Thị trường du lịch Việt Nam với vấn đề mở rộng & phát triển nghiệp vụ bảo hiểm du lịch tại Công ty Cổ phần bảo hiểm PIJICO
Trang 1Lời mở đầu
Trong xu hớng một nền kinh tế thế giới đang lớn mạnh hàng ngày, mở rộng
và phát triển chính là xu hớng tất yếu, là điều kiện không thể thiếu đợc để mọi tổ chức,
hiểm Việt Nam cũng nh ngành bảo hiểm trên toàn thế giới cũng không nằm ngoài xu ớng đó
h-Là một trong hàng trăm các nghiệp vụ mà các công ty bảo hiểm đang tiếnhành triển khai, bảo hiểm du lịch tiến hành bảo hiểm cho các đối t ợng liên quan đếnhoạt động du lịch, mà cụ thể là khách du lịch và hành lý, vật dụng mang theo của họ
Với bản chất gắn liền với sự tồn tại và phát triển của hoạt động du lịch, mộthoạt động đang phát triển hết sức mạnh mẽ trong nền kinh tế hiện đại, bảo hiểm dulịch đang đứng trớc một tiềm năng và cơ hội vô cùng to lớn cho sự mở rộng và pháttriển của mình
Chính thức ra đời vào tháng 6/1995, công ty cổ phần bảo hiểm Petrolimex(PJICO) cũng nh đại đa số các công ty hoạt động trên lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọkhác đã tiến hành triển khai nghiệp vụ bảo hiểm du lịch từ ngay những ngày đầu thànhlập Qua hơn 6 năm hoạt động và phát triển, nhng làm thế nào để triển khai hiệu quảhơn nữa, mở rộng và phát triển nghiệp vụ trớc tiềm năng vô cùng to lớn của thị trờng
du lịch Việt Nam vẫn là một vấn đề cần bàn và đợc sự quan tâm của lãnh đạo công tycũng nh tất cả những ai liên quan và quan tâm đến PJICO
Sau một thời gian thực tập và tìm hiểu về hoạt động của công ty PJICO, mà
đặc biệt là nghiệp vụ bảo hiểm du lịch đang đợc PJICO triển khai, bản thân em thấyrằng vẫn còn nhiều những vớng mắc cần đợc quan tâm thích đáng đối với nghiệp vụ
này Chính vì vậy, em quyết định chọn đề tài viết luận văn là: “Thị trờng du lịch Việt Nam với vấn đề mở rộng và phát triển nghiệp vụ bảo hiểm du lịch tại công ty cổ phần bảo hiểm PIJICO”.
Luận văn đợc chia ra làm 3 phần lớn:
Chơng I : Tổng quan chung về bảo hiểm và bảo hiểm du lịch
Chơng II : Tình hình triển khai nghiệp vụ bảo hiểm du lịch tại PIJICO
Chơng III : Một số giải pháp nhằm mở rộng và phát triển nghiệp vụ bảo hiểm
du lịch tại PIJICO
Với khoảng thời gian thực tập cha nhiều và số kiến thức còn ít ỏi của mình,kinh nghiệm thực tế lại non kém, chắc chắn rằng luận văn không tránh khỏi những saisót Nhng với sự giúp đỡ và chỉ bảo tận tình của các thầy cô bộ môn Bảo Hiểm, đặcbiệt là giáo viên hớng dẫn trực tiếp, cô tôn thanh huyền, hi vọng rằng bài luận vănnày ít nhiều sẽ có ích đối với việc phát triển nghiệp vụ bảo hiểm du lịch tại PIJICO nóiriêng và thị trờng bảo hiểm du lịch Việt Nam nói chung
Trang 2Chuơng I: Tổng quan chung về bảo hiểm
và bảo hiểm du lịch
I Lý luận chung về bảo hiểm
1 Khái niệm về bảo hiểm
Bảo hiểm có nguồn gốc rất xa xa trong lịch sử nền văn minh nhân loại màcho đến nay ngời ta vẫn cha xác định đợc bảo hiểm xuất hiện từ khi nào Tuy nhiên,ngay từ những thời kỳ đầu ngời ta đã xác định đợc bảo hiểm là một sản phẩm dịch vụ
và nhà bảo hiểm thì bán các sản phẩm vô hình Nhng rất khó để đa ra một khái niệmthực sự chính xác và nhất quán về bảo hiểm Tuỳ theo khía cạnh xem xét và theo từngquan điểm tuỳ theo quan điểm mà ngời ta đa ra các khái niệm khác nhau về bảo hiểm
vụ nhằm phân phối lại những chi phí mất mát không mong đợi
bên mà một bên đồng ý bồi thờng cho bên kia nếu bên kia đóng phí bảo hiểm
những ngời cùng có khả năng gặp phải một loại rủi ro nào đó tạo nên
những ngời tham gia và ngời bảo hiểm nhằm mục đích ổn định cuộc sống và sản xuấtcho ngời tham gia khi họ gặp phải khó khăn hay rủi ro bất ngờ xảy ra không ai lờng tr-
ớc đợc và đáp ứng một số nhu cầu khác của ngời tham gia
Bảo hiểm là hoạt động thể hiện ngời bảo hiểm cam kết bồi thờng cho ngời tham giabảo hiểm trong trờng hợp xảy ra rủi ro thuộc phạm vi bảo hiểm với điều kiện ng ời thamgia nộp một khoản phí cho ngời thứ ba hoặc chính anh ta
Tuy nhiên, dù đợc định nghĩa nh thế nào chăng nữa thì chúng ta cũng cần
nhận thấy đợc bản chất của hoạt động bảo hiểm thể hiện ở những nội dung sau :
1 Bảo hiểm là một dịch vụ tài chính chứ không phải là hoạt động sảnxuất, sản phẩm của các công ty bảo hiểm là sản phẩm vô hình
2 Mối quan hệ giữa các bên tham gia đợc xác định thông qua mộtbản cam kết, thực chất là một hợp đồng bảo hiểm, đồng thời cũng là một hợp
đồng kinh tế Hợp đồng bảo hiểm rằng buộc quyền lợi và trách nhiệm của cácbên tham gia
3 Bảo hiểm vừa mang tính kinh tế – xã hội, dịch vụ, đồng thời cònmang tính nhân đạo và nhân văn cao cả
4 Bảo hiểm hoạt động theo nguyên tắc lấy số đông bù số ít Đây lànguyên tắc bất di bất dịch trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm
Trang 35 Về cơ bản, bảo hiểm chỉ thực hiện với những rủi ro bất ngờ xảy rakhông ai lờng trớc đợc.
6 Mục đích chính của bảo hiểm là bồi thờng và chi trả bảo hiểmnhằm giúp ngời tham gia ổn định cuộc sống, khôi phục sản xuất Ngoài ra, bảohiểm còn đáp ứng một số nhu cầu khác của ngời tham gia nh tiết kiệm, tạo lập
quỹ giáo dục con cái, khởi nghiệp kinh doanh, cới xin… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
2 Phân loại bảo hiểm
Thông thờng, toàn bộ ngành bảo hiểm trên thế giới đợc chia thành hai mảnglớn, đó là:
+ Bảo hiểm xã hội
+ Bảo hiểm thơng mại
Tuy nhiên, do những đặc điểm riêng biệt mà một số nớc trên thế giới lạichia thành nhiều mảng nhỏ hơn gồm:
+ Bảo hiểm xã hội
+ Bảo hiểm y tế
+ Bảo hiểm thất nghiệp
+ Bảo hiểm thơng mại
Cũng nằm trong số những nớc trên nhng do cha có điều kiện để triển khaibảo hiểm thất nghiệp nên ở Việt Nam hiện nay ngành bảo hiểm đợc chia ra thành bamảng lớn sau :
1 Bảo hiểm xã hội
2 Bảo hiểm y tế
3 Bảo hiểm thơng mại
Trong đó, mảng bảo hiểm thơng mại đang là lĩnh vực đợc quan tâm và ngàycàng phát triển mạnh mẽ với sự tham gia kinh doanh, chiếm lĩnh thị phần của ngàycàng nhiều các công ty bảo hiểm trong và ngoài nớc
Có thể định nghĩa, bảo hiểm thơng mại là một quá trình lập quỹ dự phòngbằng tiền do những ngời có cùng khả năng gặp phải một loại rủi ro nào đó đóng góptạo nên và từ đó quỹ bồi thờng cho những ngời tham gia khi họ gặp phải những rủi robất ngờ gây hậu quả thiệt hại và đáp ứng một số nhu cầu khác của họ
Trong bảo hiểm thơng mại, căn cứ vào đối tợng tham gia ngời ta có thể
chia bảo hiểm thơng mại thành ba loại hình sau:
bảo hiểm tài sản : Là vì bảo hiểm có đối tợng đợc bảo hiểm là tài sản
của tất cả các cá nhân, doanh nghiệp trong nền kinh tế
Trang 4 Bảo hiểm trách nhiệm : Có đối tợng bảo hiểm là phần trách nhiệm hay
nghĩa vụ bồi thờng các thiệt hại Do vậy đối tợng đợc bảo hiểm trong loại bảo hiểm hếtsức trừu tợng, thiệt hại phải liên quan trực tiếp ngời thứ ba Thiệt hại đó có thể là thiệthại về tài sản, về con ngời và cũng có thể là thiệt hại về kinh doanh của bên thứ ba
Bảo hiểm con ngời: Bảo hiểm con ngời là một trong những loại hình bảo
hiểm cơ bản nhất trong bảo hiểm thơng mại Đối tợng của bảo hiểm thơng mại có thể
là tuổi thọ, tính mạng, tình trạng sức khoẻ hoặc các sự kiện liên quan đến cuộc sốngcon ngời và có ảnh hởng đến cuộc sống con ngời
Để phân loại các loại hình bảo hiểm con ngời, ngời ta có thể dựa vào
các tiêu thức nh căn cứ vào thời hạn bảo hiểm (bảo hiểm con ngời ngắn hạn và dàihạn), căn cứ vào hình thức bảo hiểm (bắt buộc hoặc tự nguyện), căn cứ vào kỹ thuậtquản lý (theo kỹ thuật phân chia hoặc tồn tích) và căn cứ vào rủi ro bảo hiểm
Phân loại theo tiêu thức rủi ro bảo hiểm ngời ta đã chia bảo hiểm con ngời
ra làm hai loại:
1 Bảo hiểm nhân thọ: Là loại hình bảo hiểm đảm bảo cho các rủi ro liên
quan đến tuổi thọ con ngời
2 Bảo hiểm con ngời phi nhân thọ: Là loại hình bảo hiểm chỉ liên quan đến
các rủi ro nh : bệnh tật, tai nạn, mất khả năng lao động và cả tử vong Đặc điểmcủa loại này là không liên quan đến tuổi thọ con ngời
Trong bảo hiểm con ngời phi nhân thọ lại có rất nhiều các nghiệp vụ khácnhau nh : bảo hiểm sinh mạng cá nhân, bảo hiểm tai nạn con ngời 24/24, bảo hiểm trợcấp nằm viện phẫu thuật, bảo hiểm tai nạn hành khách, bảo hiểm học sinh, bảo hiểm
Nh vậy, ta có thể đa ra một sơ đồ phân loại các loại hình bảo hiểm một cáchtổng quát để từ đó thấy rõ đợc vị trí của nghiệp vụ bảo hiểm du lịch theo sơ đồ 1 sau:
Trang 5Sơ đồ 1: phân loại các loại hình bảo hiểm
Bảo hiểm tài sản Bảo hiểm trách nhiệm Bảo hiểm con ng ời
Bảo hiểm nhân thọ Bảo hiểm phi nhân
Trang 63 Sự cần thiết và tác dụng của bảo hiểm
Nh ta đã biết, bảo hiểm xuất hiện từ khi ngời ta còn cha biết đến khái niệmbảo hiểm Cho đến nay, ng
nào, chỉ biết rằng nó có nguồn gốc rất xa xa trong lịch sử nền văn minh nhân loại Sở
