a Trong quá trình tự nhân đôi của ADN, vì sao ADN con sinh ra giống nhau và giống ADN mẹ?. Hiện tợng ADN con sinh ra giống ADN mẹ và ADN con sinh ra khác ADN mẹ có ý nghĩa nh thế nào tro
Trang 1Phòng GD&ĐT huyện Yên thành
Môn: Sinh học – Lớp 9 Lớp 9
Thời gian làm bài: 120 phút
Câu 1
a) Lai phân tích là gì?
b) Nêu ý nghĩa của lai phân tích?
Câu 2
a) Trình bày cấu trúc đặc trng của NST ?
b) Nêu các cơ chế duy trì sự ổn định của bộ NST ?
Câu 3
a) So sánh sự khác nhau của các loại biến dị không làm thay đổi số lợng và cấu trúc vật
chất di truyền?
b) Phân tích vai trò của giống và kĩ thuật sản xuất trong việc nâng cao năng suất vật nuôi, cây trồng?
Câu 4
a) Trong quá trình tự nhân đôi của ADN, vì sao ADN con sinh ra giống nhau và giống ADN mẹ?
b) Trong trờng hợp nào ADN con sinh ra khác ADN mẹ? Hiện tợng ADN con sinh ra giống ADN mẹ và ADN con sinh ra khác ADN mẹ có ý nghĩa nh thế nào trong tự nhiên và trong thực tiễn?
Câu 5
a) Nêu qui trình nhân giống mía bằng phơng pháp nhân giống vô tính trong ống nghiệm?
b) Hiện nay công nghệ tế bào đợc ứng dụng trong những lĩnh vực nào?
Câu 6
Quan sát một nhóm tế bào của một loài đang nguyên phân, có tổng số NST là 1240 Trong đó số NST kép nhiều hơn số NST đơn là 200 Số NST ở kì đầu và kì giữa có tỉ lệ 4: 5 Số NST còn lại ở kì sau
a) Xác định số tế bào ở mỗi kì của nhóm trong quá trình nguyên phân?
b) Tính số lợng NST đơn đợc tạo ra từ nguyên liệu mà môi trờng nội bào đã cung cấp cho nhóm tế bào trên nguyên phân?
Biết bộ NST của loài là 2n = 20 và nhóm tế bào trên nguyên phân 1 lần
- Hết
-Ngời coi thi không giải thích gì thêm
Trang 2Hớng dẫn chấm môn sinh học 9
1 a/ Lai phân tích là gì?
b/ Nêu ý nghĩa của lai phân tích?
1
a - Lai phân tích là phép lai giữa cá thể mang tính trạng trội với cơ thể mang tính
trạng lặn tơng ứng, để kiểm tra kiểu gen của kiểu hình trội Nếu kết quả phép lai
đồng tính thì cá thể mang tính trạng trội có kiểu gen đồng hợp Nếu kết quả phép lai
phân tính thì tính trạng trội có kiểu gen dị hợp
0,5
b - ý nghĩa của lai phân tích:
- Để xác định kiểu gen của kiểu hình trội
- Để kiểm tra độ thuần chủng của giống
0,5
2 a/ Trình bày cấu trúc đặc trng của NST
b/ Nêu các cơ chế duy trì sự ổn định của bộ NST
1,5
a - Cấu trúc NST:
+ Hình thái: Hình hạt, hình que hoặc hình chữ V
Kích thớc: Dài 0,5 – Lớp 9 50 m; Đờng kính: 0,2- 2 m
+ Cấu trúc hoá học: Gồm 2 sợi crômatit gắn với nhau ở tâm động Mỗi sợi crômatit
gồm 1 phân tử ADN và prôtêin loại histôn
0,5 0,5
b - Cơ chế duy trì sự ổn định bộ NST:
+ ở những loài sinh sản vô tính: Quá trình nguyên phân đảm bảo duy trì ổn định bộ
NST qua các thế hệ của loài và qua các thế hệ tế bào
+ ở loài sinh sản hữu tính: Sự kết hợp giữa 3 quá trình nguyên phân, giảm phân và
thụ tinh, trong đó có sự tự nhân đôi, phân li và tổ hợp của các NST là cơ chế ổn định
bộ NST qua các thế hệ tế bào và cơ thể
0,25 0,25
3 a/ Phân biệt các loại biến dị không làm thay đổi số lợng và cấu trúc vật chất di
truyền
b/ Phân tích vai trò của giống và kĩ thuật sản xuất trong việc nâng cao năng suất vật
nuôi, cây trồng
2
a - Các loại biến dị đó là thờng biến và biến dị tổ hợp 0,25
- Phân biệt:
Là sự tổ hợp lại các tính trạng, do có sự
tổ hợp lại các gen ở P Là những biến đổi của kiểu hình của cùng một kiểu gen dới ảnh hởng trực
tiếp của môi trờng
Xuất hiện ngẫu nhiên, riêng lẻ, không
có hớng xác định
Biểu hiện đồng loạt, có hớng xác định Xuất hiện qua sinh sản hữu tính, di
truyền đợc Phát sinh trong đời cá thể, không di truyền đợc
Là nguồn nguyên liệu của tiến hoá và
chọn giống
- Giúp cơ thể thích ứng đợc với môi tr-ờng
1
0.25 0.25 0.25 0.25
b - Vai trò của giống (kiểu gen): qui định giới hạn năng suất 0,25
- Kĩ thuật sản xuất (môi trờng): Qui định năng suất cụ thể của một giống, trong giới
hạn mức phản ứng do giống qui định
0,25
- Năng suất là kết quả của sự tơng tác giữa giống và kĩ thuật Giống tốt và biện pháp
kĩ thuật phù hợp sẽ cho năng suất cao
0,25
4 a/ Trong quá trình tự nhân đôi của ADN, vì sao ADN con sinh ra giống nhau và
giống ADN mẹ?
