق



شزراهتسباوگنهرفی وبطیعی

بلااتاه بیرتشینشزرااراربیحمیطو نااسنا ااه دانراد(

Richardson & Mitsch, 2006; Mitsch &

Gosselink, 2000

)ویگژیاهیسوکایمتساهیبلااتلماشلاقتناوخذ ایهر

،بآلوت ایدگی نااهاو ،نارونااج

زجتیهداوملآیو زیهاگتسیاربیتادوجومهدنز

تسا (

Richardson, 1994

ا )ینویگژیاهی

هک تسا بلاات

ارب ار اهنآی

د و اهناسنای

رگسوکایمتسبطیعی

م دنمشزرای

امنید

اس هدننک لرتنک اه بلاات ی

،بلا فی هداننکرتل

،بآلرتنکهدننک اسرفیشكاخولوتیداذغم(

ی

،وگ

،كدراهامیوغیهر )وزاسزابیاق(

ینارقی

، هامیگیری

،

و

غیهر )ولکروطبی زیاگتسهیاربیگیناهاوناروناجیتساهکسبیراانیباوردلاحضارقنادنتسه تاسیز یراماشیب و عوانتم نارونااج و نااهایگ نآ رد هک تسا یبآ هتفای لماکت یاه متسیسوکا زا اهبلاات

آ یااه متاسیسوکا نیرات تابث اب زا اهبلاات عقاو رد دنا هدیسر كیژولوکا لداعت هب نآ كاخ و بآ اب و هدومن یاب

دنور یم رامشب

هامادا تاهج هاکلب ،هقطنم كیژولویب و كیژولوردیه ،كیژولوکا یاهدنیآرف رظن زا اهبلاات دوجو

و یدااصتقا تایلاعف زا تایامح یارب نینچمه و دنا هتسباو نآ هب هک یروناجو یهایگ تادوجوم هعومجم تایح

دنشاب یم یرورض ناسنا یعامتجا

ناتساناتسزوخزا

هلمجیقطانم اتسهکیارادیاهبلااترایسب

یدنماشزرا

تساهکنیرتمهماهنآ

بلااتنیبیللملاوهاگهانپتایحشحوناگداش می.دشاببلااتناگداشزاهبنج یااه

فلتخمیکیژولوکا

، ابیزیتخانش

، یهاگجرفت

، یدااصتقا

، یعاامتجا یکیژولوردایهو

تایمها یاناوارفد

ر تاایح

یعامتجامدرم

هقطنمدراد

صف نیا لماش للیبق زا یدراوم

یااه شزرا و تایمها ،ناگداش بلاات تایصوصخ

رد هک دشاب یم نآهمادا

هیارادیدرگ دهاوخ

1 - 2 - یللملا نیب هاگیاجو ییایفارغج تاصخشم

یابرغ بوانج هایحان رد و ناتاسزوخ تشد ای هگلج تسپ یضارا رد ناگداش شحو تایح هاگهانپ و بلاات

روشکگداش رهش بونج ردهدش عقاو ناتسزوخ ناتسا رد نا

.تسا ییاایفارغج لوط اب بلاات نیا84

و هاجرد

11

ات هقیقد84

و هجرد05 ییایفارغج ضرع و هقیقد55

و هجرد11

ات هقیقد55

و هجرد04 بونج یاهتنا رد هقیقد

ک هناخدور هب برغ زا زاوها هب لامش زا و هتشاد رارق ناتسزوخ ناتسا بونج رد ناریا یبرغ ناداابآ هداج و نورا

دوداحم سراف جیلخ رد نلازغروخ و یسوم روخ هب قرش زا و سراف جیلخ و ریشنمهب هناخدور هب بونج زا زاوها

دوش یم

زا شیب یتعسو یاراد ناگداش بلاات855555

هک هدوب راتکه511160

هبواصم سااسا راب نآ راتکه

هرامش81خروم11/9/1501ونع هب تسیز طیحم یلاعیاروش تاسا هدیدرگ ملاعا شحو تایح هاگهانپ نا

قابط

هدام16

ا رد تالود هاب قالعتم یااهبلاات هایلک تسیز طیحم یزاسهبو تظافح نوناقخ

و شحو تایح هاگهانپنیب بلاات

طیحم تظافح لک هرادا تیریدم تحت قطانم ءزج ناگداش یللملا تسیز

.دشاب یم ناتسزوخ رد

هکرسمار نویسناونک هسلج نیلوا رد

رهش بلااات هاک دش هتفرگ میمصت دش رازگرب رسمار

بلاات ناونع اب ،ناگداش یللملا نیب

دوش هتخانش ناگداش ءزج ناگداش

18ویسناونک رد هدش تبث یناریا بلاات

ن

تسا رسماربلاات تسرهف رد تبث هرامش

یللملا نیب یاهرسمار نویسناونک

خیرات(

15/6/1910تبث هرامش هب )

R006

11.دشاب یم

1 - 3 - تسیز و یکیزیف تایصوصخ ی

نیریش بآ اب یمئاد یبلاات ناگداش بلاات

، تسا روش بل و روش

اب بلاات یلامش شخب هناخدور نیریش بآ

دوش یم هیذغت یحارجو

بلااات هایحان زا یبلایاس

.تسا یلامشدنترابع هیحان نیا صاخ یاهیگژیو

ًلاماک یضارا زاراومه

،

و كدنا یهایگ ششوپ روخ نیدنچ

زا هک

و رزج هیحان نورد ات سراف جیلخ.دراد همادا یدم

و

ًاتیاهنتسا سراف جیلخ یلحاس هنهپ هک یسوم روخ

تسا قمع مک عیسو یگتفر ورف كی بلاات نیریش بآ هیحان

یاهشخب قمعفلتخم

زا بلاات5

اات5

راتم

نیاب اابیرقت بلااات زا شاخب نایا بوانج هاب لیامتم بیش تسا رییغت رد1

/5-10/5 راییغت رتموالیک رد راتم

.دنک یمرزج هنهپ

و

و راومه رایسب یدم

زا بونج تمس هب نآ یمومع بیش50

/5.دنک یمن زواجت رتمولیک رد

زادیهاگدژولوفروموئژی

و فیزیفارگوی

،

م رظنبی آید

ًلاامتحا ناگداش بلاات هکنامز

ی هبظعلا روه بلاات

ی

م

ا زرم ردینار لصتم قارع وشخب و هدوب

ی

اه بلاات زای

ظعیم

ب هدرتسگ وی

نرهنلاینلاعف هک تسا هدوبی

ااهت

ی

نوتکتیکی وراذگبوسری

هناخدور ای

، فارگوپوتیلوایهنآارغتییرهدادوثعابادجگداتفایبلااتناگداشزا

هندب

بلااتاهی بنرهنلاینهدشتسا (

UNEP, 1980

.)