dĩ bảo hiểm xuất hiện sớm nh vậy vì ngời ta sớm nhận ra đợc vai trò không thể thiếu
đ-ợc của bảo hiểm trong cuộc sống
Trong cả cuộc đời của mình, bất cứ ai cũng hơn một lần gặp phải rủi ro Rủi
ro là điều không thể tránh đợc, nhng đối phó với rủi ro bằng cách nào là cách riêng củamỗi ngời, mỗi cộng đồng xã hội Có ngời tự tích luỹ, đi vay, tự hình thành các quỹ tơng
hỗ… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảoĐặc biệt, đối với các doanh nghiệp thì có thể thực hiện theo các cách thức nh
phải những hạn chế nhất định, gây bất tiện cho ngời thực hiện nó Cuộc sống càngphát triển, quy mô sản xuất ngày càng mở rộng thì những biện pháp trên trở nên khôngthiết thực nữa Lúc đó, một biện pháp mà đã ra đời từ rất lâu, đã nhen nhóm phát triển
Nh vậy, với vai trò không thể thiếu đợc trong mọi nền kinh tế Cùng với sựphát triển của khoa học – kỹ thuật, cùng với sự tăng dần của mức sống, quy mô sản
chính trung gian thiết yếu, một biện pháp đối phó với rủi ro phổ biến của mọi cá nhân,doanh nghiệp
Dù trong trờng hợp nào, ta cũng có thể nhận thấy đợc những tác dụng và vai trò không thể phủ nhận sau đây của bảo hiểm:
Thứ nhất, bảo hiểm góp phần ổn định cuộc sống, khôi phục sản xuất kinh
doanh, làm cho sản xuất – kinh doanh tiếp tục phát triển bình thờng Đây là vai trò đợcthể hiện rõ ràng nhất của bảo hiểm Chỉ cần đóng một khoản phí tơng đối nhỏ (so với
số tiền bảo hiểm), khi rủi ro xảy ra, các cá nhân cũng nh các doanh nghiệp sẽ đợc cáccông ty bảo hiểm bồi thờng một khoản lớn hơn nhiều so với khoản phí đã đóng Từ đó,
họ có thể ổn định cuộc sống cũng nh kinh doanh, tiếp tục một cuộc sống bình thờng
nh trớc khi có rủi ro Đó là vai trò hết sức to lớn của bảo hiểm
Thứ hai, bảo hiểm ra đời còn góp phần đề phòng hạn chế tổn thất, điều đó
góp phần bảo đảm an toàn cho xã hội Sở dĩ nh vậy vì sau khi thu phí bảo hiểm, baogiờ nhà bảo hiểm cũng trích ra một phần phí trong đó để đầu t cho công tác đề phòng,hạn chế tổn thất Ví dụ nh xây dựng các đờng nánh nạn cho xe ô tô, các biển báo nguy
hiểm, các hớng dẫn tại các khu du lịch… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Thứ ba, bảo hiểm đã góp phần vào làm giảm nhẹ cho ngân sách Nhà nớc
(nhờ việc thực hiện lĩnh vực bảo hiểm xã hội), đồng thời còn làm tăng thu cho ngân
góp khá lớn vào GDP cho các nớc (Anh : 9.6%, Nhật : 7.7%, Hàn Quốc : 11%, ViệtNam: 0.6%… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo)
Trang 7Thứ t, ta thấy nhất là đối với các nền kinh tế lớn mạnh thì mỗi công ty bảo
hiểm thờng là những nhà đầu t cớ lớn góp phần phát triển nền kinh tế nói chung vàngành tài chính nói riêng Sở dĩ nh vậy vì quỹ bảo hiểm thu đợc luôn luôn có một bộphận quỹ dự trữ, dự phòng va một bộ phận quỹ nhàn rỗi cha đợc sử dụng thì sẽ đợc
đem đi đầu t
Thứ năm, bảo hiểm ra đời còn góp phần tập trung đợc lợng tiền mặt nhàn
rỗi nằm tản mạn ở tất cả các tầng lớp dân c trong xã hội để hình thành quỹ bảo hiểm.Quỹ này không chỉ để đầu t mà còn qóp phần thực hiện tiết kiệm, chống làm phát, tạothêm công ăn việc làm cho ngời lao động
Thứ sáu, bảo hiểm ra đời còn góp phần khắc phục đợc tâm lý sản xuất nhỏ
tiểu nông, tạo điệu kiện cho các cá nhân doanh nghiệp mạnh dạn vay vốn để đầu tphát triển sản xuất hàng hoá
Trên đây là sáu tác dụng cũng nh vai trò nổi bật nhất của bảo hiểm Ngoài
ra bảo hiểm còn có rất nhiều tác dụng khác Đối với mỗi cá nhân, mỗi tổ chức tham giathì tác dụng và vai trò của bảo hiểm lại thể hiện một cách cụ thể, riêng biệt
1 Sự cần thiết phải tiến hành nghiệp vụ bảo hiểm du lịch.
Trong bất cứ xã hội nào, khi nền kinh tế càng phát triển thì các ngành dịch
vụ cũng phát triển song song, tỷ trọng của các ngành dịch vụ trong toàn bộ nền kinh tếngày càng cao Sở dĩ nh vậy vì xã hội càng phát triển thì các mong muốn và nhu cầucủa con ngời ngày càng đa dạng, phong phú Đặc biệt là nhu cầu về các loại hình dịch
vụ, trong đó có nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí
Khi mức sống đợc nâng cao, ngời ta không phải quan tâm nhiều đến vấn đề
ăn no mặc ấm nh
nghỉ ngơi, giải trí, tìm hiểu về xã hội cũng nh môi trờng cuộc sống xung quanh đợc coitrọng nhiều hơn Dịch vụ du lịch đã ra đời để đáp ứng các nhu cầu đó
Tại hội nghị quốc tế về thống kê du lịch ngày 28/6/1991 đợc tổ chức tại Việt
xuyên của mình trong một khoảng thời gian đã đợc các tổ chức quốc tế quy định sẵn,
Du lịch bao gồm nhiều loại dựa theo đặc điểm cũng nh mục đích của ngời đi
du lịch nh du lịch chữa bệnh (du lịch y tế ), du lịch nghỉ ngơi giải trí, du lịch thể thao, du
đi du lịch bằng đủ các phơng tiện khác nhau từ xe đạp, xe máy cho đến ô tô, tàu hoả,
hay ngắn ngày… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Trang 8Dù đi du lịch nhằm mục đích gì, bằng phơng tiện nào, theo đoàn hay đi riêng
là phải đợc an toàn, thuận lợi trong toàn bộ chuyến đi Tuy nhiên, rủi ro lại có thể xảy
ra bất cứ lúc nào trong cuộc sống của mỗi con ngời, kể cả khi đi du lịch Đặc biệt, khi đi
Do vậy, khi không may gặp phải rủi ro thì việc đợc đảm bảo vệ mặt tài chính, phơng
dù trớc đó họ có thể phải mất đi một chi phí nhỏ cho sự bảo đảm đó Bảo hiểm du lịch
đợc hình thành trớc các đòi hỏi bức xúc và chính đáng của khách du mong muốn
Tóm lại, bảo hiểm du lịch ra đời và phát triển là sự cần thiết tất yếu đáp ứngnhu cầu của đông đảo du khách, góp phần đem lại niềm vui và cảm giác an toàn trọnvẹn cho họ trong toàn bộ hành trình du lịch Sự phát triển ngày càng lớn mạnh củangành du lịch cũng là tiền đề cho sự phát triển tất yếu của nghiệp vu bảo hiểm du lịchtại mọi quốc gia
2 Vai trò của bảo hiểm du lịch.
2.1 Đối với ngời tham gia bảo hiểm và x hội. ã
Đối với ngời tham gia bảo hiểm, vai trò của bảo hiểm du lịch đã thể hiện hếtsức rõ ràng ngay từ khi ngời tham gia bảo hiểm có ý tởng về việc mua bảo hiểm Vớimột khoản phí rất nhỏ so với giá trị bảo hiểm (thờng là bằng 0,015 STBH), nhng bảohiểm du lịch đã mang lại cho khách hàng một tâm lý thoải mái, một cảm giác an toàn,
Hơn nữa, khi không may xảy ra rủi ro thì những mất mát thiệt hại về hành lý(trừ khách du lịch trong nớc) sẽ đợc nhà bảo hiểm đền bù một cách hợp lý cho ngờitham gia, góp phần ổn định tài chính hoặc ít nhất cũng đền bù một phần đáng kể giúpngời tham gia không bị thiệt hại lớn trong chuyến du lịch đó
Không những đợc bảo đảm về tại sản, khi không may gặp phải rủi ro dẫn
khắc phục khó khăn, chạy chữa đợc kịp thời… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Nh vậy, bảo hiểm du lịch có tác dụng tích cực đến từng cá nhân tham giabảo hiểm Điều đó cũng có nghĩa là nó cũng có ảnh hởng tích cực đến toàn bộ xã hội.Góp phần ổn định cuộc sống và tài chính cho khách du lịch cũng là góp phần ổn địnhmột bộ phận dân c trong xã hội, ổn định xã hội
Hơn nữa, trong công tác đề phòng và hạn chế tổn thất các công ty bảo hiểm
biện pháp nhằm đề phòng hạn chế rủi ro cho khách hàng nh tuyên truyền, hớng dẫn
vệ khách du lịch, mang lại sự ổn định cho xã hội
Trang 92.2 Đối với các công ty bảo hiểm
Tại các nớc phát triển trên thế giới, nhất là các nớc có nhiều địa điểm du
Lan… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo thì bảo hiểm du lịch là một nghiệp vụ rất đợc quan tâm chú trọng Không manglại doanh thu khổng lồ nh các nghiệp vụ bảo hiểm hàng hải, bảo hiểm hoả hoạn, bảo
bảo hiểm một lợng doanh thu ổn định (tăng trởng đều qua các năm), một tỷ lệ lợi tứckhá cao và ít khi bị biến động Sở dĩ nh vậy vì thông thờng khi đi du lịch khách du lịch
đều thực hiện các biện pháp nhằm bảo đảm an toàn cho mình Tuy nhiên, họ vẫn muabảo hiểm du lịch nhằm có đợc một sự an toàn tuyệt đối về tài chính, đem lại sự thoảimái về tâm lý cho họ Chính vì vậy, bảo hiểm du lịch chính là một trong những nghiệp
vụ mà có số vụ tổn thấp, tỷ lệ lợi tức trên doanh thu nghiệp vụ là tơng đối cao
Tại Việt Nam hiện nay, tuy cha phải là một nghiệp vụ mà đợc các công tythực sự quan tâm chú trọng, đặt lên hàng đầu Nhng hiện nay, với sáu công ty bảohiểm kinh doanh trên lĩnh vực này (Bảo Việt, Bảo Minh, Bảo Long, PJICO,PVIC, PTI),bảo hiểm du lịch đã dần tìm đợc chỗ đứng cho mình Tỷ lệ doanh thu nghiệp vụ trêntổng số doanh thu của các công ty tăng dần Bảo hiểm du lịch đang dần đóng góp mộtlợng doanh thu và lợi nhuận đáng kể cho các công ty
2.3 Mối quan hệ với ngành du lịch.
Ta biết rằng, mối quan hệ giữa du lịch và nghiệp vụ bảo hiểm du lịch là một
mối quan hệ tơng hỗ Sự phát triển của hoạt động này là động lực thúc đẩy, là tiền đề
cho sự phát triển của hoạt động kia và ngợc lại
Tác động của bảo hiểm du lịch tới ngành du lịch.
