Kiến thức: - Sự phân chia đất đai ở Trung và Nam Mĩ không đồng đều giữa hai hình thức sản xuất nông nghiệp phổ biến là đại điền trang la-ti-fun-đi-a và tiểu điền trang mi-ni-fun-đi-a -
Trang 1TIẾT 49 - BÀI 44 KINH TẾ TRUNG VÀ NAM MĨ
************
I Mục tiêu:
* Sau bài học, học sinh cần nắm vững:
1 Kiến thức:
- Sự phân chia đất đai ở Trung và Nam Mĩ không đồng đều giữa hai hình thức sản xuất nông nghiệp phổ biến là đại điền trang (la-ti-fun-đi-a) và tiểu điền trang (mi-ni-fun-đi-a)
- Cải cách ruộng đất ở Trung và Nam Mĩ ít thành công, nguyên nhân
- Sự phân bố nông nghiệp ở Trung và Nam Mĩ
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng đọc và phân tích lược đồ nông nghiệp để thấy được sự phân bố sản xuất nông nghiệp ở Trung và Nam Mĩ
- Rèn kĩ năng phân tích ảnh về hai hình thức sở hữu trong sản xuất nông nghiệp ở Trung và Nam Mĩ
II Phương tiện dạy học:
- Lược đồ nông nghiệp Trung và Nam Mĩ
- Hình ảnh về đại điền trang, và tiểu điền trang ( hình 44.1, 44.2, 44.3 SGK phóng to)
- Bảng so sánh đặc điểm của hai hình thức sản xuất nông nghiệp ở Trung và Nam Mĩ
- Một số hình ảnh về các sản phẩm trồng trọt và chăn nuôi ở Trung và Nam Mĩ
III Tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ:
*Không kiểm tra bài cũ đầu tiết học, sẽ kiểm tra lồng vào tiết học
2 Bài mới:
* Vào bài: Nền nông nghiệp tiên tiến, công nghiệp chiếm vị trí hàng đầu thế giới Đó là đặc
điểm kinh tế của Bắc Mĩ Còn Nam Mĩ có nền kinh tế phát triển như thế nào, chúng ta cùng vào tìm hiểu bài học hôm nay
Trường THCS Phong Sơn – Phong Ngày dạy:01/03/2010
Ngày soạn: 20/02/2010 Tiết 3
Người soạn: Đặng Thanh Bình Lớp 7/1 – Trường THCS Nguyễn Chí Diễu
Trang 2TG HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH NỘI DUNG CHÍNH
20’
* Hoạt động 1 Nghiên cứu đặc
điểm nông nhiệp của Trung và
Nam Mĩ
-Bước 1: Yêu cầu học sinh quan
sát SGK cho biết ở Trung và Nam
Mĩ có các hình thức sở hữu nào
trong sản xuất nông nghiệp ?
- Em hiểu thế nào là tiểu
điền trang, thế nào là đại điền
trang ?
-Bước 2: Yêu cầu học qua sát các
hình 44.1, 44.2, 44.3 SGK phóng
to, nhận xét về quy mô và kĩ thuật
canh tác được thể hiện trong mỗi
bức hình ?
+Sắp xếp các bức hình trên tương
ứng với với các hình thức sản xuất
nông nghiệp mà em vừa nêu ?
-Bước 3: Để biết được hai hình
thức sản xuất nông nghiệp trên có
những khác biệt gì, yêu cầu học
sinh hoạt động nhóm (6 nhóm),
hoàn thành bảng sau ( Bảng so
sánh hai hình thức sở hữu chính
trong sản xuất nông nghiệp của
Trung và Nam Mĩ)
+Mời đại diện nhóm 1 báo cáo
về quyề sở hữu, nhóm 2 bổ sung;
nhóm 3 báo cáo về nông sản chủ
- Gồm: Tiểu điền trang và đại điền trang
- Tiểu điền trang là hình thức canh tác nhỏ, đaị điền trang là hình thức canh tác lớn
-Hình 44.1: Sản xuất nhỏ, manh mún, kĩ thuật lạc hậu; Hình 44.2:
Chăn nuôi bò trên các đồng cỏ lớn theo hình thức chăn thả cổ truyền; Hình 44.3: Sản xuất quy
mô lớn, hiện đại
- Tiểu điền trang (Hình 44.1) và đại điền trang (Hình 44.2, 44.3)
-Học sinh hoạt động nhóm
+Đại diện nhóm đựơc mời ( nhóm 1, 3, 5) lên
báo cáo kết quả
1 Nông nghiệp:
a Các hình thức sở hữu trong nông nghiệp
- Gồm hai hình thức chính : Tiểu điền trang
(Mi-ni-fun-đi-a) và đại điền trang (La-ti-fun-đi-a)
Tiểu điền trang Đại điền trang Nội dung Hình thức
Quy mô diện tích Nhỏ (dưới 5 ha) Lớn (hàng ngàn ha)
Kĩ thuật canh tác Cổ truyền, dụng cụ thô
sơ, năng suất thấp Hiện đại, cơ giới hoá các khâu sản xuất Nông sản chủ yếu Cây lương thực Cây công nghiệp và
chăn nuôi
Bảng so sánh hai hình thức sở hữu chính trong sản xuất nông nghiệp của Trung và Nam Mĩ
Trang 3yếu, nhóm 4 bổ sung; nhóm 5 báo
cáo về mục đích sản xuất, nhóm 6
bổ sung
+Giáo viên nhận xét chung,
chuẩn xác kiến thức
-Bước 4 Quan sát bảng trên,
+Rút ra nhận xét về chế
độ sở hữu ruộng đất ở Trung và
Nam Mĩ?