1 - 3 - 1 - بلاات یسانش میلقا

.دریگ یم رارق كشخ همین

و تسا یا هنارتیدم ،هقطنم یگدنراب میژر

و عورش هامرهم رخاوا زا یگدنراب لصف تاشهبیدرا راخاوا ات

هاام

زا رتمک هقطنم نیا رد هنلااس یگدنراب نازیم طسوتم دراد همادا155

زا رتمک زا هک( تسا رتمیلیم155

ات رتمیلیم

كیدزن505 طسوتم )دنک یم رییغت توافتم یاهلاس رد رتمیلیم نیرتاشیب یاراد لاوامعم هک هام ید رد یگدنراب

ربارب ،تسا هناهام یگدنراب84

تسا رتمیلیم نیب زیربآ هضوح فلتخم طاقن رد اوه یامد هنلااس طسوتم15

10 تاسا رییغت رد دارگیتناس هجرد یاامد

دادرخ یاههام للاخ رد هناهام طسوتم–

دروام هاقطنم فالتخم طااقن رد و هدیسر رثکادح هب ریت نیاب هاعلاطم

51-51دنتسه لاس یاههام نیرتدرس هک هام نمهب و ید رد تسا دارگیتناس هجرد ،

بیترتب هناهام یاه طسوتم

11 و14

زا ناتسبات یاههام لوط رد اوه یامد قلطم رثکادح تسا دارگیتناس هجرد01

ماه دارگیتنااس هاجرد

،ناتسمز یاههام رد هکیلاح رد دور یم رتلااب اوه یامد قلطم لقادح

عقاوم ضعب ردریز هب

یم رفصسر

.د

زا تابوطر هاناهام طاسوتم تاسا نییاپ ًلاومعم ،ناتسبات یاههام رد هژیوب ،بلاات هقطنم تبوطر15

%

رد

ات ناتسمز55

50

-%.تسا رییغت رد ناتسبات یاههام رد

زا هک تسلااب رایسب ریخبت دادعتسا هقطنم صاخ یمیلقا یگژیو5055

م دانک یم زواجت مه لاس رد رتمیلی

هناهام ریخبت ریداقم رثکادح011

دادرخ یاههام رد رتمیلیم–

.تسا ریت

1 - 3 - 2 - یژولوردیه

زا شیب دوش یم هیذغت بآ نوگانوگ عبانم طسوت ناگداش بلاات95

% هناخدور زا بلاات هب یدورو یاهنایرج

تسا یحارج یحارج هناخدور زیربآ هضوح تحاسم

18515عبرم رتمولیکدشاب یم

هک9451

نآ عابرم رتموالیک

دودح(85

و یناتسهوک )دصرد18054

دودح( رگید عبرم رتمولیک09.1

یا هنماد یاهنیمز و تشد )دصرد

.تسا

ناگداش بلاات بآ نیمات عبانمحارج هناخدور رب هولاع

ی

ًلابق

س طسوتیبلا یاه شاخب رد حلاام و لاپوک ,نوراک

لامشی

دش یم نیمات

،

خا هلاس دنچ رد هکی

ررقتی

ًاب ایندورویاهیلدب بلاات هب بآی

ل لاماوع رایظن یدداعتم

و عیانص هعسوت ،اه یلاسکشخح

درگ فذیهددنا هتبلا

و زاواها نواماریپ رد فلتخم ناگدننک فرصم یاهباسپ

نوراک قرش رد رکشین یاهحرط یاهباهز زین

عبانم رگید زا

م باسح هب بلاات هدننک هیذغتدنیآ ی

و رزاج جاوما

تروصب سراف جیلخ یدمیاهشخب رتاوتم و یا هرود

ناداابآ هاراگرزب بوانج رد عاقاو یدام و رزج هنهپ زا ی

–

.دریگ یم ارف ار رهشهام

هناخدورحارجیزانتسویپ مه هبهخاشود

للها )لاعا(

ونورامردشخبناتسهوکیکشتیل میددرگفطل(

ی

،

1541.)نورام هناخدورزا

راتاعافتیقرشویلامشهزوحورددحلصافهناخدوریاهنوراکوهرهز هماشچرس

گهتفروسپسردتهجبرغنایرجیمدبای سپزانتسویپ باروالزا تاهج بوانجو زاین یااهدور

رواش

و

قاسوراچزا

لامشولامش

،یبرغهبماندورنورامهبتمسبرغنایرجهتفایوابدورتلقهکزاقرش

هاب

نآ

یم

،ددنویپردتهجبونجهبتمستشدناهبهبنایرجیمدبای سپسهناخدورزا لاماش رهاش نااهبهب

هاب

تمسبرغردلوطدودح155رتمولیکنایرجهتفایوسپزاروبعزاتشدكیراب نازیااج هاب هاناخدور

لااعا

لصتمیمددرگ دور هناخنورامیارادبآمئادهدوبویارادمیژرینارابوفربییمدشاب هب نایا یانعم

هاک

شخبهدمعشزیریاهیوجهزوحهبتروصنارابتسا ،دس ناهب(

1549.)

هناخدورزمرهمارزاتاعافتراكزابریت

همشچرسهتفرگ

وادتباهبماندورسابعلاوباو

سپس هاب ماان

دور

درز

هبتمسبرغوبونجنایرجیمدبای رد11یرتمولیکنیا

لحمدورللهاهک ا

ز تاعافترا یناایم

هزواح

زایربآ

یحارجهمشچرسیم

دریگهبنآلصتمهدشوهعومجمهب

ماندورزمرهمارهبتمسبونجنایرجیمدبای

رد

4یرتمولیکلحم

لاصتا

،للهادوردورخلتهکزاقرشهببرغنایرجدرادهبنآهتسویپو

زا سپوروبع

بورشم

ندرکیضارارهشزمرهماراتلحماصتالهبدورنورامهمادایمدبای هناخدورزمرهماریارادبآمئاد هدواب

و

میژرنآیناراب-یفربتسا یحارج هناخدورزا

لاصتادور هناخیاهنوراموزمرهمارلیکشت هدایدرگ تاساو اداتبارد تاهج

براغ

و

سپسهبتمسبونجنایرجهتفایوزابهبتمسبرغهمادا م یدباییوسپزاروبعزاتشدفلخدابآرد

لحم

رگرگدراوتشدناگداشیمدوشوردهقطنمیعارزناگداشهبیاهرهنگرزب

وكچوکوههاربآیاه

یاعیبط

یهتنمهببلااتناگداششخپیمدوش لوط ریسمهناخدوراتلحمباعشنادودح155رتمولیکیمدشاب

هداش اداحا گرزب ینزخم دس كی نورام هناخدور یور رب .تاسا هدایدرگ زااغآ ًارایخا نآ یرایگبآ هاک

دوداح یتعسو رد یرایبآ هعسوت یارب دس تشپ هچایرد رد هدش لرتنک یاهنایرج00

60 رااهچ رد رااتکه رازاه

-و دابآ فلخ ،نازیج ،ناهبهب لماش دس تسد نییاپ تشد یور راب تافرگ داهاوخ راراق هدافتاسا دروام ناگداش

تکچوک ینزخم دس كی زین لاعا هناخدور تشد هناتسبات یبآ )یاضاقت( یاهزاین لکشم ات تسا تخاس تسد رد ر

.دنک فرطرب ار زمرهمار

عبانمبآ

هب یدوروبلاات

ناگداش:زا دنترابع

1.عبنم نیرتمهم :یحارج هناخدور

بآ نیمات.دشاب یم بلاات

ناگداش هقطنم رد بیش شهاک رثا رد

یم میسقت هبعش نیدنچ هب.دوش

1 رهن نیا :هرحب لیسمزاوها هداج زا روبع زا سپ و بعشنم نوراک زا للهادبع توک هیحان رد

ناداابآ

.ددرگ یم ناگداش بلاات دراو قرش تمس زا رهن نیا

یبلایاس یااهبآ زیرراس و هقطنم یاهبآزره

دنک یم لقتنم ار نوراک

5 ینااثلام هدااج قراش یااه نیمز یعیبط شکهز لیسم نیا :حلام لیسم–

زاواهاا ،تاس

هاک

زا

اتسورزاوها هداج زا ،هتفای دادتما بونج تمس هب سیو ی-

،هتشذگ ماماردنب و

بلاات دراو لامش رد

یمدوش

8.رزج راگید زا ،ااهروخ و یبوانج یاضارا رد نآ ندامآ لاااب و سرااف جیلخ دم :سراف جیلخ دم و

یاه یدورودشاب یم بلاات

تسا هدش عطق نیریش شخب اب نآ طابترا ًاریخا هک

لس رهن

و هدراک تیاداه بلااات هاب ار نوراک نایرج زا یشخب ،نوراک نایغط نامز رد :درام و هنام