b/ Có khi nào ADN con sinh ra khác ADN mẹ không? Hiện tợng ADN con sinh ra
giống ADN mẹ và ADN con sinh ra khác ADN mẹ có ý nghĩa nh thế nào trong tự
nhiên và trong thực tiễn?
1,5
a - ADN con sinh ra giống ADN mẹ vì ADN đợc nhân đôi theo các nguyên tắc:
+ Nguyên tắc khuôn mẫu
+ Nguyên tắc bổ sung
+ Nguyên tắc bán bảo toàn
0,75
b - Có xảy ra hiện tợng ADN con sinh ra khác ADN mẹ, khi quá trình tự nhân đôi bị
rối loạn
0,25
- Hiện tợng ADN con sinh ra giống ADN mẹ và ADN con sinh ra khác ADN mẹ là
cơ sở phân tử của hiện tợng di truyền và biến dị ở sinh vật
0,5
5 a/ Nêu qui trình nhân giống mía bằng phơng pháp nhân giống vô tính trong ống
nghiệm
b/ Hiện nay công nghệ tế bào đợc ứng dụng trong lĩnh vực nào? Lấy ví dụ minh hoạ
2
a Qui trình nhân giống mía bằng phơng pháp nhân giống vô tính trong ống nghiệm:
Trang 3- Tách tế bào lá non, nuôi cấy trong môi trờng dinh dỡng nhân tạo thích hợp để tạo
thành mô sẹo (mô non)
0,5
- Dùng hooc môn sinh trởng kích thích để mô sẹo phát triển thành cây con 0,5
- ơm cây con trong nhà lới, trớc khi đem ra trồng trên đồng ruộng 0,5
b Các lĩnh vực ứng dụng công nghệ tế bào: Nhân giống vô tính trong ống nghiệm (vi
nhân giống) ở cây trồng, nuôi cấy tế bào và mô trong chọn giống cây trồng, nhân
bản vô tính ở động vật
0,5
6 Quan sát một nhóm tế bào của một loài đang nguyên phân, có tổng số NST là 1240
Trong đó số NST kép nhiều hơn số NST đơn là 200 Số NST ở kì đầu và kì giữa có tỉ
lệ 4: 5 Số NST còn lại ở kì sau
a/ Xác định số tế bào ở mỗi kì của quá trình nguyên phân
b/ Tính số lợng NST đơn đợc tạo ra từ nguyên liệu mà môi trờng nội bào đã
cung cấp cho nhóm tế bào trên thực hiện quá trình nguyên phân
Biết bộ NST của loài là 2n = 20 và nhóm tế bào trên nguyên phân 1 lần
2
a
1,5 Theo bài ra, số NST đơn là: (1240 – Lớp 9 200) : 2 = 520 (NST)
Số NST kép là: 1240 – Lớp 9 520 = 720 (NST)
Trong quá trình nguyên phân, ở kì trung gian, kì đầu và kì giữa NST ở trạng thái kép
Mặt khác , theo bài ra, NST kép trong các tế bào trên là ở kì đầu và kì giữa => Gọi
NST của các tế bào đang ở kì đầu là x và số NST của các tế bào đang ở kì giữa là y,
ta có: x/ y = 4/5
Mà x + y = 720 => (x + y)/ 9 = 720 / 9 = 80 => x= 80 4= 320 (NST);
y= 80 5= 400 (NST)
Số NST đơn là của các tế bào đang ở kì sau
=> Số tế bào ở kì đầu là: 320/ 20 = 16 (tế bào)
Số tế bào ở kì giữa là: 400/ 20 = 20 (tế bào)
Số tế bào ở kì sau là: 520/ 40 = 13 (tế bào)
0.25 0.25
0.25 0.25 0.25 0.25
b
0.5 Do nhóm tế bào nói trên chỉ nguyên phân 1 lần nên khi các tế bào thực hiện quá trình nguyên phân đó sẽ lấy từ môi trờng nội bào nguyên liệu để tạo ra số NST đúng
bằng số NST có trong các tế bào của nhóm => Số NST đợc tạo ra từ nguyên liệu mới
mà môi trờng nội bào đã cung cấp là: (16 + 20 + 13) 20 = 980 (NST) 0.5