Sự tác động tích cực của nghiệp vụ bảo hiểm du lịch lên sự phát triển củangành du lịch đợc thể hiện hết sức rõ ràng Trớc hết, là về lợng khách du lịch ở nhữngnơi mà bảo hiểm du lịch đợc thực hiện tốt thì lợng khách du lịch thờng đông hơn, đặcbiệt là đối với khách du lịch quốc tế Với rất nhiều ngời, bảo hiểm du lịch là một điềukiện cần để họ có thể đi du lịch đến một vùng khác, nhất là những khu du lịch ngoài
đất nớc họ vì khi đi du lịch thông thờng khách du lịch không mang theo quá nhiều tiềnnên bảo hiểm du lịch chính là chỗ mà họ có thể tin cậy khi rủi ro không may xảy ra Vìvậy, thực hiện tốt nghiệp vụ bảo hiểm du lịch không những làm tăng lợng khách nội địa
mà còn góp phần quan trọng vào việc thu hút khách du lịch quốc tế – một đối t ợng rấtquan trọng của ngành du lịch
Hơn nữa, khi tiến hành nghiệp vụ bảo hiểm du lịch, các công ty bảo hiểm ờng trích một phần phí để chi cho công tác đề phòng, hạn chế tổn thất Các công tynày sẽ tiến hành xây dựng các đờng lánh nạn (cho cả bảo hiểm xe cơ giới), các biển
đã đem lại lợi ích trực tiếp cho ngành du lịch, góp phần vào việc tạo ra sự an toàn,thoải mái cho du khách, tăng uy tín của các địa điểm du lịch
Trang 10 Tác động của ngành du lịch tới nghiệp vụ bảo hiểm du lịch
hành nghiệp vụ bảo hiểm du lịch Muốn mở rộng và phát triển đợc nghiệp vụ bảo hiểm
du lịch thì ngành du lịch không thể không phát triển Khi lợng khách nội địa cũng nhquốc tế tăng, thì số khách hàng tham gia mua bảo hiểm du lịch cũng tăng lên
Những năm gần đây, nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng
đã có sự phát triển, đời sống vật chất cũng nh tinh thần của ngời dân đợc nâng cao,
tới Việt Nam ngày càng tăng Tất cả, tạo ra những thuận lợi, một thị trờng tiềm năng vôcùng lớn cho các công ty bảo hiểm nói chung và nghiệp vụ bảo hiểm du lịch nói riêng
Sự phát triển của ngành du lịch đã đóng góp một phần rất lớn cho nghiệp vụ bảo hiểm
du lịch trong tất cả các công ty bảo hiểm ở Việt Nam cũng nh thế giới
3.Nội dung cơ bản của bảo hiểm du lịch.
Nh đã đề cập trong cách phân loại các loại hình bảo hiểm ở trên, bảo hiểm
du lịch chính là một nghiệp vụ nằm trong nhóm bảo hiểm con ngời phi nhân thọ Ban
đầu chỉ là bảo hiểm bảo hiểm tai nạn khách du lịch, tức là chỉ bảo hiểm cho tính mạng
và tình trạng sức khoẻ của du khách Sau đó, với sự tăng lên trong nhu cầu của khách
du lịch, các công ty bảo hiểm mới tiến hành bảo hiểm tài sản và hành lý mang theocho du khách Từ đó bảo hiểm tai nạn khách du lịch có tên là bảo hiểm du lịch
Nội dung của nghiệp vụ bảo hiểm du lịch bao gồm đối tợng bảo hiểm, phạm
-ởng Bộ Tài chính nh sau:
3.1 Bảo hiểm cho khách du lịch trong nớc
Theo tổng cục du lịch Việt Nam định nghĩa :
rời khỏi nơi ở thờng xuyên của mình có sử dụng dịch vụ lu trú qua đêm
của tổ chức kinh doanh trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam ”
Đối tợng bảo hiểm :
Đối tợng bảo hiểm trong trờng hợp này là tính mạng và tình trạng sức khoẻcủa khách du lịch (không có tài sản ) Khách du lịch gồm:
nghỉ tại khách sạn, nhà hàng trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam
+ Trờng hợp ngời đợc bảo hiểm khảo sát, thám hiểm, biểu diễn nguy hiểm,
đua xe, đua ngựa, đua thuyền, thi đấu có tính chất chuyên nghiệp các môn (bóng đá,
Trang 11đấm bốc, leo núi, lớt ván)… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo chỉ đợc bảo hiểm với điều kiện đã nộp thêm phụ phí theoquy định.
phạm vi bảo hiểm:
1 Các rủi ro đợc bảo hiểm :
+ Chết, thơng tật thân thể do tai nạn: Tại nạn ở đây đợc hiểu là do một lựcbất ngờ, ngoài ý muốn của ngời đợc bảo hiểm, từ bên ngoài tác động lên thân thể ngời
đợc bảo hiểm và là nguyên nhân duy nhất, trực tiếp làm cho ng ời đợc bảo hiểm bị chếthoặc bị thơng tật thân thể
+ Chết do ốm đau, bệnh tật bất ngờ trong thời hạn bảo hiểm
+ Chết hoặc thơng tật thân thể do ngời đợc bảo hiểm có hành
động cứu ngời, cứu tài sản của Nhà nớc, của nhân dân và tham gia chống các hành
động phạm pháp
2 Các rủi ro không đợc bảo hiểm :
+ Ngời đợc bảo hiểm cố ý vi phạm pháp luật, nội quy, quy định của cơquan du lịch, chính quyền địa phơng nơi du lịch
+ Hành động cố ý của ngời đợc bảo hiểm hoặc ngời thừa kế hợp pháp.+ Điều trị hoặc sử dụng thuốc không theo chỉ dẫn của y, bác sĩ điều trị.+ Chiến tranh
Hình thức bảo hiểm :
1 Bảo hiểm chuyến:
Các tập thể có yêu cầu tham gia bảo hiểm chuyến, PJICO ký hợp đồng bảohiểm với các tập thể kèm theo danh sách các cá nhân đợc bảo hiểm Trong trờng hợptham gia bảo hiểm cá nhân, PJICO cấp giấy chứng nhận cho từng cá nhân
Phí do ngời tham gia bảo hiểm hoặc đại diện cho ngời tham gia bảo hiểmnộp cho PJICO khi ký hợp đồng bảo hiểm
Bảo hiểm có hiệu lực kể từ thời điểm bắt đầu của chuyến du lịch tại nơi xuấtphát và kết thúc khi chuyến du lịch hoàn thành theo thời gian và địa điểm ghi trên hợp
đồng bảo hiểm
2 Bảo hiểm tại khách sạn:
Trang 12+ Trờng hợp phí bảo hiểm đợc thu cùng với tiền phòng ở khách sạn, hoá đơnthu tiền phòng có phần phí bảo hiểm đợc coi là bằng chứng đã tham gia bảo hiểm.
Bảo hiểm có hiệu lực kể từ thời điểm ngời đợc bảo hiểm hoàn thành thủ tụcnhận phòng tại khách sạn cho đến khi ngời đợc bảo hiểm đã làm xong thủ tục trảphòng
+ Trờng hợp cá nhân yêu cầu tham gia bảo hiểm tại khách sạn, PJICO cấpgiấy chứng nhận cho từng cá nhân sau khi đã nộp đủ phí bảo hiểm theo quy định
Bảo hiểm có hiệu lực kể từ thời điểm ngời đợc bảo hiểm hoàn thành thủ tụcnhận phòng tại khách sạn cho đến 12.00h ngày kết thúc bảo hiểm trên giấy chứngnhận bảo hiểm
3.Bảo hiểm tại điểm:
Trờng hợp vé vào cửa khu du lịch có thu phí bảo hiểm đợc coi là hợp đồngbảo hiểm tại điểm
Bảo hiểm có hiệu lực từ khi ngời đợc bảo hiểm qua cửa kiểm soát vé để vàokhu du lịch và kết thúc ngay khi ngời đợc bảo hiểm ra khỏi cửa kiểm soát đó để trở vềnơi c trú
3.2 Bảo hiểm cho ngời nớc ngoài du lịch Việt Nam
Tổng cục du lịch Việt Nam cũng định nghĩa:
Việt Nam định c ở nớc ngoài đến Việt Nam không quá 12 tháng với mục đíchtham quan, nghỉ dỡng, hành hơng, thăm viếng bạn bè ngời thân, tìm hiểu cơ hội
Đối tợng bảo hiểm :
Bao gồm tính mạng, tình trạng sức khoẻ và hành lý mang theo của ngời đợcbảo hiểm Trong trờng hợp này PJICO nhận bảo hiểm cho ngời nớc ngoài du lịch ViệtNam kể cả ngời Việt Nam định c ở nớc ngoài gồm:
+ Những ngời vào Việt Nam tham quan, thăm viếng bạn bè, bà con, dự hộinghị, hội thảo quốc tế, đại hội, thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật, công tác
+ Những ngời đang c trú tài Việt Nam nh chuyên gia, công nhân, học sinh,những ngời làm việc trong các đoàn ngoại giao, các tổ chức quốc tế khi đi du lịch tronglãnh thổ Việt Nam
+ Trong trờng hợp ngời đợc bảo hiểm khảo sát, thám hiểm, biểu diễn nguyhiểm, đua xe, đua ngựa, đua thuyền, thi đấu các môn thể thao có tính chất chuyên
Trang 13nghiệp nh : bóng đá, đấm bốc, leo núi, lớt ván… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo chỉ đợc bảo hiểm với điều kiện đã nộpthêm phụ phí bảo hiểm cho PJICO theo quy định.