.دنیامن یم هیلخت نوراک هب ار نآ زیررس ،دیآ یم لااب بلاات بآ حطس هک ینامزرد

دنچهلاس

خا

ی

ر

رقتی

ًاب اینلاناکیاهلدب هفرطودی

ل ًابیرقت نوراک هناخدور و بلاات رد یبآ مکفذح

هدشدنا

6

زا شیب یانبمرب80

هب یحارج هناخدور زا هک یبآ مجح طسوتم دروآرب نیا قبطو دوجوم رامآ لاس

دودح دوش یم دراو بلاات1144

نیاب فلتخم یاهلاس رد هک تسا بعکمرتم نویلیم505

لصف ریچان ای مک رایسب بلاات هب هناخدور نایرج ،ناتسبات

تسا

1 - 3 - 3 - :هقطنم یفارگوپوت و کاخ

تاییایلق و یرواش تیدوداحم ااب و طسوتم ات نیگنس تفاب اب قیمع رایسب هقطنم یاه كاخ یلک روط هب

ب بسانمان و ینیمزریز یاهبآ حطس ندوب لااب ،دایز یلیخ.دنشاب یم وربور یشکهز ندو

طسوتم روطب و مک )یبونج قطانم رد هژیوب( ایرد حطس زا نآ عافترا ،هدوب تشد تروص هب هقطنم0

زا راتم

و هدامآ دواجوب نااسنا تالاخد راثا رد )هتاشذگ رد(قطاانم یخرب رد هک یکچوک یاه هپت زج هب تسایرد حطس

یکهآ فدص یاه هتشپروش بآ شخب رد هک

بلاات روش بل و دواجو )بلااات قمع رد( سافق هداج تازاوم هب ،

.دوش یمن هدید هقطنم رد یصاخ یدنلب و یتسپ ،دراد

1 - 4 - اهشزرا

،یدااصتقا ،یتخاناش مواب یااهدرکراک و ااهیگژیو زا هتاساخرب هک دراد ینوگانوگ یاهشزرا ناگداش بلاات

صلاخ تروصب اهیگژیو نیا تسا نآ یتخانشبآ و یعامتجاریز رد ه

دوش یم هداد حیضوت

1 - 4 - 1 - یتخانش موب یاهشزرا

فلا - عونتم یاههاگتسیز

یهایگ ششوپ توافتم عاونا اب روش بآ و روش بل بآ ،نیریش بآ یاههاگتسیز عاونا یاراد ناگداش بلاات

رادوامن( قمع یلصف تارییغت تسا بآ رییغتم قامعا و1

1 لاصف( بآ تایفیک و )5

تاراییغت نیانچمه و )

رد

.دواش یام یراشرس یتسیز عونت بذج بجوم هک دنک یم داجیا اههاگتسیز رد یرایسب عونت زین یهایگ ششوپ

زا دنترابع ناگداش بلاات رد اههاگتسیز عاونا نیرتمهم:

نیریش بآ هنهپ

رزج یاه هنهپو

یدموروش بل بآ



و دازآ بآ اب یسومروخ جیلخروش

یسومروخ هناگراهچ ریازج



ام یاه هپتعافترا مک یکاخ یاهلت و یا هس

،هنومن یاربساسا رب

قیقحت

،یلبق تا باستحا اب

06555 یهاام یارب تسیز لباق تحاسم راتکه

دمآ تسدب یا هراوهام ریواصت كمک اب هک ناگداش بلاات ردتسا ه

هدوات نیگناایم نتفرگ رظن رد اب و

بلاات رد یهام هدنزyear

Kg/ha/

191 هدوت نازیم نیگنایم ،

رد ناگدااش بلاات لکرد یهام هدنز

ح دود11ازه

ر لاس رد دش هدز نیمخت لاس رد نت1518

باستحا اب115555

لاباق تحااسم رااتکه

دودح یهام هدنز هدوت ناگداش بلاات هب طوبرم یهام یارب تسیز10

لاس رد و نت رازه

1519

دوداح

11 ،یدمحم و یراصنا( تسا هدوب نت رازه1519

)

لودج1-1: ناگداش بلاات حطس یلصف تارییغت

قیمع طسوتم قمع

مک قمع کشخ

حطس هام

1119655596

1160115810

116980نیدرورف

1516554409

8491114501

116980رویرهش

1509518911

6651010115

116980رذآ

1540011159

180114465

116980دنفسا

1565181591

0145114118

116980

1155

8118

155دصرد

تسا بوطرم یاه نیمز یاراد لوصف یخرب رد هک تسا بلاات زا یا هیحان كشخ ی هقطنم

زا رتمک قمع :مک قمع 0

/ 5 :طسوتم قمع ،رتم 0

/ 5 0 / 1 :قیمع ،رتم 0 / 1 5 رتم

یسررب ابصخاش یاه سنج زا هدافتسا اب ناگداش بلاات یکیفورت تیعضو

بلاات هک دهد یم ناشن لیذ

تیعضو هب ناگداشییاذغرپ

:تسا هدیسرن

سنج

Peridinium

و

Ceratium

نید هدر زا صخااش هاک ناگدااش بلااات رد هسیفو

دریدنتسه فورت وی یاه هچا (

atchinson,1967; Rosenuom and Lepisto,1996

)

روانش یبآ یاه كسدع ، اه هسیفونایس ییافوکش هدهاشم مدع لیلدب ،

ااه تیفورکام روضح

،

تروداک

اهراوخ یهام تیبلاغ مدع و یدامتم یاهلاس رد اهنوتکنلاپ عونت شیازفا و بآ مکمدع رگنایب

داداخر

توی هدیدپ( ناگداش بلاات رد نویساکیفور

Janse, 2005

) هتبلا دشاب یم

سر اب ناگداش بلاات ردی

ندهبفورتوزمیو پتفرشنآهبفرط یفورتوندشابیداههار

ی

گنوگچ

ی

دوروباسپاهیزرواشک و یتعنص ی تفرگرارقرظن دم بلاات هب ار

یکیاههار زای

هرزاسیاهکبلج زایی

داننام

Chlorella vulgaris

ثاات هاک تاسای

ر ازاسبیی زااس اداج رد

ی

نینژورت

اه لاناک بآ رد رفسف وی

زرواشک باسپی

( دراد ار

Abdel Hameed, 2007

.)

یاه لاس نیب رد1569

ات1541

زا شیب16

٪ رادومن رد هک روطنامه تسا هدش كشخ بلاات زا

1

-1

یدیدهت هک دوش یم هدهاشم .دور یم رامش هب یهاگتسیز طیحم یارب

-

هشقن1-1 یاه لاس نیب رد بلاات ندش كشخ :1995

و1554

ب - ناگداش بلاات رد یا هنوگ عونت

تسا هدش ماجنا نونک ات هک یتاعلاطم ناشن

دهد یم هاک

85 ،رادناتاسپ هانوگ5

،تاسیزود هانوگ

4

هانوگ

،هدنزخ45هنوگ ، یهام8

و وگیم هنوگ118

دننک یم یگدنز ناگداش بلاات رد هدنرپ هنوگ

بلاات ،نیا رب هولاع

هاگیاج ناگداش115

هایگ هنوگی

رد11 تسا یهایگ هعماج یاراب یهاگتاسیز ناونع هب نآ زا و هدرک ترجاهم بلاات نیا هب یزبآ رانکو یزبآ هدنرپ رازه اههد ،هنلااس