+Nêu sự bất hợp lí đó ?
+Liên hệ ở Việt Nam trước
cách mạng tháng 8/1945: Giai cấp
địa chủ cũng chỉ chiếm 5% dân số
nhưng lại chiếm hầu hết diện tích
đất canh tác Sau cách mạng, nước
ta đã tiến hành cải cách ruộng đất,
tịch thu ruộng đất của địa chủ
cường hào chia cho nông dân Sự
thay đổi đó đã tạo tiền đề cho
nông nghiệp nước ta phát triển
+Còn ở Trung và Nam Mĩ,
vấn đề bất hợp lí đó được giải
quyết như thế nào ?
+ Vì sao các cuộc cải cách
ruộng đất ở Trung và Nam Mĩ ít
thành công ?
+ Quốc gia duy nhất nào ở
Trung và Nam Mĩ tiến hành thành
công cuộc cải cách ruộng đất? Vì
sao ?
Chuyển ý: Với các hình thức
sở hữu đất đai như vậy, ngành
nông nghiệp ở Trung và Nam Mĩ
phát triển như thế nào chúng ta sẽ
nghiên cứư vấn đề này ở mục b
+Đại diện các nhóm 2,4,6 nhận xét, bổ sung
+Lắng nghe,
+Học sinh trả lời
+Người nông dân chiếm số đông dân số nhưng sở hữu diện tất đất canh tác nhỏ, bộ phận lớn nông dân không có ruộng phải đi làm thuê Trong lúc đó, đất đai phần lớn nằm trong tay của đại điền chủ và các công ty tư bản nước ngoài
+Học sinh tả lời và ghi bảng
+Vì:
Các cuộc cải cách ruộng đất tiến hành không triệt để (Chính phủ không tịch thu ruộng đất mà chỉ cho khai hoang đất mới hoặc mua lại ruộng đất của đại điền chủ, công ti tư bản nước ngoài rồi chia cho nông dân)
Vấp phải sự chống đối của các đại điền chủ và các công ti tư bản nước ngoài
+ Cu ba Vì Cu ba cũng thực hiện cải cách bằng cách tịch thu ruộng đất của các đại điền chủ để chia cho nông dân
-Chế độ sở hữu ruộng đất còn bất hợp lí
- Một số quốc gia đã tiến hành cải cách ruộng đất nhưng ít thành công
b Các ngành nông nghiệp.
* Ngành trồng trọt.
Trang 4sau đây
*Hoạt động 2 Tìm hiểu về các
ngành nông nghiệp ở Trung và
Nam Mĩ
-Bước 1:Yêu cầu học sinh quan
sát lược đồ nông nghiệp Trung và
Nam Mĩ, kết hợp với việc giáo
viên tạo hiệu ứng các vùng Eo đất
Trung Mĩ; Quần đảo Ang-ti; Nam
Mĩ yêu cầu học sinh nêu các loại
cây trồng chủ yếu của mỗi vùng?
?
+Cho học sinh xem tranh về các
cây công nghiệp và ăn quả
+ Vì sao các loại cây công
nghiệp và cây ăn quả nhiệt đới
được trồng nhiều ở Trung và Nam
Mĩ ?
+ Tạo hiệu ứng để cây lương
thực ( lúa, ngô ) nhấp nháy trên
lược đồ Hỏi: Em hãy cho biết về
diện tích và vị trí phân bố của các
loại cây trên
+Qua đây, các em có nhận xét
gì về ngành trồng trọt của Trung
và Nam Mĩ ?
+Tại sao các nước Trung và
Nam Mĩ không đa dạng các loại
cây trồng mà chỉ trồng một số cây
công nghiệp nhiệt đới để xuất
khẩu ?
