Về tính đa dạng sinh học vùng Ba tơ - Đức Phổ p3 Vài giải pháp nhằm phát triển lâu bền tính đa dạng sinh học trong vùng: Đa dạng sinh học là nguồn tài nguyên và là kho tàng gen vô c
Trang 1Về tính đa dạng
sinh học vùng Ba tơ
- Đức Phổ (p3)
Vài giải pháp nhằm phát triển lâu bền tính đa dạng sinh học trong vùng:
Đa dạng sinh học là nguồn tài
nguyên và là kho tàng gen vô
cùng quý giá không chỉ cho từng khu vực mà cả quốc gia và toàn cầu Một hệ sinh thái bị suy
thoái, mất đi tính đa dạng sinh
Trang 2học thì không thể nhanh chóng phục hồi Vì vậy, nghiên cứu các giải pháp tích cực để bảo vệ và phát triển lâu bền cho cả hệ sinh thái là cần thiết và mang tính cấp bách Trên cơ sở kết quả khảo sát bước đầu, chúng tôi xin đưa ra
các giải pháp nhằm bảo tồn tính
đa dạng sinh học cho một hệ sinh thái bị tàn phá trong khu vực
nghiên cứu như sau:
- Bảo tồn và khôi phục lại các
hệ sinh thái núi và đồi:
Trước đây hệ sinh thái vùng rừng thuộc huyện Ba Tơ là những
rừng già nguyên sinh với đầy đủ
Trang 3tính đa dạng sinh học của nó
Ngày nay do nhiều nguyên nhân khác nhau, các loại rừng này bị tàn phá và đang được phục hồi Cùng với những điều kiện thuận lợi về thời tiết, như lắm nắng,
nhiều mưa, độ ẩm cao, cần phải
có những hoạt động tích cực để bảo vệ lấy những mảng rừng còn lại, tạo điều kiện cho thảm thực vật phục hồi, lập lại cân bằng
sinh thái tự nhiên
Do vùng rừng này có độ cao
không lớn (400 - 800 m) lại nằm gần quốc lộ 24, mùa nắng kéo
dài, mùa mưa chỉ tập trung vào
ba tháng cuối năm, nên điều kiện
Trang 4khai thác lâm sản và vận chuyển
dễ dàng Điều đó đã làm cho
rừng bị sức ép khai thác đè năng lâu nay và đã bị suy thoái và
xuống cấp nhanh chóng ở những vùng này, theo chúng tôi cần
phải có kế hoạch kiểm tra, khai thác có định hướng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng rừng và
nuôi rừng
ở một số sườn núi theo các
hướng đông - bắc, đông - nam và tây - nam thường có lượng mưa lớn, độ ẩm cao nên rừng đang có
độ phục hồi rất tốt Chỉ trong
vòng 10 - 15 năm sau, nếu bảo vệ tốt, cây rừng sẽ khép tán và tạo
Trang 5nên được các tầng của vùng rừng thường xanh mưa mùa nhiệt đới
ở các vùng đồi, núi có độ cao 200
- 400 m, nhiều nơi bị tàn phá
mạnh do chiến tranh và các hoạt động sống của con người Vì vậy cần thiết phải đình chỉ ngay việc
du canh du cư, đốt rừng làm
nương rẫy của người dân địa
phương; đồng thời có kế hoạch giao đất, giao rừng theo hướng
lâm nghiệp xã hội cho các hộ dân
để nâng cao trách nhiệm trồng
rừng, bảo vệ và quản lý rừng cho
họ Làm như vậy mới tạo được thảm thực vật che phủ mặt đất,
tạo điều kiện cho các loài động -
Trang 6thực vật, vi sinh vật đất phát
triển, nhằm cải tạo chế độ dinh dưỡng và độ phì cho đất
Các cây trồng của vùng này theo chúng tôi trước mắt có thể là re hay quế (Cinnamonum), thông (Pinus), bạch đàn (Eucalyptus), tràm hoa vàng (Melaleuca), ; sau đó tìm cách tăng cường phát triển trồng các cây địa phương, cây bản địa Khi những chủng quần cây trồng này phát triển sẽ thu hút được các loài động vật phân bố theo
- Đối với các hệ sinh thái vùng đồi sét - cát ven biển:
Trang 7Khu vực Sa Huỳnh huyện Đức Phổ có một diện tích khá lớn loại hình đất này Đây là loại đất khô, bạc màu, độ ẩm thấp, tầng dinh dưỡng rất kém, có thể trồng các chủng quần phi lao (Casuarina equisetifolia) Loài này vừa có khả năng chống chịu được khô hạn, vừa chống chịu được sóng gió ven biển Đồng thời các rặng phi lao ven biển còn tham gia
đóng góp một phần giá trị kinh
tế, chúng có khả năng chống cát bay, cát chảy và là hàng rào ngăn cách các hướng gió chủ yếu từ biển thổi vào
Trang 8- Tăng cường biện pháp giáo
dục và đào tạo:
Tuyên truyền giáo dục nhân dân, học sinh về những giá trị của
việc bảo tồn tính đa dạng sinh
học Khuyến khích họ trồng cây
và bảo vệ rừng Cán bộ khoa học, cán bộ quản lý, đặc biệt là đội
ngũ giáo viên cần giúp nhân dân hiểu rõ vai trò to lớn của đa dạng sinh học, tài nguyên sinh học và
lá phổi xanh của rừng để mọi
người trong cộng đồng có trách nhiệm bảo vệ và tôn tạo chúng
ngày một tốt hơn
- Tăng cường công tác kiểm tra
Trang 9và kiểm soát:
Phải thường xuyên kiểm tra tình hình bảo vệ và phát triển tiềm
năng đa dạng sinh học Đây là
một việc làm cần thiết mang tính liên tục để loại trừ những hành
động gây hại đến tính đa dạng
sinh học Đây không chỉ là trách nhiệm của các cán bộ lâm
nghiệp, công an mà là trách
nhiệm chung của chính quyền địa phương và của toàn dân trong
khu vực
- Tăng cường hợp tác đầu tư:
Tranh thủ sự hợp tác quốc tế và
Trang 10sự giúp đỡ của các tổ chức trong nước để tìm kiếm vốn đầu tư cho công tác bảo tồn và phát triển
bền vững tính đa dạng sinh học Các nhà nghiên cứu, quản lý và những ai yêu thích thiên nhiên cần sớm quan tâm kêu gọi, lập
dự án nhằm tranh thủ những
nguồn đầu tư của các tổ chức
khác nhau để nghiên cứu và tăng cường các giải pháp cho phát
triển khu vực
Mặc dù việc khảo sát tính đa
dạng sinh học ở vùng Ba Tơ -
Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi chưa được nhiều và sâu rộng, song
bước đầu cho thấy đây là một
Trang 11vùng đa dạng sinh cảnh kéo theo tính đa dạng sinh học khá cao so với các khu vực khác ở Trung
Trung Bộ Trước đây, vùng này
đã là nơi có tính đa dạng sinh học cao, song do nhiều nguyên nhân
mà các hệ sinh thái, sinh cảnh bị tàn phá và chia cắt nên nhiều loài thực vật giảm nhanh về số lượng, các loài động vật bị đẩy lùi và do vậy tính đa dạng sinh học bị
giảm sút nghiêm trọng Trong
những năm qua, nhờ sự quan tâm của Nhà nước và chính quyền địa phương, các hệ sinh thái trong
khu vực đang được tái sinh một cách nhanh chóng Trong thời
gian tới nếu được quan tâm hơn
Trang 12nữa của chính quyền các cấp, các
tổ chức và nâng cao được ý thức bảo vệ môi trường của người
dân, chắc chắn tính đa dạng sinh học sẽ được phục hồi và phát
triển nhanh chóng
Để bảo vệ được môi trường sống, tính đa dạng sinh học, sự cân
bằng sinh thái và từng bước cải thiện đời sống của người dân
trong vùng, thiết nghĩ ngoài kinh phí đầu tư của địa phương, cần phải có sự hỗ trợ đắc lực của các ban ngành, các tổ chức trong và ngoài nước Đồng thời cũng cần
có những điều tra nghiên cứu sâu rộng về đa dạng sinh học, nhất là
Trang 13các loài đặc hữu, các loài quý
hiếm trong toàn vùng để lập
chương trình hành động đúng và kịp thời cho chiến lược phát triển bền vững của tỉnh Cần xây dựng các đề án phát triển bền vững cho núi khỉ - Sa Huỳnh theo hướng vừa bảo tồn đa dạng sinh học,
vừa khai thác tiềm năng du lịch của một vùng giàu cảnh quan và hấp dẫn