افتسا ینارذگ ناتسمز

و هدش هدهاشم بلاات نیا رد یناهج رطخ ضرعم رد هدنرپ هنوگ هدزیس ،دننک یم هد

تبث هب

نیارب هولاع دنا هدیسر51

لصفرد(دنراد یروآداز ناگداش بلاات رد هدنرپ هنوگ1

عواضوم نیا هب لصفم روط هب

.)تسا هدش هراشا

ج - اهتیساسح

و اهشزرا زا ندوب رادوخرب تلع هب ،عونتم یاهدرکلمع

ت

و سااسح یااهبلاات رامش رد دیاب ار ناگداش بلاا

هب اما درک دادملق تیمهارپه

یااه هانوگ ینارذاگ ناتسمز و یروآداز هاگتسیز هک بلاات نیا زا ییاهشخب لاحر

و شزرا ،تایمها زا تاسا )ناایزبآو نااهایگ( یمواب یاه هنوگ یاوام ایو هدوب یناهج رطخ ضرعم رد ناگدنرپ

یب یتخانش موب تیساسح تسا رادروخرب یرتش

1 - 4 - 2 - بلاات یعامتجا و یداصتقا یاهشزرا

فلا - میلقا یزاس لدتعم

و ناگداش یسانشاوه هاگتسیا یاه هداد نیب دنناوت یم یراوشد هب دوجوم یسانشاوه تاعلاطا طوبرم یاه هداد

رد اما دنهدب ناشن ار یراد ینعم توافت بلاات زا جراخ رد نآ نوماریپ یاههاگتسیا هب لدااعتم تاراثا ،لااح ره

.تسا راکنا لباقریغ ناتسبات لصف رد نوماریپ هقطنم یلااب یاهامد و یتبوطر طیارش رب بلاات هدننک

ب - ینمیاو یتظافح یاهدرکراکو شقن

ِگ و بلاات هوبنا یهایگ ششوپ ،بوطرم طیحم

و رزج هنهپ یاهرازل یدم

– قاراع یلیمحت گنج للاخ رد

(1509-1561 )–

ح یاهشزرا هاتفگان تاسا هدنااسر تابثا هب یقارع نامجاهم ربارب رد ار بلاات ینمیا و یتظاف

یلیمحت گنج نایاپ زا دعب ناریا تلود تاقیقحت ساسا رب هک دنامن15

٪ نتفراگ رارق تلع هب ناگداش بلاات زا

،یدانرز ینایتشآ( تسا هدش دوبان ییامیش یاه نارابمب و قارع اب یزرم و یماظن هقطنم رد نآ1995

)8

رد اذال

لاس1518

رد ن اگدااش بلاات تاسرهف

ورتنوام0 میاش یگدوالآ تالع هابی

پ - ن یتخانش بآ یاهدرکراک و شق

و راهم ار تابوسر ناگداش بلاات

و یحارج یاه هناخدور یاهبلایس قطاانمو هدرک هریخذ دوخ رد ار نوراک

مک دوجو اب اما دزاس یم نمیا ار )رهشهامو نادابآ( بلاات تسد نییاپ یاهرهش و )ناگداش( دوخ رواجم ینوکسم

یلعف یاه یلاسکشخ و یبآلاح رد تسا نکمم

دشابن هدافتسا لباق بلاات درکراک نیا رضاح نیانچمه

بلااات

هاب مزلا دانک یام شیلااپ یعیبط تروص هب دوش یم دراو نآ نورد هب هک ار ینوگانوگ ییایمیش داوم زا یشخب شهااک زاین یگدانیلااپ ترداق بلاات هب ینوریب هدنیازف داوم شیازفا و بلاات یلعف مجح ندش مک اب تسا رکذ

.دبای یم

ت - سراف جیلخ هب یهاربآ

هاربآ ناونع هب لبق ههد دنچ رد نآ ددعتم یاهروخ و ناگداش بلاات

و لااصتا یاراب ییاه هاقطنم طاابترا

قاراع زا یقطاانم و هاخرک هاناخدور هاب هاناخدور نایا قایرط زاو نوراک هناخدور هب و سراف جیلخ هب ناگداش

ما تسا هتفر یم راکب )هرصب و میظعلاروه(

و زاوها هب نادابآ یاه هداج هک ینامز زا ا عطق ار اههاربآ نیا رهشهام

نیا ،تسا هدرک.تسا هتفر نیب زا بلاات یدرکراک

و رزج هنهپ یاهروخ ،بلاات یبونج یدم

تاقوا یهاگ یاراب

و روبع

ص هک تسا یهاربآ قرود روخ رد تلایش هنایاپ دریگ یم رارق هدافتسا دروم كچوک یاه قیاق رورم نادای

.دننک یم هدافتسا نآ زا سراف جیلخو یسومروخ هب نتفر یارب

ث - اهماد یارچ یارب یعیبط یهایگ ششوپ

دودح رد ،دوجوم تاعلاطا ساسارب555

/818 ارچ یارب ناگداش بلاات زا ماد )یدنفسوگ دحاو لداعم( سأر

ش بلاات عبانم زا یتشادرب ای هدش ارچ هفولع لک رادقم دننک یم هدافتسا دوداح رد ناگدا

555/59 لااس رد نات

عباانم زا اراچ هاب اهزب و نادنفسوگ اب هسیاقم رد اهواگو اه شیمواگ دوش یم دروآرب )مضه لباق هفولع لداعم(.هسیل گس ،نگج ،ین ،یئول زا دنترابع ارچ یارب هدافتسا دروم یلصا یهایگ یاه هنوگ دنا هتسباو رتشیب بلاات

ج - وگیمو یهام دیص

و یهام راماش هاب یاسومروخ رد ماه و نیریاش بآ شخب رد مه ناگداش بلاات مهم تلاوصحم زا وگیم

زا شیب دنیآ یم555

/0

زا زواجتم و نیریش بآ بلاات نایهام عبانم هب یلحم راوناخ655

واگیم دیاص هب راوناخ

نیب هنلااس ،دوجوم تاعلاطا ساسارب دنراد یگتسباو یسومروخ رد یهامو دوداح

055/1-555/0 و555-055

دوداح رد هنلااس رضاح لاح رد نیا رب هولاع ددرگ یم دیص یسومروخ و نیریش بآ بلاات زا بیترتب یهام نت

165 یضتقم یوحن هب بلاات رد یطیحم تسیز تیعضو هکنیا ضرف اب ددرگ یم دیص یسومروخ زا زین وگیم نت

بانم ناتسزوخ تلایش تاقیقحت زکرم دوش ظفح دودح ات ار بلاات هوقلاب ع

10555 هدرک دروآرب لاس رد یهام نت

.تسا

4 Ashtiani-Zarandi, M.A (1990) The current status of waterfowl and wetland conservation in the Islamic

Republic of Iran In:Matthews, G.V.T (ed.), Managing Waterfowl Populations: 81-83

5 Montreux Record

6 Griffin, P (2012) The Ramsar Convention: A new window for environmental diplomacy? Research Series: A1-2012-1, The Institute for Environmental Diplomacy and Security (IEDS), the University of Vermont, USA

ج - بادرم رد راکش

تسمزو زییاپ رد نابآ( نا

–

زا یاکی راکاش ،دانرب یم رس هب بلاات رد رجاهم ناگدنرپ هک یماگنه )نیدرورف

.تسا یلحم دارفا دمآ رد عبانم

ح -

و یتسد عیانص یارب( ین تشادرب ینامتخاس روما

5

-قا شزرا دوش یم تشادرب ین ه-قاس نویلیم یان تاشادرب یدااصت

رد

شخب1.دوش یم ناونع لصف نیا

1 - 4 - 3 - بلاات یتخانشابیز

و هژیو رظانم یاراد بلاات زا شخب ره یااه هانیمز رد ار نوگاانوگ قیلااس داناوت یام هاک تاسا باذج

و تشگ ،ناگدنرپ یاشامت ،یدرگ تعیبط ،یرگشدرگ.دیامن بلج دوخب تاقیقحت و راذگ

هداش مااجنا تامادقا زا

رد یاتسار

و یرگشدرگبلاات زا مسیروتوکا

، هاب ناگدااش یاللملا نیاب بلاات ناگدننکدیدزاب زکرم هب ناوت یم

تحاسم1555

و یاطیحم تاسیز یااه شلااچ نتفراگ راظن رد نودب یرگشدرگ تعنص دومن هراشا عبرم رتم

ل تشاد دهاوخن یدایز شزرا ییاتسور هعسوت یارب عماج همانرب و یلحم عماوج تکراشم یلحم عماوج روضح اذ

