Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về Văn hoaI.. Khái niệm văn hoá theo tư tưởng Hồ Chí Minh a.Định nghĩa sgk– tr 237 Xuất phát vì sinh tồn và mục đích sống, loại người sáng tạo và
Trang 2I Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về Văn hoa
I Nh ững quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về Văn hoa
II T t ëng Hå ChÝ Minh v ề đạo đức.
II T t ëng Hå ChÝ Minh v ề đạo đức ề đạo đức
2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về các vấn đề chung của văn hoái
2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về các vấn đề chung của văn hoái điểm của Hồ Chí Minh về các vấn đề chung của văn hoá i
1 Nội dung cơ bản của tư tương Hồ Chí Minh về đạo đức
1 N ội dung cơ bản của tư tương Hồ Chí Minh về đạo đức
CÊu tróc ch ¬ng VI
I T t ëng Hå ChÝ Minh vÒ xây dựng con người mới
I T t ëng Hå ChÝ Minh vÒ x ây d ây dựng con người mới
1 Quan điểm CN Mác – Lênin về con người
1 Quan điểm CN Mác – Lênin về con người
1 Khái niệm văn hoá theo tư tưởng Hồ Chí Minh
1 Kh ái niệm văn hoá theo tư tưởng Hồ Chí Minh
3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về một số lĩnh vực chính của văn hoá
3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về một số lĩnh vực chính của văn hoá
2 Sinh viên học tập và làm theo tư tuởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
2 Sinh vi ên học tập và làm theo tư tuởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
2 Quian điểm của Hồ Chí Minh về con người
2 Qu ian điểm của Hồ Chí Minh về con người
Trang 41 Khái niệm văn hoá theo tư tưởng
Hồ Chí Minh
a.Định nghĩa ( sgk– tr 237)
Xuất phát vì sinh tồn và mục đích sống, loại người sáng tạo và phát minh: ngôn ngữ, đạo đức, pháp luât …-> đó là văn hoá: giá trị vât chất và giá trị tinh thần nhằm đảm bảo sự sinh tồn và cũng là mục đích sống của loài người
b Quan điểm về xây dựng một nền văn hoá mới
-> Văn hoá mới là văn hoá dân tộc
1 Xây dựng tâm lý: tinh thần độc lập tự cường
2 Xây dựng luận lý: biết hy sinh mình, làm lợi cho quần chúng.
3 Xây dựng xã hội: mọi sự nghiệp có liên quan đến phúc lợi của nhân dân trong xã hội.
4 Xây dựng chính trị: dân quyền
5 Xây dựng kinh tế
-> Văn hoá trở thành chiến lược phát triển đấy nước
Trang 52 Quan điểm của Hồ Chí Minh về các vấn đề chung của văn hoá
a) Quan điểm về vị trí và vai trò của văn hoá trong đời sống xã hội
- Văn hoá quan trọng ngang kinh tế, chính trị, xã hội
- Chính trị xã hội có được giải phóng, văn hoá mới được giải phóng, chính trị giải phóng
mở đường cho văn hoá phát triển
- Xây dựng kinh tế để tạo điều kiện cho xây dựng và phát triển văn hoá
-> Văn hoá là đời sống tinh thần của xã hội, thuộc kiến trúc thượng tầng nhưng không thể
đứng ngoài mà phải ở trong kinh tế và chính trị Văn hoá phải phục vụ nhiệm vụ chính trị thúc đẩy xây dựng và phát triển kinh tế
“ Văn hoá cũng là một mặt trận”
và “ Kháng chiến hoá văn hoá, văn hoá hoá kháng chiến”
b) Quan điểm về tính chất của nền văn hoá
- Tính dân tộc: là cái cốt, cái tinh tuý bên trong rất đặc trưng của nền văn hoá dân tộc
“ Nếu dân tộc hóa mà phát triển đến cực điểm thì là đến chỗ thế giới hoá – văn hoá
mình sẽ chiếm địa vị ngang với các nền văn hoá thế giới”
- Tính khoa học: tính hiện đại, tiên tiến, thụân với trào lưu của thời đại
- Tính đại chúng: phục vụ nhân dân và do nhân dân xây dựng
“ Văn hoá phục vụ ai? Phục vụ công nông binh - đại đa số nhân dân”
Trang 6c) Quan điểm về chức năng của văn hoá
- Bồi dưỡng tư tưởng đúng đăn và những tình cảm cao đẹp
- Mở rộng hiểu biêt, nâng cao dân trí ( tuỳ từng giai đoạn cách mạng mà mục
đích nâng cao dân trí có điểm chung và riêng phù hợp với điều kiện đất nước
và nhiệm vụ cách mạng).
