Hồ Chí Minh *** Môn: Côn Trùng Đại Cương Đề tài: Cấu tạo các kiểu chân và chức năng của côn trùng Nhóm: 4 GVHD: Ths.Lê Cao Lượng... Giới thiệu chung• Chân là chi phụ điển hình của đốt ng
Trang 1Trường Đại học Nông Lâm
TP Hồ Chí Minh
***
Môn: Côn Trùng Đại Cương
Đề tài: Cấu tạo các kiểu chân và chức
năng của côn trùng
Nhóm: 4
GVHD: Ths.Lê Cao Lượng
Trang 3Nội dung chính:
• Giới thiệu chung
• Cấu tao của chân côn trùng
• Các kiểu chân và chức năng
Trang 4Giới thiệu chung
• Chân là chi phụ điển hình của đốt ngực củacôn trùng
• Cơ quan vận động chính của côn trùng
• Mang đặc điểm của nghành chân khớp
• Gắn vào những đốt ngực giữa mảnh bên vàmảnh bụng
• Gồm nhiều đốt gắn với nhau
Trang 6Cấu tạo chân côn trùng
• Gồm nhiều đốt Mỗi đốt gắn với nhau bởi cácchất màng
Trang 8• Đốt chậu (coxa) thường có hình chóp cụt ,
ngắn nằm trong ổ chậu(chỗ lõm bằng da mềm)
dễ dàng di chuyển về mọi phía
• Đốt chuyển: (trochanter) có kích thước ngắn,
hẹp, nhỏ như một khớp bản lề (cũng có 1 số
loài như chuồn chuồn, thành trùng và ấu trùng), đốt chuyển ngắn chia đôi nhưng thực chất là 1 đốt.đốt chuyển chuyển tự do
Trang 9• Đốt đùi :(femur) là đốt thứ 3 có kích thước lớn
hn các đốt khác luôn dài to và mạnh.nhất là kiểuchân nhảy như chân sau của dế mèn, châu chấuđốt đùi rất dài và mập
• Đốt ống: đốt chày (tibia) : mãnh dài nhưng ngắn
hơn đốt đùi mặt sau của ống thường có 2 hànggai cứng có khi còn có 1-2 cựa mọc ở mút dưới
có thể cử động được
Trang 10• Đốt bàn (tarsus) gồm nhiều các đốt nhỏ
(tarsomeres) ghép lại, thường 1-5 đốt nhỏ cửđộng được
• Đốt cuối bàn (móng, vuốt) thường có những
vuốt hay móng(claw), đệm giữa móng vật lồigiữ móng, đệm đốt cuối bàn chân đệm móngđốt bàn chân cuối mấu lồi cơ gấp đốt cuối bànchân.lòng đệm giữa móng là lớp da mềm
Đệm móng phủ đầy lông mịn
Trang 11Cấu tạo đốt bàn chân của cộn trùng
B1 Ở côn trùng bộ cánh thẳng( nhìn mặt bụng); B2 Ở
con đực loài Asilus crabroniformis; B3 Ở con đực loài
Rhagio notata; a.Đệm giữa móng; c móng; e là vật lồi
giữa móng; fp đệm đốt cuối bàn chân;ft.mấu lồi cơ gấp đốt cuối bàn chân; p đệm móng; t đốt bàn chân cuối.
Trang 12Các kiểu chân ở côn trùng
• Chân bò chân chạy
• Chân nhảy
• Chân đào bới.Chân bắt mồi
• Chân bơi lội
• chân lấy phấn- Chân chải phấn
• Chân kẹp leo
• chân giác bám (chân bám hút)
Trang 13Các kiểu chân ở côn trùng
Trang 15Chân bò
• Hay còn gọi là chân chạy
• Đây là loại chân phổ biến ở các loại côn trùng
• Chân này dài và phát triển đều nhau (như chângián, bọ chân chạy carabids)
Trang 16Chân nhảy
• kiểu chân mà phần nhiều chân ngực sau tiếnhóa thành
• Đốt đùi rất phát triển trở nên to và mập
• Đốt chày dài và mảnh hơn giúp cho côn trùngchạy nhanh (cào cào,dế,một số loài rầy )
Trang 18Chân đào bới:
• Điển hình là đôi chân trước của dế dũi và bọhung ăn phân
• Cặp chân thích hợp với cuộc sống trong đất
• Chân thường ngắn và thô
• Đốt chày chân trước phình to và phía mép đốtchày có nhiều răng cưa
Trang 20Chân bắt mồi
• Đôi chân trước của bọ ngựa (mantidae)
• Kiểu chân của lòai côn trùng chuyên săn bắtnhững động vật khác làm thức ăn
• Đốt (chậu) chân trước vươn dài ra
• Đốt đùi rất phát triển có rãnh lỏm ở mặt dưới
và hai hàng gai sắc nhọ ở hai bên rãnh
• Đốt ống cũng có 2 hàng gai có thể gấp lọt vàorãnh lỏm của đốt
Trang 22Chân bơi :
• Đây là kiểu chân của côn trùng sống dưới nước
• Dùng chân để bơi như niềng niễng
• Đốt ống và bàn chân của đôi chân sau thườngdài, dẹp
• Hai bên mép có 2 hàng lông dài có tác dụng
như mái chèo
Trang 24Chân lấy phấn(chân sau ) chân chải phấn(chân trước)
• Là kiểu chân đặc trưng thường thấy ở những
loài ong như ong mật ,ong bầu
• Đốt chày chân sau phình to, phía ngoài lõm Đốt chày phình rộng về phía cuối hẹp và lõm
ở giữa xung quanh bờ có lông dài tạo thành giỏchứa phấn hoa
Trang 25• Đốt gốc của bàn chân phình to,dẹp mặt trong
có nhiều lông cứng xếp thành hàng ngang nhưbàn chải dùng để chải gom các phấn hoa dínhtrên lưng cơ thể ong
Trang 27Chân kẹp leo
• Loài chân đặc biệt thấy ở các loài chấy rận vàchi trước cà cuống
• Chân ngắn và bàn chân chỉ có một đốt , Đốtbàn cuối có móng phát triển, cuối đốt chày cómấu nhô lên
• Khi móng gập lại bị cài vào mấu đốt chày