رظن رد كاخ و بآ عبانم هعسوت یزیر همانرب رد ناگداش بلاات هتشذگ رد دشاب یم یرورض رایسب دنیارف نیا رد هعسوت یاه صخاش زا یکی ناونع هب بلاات یونعم و یتخانشابیز شزرا هک تسا یرورض اذل تسا هدشن هتفرگ

دریگ رارق رظن دم

1 - 5 - یعامتجا تایصوصخ

جداژن هورگ هس زا زیربآ هضوح رد نکاس تیعمی

برع و سراف ،رل ینعی یلصا اابلاغ هک تسا هدش لیکشت

دنهد یم لیکشت اهرل زین ار )ناهبهب

ًلاومعم اهماد یارچ رطاخ هب هک دنتسه راد هلگ ریاشع یتنس روط هب رل تلایا لاماش یحاون رد ناتسبات رد

و هدرک یگدنز یااه همانرب تلود هک تسا لاس اههد دننک یم چوک )ناتسزوخ( یبونج یاهشخب هب ناتسمز رد

زا یاخرب ااما ،دانا هتفای ناکسا تلایا زا یرایسب هچرگا نونکا مه و دنک یم یریگیپ و بیغرت ار ریاشع ناکسا

.دنهد یم همادا فارطا یاهنیمزرس رد دوخ یاه هلگ چوک هب زونه اهنآ

حلام لباق شخب

و زمرهمار ،ناهبهب یاهرهش نکاس هظ نکااس دارفا نیا دنهد یم لیکشت اهسراف ار زاوها

و هدوب هضوح ینایم یاه شخب یاهاتسورو اهرهش

و یزروااشک هلمج زا یتوافتم لغاشم هب لاغتاشا یراداماد

و زاواها ،ناداابآ یاهرهش تیعمج زا یا هظحلام لباق شخب ًاتلااصا زاین رهاشهام

براع

دنتسه

ًابیرقت

اش بلاات هدودحم رد عقاو ییاتسور قطانم مامت نایا تاسا براع نادنورهش تنوکس لحم ناگد

و دنا هعیشو ناملسم ًاتدمع هعلاطم دروم هقطنم میقم نادنورهش دارافا زا یاخرب داننک یام تبحاص یابرع هاب

رتناوج یاهلسن نایم رد لکشم نیا دنمهف یم ار نآ یتح ای و هدرک تبحص یسراف یراوشد هب برع رت لاسنهک

درادن دوجواباهیسررب هب هجوت

،یتیعمج یناگداش بلاات هدودحم رد

ترواجم ای نآ

یتیعمج زکارم

هک دراد دوجو

راب

دنراذگ یم ریثات بلاات

و ناگداش ناتسرهش یرادا هدودحم لک رب لمتشم بلاات هقطنم یرادا هدودحم زا یشخب

و رهشهام یاهناتسرهشنادابآ

دشاب یم

و رهش كی ناگداش یرادا هدودحم رد141

اتاسور زاکرم

دراد راراق یی

و ردنبرسو رهشهام یاهرهش دنراد رارق رهشهام ناتسرهش یرادا هدودحم رد ماماردنب یتعنص یاه عمتجم

و هتاشاد تماقا هقطنم رد هک دنهد یم لیکشت برع نادنورهش ار بلاات هقطنم تیعمج لک ابیرقت نکااس

دنتسه

ًلاومعم زیربآ هضوح یلامش قطانم هدنچوک ریاشع

یا نورد هب.دننک یمن یورشیپ )بلاات( هیحان ن

لاس یرامشرس یانبم رب ناگداش ناتسرهش1540

یاراد1

و ناگداش رهش

و نیئوخراد6

راشبآ( ناتسهد

–

یزوب– لافج– ینیسح–) نیوخراد و هرفانخ اب

141 هاک داشاب یام یدابآ15451

و راونااخ

154910

رافن

دادعت دراد تیعمج89111

دعتو یرهش طاقن رد دا

49158.دنتسه نکاس ییاتسور زکارم رد رفن

1 - 6 - صوصخ ی تا داصتقا ی

1 - 6 - 1 - یزرواشک

یراد ناگداش ناتسرهش)ناگداش ناتسرهش( بلاات فارطا رد یزرواشک1

و رهش141 هنکس یاراد یاتسور

اعمج و181 هاب بیرق ناتسزوخ ناتسا یزرواشک داهج نامزاس رامآ ساسا رب دشاب یم اتسور95

رازاه

رد رافن

رب غلاب یزرواشک نارادرب هرهب دادعت و دننک یم یگدنز اه اتسور9110

لااک عرازام و اه غاب دنشاب یم رفن

آ

یاب

رادومن رد هک دشاب یم1

1 تسا هدمآ

-لودج1-1سیامیزرواشکیناتسرهشناگداش

:عبنم(

نامزاسداهجزرواشکیناتساناتسزوخ

)

ر فید یربراک

)راتکه( تعسو

1 رم

عتا

54105

1 لگنج

856

5 نابایب و ریوک

01555

8 یبآ یضارا

80555

0 مید یضارا

-

6

تلاوصحم تشکریز حطس )یبآ(یعارز

11510

1

تلاوصحم تشکریز حطس )مید(یعارز

-

4 یبآ( یغاب یضارا تشک ریز حطس

)

15015

9 مید( یغاب یضارا تشک ریز حطس

)

-

اشک داهج نامزاس شرازگ ساسا رب ،ناتاسزوخ ناتسا یزرو

ماهم هاناخدور ود زا ناگدااش هاقطنم یاضارا

یم یرایبآ نوراک و یحارج.دندرگ

و ینیسح یاهناتسهد زا یتمسق و هرفانخ یاهناتسهد دننام تسد نییاپ یضارا

یاحارج هضوح تسدلااب یضارا و یلقث تروص هب یضارا موقر لیلد هب )یلواش ،یچپوت ،ناودنم(لماش هک لافج

ناتسهد( ینیسح و یزوب یاه15555

رد دنیامن یم یریگبآ هناخدور زا بآ پمپ هلیسو هب هک نیوخراد و )راتکه

دوش یم تشک تلایخن ًاتدمع تسد نییاپ یضارا تاشک رایز حطاس نیرتلاااب تاسا یرادلخن ناگداش ناتسرهش یاهاتسور رد یداصتقا تیلاعف نیرتدمع

تخا یبآ مدنگ هب هنلااس یعارز تلاوصحم دودحم روط هب یزیلاج و یفیص ، یبآ وج ، مدنگرب هولاع ، دراد صاص

قرود روخ هیشاح یضارا رد–

:دوش یم تشک زین كوتلش



دودح10

%

رد یالعف طیارش رد و رامآ قبط و هدوب لوغشم یزرواشک راک هب ، هقطنم ییاتسور تیعمج

دودح05

یم تشک لباق ناتسرهش نیا یاهنیمز زا راتکه رازهنشاب

.د



دودح1555هرهب

44اسکشخ یپایپ لاس ود زا سپ راب نیلوا یارب نازیم ،یل

یام تشک ناتسرهش نیا رد كوتلش راتکه راب غلااب و دواش

15555

نات

یم تشادرب عرازم زا كوتلشدوش

یم رکذ هب مزلاتسبات و هراهب تروص ود هب ناتسرهش نیا رد جنرب تشک هک دشاب

هاک درایگ یم تروص هنا

یم ماجنا تسدلااب یضارا رد هناتسبات تشک و بلاات یلاوح رد هراهب تشک یراایبآ پامپ روتوم هلیسو هب و دریگ