- Bồi dưỡng những phẩm chất, phong cách và lối sống tốt đẹp, lành mạnh ->
Chân, thiện, mỹ để hoàn thiện bản thân.
3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về một số lĩnh vực chính
của văn hoá
a) Văn hoá giáo dục ( phương pháp và nội dung dạy và học)
b) Văn hoá văn nghệ ( Văn nghệ là mặt trận, văn nghệ sỹ là chiến sỹ, tác phẩm
văn nghệ là vũ khí sắc bén trong đấu tranh cách mạng, trong xây dựng xã hội mới, con người mới.
c) Văn hoá đời sống (Đạo đức mới, lối sống mới, nếp sống mới)
Trang 81 Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức
a) Quan điểm về vai trò và sức mạnh của đạo đức
- Cơ sở hình thành:
+ Truyền thống tư tưởng đạo đức của dân tộc Việt Nam
+ Tinh hoa đạo đức Phương Đông và Phương Tây
+ Tư tưởng đạo đức của chủ nghĩa Mác – Lênin
- Vai trò và vị trí
+ Đạo đức là cái gốc của người cách mạng
( lý luận và thực tiễn- đạo đức trong hành động và lấy hiệu quả là thước đo).
-> Đạo đức là nguồn nuôi dưỡng và phát triển con người
(Như gốc của cây, ngọn nguồn của sông suối)
-> Đảng phải là đạo đức, là văn minh.
-> Đạo đức của người đảng viên:
Đức là gốc của tài, hồng là gốc của chuyên, phẩm chất là gốc của năng lực.
+ Đạo đức là nhân tố tạo nên sức hấp dẫn của CNXH ( Những con người cộng
sản – lòng cao thượng của con người)
Trang 9b) Quan điểm ểm điểm ểm i m i m về những chuẩn mực đạo đức c về những chuẩn mực đạo đức c ỏch mạng
- Trung với nước, hiếu với dõn
Đõy là phẩm chất bao trựm và quan trọng nhất Về quan hệ đạo đức thỡ mối quan hệ
của mỗi con người đối với đất nước, nhõn dõn, dõn tộc mỡnh là lớn nhất.
Chữ Trung dưới thời
phong kiến là trung quõn,
trung với vua, Hiếu chỉ thu
hẹp trong phạm vi gia đỡnh
là hiếu với cha mẹ
Trang 10b) Quan điểm ểm điểm ểm i m v nh ng chu n m c i m v nh ng chu n m c ề những chuẩn mực ề những chuẩn mực ững chuẩn mực ững chuẩn mực ẩn mực ẩn mực ực đạo đức c ực đạo đức c ỏ ch
m ng ạng
m ng ạng
- Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô t
- Cần: là siờng năng chăm chỉ, cố gắng dẻo dai, tớch cực, tự giỏc, sỏng tạo
- Kiệm: Tiết kiệm, khụng xa xỉ, khụng lóng phớ, khụng bừa bói và khụng bủn xỉn.