Phạm vi bảo hiểm :
1 Các rủi ro đợc bảo hiểm : Gồm các rủi ro sau:
+ Thơng tật thân thể hoặc chết do tai nạn
+ ốm đau hoặc chết không do tai nạn trong thời hạn bảo hiểm
+ Mất, thiệt hại hành lý và vật dụng mang theo ngời có thể quy hợp lý do cácnguyên nhân : cháy, nổ, phơng tiện chuyên chở bị: đâm, va, chìm, lật đổ, rơi
+ Mất nguyên kiện hành lý ký gửi theo chuyến hành trình
2 Các rủi ro không đợc bảo hiểm:
a.Rủi ro xảy ra do những nguyên nhân trực tiếp sau:
+ Ngời đợc bảo hiểm cố ý vi phạm: pháp luật, nội quy, quy định của cơ quan
du lịch, của chính quyền địa phơng nơi du lịch
+ Hành động cố ý của ngời đợc bảo hiểm hoặc ngời kế thừa hợp pháp.+ Ngời đợc bảo hiểm bị ảnh hởng của rợu, bia, ma tuý hoặc các chất kíchthích tơng tự khác
+ Chiến tranh
b.Các chi phí do những nguyên nhân sau:
+ Ngời đợc bảo hiểm phát bềnh tâm thần, mang thai (trừ trờng hợp xảy thai
do hậu quả của tai nạn), sinh đẻ
+ Ngời đợc bảo hiểm tiếp tục điều trị vết thơng hoặc bệnh tật phát sinh từ
tr-ớc khi hợp động bảo hiểm có hiệu lực
+ Điều trị hoặc sử dụng thuốc không theo chỉ dẫn của y, bác sĩ điều trị
c.Những thiệt hại về hành lý:
+ Mất vàng, bạc, đá quý, kim loại quý, tiền mặt, séc du lịch, các chứng chỉ
có giá trị nh tiền, hộ chiếu, bằng lái xe, vé các loại, tài liệu, chứng từ, bản vẽ, bản thiếtkế
+ Đồ vật bị xây xát, ớt mà không làm mất đi chức năng của nó
+ Cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền trng thu, cầm giữ hoặc tịch thu
3.3 Bảo hiểm cho ngời Việt Nam du lịch nớc ngoài
Trang 14 Đối tợng bảo hiểm
Bao gồm tính mạng, tình trạng sức khoẻ và tài sản, hành lý mang theo củangời đợc bảo hiểm
PJICO nhận bảo hiểm cho công dân Việt Nam ra nớc ngoài nghỉ mát, thamquan, thăm viếng bạn bè, bà con, dự các hội nghị quốc tế, đại hội, thi đấu thể thao,
+ Tập thể đi thành đoàn có tổ chức và chơng trình cụ thể đã định trớc.+Cá nhân
Trong trờng hợp ngời đợc bảo hiểm khảo sát, thám hiểm, biểu diễn nguyhiểm, đua xe, đua ngựa, đua thuyền, thi đấu các môn thể thao có tính chất chuyên
thêm phụ phí bảo hiểm cho PJICO theo quy định
Phạm vi bảo hiểm :
1 Các rủi ro đợc bảo hiểm gồm:
+ Thơng tật thân thể do tai nạn
+ ốm đau hoặc chết không do tai nạn trong thời hạn bảo hiểm
+ Mất, thiệt hại hành lý và vật dụng riêng mang theo ngời có thể quy hợp lý
do các nguyên nhân: cháy, nổ, phơng tiện chuyên chở bị: đâm, va, chìm,lật đổ,rơi
+ Mất nguyên kiện hành lý theo chuyến hành trình
2 Các rủi ro không đợc bảo hiểm gồm:
a.Rủi ro xảy ra do những nguyên nhân trực tiếp sau:
+ Ngời đợc bảo hiểm cố ý vi phạm: pháp luật, quy định của cơ quan tổ chức
đi du lịch
+ Hành động cố ý của ngời đợc bảo hiểm hoặc ngời thừa kế hợp pháp.+ Ngời đợc bảo hiểm bị ảnh hởng của rợu, bia và các chất kích thích tơng tựkhác
+ Chiến tranh
b.Những chi phí phát sinh trong các trờng hợp:
+ Ngời đợc bảo hiểm phát bệnh tâm thần, mang thai (trừ trờng hợp xảy thai
do hậu quả của tai nạn), sinh đẻ
+ Ngời đợc bảo hiểm tiếp tục điều trị vết thơng hoăc bệnh tật phát sinh từ
tr-ớc khi hợp đồng bảo hiểm có hiệu lực
+ Điều trị hoặc sử dụng thuốc không theo chỉ dẫn của y, bác sĩ điều trị
Trang 15c Những thiệt hại về hành lý trong các trờng hợp:
+ Mất vàng, bạc,đá quý, kim loại quý, tiền mặt, séc, hộ chiếu, bằng lái xe,
vé các loại, chứng từ có giá trị nh tiền, tài liệu, bản vẽ, bản thiết kế
+ Đồ vật bị xây sát, ớt mà không làm mất đi chức năng của nó
+ Cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền trng thu, cầm giữ hoặc tịch thu
III.Các điều kiện để đẩy mạnh hoạt động bảo hiểm
du lịch ở Việt Nam
1 Thị tr ờng du lịch Việt Nam và nhu cầu của khách du lịch.
Đây chính là điều kiện tiên quyết và cơ bản nhất cho sự hình thành và pháttriển của nghiệp vụ bảo hiểm du lịch Du lịch không phải là nhu cầu thiết yếu của con
mãn Chính vì thế, thì trờng du lịch luôn phát triển song song với sự phát triển kinh tếcủa các nớc Nền kinh tế càng phát triển, đời sống của ngời dân càng đợc nâng cao thìthị trờng du lịch cũng càng mở rộng và lớn mạnh
Nớc ta trong những năm gần đây, bộ mặt của nền kinh tế thay đổi từngngày Thị trờng du lịch cũng có những bớc tiến rõ rệt, lợng khách du lịch trong nớccũng nh quốc tế tăng mạnh qua các năm
Trớc hết, ta nhìn vào lợng khách nội địa, là lợng khách chủ yếu của thị
tr-ờng du lịch và cũng là một bộ phận khách hàng chủ yếu trong số khách hàng mua bảohiểm du lịch tại các công ty bảo hiểm PJICO chính thức thành lập vào năm 1995, thì từnăm 1995 trở lại đây, lợng khách du lịch nội địa đã tăng hơn 2,5 lần
Ta có thể thấy đợc sự tăng trởng này qua biểu 1 sau:
Biểu 1: lợng khách du lịch nội địa tại việt nam
trong thời gian qua
Trang 16Năm Kháchdu lịch nội địa
( lợt khách)
Mức tăng trởng
(%)1995
199619971998199920002001
5.500.0006.500.0008.500.0009.600.00010.000.00012.000.00013.500.000
- 18.230.7712.94.220.012.5
Nguồn: Tổng cục du lịch Việt Nam
Không những lợng khách du lịch tăng mạnh trong cả nớc, mà riêng trên địabàn Hà Nội – là nơi mà PJICO triển khai kinh doanh nhiều nhất, thì lợng khách nội địacũng tăng đáng kể Điều đó thể hiện qua biểu 2:
Biểu 2: lợng khách du lịch nội địa trên địa bàn hà nội.
(lợt ngời)
Mức tăng trởng(%)
Trang 17311.600705.230818.180900.000935.0002.000.000
126,3216,0210,003,9113,9
Nguồn : Sở du lịch Hà Nội
Nh vậy có thể thấy sự tăng trởng mạnh mẽ của khách du lịch nội địa trongcả nớc nói chung và địa bàn Hà Nội nói riêng là một điều kiện hết sức thuận lợi để cáccông ty bảo hiểm có thể triển khai thành công nghiệp vụ bảo hiểm du lịch Có khách
du lịch mới có bảo hiểm du lịch và khách du lịch có tăng thì bảo hiểm du lịch mới có thểphát triển mở rộng
Hơn nữa, không chỉ có khách du lịch nội địa, mà có thể thấy khách du lịch quốc tế tới Việt Nam cũng tăng mạnh trong những năm gần đây Cùng với việc mở
cửa thị trờng, hoà chung vào dòng chảy văn hoá - kinh tế – xã hội của cả thế giới,chúng ta lại có hàng loạt các danh lam thắng cảnh, di tích văn hoá lịch sử nổi tiếng nh
Hạ Long, Huế, Hội An va hàng loạt các điểm đến ở thủ đô Hà Nội… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Chỉ trong năm 2001, toàn ngành đã đón 2,336 triệu lợt khách du lịch quốc
tế, vợt 5.9% mức kế hoạch đề ra và tăng 8.9% so với năm 2000 Riêng khu vc Hà Nộinăm 2001 đã đón 694.369 lợt khách quốc tế, tăng 62,5% so với năm 2000
Ta có thể thấy đợc sự gia tăng của lợng khách du lịch quốc tế tới Việt Namqua biểu 3 sau:
Biểu 3: khách du lịch quốc tế tới Việt Nam
Trang 180,050,240,270,280,240,270,30,3 Nguồn: Ngân hàng thế giới (WB)
Từ biểu trên ta có thể quan sát đợc sự tăng trởng mạnh mẽ của lợngkhách du lịch quốc tế đến Việt Nam Nếu ở thời điểm năm 1985 lợng khách du lịchquốc tế tới Việt Nam mới chỉ là 40.000 lợt ngời, thì tới năm 1995 đã là 1.350.000 lợt ng-
ời và đạt tới 2.336.000 lợt ngời trong năm 2001 Lợng khách quốc tế tới Việt Nam tăngnhanh không chỉ ở con số tuyệt đối mà còn tăng nhanh cả về tơng đối so với cả thị tr-ờng du lịch thế giới Nếu nh năm 1985 lợng khách quốc tế chỉ chiếm 0,04% lợng khách
du lịch quốc tế toàn thế giới thì đến năm 1995 đã là 0,24 Tính đến nay, l ợng khách dulịch quốc tế đến Việt Nam đã chiếm 0,3% lợng khách du lịch quốc tế trên toàn thế giới
và chiếm 1,8% khu vực Đông á Nếu Việt Nam vẫn tiếp tục chiếm thị phần nh vậy thì
dự tính đến năm 2020 khách du lịch quốc tế tới Việt Nam sẽ đạt 12 triệu lợt khách Mặtkhác, khách du lịch quốc tế tới Việt Nam đã tăng trung bình là 9,7% trong những nămgần đây Nếu vẫn giữ nguyên tỷ lệ tăng trởng này thì tính đến năm 2020 lợng khách dulịch quốc tế tới Việt Nam sẽ là 13,8 triệu lợt ngời Nếu tỷ lệ tăng chỉ bằng một nửa sovới con số 9.7 thì lợng khách quốc tế tới Việt Nam năm 2020 cũng là 8,8 triệu ngời
Ta có bảng dự báo lợng khách quốc tế tới Việt Nam trong những năm gần
đây nh sau:
thời gian tới
Đơn vị: Lợt khách
20002005201020152020
2.145.0002.650.0004.129.0005.549.0008.077.000
Trang 19Nguồn: Ngân hàng thế giới ( WB)
Nh vậy, với sự phát triển mở rộng của thị trờng du lịch Việt Nam – lại trong
điều kiện nớc ta đang tập trung vào u tiên phát triển ngành du lịch, với sự khôi phục,
tôn tạo và bảo vệ hàng loạt các danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử, văn hoá… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Điều kiện quan trọng và cơ bản nhất cho các công ty bảo hiểm phi nhân thọ tiến hànhnghiệp vụ bảo hiểm du lịch đã có Không những thế, thị trờng du lịch phát triển đồngnghĩa với lợng khách du lịch nội địa và quốc tế tăng lên không ngừng nh đã thấy ở trên
Và tất yếu, nhu cầu mua bảo hiểm du lịch của khách du lịch cũng tăng
lên rõ rệt cả về tuyệt đối lẫn tơng đối Điều đó có nghĩa, không những lợng khách dulịch mua bảo hiểm du lịch hàng năm của các công ty bảo hiểm tăng hàng năm mà tỷ lệkhách mua bảo hiểm du lịch trong tổng số du khách hàng năm cũng tăng Điều này cóthể giải thích đợc là do trình độ dân trí của ngời dân ngày một nâng cao, mà nhu cầubảo hiểm luôn phát triển song song với trình độ dân trí Hơn nữa, khách du lịch cũng
hơn Đặc biệt với khách du lịch quốc tế, việc mua bảo hiểm du lịch nhiều khi là điềukiện tối thiểu phải có để họ có thể bắt đầu chuyến du lịch
Nh vậy, với một hệ thống pháp luật khá đầy đủ cho phép các công ty bảohiểm kinh doanh trên lĩnh vực bảo hiểm (quy định rõ ràng trong luật kinh doanh bảohiểm), cùng với một thị trờng du lịch đang phát triển lớn mạnh và nhiều tiềm năng, nhu
cho việc triển khai và đẩy mạnh nghiệp vụ bảo hiểm du lịch đã có Điều còn lại chỉ phụthuộc vào điều kiện chủ quan của chính các công ty bảo hiểm
2 Khả năng của các công ty bảo hiểm
Thứ nhất, phải xét đến điều kiện tài chính của các công ty Mỗi công ty bảohiểm khi mới thành lập đều phải có một lợng vốn tối thiểu theo quy định của Nhà nớc
Từ đó, các công ty bắt đầu triển khai các nghiệp vụ của mình và tiến hành lập các quỹ
dự trữ, dự phòng… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Cũng nh các nghiệp vụ khác, để có thể tiến hành đợc nghiệp vụ bảo hiểm
lớn để có thể bồi thờng cho khách hàng bất cứ lúc nào khi không may xảy ra rủi ro
Kế đó, các công ty bảo hiểm cũng phải có một đội ngũ cán bộ công nhânviên đủ lớn để thực hiện tốt nghiệp vụ Vì với nghiệp vụ này, nhiều khi không phảikhách hàng tìm đến với công ty mà là công ty phải tìm đến với khách hàng, nên cáccông ty bảo hiểm phải có một đội ngũ cán bộ công nhân viên đủ lớn để có thể tiếnhành các công việc nh khảo sát thị trờng, tiếp cận khách hàng, sau đó lại tiến hành cáckhâu bồi thờng, giám định, đề phòng hạn chế tổn thất– hạn chế tổn thất… … có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Trang 20Hiện nay ở nớc ta hầu hết các công ty bảo hiểm đều cha có cán bộ trực tiếpthực hiện nghiệp vụ bảo hiểm du lịch mà nó mới chỉ đợc thực hiện đồng thời với cácnghiệp vụ khác trong phòng bảo hiểm phi hàng hải Thế nên, bảo hiểm du lịch vẫn ch aphát triển thực sự đúng với tiềm năng của nó.
