Nuôi tôm và rừng ngập mặn: Bên nào nặng hơn? potx

rừng ngập mặn Đầu năm nay, báo cáo của Quỹ Công lý Môi trường EJF tại London chỉ rõ ra rằng, người phương Tây càng ưa thích tôm hùm, tình trạng môi trường các nước nghèo nhất trên thế g

Nuôi tôm và rừng ngập mặn: Bên nào

nặng hơn?

Dù là nướng, quay, nấu cà ri, rán, hầm hay xào lăn, tôm vẫn

là món ăn khoái khẩu của

nhiều người trên thế giới

Riêng ở Mỹ, tôm là món

đứng đầu tất cả các loại hải sản Nhưng cái giá phải trả

để có được đĩa tôm trên bàn

ăn không phải là nhỏ, các

nhà môi trường học cho biết

Được mùa tôm, mất mùa rừng ngập mặn

Đầu năm nay, báo cáo của

Quỹ Công lý Môi trường

(EJF) tại London chỉ rõ ra

rằng, người phương Tây càng

ưa thích tôm hùm, tình trạng môi trường các nước nghèo

nhất trên thế giới càng tồi tệ

đi Các trang trại nuôi tôm

đang phá vỡ nhiều khu rừng

ngập mặn, làm giảm các đàn

cá trong tự nhiên, gây ô nhiễm

và tăng nguy cơ dịch bệnh đối với các cộng đồng ven biển

Báo cáo còn tỏ ra hoài nghi về tính bền vững của ngành nuôi tôm ở Thái Lan, Indonesia,

Việt Nam, Philippines,

Bangladesh và nhiều quốc gia đang phát triển khác Steve

Trent, Giám đốc EJF, nói:

"Bản báo cáo của chúng tôi đã chỉ ra một loạt các tác động có

hại cho môi trường, phát sinh

từ tư tưởng muốn làm giàu

nhanh chóng của nông dân

nuôi tôm"

Những tác hại mà bản báo cáo

đề cập bao gồm phá hủy rừng ngập mặn ven biển; đe dọa

sức khỏe con người và thiên nhiên do kháng sinh, thuốc trừ sâu và nhiều chất hóa học

khác; nước thải làm ô nhiễm biển; các đàn cá hoang biến

mất do mất môi trường sống

và vì nhu cầu làm thức ăn cho tôm Trent nói thêm: "Đã đến

lúc ngành thủy sản và chính phủ bắt tay vào chấm dứt hiện tượng lạm dụng này"

Giá trị của ngành nuôi tôm

toàn cầu ở vào khoảng 60 tỷ đôla Năm 2001, tôm chính

thức qua mặt cá ngừ đóng hộp

để trở thành hải sản được yêu thích nhất ở Mỹ Nhật Bản là nước tiêu thụ nhiều tôm nhất trên thế giới, nếu tính bình

quân đầu người Khoảng 99% tôm nuôi có nguồn gốc từ các nước đang phát triển ở vùng nhiệt đới như Đông Nam Á

Hiện nay, các nước này đang

có khoảng 110.000 trang trại nuôi tôm nước ấm, với diện tích khoảng 1,3 triệu hecta

Phần lớn các trang trại nuôi

tôm đều nằm tại rừng ngập

mặn ven biển, một số khu

rừng đang bị đe dọa nghiêm trọng bậc nhất trên thế giới

Trên phạm vi toàn cầu, hơn

1/3 diện tích rừng ngập mặn

đã biến mất trong vòng 20

năm qua Trong số đó, 38% là

do sự phát triển của các trang trại nuôi tôm

"Lá chắn" rừng ngập mặn

Bên cạnh việc cung cấp đa

dạng sinh học các loài động

vật, thực vật, rừng ngập mặn còn có nhiều chức năng quan trọng: chống xói mòn bờ biển, chắn bão nhiệt đới, điều hòa