Cần và Kiệm phải đi đụi với nhau như” hai chõn của con người”
- Liờm: Trong sạch “ Khụng tham lam vật chất, địa vị quyền hành, khụng tham ụ tham
nhũng”
=> Chữ Liờm phải đi đụi với chữ Kiệm, Kiệm phải đi đụi với Cần Cú Kiệm thỡ mới cú liờm được vỡ xa xỉ mà sinh ra tham lam
- Chớnh: là khụng tà, là thẳng thắn, đỳng đắn, trước hết là chớnh với bản thõn và với người
khỏc
- Chớ cụng vụ tư: ham làm những việc ớch nước lợi dõn, khụng ham địa vị, cụng danh phỳ
quý “ Đảng viờn đi trước, làng nước theo sau
Trang 11b) Quan điểm ểm điểm ểm i m v nh ng chu n m c i m v nh ng chu n m c ề những chuẩn mực ề những chuẩn mực ững chuẩn mực ững chuẩn mực ẩn mực ẩn mực ực đạo đức c ực đạo đức c ỏ ch
m ng ạng
m ng ạng
- Yêu th ơng con ng ời
+ Hồ Chớ minh sớm kết luận trờn thế giới chỉ cú hai giống người: búc lột và bị búc lột
+ Thương yờu con người của Bỏc khụng chỉ dừng lại ở sự thương xút số phận con người một
cỏch chung chung, trừu tượng -> Sự thương yờu con người trước hết là hướng tới cỏc dõn tộc
bị ỏp bức, hướng tới giai cấp vụ sản, những người cựng khổ, những người nụ lệ -> Cuộc đời Người phấn đấu khụng mệt mỏi để đấu tranh giải phúng con người mang lại tự do hạnh phỳc cho con người
Chính trị QG, Hà Nội, 2000, t.5,
Trang 12-b) Quan điểm ểm điểm ểm i m v nh ng chu n m c i m v nh ng chu n m c ề những chuẩn mực ề những chuẩn mực ững chuẩn mực ững chuẩn mực ẩn mực ẩn mực ực đạo đức c ực đạo đức c ỏ ch
m ng ạng
m ng ạng
- Có tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung.
Tinh thần được bắt nguồn từ bản chất quốc tế của giai cấp cụng nhõn, từ tớnh ưu việt của CNXH.
Trang 13c) Quan điểm về những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới
- Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức
- Xây đi đôi với chống
- Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời
2 Sinh viên học tập và làm theo tư tưởng,tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh
a) Học tập và làm theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
b) Nội dung học tập theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trang 15a Con nguời được nhìn nhận như một chỉnh thể thống nhất về tâm lực, thể lực và các hoạt động của nó.
-> Con người luôn có xu hướng vươn lên cái Chân - Thiện - Mỹ
-> Con người có tốt, có xấu, ,nhưng “ dù xấu, tốt, văn minh hay dã man đều có tình người”
b) Con người cụ thể, lịch sử
c) Bản chất con người mang tính xã hội
1 Quan điểm CN Mác – Lênin về con người
2 Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người
Trang 16a)Quan điểm của Hồ Chớ Minh về vai trũ của con người
- Con người là vốn quý nhất, nhõn tố quyờt định thành cụng của sự nghiệp
cỏch mạng
+ Nhõn dõn là người sỏng tạo ra mọi giỏ trị vật chất và tinh thần
“ Trong bầu trời khụng gỡ quý bằng nhõn dõn, trong thế giới khụng gỡ mạnh
bằng lực lượng đoàn kết của nhõn dõn”
+ Dõn ta là tài năng, trớ tuệ và sỏng tạo
- Con người vừa là mục tiờu, vừa là động lực của cỏch mạng; phải coi trọng,
chăm súc, phỏt huy nhõn tố con người.