Một yếu tố cũng ảnh hởng khá lớn đến việc triển khai nghiệp vụ bảo hiểm
du lịch nói riêng và các tất cả các nghiệp vụ bảo hiểm khác nói chung đó chính là uytín của công ty bảo hiểm trên thị trờng Uy tín của công ty bảo hiểm có thể có đợc dosức mạnh về tài chính, tuổi đời của công ty, nhng cũng có thể có đợc từ thái độ chăm
tiếng nói lớn hơn cả trong ngành bảo hiểm Việt Nam, nh
quyền nh trớc đây nữa PJICO, tuy mới thành lập đợc hơn 6 năm, nhng đã dần khẳng
định đợc vị thế của mình trên thị trờng Điều đó thể hiện băng việc thị phần của PJICOtrên thị trờng bảo hiểm tăng dần và hiện nay PJICO đang đứng thứ 3 về thị phần trongtoàn bộ các công ty bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam Hơn nữa, địa bàn hoạt độngcủa PJICO lại tập trung chủ yếu ở Hà Nội- nơi hoạt động du lịch đang phát triển mạnhnhững năm gần đây
Tất cả những điều đó đều hết sức thuận lợi cho PJICO đẩy mạnh việc triểnkhai nghiệp vụ bảo hiểm du lịch của mình
Trang 21Chơng II: tình hình triển khai nghiệp vụ bảo hiểm
du lịch tại PJICO I.sơ lợc chung về PJICO
1.Lịch sử ra đời
Xuất phát từ chủ trơng phát triển nền kinh tế đa thành phần vận hànhtheo cơ chế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc, trong đó nổi bật là chủ trơng cổ phầnhoá và phát triển các công ty cổ phần theo luật công ty 1990, đồng thời xuất phát từchính sách mở cửa, phát triển thị trờng bảo hiểm Việt Nam – một thị trờng mà cho tớitrớc năm 1994 vẫn còn do Nhà nớc độc quyền và cha phát triển - thị trờng bảo hiểmphi nhân thọ đã có thêm một số doanh nghiệp mới Ngoài tổng công ty bảo hiểm ViệtNam (Bảo Việt ) còn có nhiều công ty bảo hiểm khác nh công ty bảo hiểm Thành phố
Hồ Chí Minh (Bảo Minh), công ty cổ phần bảo hiểm Nhà Rồng (Bảo Long), công ty bảo
hiểm dầu khí Việt Nam (PVIC), công ty cổ phần bảo hiểm bu điện PTI… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Cũng trên đà đó, công ty cổ phần bảo hiểm Petrolimex đã đợc thành lậptheo NĐ100/CP ngày 18/12/1993 của Chính phủ, theo giấy chứng nhận đủ tiêu chuẩn
và điều kiện kinh doanh bảo hiểm số 06-TC/GCN ngày 17/5/1995 của Bộ Tài chính,Giấy phép thành lập số 1873/GP-UB ngày 18/6/1995 của Uỷ ban nhân dân thành phố
Hà Nội và Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 060256 ngày 15/6/1995 của Uỷban kế hoạch (nay là Sở kế hoạch - Đầu t ) thành phố Hà Nội (Công ty có tên giaodịch là PJICO, tên gọi tiếng Anh là: PETROLIMEX JOIN- STOCK INSURANCECOMPANY,viết tắt là PJICO)
Nh vậy, PJICO là công ty cổ phần bảo hiểm đầu tiên ra đời theo NĐ100/CPcủa Chính phủ PJICO chịu trách nhiệm hữu hạn, thuộc sở hữu của các cổ đông, có tcách pháp nhân, tự chủ về tài chính, hạch toán kinh tế độc lập, có con dấu riêng theomẫu quy định của Nhà nớc PJICO thực hiện kinh doanh trong lĩnh vực bảo hiểm vàcác hoạt động khác theo quy định của pháp luật
Hiện nay, PJICO có trụ sở chính tại 22 Láng Hạ - Đống Đa – Hà Nội Trụ sởchính của PJICO có đầy đủ t cách pháp nhân, hạch toán kinh tế độc lập, có con dấuriêng, có bảng cân đối tài sản, tự chủ về tài chính, chịu trách nhiệm về mọi mặt trớcpháp luật
Vốn đầu t của PJICO do các cổ đông thành viên tự nguyện đóng góp bằngtiền vốn của mình và một phần do phát hành cổ phiếu trên thị trờng
Cổ phiếu(tờ)
Trang 222750165022008251385505362
Nguồn: Tổng công ty PJICO
Tổng vốn đầu t của PJICO là 55 tỷ đồng Việt Nam Trong đó, vốn điều lệ là
53 tỷ đồng Việt Nam, tiền ký quỹ là 2 tỷ đồng Tổng vốn đầu t đợc chia thành 27.500
cổ phần, mệnh giá cổ phiếu là 2.000.000 (hai triệu đồng Việt Nam )
PJICO có thời hạn hoạt động là 25 năm kể từ ngày đợc cấp giấy phép hoạt
động, hết thời hạn, nếu muốn tiếp tục hoạt động thì PJICO phải xin ra hạn
2 Tình hình hoạt động kinh doanh của PJICO
2.1 Các nghiệp vụ kinh doanh bảo hiểm
Hiện nay, PJICO đang thực hiện kinh doanh các nghiệp vụ sau:
Nghiệp vụ bảo hiểm hàng hải Gồm:
1 Bảo hiểm thân tàu
2 Bảo hiểm hàng hoá vận chuyển bằng đờng biển, đờng bộ và đờng hàngkhông
3 Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ tàu
4 Bảo hiểm nhà thầu đóng tàu
5 Bảo hiểm tàu sông, tàu cá
Nghiệp vụ bảo hiểm phi hàng hải Gồm:
1 Bảo hiểm xe cơ giới
2 Bảo hiểm kết hợp con ngời
3 Bảo hiểm học sinh, giáo viên
4 Bảo hiểm khách du lịch
5 Bảo hiểm hành khách
Nghiệp vụ bảo hiểm kỹ thuật và tài sản Gồm
Trang 231 Bảo hiểm mọi rủi ro về xây dựng và lắp đặt
2 Bảo hiểm hoả hoạn và các rủi ro đặc biệt
3 Bảo hiểm mọi rủi ro công nghiệp
4 Bảo hiểm máy móc
5 Bảo hiểm trách nhiệm
6 Bảo hiểm hỗn hợp tài sản cho thuê mớn
Nghiệp vụ tái bảo hiểm.
PJICO nhợng và nhận tái bảo hiểm các nghiệp vụ bảo hiểm
Các hoạt động khác
- Thực hiện các nghiệp vụ liên quan đến bảo hiểm : Giám định, điều tra,tính toán phân bổ tổn thất, đại lý giám định, xét giải quyết bồi thờng và truy đòingời thứ ba
- Hợp tác đầu t tín dụng, liên doanh liên kết với các bạn hàng trong vàngoài nớc
2.2 Kết quả hoạt động kinh doanh.
Theo kết quả báo cáo kinh doanh hàng năm của tổng công ty, trong hơn 6năm qua, tốc độ tăng trởng doanh thu bình quân của PJICO là 39%/ năm Đây là mứctăng trởng tơng đối cao so với nhiều doanh nghiệp trong điều kiện kinh doanh còn gặpnhiều khó khăn, phức tạp và mới mẻ của nền kinh tế thị tr ờng, đặc biệt là trong lĩnh vựcbảo hiểm
PJICO cũng luôn hoàn thành tốt các chỉ tiêu kế hoạch do hội đồng quản trịgiao Năm 1996 hoàn thành 120% kế hoạch; Năm 1997 hoàn thành 124% kế hoạch;Năm 1998 hoàn thành 113,4% kế hoạch; Năm 1999 đạt mức 100% kế hoạch; Năm
2000 đạt 114% kế hoạch
Ngay sau khi thành lập, PJICO đã nhanh chóng triển khai rộng rãi các loạihình nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ hiện có đến các đối tợng khách hàng trong,ngoài cổ đông, các tổ chức cá nhân trong và ngoài nớc Công ty đang thực hiện hơn
400 nghiệp vụ bảo hiểm trong các lĩnh vực hàng hải, tài sản, hoả hoạn, xây dựng lắp
đặt, xe cơ giới, con ngời Số lợng khách hàng của PJICO ngày càng tăng lên, bao gồmhàng loạt các khách hàng lớn nhỏ thuộc mọi ngành nghề, lĩnh vực,tổ chức, cá nhântrong cả nớc cũng nh nớc ngoài
Nhiều khách hàng lớn, nhiều dịch vụ công trình lớn thuộc nhiều lĩnh vực vực
đã đợc bảo hiểm tại PJICO nh : Phần lớn các đội tàu chở dầu lớn của các hãng tàuViệt Nam, nhà máy thuỷ điện sông Hinh, đờng dây tải điện Hàm Thuận - Đami, đờng
Trang 24quốc lộ số 1, đờng quốc lộ số 5, cầu Hàm Rồng, Phú Lơng, Khách sạn DEAWOO, toànhà HITC, hành khách đờng sắt Việt Nam.