یمتسا )یردص(ای زمرق جنرب نآ عاونا زا و ددرگ (

لودج1-1 )

لودج1-5 :عبنم( ناگداش ناتسرهش رد یزرواشک تلاوصحم :

وخ ناتسا یزرواشک داهج نامزاس)ناتسز

حرط تاعلاطم15555

تاسا هتفرگ ماجنا ینیسح و یزوب یاهناتسهد رد یشکهز و یرایبآ هکبش یراتکه

،

هک8555 هجرد یاهلاناک( حرط نیا زا راتکه1

،1 و5

و هتفرگ ماجنا )1455

مااجنا لااح رد زاین رگید راتکه

.تسانینچمه5555

تفرگ ماجنا زابور و ینیمزریز یاهشکهز راتکه

و ه5555 راتکه یانیمزریز یاهاشکهز

رد

دشاب یم ماجنا لاح

و یراایبآ هژوراپ هاب مواسوم نیوخراد هقطنم رد نوراک هزوح هب طوبرم ناگداش رد هتفای ماجنا رگید هژورپ

حطس رد تداعس دیلوت ینواعت یشکهز1555

دح رد نآ زاب ور شکهز و هژورپ نیا یلصا هکبش دشاب یم راتکه

15

%

ی ماجنا یاشکهز هکباش نایا رد تاسا ماجنا و یریگیپ لاح رد راک یقبام و هتفا1555

یاضارا زا رااتکه

و عومجم رد تسا هدش ارجا ینیمز ریز شکهز تروصب ب

ه یزروااشک یفرصم بآ مجح نیوخراد هژورپ زا ریغ

811

نم یاضارا هدمع دوش یم نیمأت یحارج هناخ دور و یگدنراب عبانم زا بعکم رتم نویلیم هاب ناگدااش هاقط

ً یاهپمپروتوم زا هدافتسا اب هک دنوش یم تشک یبآ تروص1

ات ً16 یام هدافتاسا تااغاب و عرازام یراایبآ تهج

ددرگ

1 - 6 - 2 - :یلحم عماوج یارب تشیعم هام

ی گ ی ر ی و راکش ناگدنرپ

راکش و یریگیهام ، ناگداش ناتسرهش رد یتشیعم یاه تیلاعف زا رگید یکی

ک دشاب یم ناگدنرپ طقف هن ه

دبلاات هیشاح نکاس ییاتسور تیعمج ییاذغ جاتحیام نیمات رد هکلب یداصتقا دمآرد نیمات ر زین

یامهم شاقن

افیادیامن یم ناایرج تاسا رادوخرب یصاخ تیمها زا هقطنم یاهاتسور رد شیمواگ شرورپ ،قوردروخ دوجو اب

س رد هژیوب نوراک هناخدور یاه نایغط و یحارج هناخدور یمئاد

و رزاج یمئاد مسیناکم نینچمه و بآ رپ یاهلا

( ایرد بآ دمسراف جلیخ

هب هشیمه ًابیرقت هعلاطم دروم هقطنم یاهرهن و ناگداش بلاات هک دوش یم نآ بجوم )

یخذ و عبنم ناونعر

ریگیهاام یدااصتقا شزرا دشاب یزبآ ناگدنرپ و نایزبآ تسیز یارب ینغ یا ه ی

شاخب رد

تسا هدمآ تلایش

1 - 6 - 3 - ص یتسد عیان

زا هاک یلامدامن و یفااب میلگ ، میجاج ، یفاب ابع لیبق زا یتسد رنه دنچ هب دودحم رهش نیا یتسد عیانص واجوم یااه یان زا هاقطنم نیا ناییاتسور نینچمه دشاب یم تسا هتشاد جاور رهش نیا رد میدق یاهنامز

رد د

اه هناخ نتخاس تهج بلاات

یم هدافتسا دبس عاونا و یفاب ریصح ، راراما یاراب یالحم ناایموب زا یرایسب دنیامن

و دوخ شاعم هدنرپ دیص یریگیهام دنا هتسباو بلاات هب لفکت تحت دارفا

– یتسد عیانص–

یراد شیموااگ

–

هریغ و ماشحا هیذغتتسا هتشاد جاور هقطنم نیا رد هک تسا یلغاشم زا

1 - 6 - 4 - تفن عیانص

م زا )یمیشورتپ( هتسباو عیانص و تفن تعنص شخب نیرتمه

یاه بلاات هضوح و ناتسزوخ ناتسا یداصتقا

دشاب یم ناگداش (

هب لصف9دوش هعجارم ددراگ یامن راب ناتاسزوخ هب اهنت تعنص نیا یداصتقا شزرا )

ارایز

ناریا روشک( دراد یدایز یگتسباو تعنص نیا هب

زا شیب41

٪ تاسد هاب یاتفن عباانم زا تلود هنلااس هجوب زا

دیآ یم) یااه هالول هالمج زا یتفن تاسیسات اما تسا زیچان تفن تعنص رد لغاش یموب دادعت لاغتشا ژاحل زا

لاقتنایتفن داوم و هدروآرف هیشاح و بلاات یارب ار یدایز یطیحم تسیز یاه شلاچ ،یفاشتکا دنیارف تایلمع و

تسا هدومن داجیا نآ

لاس رد1950 ،

دش سیسات نادابآ تفن هاگشیلااپدراد رارق بلاات یبرغ بونج رد هک

یمیاشورتپ عمتجم

رهشهام زینتسا هدش عقاو بلاات قرش بونج هیشاح رد

تفن لاقتنا هلول طوطخ هتشر نیدنچ رد

تاهج

قراش

هب

و برغ.دنرذگ یم بلاات نورد زا بونج هب لامشدح

لصافنادابآ- رهاشهام1

هتاشر طاخ هالول تافن

رد

هزادنایاه ً11ات ً16هبلوط60رتمولیک دراد دوجوهک

6هتشرنآهبتروصرذگوروكی هتاشرنآزا

قامع

مینیرتمروبعیمدیامنطوطخ نیا تفن

ماخوتفن

،هروکهدروآرفیاهیتفن نیزنب(

و )

لاقتنا یام

دانهد

كیطخهلول زین رذگور زاگدوجو

دراد طوطخهلول16چنیایط1لاسریخاو باامیق85 لااس شیاپ اداحا

هدیدرگدنا.دحلصافنادابآ-زاوهاودهتشرطختهجلمح هدروآراف یااه

یاتفنرد هزادانا ً11و ً16 هاب لواط

90

رتمولیکهبتروصرذگوریمدشابوكیهتشرطخلاقتنازاگزاقمعمینیرتمروبعیمدیامن هصرع

یا

هاک

نیاطوطخهلولردبلااتلاغشایمدنیامنحدود560رازهرتمعبرمیمدشاب

یتفن داوم تشن زا یشان تاراسخ و تامدص–

و یحطاس رایز و یحطاس ور یمیدق یاه هلول یگتسکش

ذ تارثا لماش بلاات نورد یتفن داوم هیلختی

ل

م بلاات ربی

:دشاب

ناگدنرپ ریم و گرم رد

یتفن داوم رد طوقس ای دروخرب رثا

، داق و یهایگ ششوپ نتفر نیب زا

و یاشیور تر

رد یا هایذغت فلتخم عبانم شهاک و نتفر نیب زا ،عیسو حطس رد نایزبآ ریاس و نایهام ریم و گرم ،اهنآ یشیاز

ایوپ شهاک و بلااتی

،طیحم رد یتفن داوم ندوب ناور لیلدب یگدولآ عیرس شرتسگ و كاخ دیدش یگدولآ ،نآ ی

)یدمعریغو یدمع(یناهگان نتخوس رثا رد هدرتسگ یزوس شتآ براخم تاراثا و بلااات نورد عیاسو حطس رد