+ Con ng ời là mục tiêu giải phóng của Cách mạng: Có thể nói điểm xuất phát và mục đích cuối cùng của sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh là con ng ời, cho con ng
ời, vì sự ấm no, tự do hạnh phúc của con ng ời…
+ Con ng ời là động lực của sự nghiệp cách mạng: Theo Hồ Chí Minh, lực l ợng của cách mạng là nhân dân, chính là con ng ời Đó là động lực phát triển của lịch sử,
động lực của Cách mạng Trong khi xác định mục tiêu của cách mạng là giải phóng con ng ời, Hồ Chí Minh cũng đồng thời khẳng định sự nghiệp giải phóng con ng ời là
do chính bản thân con ng ời thực hiện Con ng ời là sức mạnh đầu tiên và cũng là mục tiêu cuối cùng của cách mạng.
3 Quan điểm của Hồ Chớ Minh về vai trũ của con ng ời điểm của Hồ Chớ Minh về vai trũ của c on ng ời
Trang 17- “ Trồng người” là yờu cầu khỏch quan, vừa cấp bỏch, vừa lõu dài của cỏch mạng.
Hồ Chí Minh khẳng định: "Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, tr ớc hết cần
có những con ng ời xã hội chủ nghĩa" Con ng ời xã hội chủ nghĩa theo quan điểm của Hồ Chí Minh là:
Có tinh thần và năng lực làm chủ.
Có đạo đức, cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô t
Có kiến thức khoa học, kỹ thuật, nhạy bén với cái mới
Có tinh thần sáng tạo, giám nghỉ, giám làm …, ,
Đó là nguồn lực quan trọng nhất để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội.
- Chiến lược “ Trồng người” là mụt trọng tõm, một bộ phận hợp
thành của chiến lược phỏt triển kinh tế - xó hội
Trong chiến l ợc trồng ng ời, Hồ Chí Minh khẳng định: "Vì lợi ích m ời năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng ng ời" Đó là con ng ời phải đ ợc giáo dục, rèn luyện về phẩm chất và năng lực để hoàn thành nhiệm
vụ cách mạng giao cho "Chủ nghĩa xã hội gắn liền với sự nghiệp
giáo dục, đào tạo con ng ời".
b) Quan điểm của Hồ Chớ Minh về chiến lược “ trồng người”
Trang 182 Nội dung tư tưởng nhõn văn Hồ Chớ Minh
b Con ng ời vừa là mục tiêu vừa là động lực của Cách mạng
cùng của sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh là con ng ời, cho con ng ời, vì sự ấm no, tự do hạnh phúc của con ng ời…,
nhân dân, chính là con ng ời Đó là động lực phát triển của lịch sử, động lực của Cách mạng Trong khi xác định mục tiêu của cách mạng là giải phóng con ng ời, Hồ Chí Minh cũng đồng thời khẳng
định sự nghiệp giải phóng con ng ời là do chính bản thân con ng ời thực hiện Con ng ời là sức mạnh
đầu tiên và cũng là mục tiêu cuối cùng của cách mạng
c Xây dựng con ng ời là chiến l ợc hàng đầu của cách mạng
Hồ Chí Minh khẳng định: "Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, tr ớc hết cần có những con ng ời xã hội chủ
nghĩa" Con ng ời xã hội chủ nghĩa theo quan điểm của Hồ Chí Minh là:
• Có tinh thần và năng lực làm chủ.
• Có đạo đức, cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô t
• Có kiến thức khoa học, kỹ thuật, nhạy bén với cái mới
• Có tinh thần sáng tạo, giám nghỉ, giám làm…,,
Đó là nguồn lực quan trọng nhất để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội
Trong chiến l ợc trồng ng ời, Hồ Chí Minh khẳng định: "Vì lợi ích m ời năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng ng ời" Đó là con ng ời phải đ ợc giáo dục, rèn luyện về phẩm chất và năng lực để hoàn thành nhiệm vụ cách mạng giao cho "Chủ nghĩa xã hội gắn liền với sự nghiệp giáo dục, đào tạo con ng ời"