Tính đến nay, trung bình hàng năm PJICO nhận trách nhiệm bảo hiểm tổnggiá trị tài sản khoảng 200 ngàn tỷ đồng Do vậy, PJICO đặc biệt quan tâm đến vấn đềkinh doanh tái bảo hiểm Nhiều công trình có giá trị lớn từ 1000 tỷ đồng đến 2000 tỷ
đồng vẫn đợc khách hàng tham gia bảo hiểm với PJICO là nhờ vào mạng lới quan hệquốc tế và các nhà tái bảo hiểm trên thế giới đứng sau hỗ trợ Từ năm 1996 đến nay,PJICO đã chủ động xây dựng phơng án tái bảo hiểm hàng năm, mở rộng quan hệ táibảo hiểm trực tiếp với hàng chục công ty tái bảo hiểm lớn trên thế giới nh : Munich Re,
PJICO trong kinh doanh
Hơn nữa, với nguồn vốn nhàn rỗi của mình, mặc dù môi trờng đầu t ở ViệtNam còn hạn hẹp, rủi ro cao nhng PJICO vẫn luôn chú trọng và sử dụng tối đa cácnguồn vốn nhàn rỗi để đầu t sao cho vừa có hiệu quả, vừa an toàn Kết quả, doanh thu
đầu t của PJICO qua các năm tăng trởng không ngừng (năm 1995 thu 2,925 tỷ đồng,năm 1996 thu 5,304 tỷ đồng, năm 1997 thu 6,060 tỷ đồng, năm 1998 thu 6,512 tỷ
đồng, năm 1999 thu 8,037 tỷ đồng và năm 2000 là 8,890 tỷ đồng) Và mặc dù rủi rocao nhng PJICO vẫn cha để xảy ra sự cố nào trong hoạt động đầu t của mình
Với kết quả của các hoạt động kinh doanh đem lại, hàng năm PJICO đã chitrả lãi cổ tức cho các cổ đông bình quân là 1,2%/năm, cao gấp 1,5 – 2 lần lãi suất tiềngửi ngân hàng PJICO cũng luôn thực hiện tốt nghĩa vụ đóng thuế vào ngân sách Nhànớc Mặc dù mới ra đời và cũng không đợc hởng nhiều các chính sách u đãi của Nhànớc nhng sau hơn 6 năm hoạt động PJICO luôn nộp thuế đúng hạn và đầy đủ, đã
đóng góp cho ngân sách Nhà nớc đợc trên 50 tỷ đồng
Cũng nh mọi doanh nghiệp khác, bên cạnh những thuận lợi, những thànhcông đạt đợc trong lĩnh vực kinh doanh, PJICO cũng không tránh khỏi những khó khănnhất định Có những khó khăn là khó khăn chung của toàn thị trờng bảo hiểm Việt
những khó khăn mà chỉ riêng có của PJICO nh đội ngũ cán bộ công nhân viên còn cha
đủ mạnh, chế độ hạch toán phụ thuộc ở một số chi nhánh văn phòng còn gây nên sự
những khó khăn đó, từng bớc tìm kiếm khách hàng, mở rộng thị trờng và củng cố cho
uy tín, vị thế của PJICO ngày càng vững chắc hơn
II vài nét về thị trờng bảo hiểm du lịch Việt Nam
Nh đã trình bày, bảo hiểm du lịch là một nghiệp vụ thuộc nhóm bảo hiểmcon ngời trong bảo hiểm thơng mại Tiền thân của bảo hiểm du lịch là bảo hiểm tai nạncho khách du lịch, đợc triển khai cùng với những nghiệp vụ bảo hiểm con ngời phi nhânthọ khác nh bảo hiểm sinh mạng, bảo hiểm toàn diện học sinh, bảo hiểm tai nạn24/24
Trang 25Đến năm 1987 bảo hiểm du lịch đợc tách ra thành một nghiệp vụ bảo hiểm
độc lập Đây là bớc phát triển quan trọng trong lĩnh vực bảo hiểm con ngời Bảo hiểm
du lịch tách riêng ra đã đáp ứng đợc một lợng nhu cầu lớn của du khách, cũng nh tiềmnăng phát triển du lịch trong tơng lai
Ngày 28/02/1987 Bộ tài chính đã ban hành Quy tắc Bảo hiểm khách du lịchtrong nớc theo quyết định số 69/TC – BH đánh dấu một bớc phát triển mới của nghiệp
vụ bảo hiểm du lịch
Ngày 7/4/1989 Bộ tài chính ban hành quy tắc nghiệp vụ bảo hiểm ngời nớcngoài du lịch Việt Nam Điều này giúp công ty bảo hiểm mở rộng nghiệp vụ bảo hiểm
du lịch cho tất cả các đối tợng khách du lịch trong và ngoài nớc
Đến ngày 02/01/1993 Bộ tài chính đã ban hành quy tắc thống nhất về bảohiểm du lịch Đây là quy tắc bảo hiểm đầy đủ cho các đối t ợng khách du lịch: Khách dulịch nội địa, ngời nớc ngoài du lịch Việt Nam, ngời Việt Nam du lịch nớc ngoài với đầy
đủ các điều khoản và biểu phí hoàn chỉnh
Tuy nhiên, cho đến trớc năm 1993 thì nghiệp vụ bảo hiểm du lịch nói riêng
và toàn bộ thị trờng bảo hiểm nói chung hoạt động hết sức đơn điệu, trên thị trờng chỉ
có một mình Bảo Việt độc quyền hoạt động Nhng từ sau khi nghị định 100CP ra đờingày 18/12/1993 về kinh doanh bảo hiểm đã chấm dứt thời kỳ độc quyền của Bảo Việt.Các công ty bảo hiểm thuộc nhiều loại hình doanh nghiệp khác nhau đã ra đời, đầutiên là với sự xuất hiện của Bảo Minh vào ngày 18/11/1994, tiếp sau đó là PJICO, Bảo
bắt đầu bớc vào một cuộc cạnh tranh hết sức gay gắt Kết quả của quá trình ấy là sựgiảm dần thị phần của Bảo Việt và sự tăng thị phần khá nhanh chóng của một số công
ty bảo hiểm khác nh Bảo Minh, PJICO, PVIC… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Cho đến nay, đã có 10 công ty bảo hiểm thuộc các loại hình doanh nghiệpkhác nhau đã và đang kinh doanh trên lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ trên thị tr ờng
thị trờng Điều đó thể hiện qua việc tăng nhanh thị phần của PJICO qua các năm vàsau hơn 6 năm hoạt động, PJICO đã trở thành công ty bảo hiểm lớn thứ 3 trên lĩnh vựcphi nhân thọ
Ta có thể thấy đợc sự thay đổi về tỷ lệ chiếm lĩnh thị phần của các công tytrên lĩnh vực phi nhân thọ từ năm 1995 đến năm 2000 qua biểu 6 nh sau:
Việt Nam các năm qua
Trang 26( Lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ)
-
-69,0620,284,961,494,08 -
63,4521,156,641,715,891,1 -
60,9022,286,761,285,81,091,620,27 -
56,8624,524,801,525,781,691,942,800,09 -
50,925,15,01,46,42,42,44,00,42,0
Nguồn: Tổng kết cuối năm 2000 của VINARECũng nh trên toàn bộ thị trờng bảo hiểm nói chung, thị trờng bảo hiểm dulịch nói riêng cũng có sự cạnh tranh khá gay gắt giữa các công ty bảo hiểm cùng triểnkhai nghiệp vụ này Hiện nay, trên thị trờng Việt Nam có 6 công ty bảo hiểm cùng cungcấp sản phẩm bảo hiểm du lịch đó là: Bảo Việt, Bảo Minh, Bảo Long, PTI, PVIC vàPJICO Theo ớc tính của các chuyên gia nghiên cứu về thị trờng bảo hiểm Việt Nam thìdoanh số của phí thu đợc từ nghiệp vụ bảo hiểm du lịch ở Việt Nam còn thấp, chỉ dừng
ở khoảng chừng 3 tỷ hoặc hơn 3 tỷ một năm, một con số có thể coi là rất nhỏ so vớidoanh số thu phí từ các nghiệp vụ khác trên thị trờng bảo hiểm Việt Nam hiện nay,mặc dù rằng doanh số của nghiệp vụ bảo hiểm du lịch cũng có sự gia tăng đáng kểtrong các năm qua Trong số hơn 3 tỷ doanh thu đó, Bảo Việt chiếm khoảng 50% thịphần, Bảo Minh chiếm khoảng 30%, 20% còn lại là do các công ty khác nắm giữ trong
đó PJICO chiếm khoảng 9% thị phần
Nh vậy, mặc dù có những bớc tiến đáng kể nhng vẫn không thể phủ nhậnrằng doanh thu phí bảo hiểm du lịch của bảo hiểm Việt Nam còn thấp, bảo hiểm dulịch cha phải là một nghiệp vụ mạnh của các công ty bảo hiểm Sở dĩ nh vậy vì mức
đền bù cho khách du lịch còn thấp và lợng khách nội địa cũng nh quốc tế so với các
n-ớc trong khu vực và trên thế giới là cha đông Mức đền bù cao nhất cho khách nn-ớcngoài du lịch vào Việt Nam là 100 triệu đồng/ngời/lần Trong khi đó mức đền bù cao
Trang 27nhất cho khách du lịch trong nớc chỉ khoảng 50 triệu đồng Tại Bảo Việt hay PJICO thìmức đền bù cũng tơng tự, cao nhất chỉ là 10.000 USD (khoảng 150 triệu đồng ViệtNam) cho khách du lịch quốc tế.
