Sốt rét ác tính (Pernicious Falciparum Malaria) (Kỳ 3) potx

Cấp cứu suy tuần hoàn STH theo nguyên nhân: Bệnh nhân SRAT thể não ngay từ ngày đầu có thể tụt huyết áp... thoát dịch qua thành mạch, máu cô, cần truyền dịch thể nhanh, nhiều, kèm theo

Sốt rét ác tính (Pernicious Falciparum Malaria)

(Kỳ 3)

4.3.3 Cắt cơn co giật kiểu động kinh:

• Dùng thuốc theo 4 mức độ:

Mức

độ

Triệu chứng Thuốc dùng

I Co giật cục bộ: tay, bàn

chân, hàm răng, nhãn cầu

DIAZEPAM liều cao ± dung

dịch liệt hạch nhẹ

II Co giật toàn thân nhẹ:

- Cơn ngắn: 10 giây

- Khoảng cách: > vài

Tăng liều DIAZEPAM

+ DOLARGAN

giờ

III Co giật toàn thân nặng:

- Cơn dài: 1-2 phút

giây

- Khoảng cách: 15-30

phút

Tăng liều DIAZEPAM

+ DOLARGAN

+ GARDENAL

IV Trạng thái co giật liên

tục:

Cuối cơn: tím tái, đe

doạ ngạt

Như trên

+ THIOPENTAL 1%

+ sẵn sàng nội khí quản hoặc

mở khí quản

+ Hô hấp viện trợ

4.3.4 Cấp cứu suy tuần hoàn (STH) theo nguyên nhân:

Bệnh nhân SRAT thể não ngay từ ngày đầu có thể tụt huyết áp <80 mmHg

và mạch nhanh do 2 nguyên nhân: phổ biến là do mất nước thiếu hụt thể tích lưu

hành, cần bổ xung dịch và điện giải; hiếm hơn là do sốc nhiễm trùng-nhiễm độc vì

thoát dịch qua thành mạch, máu cô, cần truyền dịch thể nhanh, nhiều, kèm theo

Dopamin hoặc Dobutamin hoặc Corticoid

Trước một STH, cần làm xét nghiệm nước tiểu 24 giờ, tỷ trọng, hematocrit,

cấy máu, đo áp lực TMTW và duy trì ở mức 2-5 cm H2O, đo axit lactic máu

4.3.5 Cấp cứu suy hô hấp (SHH) theo nguyên nhân:

4 nguyên nhân suy hô hấp và cách sử trí:

1 Ứ đọng đờm rãi,

thở khò khè do hôn mê

sâu + mất phản xạ nuốt

hoặc cuống lưỡi tụt

Hút đờm rãi, đặt bệnh nhân nằm nghiêng

đầu, đặt Canuyn Mayo; giảm liều thuốc an định

thần kinh

2 Phế quản phế viêm

bội nhiễm

Kháng sinh, thuốc ho long đờm, hút đờm

rãi vô trùng, sát trùng ống nội khí quản - ống

Crizaberg - lỗ mở khí quản

3 Thở Cheynes

Stokes, Kusamaul (xét

nghiệm pH máu, dự trữ

Cho thở oxy, tăng đậm độ oxy đường

vào, giải phóng đường thở, điều trị phù não

Truyền Natri bicarbonat 1,4%; đặt nội khí quản

kiềm, acid lactic máu) và hô hấp viện trợ

4 Phù phổi cấp hoặc

ARDS

Để đầu cao, chân thấp ngừng mọi

đường truyền Tăng nồng độ oxy,

choFurosemid 40mg tĩnh mạch, tăng dần tới

200mg nếu không thấy kết quả Cho thở máy,

áp lực (+) cuối kỳ thở ra Nếu không cải thiện:

có khi phải trích huyết 250ml đựng vào túi để

sau này truyền trở lại

4.3.6 Cấp cứu suy thận cấp (STC):

• Trước một trường hợp đái ít, đầu tiên cần loại trừ STC chức năng do thiếu

nước: nếu áp lực TMTW giảm = 0 cmH2O, hematocrit cao, bệnh nhân khát môi

khô, đó là thiếu nước à cần truyền bổ sung nhanh huyết thanh mặn - ngọt đẳng tới

khi áp lực TMTW tới 5 cmH2O thì ngừng

• STC thực thể là biến chứng của SRAT, với triệu chứng tăng Ure >

40mg% và Creatinine máu > 3mg%, hệ số thải Na > 2%, áp lực TMTW cao nhưng

vẫn đái ít vô niệu do hoại tử ống thận

4.3.7 Cấp cứu xuất huyết do giảm tiểu cầu hoặc đông máu rải rác nội mạch (ĐMRRNM):

Xuất huyết do giảm tiểu cầu và rối loạn ĐMRRNM ở lợi, máu cam, dưới

màng tiếp hợp, da, phủ tạng gặp ở gần 10% SRAT thể não

Khi hematocrit < 20% cần truyền máu tươi, hoặc tiểu cầu, hoặc các yếu tố

đông máu tuỳ theo nhu cầu Nếu thời gian Prothrombin hoặc thời gian

Thromboplastin dài, tiêm sinh tố K 10mg tĩnh mạch chậm

4.3.8 Điều trị những biến chứng khác:

• Hạ đường huyết (< 40mg%): biểu hiện mạch nhanh nhỏ, HA hạ, khó thở,

da nhớp mồ hôi, đồng tử giãn, phản xạ gân xương giảm, hôn mê sâu hơn, xuất

hiện co giật; hay gặp ở: bệnh nhân nặng, điều trị Quinin; bệnh nhi, bệnh nhân thai

nghén

Tiêm tĩnh mạch chậm 50ml Glucose 50% (1ml/1kg trẻ em), tuỳ theo mức

độ hạ đường huyết, tiếp theo truyền Glucose 5-10% tới khi hết hạ đường huyết

• Nhiễm khuẩn bội nhiễm:

4.4 Chăm sóc bệnh nhân:

4.4.1 Chăm sóc, theo dõi lâm sàng:

4.4.3 Nuôi dưỡng bệnh nhân sớm:

Cho ăn qua sonde chế độ lỏng, đủ calo

4.5 Tiêu chuẩn ra viện:

• Tỉnh táo, hết sốt, hết KSTSR

• Mạch, huyết áp, thở, tiểu tiện bình thường

• Hồng cầu, bạch cầu bình thường: hồng cầu tối thiểu ³ 3,5 triệu/mm3 máu

• Hết nhiễm khuẩn bội nhiễm