(نآ زا هدش داح لصفرد

9)تسا هدش هراشا عوضوم نیا هب لصفم روط هب

1 - 6 - 5 - تلایش

هریخذ دوجولباق

هجوتنایهامیتلایشیاهبآ ردبلاات

نآ دیص و طاسوت ااه

نادایاص یمواب

، راب هولااع

قترا ییاتسور یاهراوناخ طسوت اه نآ هدافتساحطس ءا

داصتقا اهنآارزینهبه هارامدراد یاسوم رواخ نیانچمه

و سراف جیلخ نایهام زا یرایسب یزیر مخت ناکم.دشاب یم سراف جیلخ نایزبآ هاگشرورپ یترابع هب ای

نایا رد

زا شیب هقطنم80

هب قلعتم هک دوش یم تفای روش بآ نایهام عاونا زا هنوگ51

.دنتسه هداوناخ لاحم نینچمه

رپ هاگتسیز ناگداش بلاات دشاب یم زین سراف جیلخ یوگیم شرو56

رواش بال و نیریش بآ نایهام عاونا هنوگ

دنتسه یتلایش و یداصتقا نایهام اهنآ هدمع هک هدوبهتفرگ تروص تاعلاطم ساسا رب

نیب بلاات نادایص دادعت ،

ناگداش یللملا0555

یهام دیلوت نازیم و رفن10555

هدوب لاس رد نت هاک اایرد زا یهام دیص اب هسیاقم رد هک

دودح11555 بلااات یلاااب رایسب تیمها زا ناشن ،وگیم و یهام شرورپ یراذگ هیامرس نازیم نینچمه و ،نت

هاک تسا هتفرگ تروص یدایص و نادایص دادعت رد یریگمشچ شهاک هتبلا دراد یهام دیص رظن زا اهنت ناگداش

لودج رد1

8 تسا هدما لودج

-1-8شهاکشلات

،یدایصدادعتنادایصولکدیص

لاس

دیص لک)نت(

نادایص دادعت

یدایص شلات

(day per fisherman)

زا شیب تعسو اب ناگداش بلاات555

/855

زا یکی راتکه

اه بلاات نیرتمهم ،دوش یم هدرمش یللملا نیب ی

لوداج تاسا رجاهم هدنرپ نارازه یاریذپ هلاس ره بلاات نیا1

0شزرا ااهو یااهدرکراک بلااات

ژااحل زا

داصتقایموب یلاها یارب ییاز لاغتشا و ی دهد یم ناشن ار یحارج زیربآ هضوح رد

هجوت دروم رایسب بلاات نیا

لاات نیا رد نایهام دیص نازیم دشاب یم ب

10 یاقلت یاگرزب رایسب مقر هک تسا هدیدرگ دروآرب لاس رد نت رازه

دوش یم ًاابیرقت و دایامن یام دیاص هب مادقا كچوک ییادتبا یاهرازبا زا هافتسا اب بلاات نادایص هک تسا رکذ نایاش

زا رتمک نانآ یریگ یهام یاه هنیزه هک دومن اعدا ناوت یم55

%دایص كی دیص یاه هنیزه.تسا یا هفرح

لودج 1 0 یبایزرا شزرا اه و یاهدرکراک بلاات

یاه هضوح زیربآ ناخدور یحارج ه

زا شیب ًاعمج بلاات زا هدننک هدافتسا یاه ماد دادعت155

دودح ماد دادعت نیا زا هک دشاب یم سأر رازه

10

ددرگ یم دیلوت زمرق تشوگ نت رازه

، یزه هنوگ چیه فرص نودب و ًامیقتسم هک دواش یم لصاح یا هن

دادعتاسا

یتحایس-یحیرفتدشاب یم نآ هوقلاب یاه لیسناتپ زا رگید یشخب بلااتو

یااه هدنیلاآ و اه بیرخت هنافساتم

یئاسران شوختسد ار دنمشزرا بلاات نیا یدایز.تسا هدومن یکیژولوکا لداعت رما رد ییاه

دایلوت یاه بلاضاف

یتعنص و یراجت ،یگناخ عبانم زا هدش

یم هدنیلاآ عبانم زا دایز رایسب عونت یواح یزرواشک ، داشاب

بلااات هداننک دایدهت لاماوع

لصف رد ناگداش5

.دوش یم ناونع طوسبم تروص هب

لودج1-6لماوعیدوبانبلااتیاههضوحزیربآناخدوریحارج ه

بآیدوروزانایرشیلصابلاات هناخدور(

یحارج )هب شهااک ،ااه یلااسکشخ لایبق زا ینوگاانوگ لیلاد

دااجیا ،هاضوح حطس رد هدشن تیریدم یاه تشادرب ،بلاات حطس زا ریخبت شیازفا ،شراب یاهداس

یانزخم

رد

تسدلااب یلوصا ریغ هعسوت ،حرط

یاهیرایبآوشکهزییضاراتسدلاابو

ردرظن ننتفرگقحهبآ

بسانم

یارب

بلااتتسا هتشاد یریگمشچ شهاک

مهنچینو دوریماد یاهدحاو یدیلوت باسپ

، یتعنص یاه بلاضاف

تشن

داوم یتفن رد یتفن یاه هلول یگتسکش رثا ،یزوس شتآ و

اهزاس و تخاس هدشن لرتنک و یلوصا رغ ی

رد

قطانم

انپ دننامه بلاات ساسحه( شحو تایح هاگه

ناگداش و نادابآ یاهرهش هلابز هیلخت ،نادابآ یزاگ هاگورین دننام

و )

نیاب و شزرا ااب متسیسوکا نیا تایح هک تسا یلماوع هلمج زا یشکهز و یرایبآ هکبش میظع یاه حرط باسپ

.تسا هداد رارق یدج رطخ هناتسآ رد ار یللملا لصف نیا رد هدش هئارا تاحیضوت هب هجوت اب ااهنآ ااب راضاح لااح رد ناگداش بلاات هک یتلاکشم عونت و

زیچ ره زا شیب دشاب یم نابیرگ هب تسدیناتسا طبریذ نلاوئسم و هطوبرم یاهناگرا مامت یراکمه

ار

رد

همانرب

و ناگداش بلاات هدیدع تلاکشم عفر تهج تدم دنلب یزیر ظفح

و ،نآ یاه شزرا زا تسارحدبلط یم

ب اراد هب هجوتدرف هب رصحنم یتسیز عونت ندو

بلااتزا

و ،هدش لصاح بلاات نیا یارب یتیریدم همانرب هیهت یاتسار رد هک یتفرشیپ

ناگداش بلاات

و حرط رارکت تیاس نیلوا ناونع هب رمتسم یاهیریگیپ زا سپ لاس رد

49 ب یلصا تیاس ناونع ه

دیدرگ باختنا ناریا یاهبلاات زا تظافح حرط و

ید رد هام1549 تیریدم همانرب نآ

یزیر همانرب یاروش رد

.دیدرگ بیوصت یرادناتسا

د نینچمه هام تشهبیدرا ر

1595یناتسا یاههاگتسد هیلک هب تیریدم همانرب

غلابا

و هدیدرگغلابا رودص

هیلحم و یناتسا هتیمک یاضعا ناگداش بلاات تیریدم ی

زین تسا هدش ماجنا

اذل

ترورض

دنیامن یراکمه ناگداش بلاات تیریدم همانرب یارجا یاتسار رد نلاخدمیذ هیلک هک دراد

1 - 8 - عبانم

1 ( مادنپ رواشم نیسدنهم1541

.)تیریدمتسیزیطیحمبلااتناگداششرازگهرامش

1

:

طیحم

یعیبطموبناگزاسبلااتناگداش زوتراداهجیزرواشکتنواعم

بآو

،كاخهژورپ

یزاسهب

،یرایبآناسدنهمرواشم

مادنپ

1 ( ناریا یاهبلاات زا تظافح یللملا نیب حرط1541

ناگداش بلاات عماج تریدم همانرب )