Hơn nữa, hiện nay hầu hết các công ty bảo hiểm trong nớc cha cung cấpsản phẩm bảo hiểm cho ngời Việt Nam đi du lịch nớc ngoài hoặc có cung cấp thì cũngrất ít khách hàng tham gia Đây là một sự lãng phí vì đối tợng này thờng là những ngời
có thể mua bảo hiểm với mức phí cao để đợc đền bù xứng đáng khi gặp rủi ro Lý docủa việc này chính là do các công ty bảo hiểm Việt Nam đa phần ch a triển khai đợccác dịch vụ cần thiết cho khách du lịch Việt Nam khi ở nớc ngoài, ví nh cung cấp dịch
vụ cấp cứu khẩn cấp, dịch vụ y tế hữu hiệu, dịch vụ luật s t vấn, dịch vụ cảnh sát cứu
trợ, dịch vụ đền bù nhanh… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Một điểm yếu nữa của sản phẩm bảo hiểm du lịch của các công ty bảo hiểmnớc ta khiến thị trờng bảo hiểm Việt Nam cha thể phát triển mạnh mẽ thực sự đợc làtrong khi sản phẩm bảo hiểm du lịch ở nớc ngoài khá phong phú và tạo nhiều tiện íchcho khiến cho ngời mua an tâm thì các sản phẩm bảo hiểm du lịch bán trong nớc lạiquá đơn giản Mặc dù bản mô tả sản phẩm của các công ty bảo hiểm đều nói rằng bảohiểm sẽ bảo hiểm cho mọi rủi ro, tai nạn bất ngờ gây th ơng tích, thơng tật hay thiệtmạng trong suốt hành trình trên lãnh thổ Việt Nam với ngời Việt Nam du lịch trong nớc
và thêm một điều khoản cùng với điều khoản đã nói ở trên là bảo hiểm h hỏng mất máthành lý do tai nạn với ngời nớc ngoài du lịch tại Việt Nam và ngời Việt Nam đi du lịch n-
ớc ngoài Nhng vấn đề là ở chỗ, hạn mức bồi thờng quá nhỏ chỉ từ khoảng từ 20 triệu
đến 150 triệu đồng Việt Nam cho ngời và từ khoảng từ 5 triệu đến 15 triệu đồng ViệtNam cho hành lý Với những công ty du lịch chỉ mua ở mức phổ thông là từ 5 đến 10triệu đồng Việt Nam cho khách du lịch trong nớc thì nếu không may có rủi ro xảy ra,mức bồi thờng này quá nhỏ, chỉ là một khoản an ủi
Chính vì những lý do trên nên dù phí mua bảo hiểm ở Việt Nam hiện nay làthấp, nhng việc thuyết phục các công ty lữ hành, các du khách mua bảo hiểm khi đi dulịch là một vấn đề khá khó khăn Bởi du khách thì cha cảm thấy cần thiết và hiệu quả,còn các công ty du lịch cũng khó lòng dám mua hạn mức cao vì nếu vậy sẽ đội giá vécác tour du lịch vốn đang bị cạnh tranh quyết liệt trên thị trờng
Nh vậy, thị trờng bảo hiểm du lịch ở Việt Nam hiện nay còn khá nhỏ bé vàhạn chế Nhng tiềm năng của thị trờng là vô cùng lớn, vì vậy, tìm cách mở rộng thị tr-ờng, phát triển nghiệp vụ về cả chất lợng và số lợng là vấn đề cần quan tâm củaPJICO cũng nh các công ty bảo hiểm phi nhân thọ khác
III Tình hình triển khai nghiệp vụ bảo hiểm du lịch
tại PJICO
1 Khâu khai thác
Trang 281.1 Quy trình khai thác nghiệp vụ bảo hiểm du lịch của công ty
Khai thác luôn là khâu đầu tiên trong quá trình triển khai bất cứ một nghiệp
vụ bảo hiểm nào Khâu này có ý nghĩa quyết định đến sự thành bại của mỗi nghiệp vụbảo hiểm nói riêng cũng nh toàn công ty bảo hiểm nói chung Đặc biệt đối với nhữngnghiệp vụ còn non trẻ, thị trờng cha lớn nh bảo hiểm du lịch thì khâu khai thác giữ vaitrò sống còn đối với sự tồn tại và phát triển của nghiệp vụ đó
đợc một số lợng đủ lớn khách hàng, thì mới có đợc nguồn quỹ đủ lớn chi cho công tácbồi thờng Nh vậy, khai thác không chỉ có ý nghĩa đối với công ty bảo hiểm mà nó còn
có ý nghĩa xã hội rất lớn – khai thác đợc lợng tiền nhàn rỗi tơng đối lớn trong xã hội,khai thác tốt mới có đủ phí để thành lập các quỹ dự trữ, dự phòng, bồi thờng đợc chokhách hàng, ổn định tài chính cho công ty, ổn định xã hội
Nhận thức đợc tầm quan trọng của khâu khai thác, PJICO đã rất quan tâm
đến việc hoàn thiện công tác khai thác nghiệp vụ bảo hiểm du lịch Xuất phát từ ph ơng
trọng của khâu khai thác, PJICO đã đề ra khẩu hiệu cho hoạt động khai thác của mình
bàn khai thác của nghiệp vụ bảo hiểm du lịch nói riêng và tất cả các nghiệp vụ kháccủa toàn công ty nói chung PJICO đã đặt nhiều văn phòng đại diện ở các thành phốlớn, hàng trăm tổng đại lý đã đợc mở ra ở các khu vực đông dân c, nhiều ngời qua lại,thuận tiện cho việc bán bảo hiểm Tất cả nhằm đảm bảo cho khâu khai thác đợc thựchiện tốt nhất, triệt để nhất, bám sát khách hàng, tạo điều kiện cho khách hàng tiếp cận
và tham gia bảo hiểm tại công ty
Cũng tơng tự nh các nghiệp vụ bảo hiểm khác, quy trình khai thác nghiệp vụbảo hiểm du lịch đợc công ty thực hiện theo một trình tự tổng thể Sau đó, tuỳ vào đặc
điểm riêng của từng nghiệp vụ, mà các bớc trong quy trình sẽ đợc cụ thể hoá một cáchthích hợp nhằm mang lại hiệu quả cao nhất Hiện nay, bảo hiểm du lịch tại PJICO đợcthực hiện theo một quy trình nh ở sơ đồ sau:
Sơ đồ 2 : Quy trình khai thác bảo hiểm du lịch tại PJICO
Trang 29ớc 1: Lập kế hoạch khai thác
Vì du lịch là một hoạt động mang tính thời vụ nên công ty đã thực hiện việclập kế hoạch khai thác cho từng kỳ (theo tháng, theo quý) Công việc này đợc tiếnhành dựa vào từng điều kiện của thị trờng, địa bàn hoạt động của công ty Đối vớinghiệp vụ bảo hiểm du lịch, do khách du lịch tập trung nhiều vào mùa xuân và mùa hènên công ty phải lập một kế hoạch khai thác cụ thể để có thể tập trung nguồn lực vàonhững tháng trọng điểm của năm
Trong quá trình lập kế hoạch khai thác, các cán bộ khai thác bảo hiểmcũng tiến hành khảo sát nhu cầu về bảo hiểm du lịch của các đơn vị hành chính sựnghiệp, các tổ chức đoàn thể xã hội, các doanh nghiệp và cá nhân trong và ngoài nớc
Đồng thời các cán bộ khai thác bảo hiểm cũng tiến hành khảo sát nhu cầu trực tiếp tại
vào khả năng đi du lịch và nhu cầu mua bảo hiểm của các tổ chức và cá nhân nêu trên
để lập kế hoạch khai thác bảo hiểm trong năm Kế hoạch khai thác nghiệp vụ đợc xâydựng chi tiết từ phơng hớng, mục tiêu, nhiệm vụ của cả công ty đến nhiệm vụ, phơnghớng của phòng nghiên cứu thị trờng và từng khai thác viên bảo hiểm Một trong những
kế hoạch khai thác cụ thể nhất và hay đợc sử dụng nhất là kế hoạch về doanh thu củanghiệp vụ bảo hiểm du lịch nói riêng và toàn bộ doanh thu của tất cả các nghiệp vụcủa mỗi văn phòng, chi nhánh phải đạt đợc trong một năm
B
ớc 2 : Xây dựng và đề ra các biện pháp khai thác
Khi có đợc kế hoạch khai thác thì từng khai thác viên bảo hiểm sẽ tự tìm racho mình những biện pháp cụ thể phù hợp với từng điều kiện nhất định Giả sử đối vớikhách du lịch quốc tế thì phải có biện pháp khai thác khác với khách du lịch trong nớc,
năm, công ty sẽ họp thờng kỳ để kiểm tra việc thực hiện kế hoạch của các văn phòng,tập huấn cho các khai thác viên mới về một số biện pháp khai thác để học tập và rútkinh nghiệm Cùng với việc khai thác các cổ đông của công ty, các chi nhánh, vănphòng đều tập trung vào việc tìm kiếm khách hàng, mở rộng phạm vi hoạt động của
Trang 30mình Tất cả các văn phòng, chi nhánh và đại lý của PJICO đều có một sự sáng tạoriêng trong các biện pháp khai thác trên tinh thần chung của công ty nhằm phù hợp với
điều kiện riêng có của mình
B ớc 3: Tổ chức khai thác
Khi tiến hành khai thác, ngoài các nguyên tắc cơ bản khi tiếp xúc với kháchhàng để có thể ký kết hợp đồng đợc dễ dàng thì các khai thác viên bảo hiểm cũng cầnbiết cách để thuyết phục khách hàng từ chỗ không có ý định tham gia bảo hiểm hoặchiện không tham gia bảo hiểm tại PJICO đến chỗ quyết định mua bảo hiểm của công
ty Các khai thác viên cần đa ra các lý lẽ hợp lý, các dẫn chứng cụ thể về các công tác
tin tởng và mua bảo hiểm tại công ty
Nếu khách hàng đồng ý tham gia bảo hiểm thì khai thác viên bảo hiểm sẽcấp giấy yêu cầu bảo hiểm cho khách hàng để họ kê khai đồng thời tiến hành các
cho khách hàng và thông báo cho lãnh đạo công ty để ký kết hợp đồng (trong nhữngtrờng hợp cần thiết)
Một trong những công việc quan trọng nhất của giai đoạn này chính là việcnhân viên khai thác chào phí cho khách hàng Sau khi có đầy đủ các thông tin dokhách hàng cung cấp, khai thác viên và cộng tác viên bảo hiểm sẽ tính phí trên cơ sởnhững thông tin đó Biểu phí của PJICO phải đợc lập trên cơ sở quy định của Bộ tàichính
Cụ thể ta có biểu phí và số tiền bảo hiểm (STBH) cho khách du lịch đợc quy định trong
"Quy tắc bảo hiểm cho khách du lịch" của PJICO nh sau:
Biểu phí và số tiền bảo hiểm cho khách du lịch trong nớc:
a Số tiền bảo hiểm:
Tuỳ theo sự lựa chọn từ 5.000.000 đồng (năm triệu đồng) đến 20.000.000
đồng (hai mơi triệu đồng) Việt Nam
b Phí bảo hiểm : Gồm:
+ Phí cơ bản
1 Khách du lịch tham gia bảo hiểm chuyến hoặc ở nhà khách, khách sạn:Phí nộp = 0,015%/ STBH/ ngời/ ngày
2 Khách du lịch chỉ tham gia bảo hiểm ở các khu vực du lịch:
Phí bảo hiểm = 0,010%/ STBH/ lợt ngời
Trang 31- Ngoài các trờng hợp trên:
Phí bảo hiểm = 0,005%/ STBH/ lợt ngời
+ Phụ phí : áp dụng cho các trờng hợp ngời đợc bảo hiểm khảo sát, thám hiểm, biểu
diễn nguy hiểm, đua xe, đua ngựa, đua thuyền, thi đấu có tính chất chuyên nghiệp cácmôn : bóng đá, đấm bốc, leo núi, lớt ván… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Phụ phí = 0,1%/STBH/ ngời/ cuộc thi đấu/ ngày