độ mặn của đất, làm nơi trú

ngụ và sinh sản cho nhiều loài

cá, tôm, cua Chúng ta có thể hình dung được điều gì sẽ xảy

ra khi rừng ngập mặn bị phá hủy

Sự phát triển của các trang trại nuôi tôm còn gây tổn hại đến các môi trường sống ven biển khác, chẳng hạn như đầm

nước ngập mặn, đầm lầy nước ngọt v.v Báo cáo của EJF

cho biết, chất thải từ các trang trại nuôi tôm đã làm chết các rạn san hô và thảm cỏ biển

Chỉ riêng ở Thái Lan, mỗi

năm các trang trại nuôi tôm

thải ra 1,3 tỷ m3 chất rác bẩn

Trong khi đó, để tối đa hóa lợi nhuận và chống lại dịch bệnh,

người nuôi tôm còn sử dụng

rất nhiều loại kháng sinh,

thuốc chống nhiễm khuẩn,

phân bón, thuốc trừ sâu v.v Annabelle Aish, nhà nghiên

cứu thủy sinh thuộc EJF, cho biết: "Phân bón có thể gây nên hiện tượng quá giàu chất dinh dưỡng khiến thực vật thủy

sinh sinh sản mạnh, làm giảm mức ôxy trong nước, trong khi thuốc trừ sâu lại đầu độc sinh vật, dẫn tới hiện tượng tích

lũy sinh học trong chuỗi thức

ăn Thuốc kháng sinh, thường được dùng không đúng cách

và quá liều vì sợ bệnh tật, làm ảnh hưởng đến các hoạt động

vi khuẩn tự nhiên, tạo điều

kiện cho các mầm bệnh kháng thuốc phát triển Các tác động này càng trở nên nghiêm trọng hơn khi mất đi rừng ngập mặn

và đầm lầy, vốn có chức năng lọc ô nhiễm"

Riêng đối với thuốc kháng

sinh oxytetracycline được sử dụng khá phổ biến, các nhà

nghiên cứu cho biết khoảng

95% không phát huy tác dụng với tôm mà lọt ra ngoài môi

trường Theo báo cáo của Hội

Vi sinh học Mỹ năm 1995, sử dụng kháng sinh trong nuôi

trồng thủy sản là nguyên nhân hàng đầu gây nên hiện tượng tiến hóa vi khuẩn kháng thuốc

ở người Theo một cuộc

nghiên cứu mới đây ở Thái

Lan, 77% vi khuẩn ở trang trại nuôi tôm có khả năng kháng ít nhất là một loại kháng sinh

Báo cáo của EJF còn nhấn

mạnh rằng, nhu cầu tôm nước

ấm ngày càng tăng ở phương Tây đã dẫn tới phong cách

nuôi trồng thủy sản "chặt và

đốt", bởi vì hệ thống ao hồ lớn

tự đào sẽ bị bỏ hoang sau 5 - 6 năm vì lý do bệnh tật và chất lượng nước xuống cấp Chỉ

riêng ở vùng thượng Vịnh

Thái Lan, 40.000 hecta trang trại đã bị bỏ hoang trong năm

2000, với 90% người nuôi tôm

bỏ nghề

EJF cho biết, thay cho các hệ thống thâm canh, nông dân

nên áp dụng các phương pháp nuôi tôm bền vững hơn, chẳng hạn như đa canh "Đa canh" là

phương pháp canh tác truyền thống ở châu Á, nuôi trồng một số loài cùng nhau trên

một diện tích nước, giúp hạn chế nguy cơ dịch bệnh và đối phó với điều kiện thị trường thay đổi Bên cạnh đó, nên

xây dựng mô hình "trang trại hữu cơ" - chủ trang trại phải cam kết sử dụng các loại hợp chất không độc hại, thay cho thuốc trừ sâu, phân bón hóa học và kháng sinh, đồng thời giảm thức ăn làm từ cá"