BÀI GIẢNG TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO (Kỳ 5) ppt

PHÂN LOẠI CÁC THỂ VÀ ĐẶC ĐIỂM XUẤT HUYẾT NÃO THEO VỊ TRÍ.. Các vị trí xuất huyết có đặc điểm riêng về lâm sàng, nguyên nhân, điều trị, tiên lượng.. Xuất huyết thùy não: - Nguyên nhân kh

BÀI GIẢNG TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO

(Kỳ 5)

IV PHÂN LOẠI CÁC THỂ VÀ ĐẶC ĐIỂM XUẤT HUYẾT NÃO THEO VỊ TRÍ

Các vị trí xuất huyết có đặc điểm riêng về lâm sàng, nguyên nhân, điều trị, tiên lượng Trong thực hành có 4 loại:

1 Xuất huyết lớn (xuất huyết bao trong đồi thị, xuất huyết xám trung

ương)

- Nguyên nhân chủ yếu là huyết áp cao

- Vị trí xuất huyết: vùng bao trong, ổ xuất huyết có đường kính lớn

- Tiên lượng xấu: tử vong cao, di chứng nặng

2 Xuất huyết thùy não:

- Nguyên nhân không xác định rõ, tự phát hay gặp ở người trẻ

- Vị trí: chất trắng dưới vỏ, ổ xuất huyết nhỏ hình bầu dục hoặc tròn

- Lâm sàng: thể bán cấp 3 giai đoạn: nặng - đỡ đi - nặng và chết

- Tiên lượng: tốt nếu điều trị đúng, cảnh giác giai đoạn giữa (gọi là giai đoạn êm dịu tạm thời), giai đoạn này dễ bỏ qua nếu không xử lý kịp thời gây tử vong

3 Xuất huyết thân não:

- Nguyên nhân: huyết áp cao ác tính

- Vị trí: cầu não hay gặp

- Tiên lượng nặng, tử vong cao, trừ khi ổ máu rất nhỏ

4 Xuất huyết tiểu não:

- Nguyên nhân: dị dạng mạch não

- Vị trí: một hoặc hai bên tiểu não

- Tiên lượng nặng, dễ tử vong do lọt hạnh nhân tiểu não

- Chỉ định phẫu thuật rộng rãi và kết quả thường tốt

V CHẨN ĐOÁN TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO

Tiến trình chẩn đoán:

- Phải chăng là một tai biến mạch máu não? Xác định dựa vào định nghĩa của Tổ chức Y tế thế giới (liệt nửa người đột ngột là bằng chứng lâm sàng rất có giá trị, gặp 90% số ca, thất ngôn…, tê nửa người, động kinh cục bộ…)

- Là tai biến xuất huyết hay thiếu máu cục bộ não? (xem bảng so sánh)

- Dịch não tủy có máu không đông khẳng định có chảy máu nội sọ, nếu bình thường cũng không cho phép loại chẩn đoán xuất huyết, vì có thể máu tụ trong nhu mô chưa ngấm ra khoang nhện

- Chụp cắt lớp vi tính và chụp CHT (mạch có lợi thăm dò được cả não và mạch máu trong một lần chụp) khẳng định loại tai biến (xuất huyết tăng tỷ trọng, thiếu máu cục bộ não hình giảm tỷ trọng), vị trí và độ lớn ổ tổn thương CHT-M máu còn cho thấy hình các mạch não, phát hiện dị dạng mạch đáy não, bổ sung cho chụp mạch não

- Nguyên nhân gì? (ưu tiên tìm các nguyên nhân phổ biến và có khả năng can thiệp được huyết áp cao, dị dạng mạch…)

Bảng: So sánh các đặc điểm thiếu máu cục bộ, xuất huyết não, xuất huyết dưới nhện

Lâm sàng TMCB Xuất huyết XH dưới

não nhện

Tam chứng

triệu chứng xuất

huyết: Nhức đầu

Mất ý thức

Nôn

Không, đôi khi ý thức rối loạn nhẹ, nhanh tỉnh

Nếu hôn mê trước hai triệu chứng

không rõ

nhất là bệnh nhân trẻ tuổi

tiến tới toàn phát

Nhanh hoặc từng nấc, đỡ đi nhanh

Rất nhanh, nặng lên liên tục trong các giờ đầu

Nhanh, nhưng ý thức tốt lên nhanh

màng não

Kerming rõ, vật vã kích động

lớp vi tính và chụp

CHT

Ổ giảm tỉ trọng chỉ thấy nếu chụp sau 1 giờ đầu

Ổ tăng tỉ trọng bao quanh viền phù nề giảm

Máu đọng ở các bể đáy, bể quanh cầu não Chỉ

tỉ trọng Máu trong não thất

trước 48 giờ CHT- Mạch tìm dị dạng mạch

toàn thân

phát

ngoại vi do rối loạn trung ương