-Bước 2 Yêu cầu học sinh quan
sát lược đồ nông nghiệp Trung và
Nam Mĩ (Hình 44,4 SGK), kết
hợp SGK cho biết các loại gia súc
nào được nuôi chủ yếu ở Trung và
Nam Mĩ ?
- Gíáo viên tạo hiệu ứng để con bò
xuất hiện trên lược đồ Yêu cầu
học sinh quan sát để nêu lên sự
phân bố của đàn bò ? Vì sao bò
được phân bố ở đó ?
+Các loại cây trồng chủ yếu:
Chuối, mía, bông, cà phê:
Eo đất Trung Mĩ Mía, cà phê, ca cao, thuốc lá: Quần đảo Ăng- ti
Cà phê, bông, chuối, ca cao, mía, cây ăn quả cận nhiệt (nho, cam, chanh): Nam Mĩ
+ Vì ở Trung và Nam Mĩ có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới, thích hợp cho các cây trồng trên
+Lúa và ngô chiếm diện tích nhỏ không đáng kể Phân bố chủ yếu ở ven Đại Tây Dương
+Học sinh trả lời và ghi bảng sau khi giáo viên chuẩn kiến thức
+Do sản xuất nông nghiệp ở các nước Trung và Nam Mĩ lệ thuộc chặt chẽ vào sự đầu tư, quy hoạch của tư bản nước ngoài
+Bò, cừu, lạc đà lama,cá
+Bò được nuôi nhiều ở Braxin, Achentina, Urugoay, Paragoay (khoảng 250 triệu con) là các nước có nhiều đồng cỏ rộng và tươi tốt
- Phân bố:
+ Cây công nghiệp
và cây ăn quả (chuối, mía, bông, cà phê, ca cao, thuốc lá, nho, cam, chanh): Eo đất Trung Mĩ, Quần đảo ăng-ti, phía đông Nam của Nam Mĩ
+ Một số nước Nam
Mĩ phát triển cây lương thực
- Mang tính chất độc canh, mỗi quốc gia chỉ trồng một vài loại cây công nghiệp và cây ăn quả để xuất khẩu
*Ngành chăn nuôi và đánh cá:
- Bò: Braxin, Achentina, Urugoay, Paragoay
Trang 5
- Đến Cừu và Lạc đà Lama giáo
viên cũng đi các bước tương tự
( cho các em xem ảnh của Cừu và
Lạc đà Lâm)
-Cho học sinh thấy được vị trí
của Pê-ru trên lược đồ Yêu cầu
các em cho biết Pê-ru phát triển
nghề nào nhất trong ngành nông
nghiệp? Vì sao lại phát triển nghề
đánh cá ?
+Cừu, lạc đà lama ở vùng núi Trung Anđét (khoảng 150 triệu con) do có khí hậu cận nhiệt đới
và ôn đới lục địa
+Đánh cá ở Pêru (sản lượng cá lớn nhất thế giới nhờ có dòng hải lưu lạnh chảy sát ven bờ
- Cừu, lạc đà lama: Vùng núi trung Anđét
- Đánh cá: Pêru
IV Củng cố: (5’)
1 Nêu rõ sự bất hợp lí trong việc sở hữu ruộng đất ở Trung và Nam Mĩ ?
*Đáp án: - Sự bất hợp lí: Người nông dân chiếm số đông dân số nhưng sở hữu diện tất đất canh
tác nhỏ, bộ phận lớn nông dân không có ruộng phải đi làm thuê Trong lúc đó, đất đai phần lớn (60% diện tích đất) nằm trong tay của địa chủ và các công ty tư bản nước ngoài (chỉ chiếm 5% dân số)
2 Giáo viên chuẩn bị bảng sau: ( Chỉ thể hiện các loại cây trồng và vật nuôi chủ yếu của Trung và
Nam Mĩ, không thể hiện vị trí phân bố)
Chuẩn bị 5 mãnh ghép tương ứng với các khu vực sau ( Quần đảo Ăng-ti; Nam Mĩ; Braxin,
Achentina, Urugoay, Paragoay; Vùng núi Trung An-đét; Eo đất Trung Mĩ)
Chia lớp thành 2 đội ( mỗi đội gồm 5 người đứng theo hàng dọc, mỗi người cầm 5 mãnh ghép như
đã nêu trên, sau đó đi lên thật nhanh lên bảng để đính vào vị trí phân bố đúng với các loại cây trồng và vật nuôi) <Cho thành viên 2 đội hội ý trong thời gian 1 phút>
Cây trồng 1 Chuối
2 Mía
3 Cà phê
Vật nuôi
4 Bò
5 Cừu, lạc đà Lama