،زاوها

هرادا

ناتسزوخ ناتسا تسیز طیحم تظافح لک

5 ( ناتسزوخ یرادناتسا1541

)ناتسزوخ ناتسا یرامآ همانلاس ناتسزوخ یرادناتسا

8 ناتسزوخ تسیز طیحم تظافح لک هرادا (

1544.)گشدرگ هبذاجو یدرگ تعیبط ناتسا یر

،زاوها ناتسزوخناتسزوخ تسیز طیحم تظافح لک هرادا

0

دس ناهب (1549).بآ عماج حرط یزاس ماگنهب حرط ،نارهت

ورین ترازو

6 تباثیبحیبللها (1500.)خرد و ناتخرد و اه لگنج

اه هچتی ای

،نار هاگشناد رشنی

،دز

،موس پاچ

ص119

7 Dugan, P.J (Ed.) )1990( Wetland Conservation: A review of current issues and required action IUCN, Gland, Switzerland 96 pp

8 Ramsar Convention.1971 http://www.ramsar.org/ Wetlands International Ramsar

9 Richardson, C.J and N A Hussain )2006( Restoring the Garden of Eden: An Ecological Assessment of the Marshes of Iraq Bio Science Vol 56 (6):477-489

10 Richardson, CJ 1994 Ecological functions and human values in wetlands: A framework for assessing forestry impacts Wetlands 14:1-9

11 Mitsch, W.J and Gosselink, J.G 1993 Wetlands (2nd ed.) Van Nostrand Reinhold Co., New York

لصف مود رولفو نوف، یتسیز عونت لماش یطیحم تسیز هبنج :

یدنوکم میرم

1

م و زاس لین هفلخ روصن

2

:هدیکچ

،نآ ندوب یعیبط ،بلاات تعسو تسا روشک یاهبلاات نیرت دنمشزرا و نیرتمهم زا یکی ناگداش بلاات

هداعلا قوف شزرا هریغ و اههاگتسیز و یروناج و یهایگ یاه هنوگ یلااب یانغ دراد هارمه هب بلاات یارب ار یا

اه رازین عیسو هنهپ (Phragmites , Typha)

،شا یکیژولوکا یاهشزرا رب هولاع یلامش شخب یاهبلاات رد

لاس تاعلاطم رد تسا دنمشزرا رایسب هک دنکیم داجیا یریظن یب زادنا مشچ1831

،11 یهایگ یلصا هعماج

زا لکشتم111

هدودحم رد یهایگ هنوگ هعماج نیرتگرزب دنا هدش ییاسانش )یسوم روخ ریازج لماش( بلاات

یهایگ

Typha Scirpus

دناشوپ یم ار رهشهام ات نادابآ هداج لامش رد بلاات یاهشخب مامت ابیرقت هک تسا

یانغ بجوم دوخ هبونب هک دنا هدروآ ناغمرا هب ار یکیژولویب عونت نیا بلاات فلتخم یکیژولونمیل تایصوصخ مهارف بلاات یارب ار یریظن یب یکیژولوکا یانغ بیترت نیدب و دوش یم فلتخم لوصف رد یروناج یاه هنوگناتسیزود :زا تسترابع یتسیز عونت نیا تسرهف تسا رادروخرب ییلااب یتظافح تیمها زا هک دروآ یم (

8

هنوگ ؛)ناگدنزخ (

9 هنوگ ؛)یبادرم نایهام(

83 هنوگ ؛)یایرد نایهامی

(54 هنوگ ؛)ییایرد یوگیم

و )نارادناتسپ (

51 هنوگ ) ناگدنرپ و اهیهام یاه هنوگ عونت رطاخ هب رتشیب بلاات تیمها

ناتسمز تهج بلاات زا هک تسارجاهم ناگدنرپ زا ییلااب تیعمج یاریذپ ناتسمز لصف رد بلاات .تسنآ

سا یروآداز و هیذغت ،ینارذگ دننک یم هدافت

Phalacrocorax carbo, Phoenicopterus ruber, Tadorna

tadorna, Fulica atra

و کدرا فلتخم یاه هنوگ وییاکاک

تیعمج رپ یاه هنوگ هلمج زا رامشب ناگدنرپ

دنوریم83 ،ییایرد یاهوتسرپ ، اهرچبآ رانک هک تسا هدش هدهاشم بلاات رد راذگ مخت هدنرپ هنوگ

دراو بلاات یتسیز عونت رب یرابنایز تارثا اه ه

تسا هدومن

2 - 1 همدقم

و رزج جیلخ هولاع هب ،روش و نیریش یاهبلاات زا لکشتم عیسو یطیحم تسیز متسیس کی ناگداش بلاات

و نادابآ ،ناگداش یاهرهش نیب یحارج هناخدور هضوح تسد نییاپ رد بلاات تسا نآ ریازج و یسوم روخ یدم

شهام ددنویپ یم سراف جیلخ هب بلاات ،تسد نییاپ تمس رد دراد رارق ناتسزوخ ناتسا رد ره

لاس رد هک تسا ناریا تیاس رسمار نیرتگرزب ناگداش بلاات1914

(1845

هب و ،تسا هدیسر تبث هب )

زا یشخب دشاب یم رادروخرب ینغ یتسیز عونت زا هک هدش هتخانش یللملا نیب مهم بلاات کی ناونع عقاو( بلاات

نیوخراد هداج بونج رد-

لاس زا )ناگداش1915

(1848 تحت و هدش نییعت شحو تایح هاگهانپ ناونع هب)

دودح رد دراد رارق تظافح111.111

بلاات عبانم هب شاعم نیمات تهج فلتخم تاجرد هب یلحم مدرم رفن

دنا هتسباوهتشذگ ههد یطسوت رطاخ هب بلاات هب یدورو تانایرج ،

موادم روط هب تسدلااب قطانم رد یرایبآ هع

رب هک ،تلاکشم نیا دروآ یم دراو بیسآ بلاات هب موادم روطب یشکهز تانایرج هدنیازف مجح و هتفای شهاک تیمها اب یتسیز عونت رب یرابنایز تارثا رضاح لاح رد ،تسا هتفای زین دیدشتریخا ینلاوط یاه یلاسکشخرثا

یرامش یب یایازم و یناهج.تسا هتشاذگ دنک یم مهارف یلحم عماوج یارب بلاات هک

2 - 2 - هقطنم یهایگ ششوپ

رب لمتشم یا هظحلام لباق یهایگ عونت یاراد ناگداش بلاات111

هب قلعتم یهایگ هنوگ93

و سنج

81

تسا ناریا رد بلاات کی یارب عونت نیرتلااب هک دشاب یم هریت

هدش ماجنا تاعلاطم یط11

هدمع هعماج

یهایگ

تسا هدش ییاسانشهب

یلکروطششوپ

یهایگبلااتناگداشیاه هنوگیناوارف

زاناهایگیاهپلود

و

یاهپلکت

دشابیمویضارانوماریپنآاراهناتسلخنو

ناهایگتیفولاههطاحا

دناهدرک یاه هنوگمهم

وبلاغ

یهایگ

نیا

،بلااتوزاسابمانیلحم

،نلاوچیئولابمانیلحمیدربوینابمانیلحمبصقدنشابیم تسیللماک

ناهایگ

یبلااتناگداشهبحرشریز ،دس ناهب( دشابیم1839

لودج ،3-1

لودج3-1تسیللماکناهایگیبلااتناگداش

طباوض ساسارب

« تعیبط زا تظافح یارب یناهج هیداحتا

IUNC

» هنوگ: ناونع هب ریز یهایگ یاه هنوگ

دیدهت ضرعم رد یاهدنا هدش هتخانش ینارحبو

،مادنپ(

1831:)