c Các quy định khác về phí bảo hiểm :
trong thời hạn bảo hiểm do gặp phải bão, lụt, hoả hoạn, động đất hoặc đờng xá, cầucống, phơng tiện chuyên chở bị h hỏng thì thời hạn quy định trong hợp đồng bảo hiểmchuyến đợc tự động kéo dài cho đến khi hoàn thành chuyến đi mà không phải nộpthêm phí bảo hiểm Tuy nhiên, thời gian này không đợc vợt qua 48 giờ Nếu quá thờihạn phải báo cho văn phòng, chi nhánh PJICO gần nhất để xét bảo hiểm tiếp, tínhthêm phí bảo hiểm hoặc đình chỉ bảo hiểm tuỳ từng trờng hợp cụ thể
hiệu lực của bảo hiểm chuyến cũng kết thúc ngay tại thời điểm chấm dứt đó và PJICOkhông có trách nhiệm hoàn phí
đợc bảo hiểm phải nộp thêm phí bảo hiểm trớc khi hết hạn ghi trên giấy chứng nhậnbảo hiểm
thông báo cho bên kia biết trớc 24 giờ Nếu hợp đồng đợc hai bên thoả thuận huỷ bỏthì phí bảo hiểm của thời gian còn lại sẽ đợc hoàn trả 80% với điều kiện, đến thời điểm
đó, ngời đợc bảo hiểm cha lần nào đợc PJICO chấp nhận trả tiền bảo hiểm
Biểu phí và STBH đối với ngời nớc ngoài du lịch Việt Nam:
a Số tiền bảo hiểm (STBH):
Tuỳ theo sự lựa chọn của ngời tham gia bảo hiểm
- Về ngời: Từ 1000 USD đến 10.000 USD/ngời
- Về hành lý : Bằng 10% STBH về ngời
Trang 32Thời hạn bảo hiểm Tỷ lệ phí bảo hiểm 1 ngời/ngày
+ Phụ phí : áp dụng cho các trờng hợp ngời đợc bảo hiểm khảo sát, thám hiểm, biểu
diễn nguy hiểm, đua xe, đua ngựa, đua thuyền, thi đấu có tính chất chuyên nghiệp cácmôn : bóng đá, đấm bốc, leo núi, lớt ván… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Phụ phí = 0,1%/STBH/ngời/cuộc thi đấu/ngày
c.Các quy định khác về phí bảo hiểm :
1 Nếu chuyến đi của ngời đơc bảo hiểm không thực hiện đúng nh dự địnhtrong thời hạn bảo hiểm do gặp phải bão, lụt, hoả hoạn, động đất hoặc đờng xá, cầucống, phơng tiện chuyên chở bị h hỏng thì thời hạn quy định trong hợp đồng bảo hiểmchuyến đợc tự động kéo dài cho đến khi hoàn thành chuyến đi mà không phải nộpthêm phí bảo hiểm Tuy nhiên, thời gian này không đợc vợt qua 48 giờ Nếu quá thờihạn phải báo cho văn phòng, chi nhánh PJICO gần nhất để xét bảo hiểm tiếp, tínhthêm phí bảo hiểm hoặc đình chỉ bảo hiểm tuỳ từng trờng hợp cụ thể
2 Nếu trờng hợp ngời đợc bảo hiểm tự ý chấm dứt hành trình du lịch thìhiệu lực của bảo hiểm chuyến cũng kết thúc ngay tại thời điểm chấm dứt đó và PJICOkhông có trách nhiệm hoàn phí
3 Trờng hợp xin gia hạn giấy chứng nhận bảo hiểm tại khách sạn thì ngời
đ-ợc bảo hiểm phải nộp thêm phí bảo hiểm trớc khi hết hạn ghi trên giấy chứng nhận bảohiểm
4 Trờng hợp một trong hai bên đề nghị huỷ bỏ hợp đồng bảo hiểm, phảithông báo cho bên kia biết trớc 24 giờ Nếu hợp đồng đợc hai bên thoả thuận huỷ bỏthì phí bảo hiểm của thời gian còn lại sẽ đợc hoàn trả 80% với điều kiện, đến thời điểm
đó, ngời đợc bảo hiểm cha lần nào đợc PJICO chấp nhận trả tiền bảo hiểm
Trang 33 Biểu phí và số tiền bảo hiểm đối với ngời Việt Nam đi du lịch nớc ngoài
a Số tiền bảo hiểm
Tuỳ theo sự lựa chọn của ngời tham gia bảo hiểm
Thời hạn bảo hiểm Tỷ lệ phí bảo hiểm 1 ngời/ngày
Thời hạn bảo hiểm Tỷ lệ phí bảo hiểm 1 ngời/ngày
trên số tiền bảo hiểm về ngời
Trang 34Từ ngày thứ 11 đến ngày thứ 20 0,012%
+ Phụ phí : áp dụng cho các trờng hợp ngời đợc bảo hiểm khảo sát, thám hiểm, biểu
diễn nguy hiểm, đua xe, đua ngựa, đua thuyền, thi đấu có tính chất chuyên nghiệp cácmôn : bóng đá, đấm bốc, leo núi, lớt ván… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Phụ phí = 0,1%/STBH/ngời/cuộc thi đấu/ngày
c Các quy định khác về phí bảo hiểm :
1 Trờng hợp ngời đi du lịch vợt quá thời gian ghi trên hợp đồng bảo hiểmhoặc giấy chứng nhận bảo hiểm và xin gia hạn hợp đồng bảo hiểm, đại diện ngời đợcbảo hiểm phải nộp thêm phí bảo hiểm trớc khi hết hạn đã ghi trên hợp đồng bảo hiểm.Nếu không xin gia hạn thì sẽ kết thúc vào 24 giờ ngày cuối cùng của thời hạn bảo hiểmquy định
2 Trờng hợp ngời đợc bảo hiểm đang đi với t cách là hành khách công cộngtrở về nớc và nếu theo dự định sẽ đến nơi trớc khi kết thúc thời hạn ghi trên hợp đồngbảo hiểm, nhng bị chậm chễ vì lý do khách quan thì thời hạn bảo hiểm đ ợc tự động kéodài cho tới khi hành trình trở về của ngời đợc bảo hiểm chấm dứt và không phải nộpthêm phí bảo hiểm
3 Trờng hợp một trong hai bên đề nghị huỷ bỏ hợp đồng bảo hiểm, phảithông báo cho bên kia biết trớc 24 giờ Nếu hợp đồng đợc hai bên thoả thuận huỷ bỏ,phí bảo hiểm của thời gian còn lại sẽ đợc trả 80% với điều kiện đến thời điểm đó, ngời
đợc bảo hiểm cha có lần nào đợc PJICO chấp nhận trả tiền bảo hiểm
Ký kết hợp đồng bảo hiểm và cấp giấy chứng nhận bảo hiểm
Khâu cuối cùng trong bớc tổ chức khai thác bảo hiểm chính là ký kết hợp
đồng bảo hiểm và cấp giấy chứng nhận bảo hiểm Đây là khâu đòi hỏi phải tiến hànhmột cách chính xác, cẩn thận Vì vậy, khai thác viên bảo hiểm phải chuẩn bị đầy đủcác tài liệu để ký kết hợp đồng bảo hiểm và thực hiện tuần tự theo các bớc sau :
1 Cán bộ bảo hiểm gửi giấy yêu cầu bảo hiểm cho đơn vị đợc bảo hiểm,lập làm 3 bản (gồm cả danh sách đối tợng bảo hiểm):
Một bản lu tại đơn vị đợc bảo hiểm Một bản lu ở phòng
Một bản lu ở phòng kế toán tài vụ(Có mẫu kèm theo chữ ký và dấu của thủ trởng đơn vị, phần tính phí do cán bộ củaPJICO tính)
Trang 352 Khi đơn vị đợc bảo hiểm gửi lại giấy yêu cầu bảo hiểm và danh sách ngời
đợc bảo hiểm, điều khoản thanh toán có thể bằng séc, uỷ nhiệm chi hoặc ngân
chữ ký và dấu của PJICO và đơn vị khách hàng
3 Hợp đồng bảo hiểm đợc lập thành 3 bản:
01 bản gửi cho đơn vị đợc bảo hiểm
01 bản lu tại phòng bảo hiểm phi hàng hải
01 bản lu tại phòng kế toán bảo hiểm Thời hạn bảo hiểm có hiệu lực tính từ ngày đơn vị đợc bảo hiểm thanh toánphí bảo hiểm cho PJICO và đợc PJICO chấp nhận cấp giấy chứng nhận bảo hiểm.Nếu có yêu cầu khác về thời hạn thanh toán phí, tăng giảm ng ời tham gia bảo hiểm,
Đối với khách du lịch nội địa :
Các tập thể có thể tham gia bảo hiểm chuyến PJICO ký hợp đồng bảo hiểmvới các tập thể kèm theo danh sách các cá nhân đợc bảo hiểm
Trờng hợp tham gia bảo hiểm cá nhân, PJICO cấp giấy chứng nhận bảohiểm cho từng cá nhân
Phí bảo hiểm do ngời tham gia hoặc đại diện ngời tham gia nộp cho PJICOkhi ký hợp đồng bảo hiểm
Đối với ngời nớc ngoài du lịch Việt Nam :
PJICO cấp giấy chứng nhận bảo hiểm cho từng cá nhân tham gia bảo hiểm Phí bảohiểm do ngời tham gia hoặc đại diện ngời tham gia nộp cho PJICO khi nhận giấychứng nhận bảo hiểm
Hiệu lực bảo hiểm bắt đầu và kết thúc theo thời gian ghi trên giấy chứngnhận bảo hiểm Trờng hợp ngời đợc bảo hiểm đợc PJICO cấp giấy chứng nhận trớc khivào Việt Nam, hiệu lc của hợp đồng bảo hiểm bắt đầu từ khi làm xong thủ tục nhậpcảnh vào Việt Nam, và trong mọi trờng hợp, ngời đợc bảo hiểm rời khỏi Việt Nam trớckhi hết thời hạn ghi trên giấy chứng nhận bảo hiểm thì hiệu lực bảo hiểm đều kết thúckhi làm xong thủ tục xuất cảnh để rời khỏi Việt Nam
Đối với ngời Việt Nam đi du lịch nớc ngoài :
Trờng hợp tham gia bảo hiểm tập thể, PJICO ký hợp đồng với tập thể kèmtheo danh sách các cá nhân đợc bảo hiểm
Trờng hợp tham gia bảo hiểm cá nhân, PJICO cấp giấy chứng nhận bảohiểm cho từng cá nhân
Phí bảo hiểm do ngời tham gia bảo hiểm hoăc đại diện cho ngời tham giabảo hiểm nộp cho PJICO khi ký hợp đồng bảo hiểm
Trang 36ớc 4 : Kiểm tra việc giám sát quá trình khai thác bảo hiểm.
Việc kiểm tra, giám sát quá trình khai thác nghiệp vụ bảo hiểm du lịch cũng
nh tất cả các nghiệp vụ khác đợc tiến hành đồng thời ở các chi nhánh, văn phòng vàtổng công ty
Tại các chi nhánh, văn phòng đại diện thì trởng chi nhánh, văn phòng đạidiện đó có nhiệm vụ tự mình kiểm tra, giám sát tình hình khai thác của các cá nhântrong phòng mình Từ đó, thờng xuyên thông báo cho công ty về tình hình khai thác
của văn phòng mình theo tháng, quý, năm… có thể đứng vững và tự khẳng định mình bảo
Từ phía công ty, các lãnh đạo công ty cũng thờng xuyên theo dõi, giám sáttình hình khai thác nghiệp vụ của các văn phòng thông qua báo cáo của các tr ởngphòng Từ đó, cán bộ công ty sẽ đa ra các biện pháp điều chỉnh kịp thời, nâng cao hiệuquả của khâu khai thác, tránh tình trạng bị động đối với khách hàng
B
ớc 5 : Đánh giá rút kinh nghiệm trong công tác khai thác
PJICO luôn tổ chức các buổi họp vào sáng thứ hai hàng tuần để đánh giá,rút kinh nghiệm trong hoạt động của toàn công ty Căn cứ vào bản báo cáo của cácvăn phòng, các phòng nghiệp vụ, công ty sẽ tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm về hoạt
động chung của các phòng và tình hình khai thác hiện đang gặp phải những khó khăngì, những điểm cần phải sửa đổi trong quá trình khai thác nghiệp vụ bảo hiểm du lịch
nghiệm hay mà một phòng nào đó đã thực hiện tốt, để các phòng khác có thể thựchiện theo
1.2 Kết quả khai thác nghiệp vụ bảo hiểm du lịch tại PJICO
1.2.1 kết quả khai thác toàn công ty
Kết quả khai thác đợc thể hiện ở biểu sau:
PJICO (1995 2001) – 2001)