BÀI GIẢNG TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO (Kỳ 2) doc

- Hội chứng động mạch não giữa nông gồm các dấu hiệu và triệu chứng riêng rẽ hoặc phối hợp sau:.. Liệt nhẹ nửa mặt - tay cảm giác - vận động: Chân liệt nhẹ hơn tay và mặt, có thể tiến

BÀI GIẢNG TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO

(Kỳ 2)

II LÂM SÀNG

Các hội chứng nhồi máu:

a- Nhồi máu vùng cảnh: tất cả các triệu chứng đều khác bên với bên tổn

thương não Nếu có rối loạn ý thức thứ phát thì đó là do phù não gây hiệu ứng

choán chỗ Tùy thuộc động mạch tổn thương có các hội chứng lâm sàng khác

nhau

- Hội chứng động mạch não giữa nông gồm các dấu hiệu và triệu chứng

riêng rẽ hoặc phối hợp sau:

Liệt nhẹ nửa mặt - tay cảm giác - vận động: Chân liệt nhẹ hơn tay và mặt,

có thể tiến triển thành liệt hoàn toàn

Thất ngôn vận động (diễn đạt) hoặc thất ngôn cảm giác (hiểu biết) nếu tổn

thương bên bán cầu ưu thế (thường là bán cầu trái ở người thuận tay phải)

Quay mắt quay đầu về phía tổn thương não gặp khi liệt nặng

Lười vận động nửa người trái trong một số trường hợp tổn thương bán cầu

phải

- Hội chứng động mạch não giữa sâu: liệt nhẹ hoặc nặng nửa người đơn

thuần (không rối loạn cảm giác và thị giác), liệt đồng đều mặt, tay và chân Có thể

khó nói và nói ngắt lời

- Hội chứng động mạch não giữa toàn bộ: phối hợp liệt nửa người nhẹ

hoặc hoàn toàn của hội chứng động mạch não giữa sâu với các rối loạn cảm giác,

thị giác và ngôn ngữ của hội chứng động mạch não giữa nông

- Hội chứng động mạch não trước: đặc điểm là liệt một chân vận động-

cảm giác, hoặc liệt nửa người, nhưng chân liệt rõ hơn tay và ở tay, thì liệt gốc chi

(vai) rõ hơn ngọn chi Thường phối hợp đái không tự chủ và hay có phản xạ nằm

(grasping reflex)

b- Hội chứng sống nền hố sau:

- Hội chứng nhồi máu tiểu não và thân não: sự phối hợp các dấu hiệu tiểu

não hoặc xâm phạm các dây sọ cùng bên tổn thương và các rối loạn vận động cảm

giác phía bên đối diện với bên tổn thương, gợi ý vị trí tổn thương não hệ sống nền

Các rối loạn vận nhãn xảy ra cùng lúc tai biến mạch máu não là đặc hiệu của khu

trú sống nền, trừ liệt nhìn phối hợp liếc ngang có thể có trong tai biến mạch máu

não hệ cảnh Rối loạn ý thức có ngay từ đầu là dấu hiệu tổn thương cuống não

Nhồi máu tiểu não: biểu hiện các dấu hiệu tiểu não kèm hoặc không có các

dấu hiệu thân não Có thể có rối loạn tiền đình chóng mặt, nôn, với động mắt rất

rõ, nhưng không nhức đầu, không rối loạn ý thức, trong những giờ đầu Các dấu

hiệu phù não xảy ra sớm và nặng, dễ gây biến chứng lọt hạnh nhân tiểu não, vì vậy

các thể nhồi máu tiểu não đều có chỉ định mổ và kết quả phẫu thuật thường tốt

- Hội chứng hốc não:

Có nhiều thể cổ điển được mô tả:

- Thể liệt vận động nửa người đơn thuần: rất giống hội chứng động mạch

não giữa sâu, nhưng liệt rất nhẹ, thường khởi phát từng nấc hoặc nặng dần xâm

phạm mặt, tay, chân đồng đều

- Thể cảm giác nửa người đơn thuần: biểu hiện cảm giác rối loạn toàn bộ

nửa người thoảng qua hoặc vĩnh viễn Bệnh nhân thường phàn nàn về các dị cảm

gây khó chịu hơn là rối loạn cảm giác thực sự

- Thể thất điều vận động nửa người: biểu hiện phối hợp thất điều với liệt

nhẹ vận động cùng bên Hai thể thường được mô tả riêng, "liệt nhẹ đùi cộng thêm

thất điều cùng bên" (liệt không hoàn toàn cẳng chân phối hợp thất điều tay) và thể

"hội chứng khó nói - tay vụng về" (liệt nhẹ môi; lưỡi phối hợp thất điều nhẹ bàn

tay)

Hội chứng giả hành tủy và trạng thái hốc não sinh ra do tích lũy các hốc

não trong chất trắng và nhất là trong bó tháp, các nhãn xám, đặc biệt trong thể vân

Hội chứng giả hành tủy gồm cười, khóc co cứng ("cảm xúc không kiềm chế"), khó

nói, rối loạn nuốt kèm tăng phản xạ nôn Hội chứng hốc não có dáng đi từng bước

nhỏ, giảm động toàn thân, mặt đờ dẫn và đái không tự chủ Tiến triển lâu dài dẫn

đến loại sa sút trí tuệ mạch máu

- Các hội chứng xuất huyết não

Thường không rõ các hội chứng theo khu vực tưới máu của mạch Người

ta ghi nhận nếu có thiếu sót vận động - cảm giác đồng đều (mặt - cánh tay - cẳng

chân) nhiều khả năng là xuất huyết sâu, nhất là nếu kèm rối loạn ý thức Nếu có

thêm bán mạch, tạo thành hội chứng "liệt nửa người - mất cảm giác nửa người -

bán manh" đó là xuất huyết sâu vùng lưu hội đỉnh - thái dương - chẩm

Một hội chứng tiểu não cấp với nhức đầu dữ dội hoặc rối loạn ý thức có

thêm các dấu hiệu chèn ép thân não, cứng gáy phải nghĩ đến tụ máu tiểu não và

phẫu thuật cấp cứu

Những vấn đề giải phẫu, sinh lý hiện đại liên quan đến chẩn đoán, tiên

lượng và xử trí tai biến mạch máu não