TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ VINSCHOOL HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ MINH HỌA
NĂM HỌC 2025 - 2026 Môn Ngữ văn - Lớp 6
Trang 22 VIẾT ĐOẠN KẾT NỐI VỚI ĐỌC
Câu 5 (4.0 điểm): Em hãy nhận xét một đặc điểm tính cách của nhân vật anh chàng tiều phu trong truyện Ba lưỡi rìu Trích dẫn hai bằng chứng từ
văn bản để minh hoạ cho câu trả lời Trình bày câu trả lời bằng một đoạn văn
Hình thức
đoạn văn
Da1 Da2
Yêu cầu:
- Trình bày đúng hình thức đoạn văn: không xuống dòng giữa các câu, lùi đầu dòng
- Thực hiện đúng viết hoa đầu đoạn và đầu mỗi câu Lưu ý:
- Nếu HS không viết hoa tất cả các câu hoặc xuống dòng tùy tiện 1 lần: 0 điểm
- Nếu HS thực hiện đủ các yêu cầu trên nhưng không lùi đầu đoạn: không trừ điểm, tính đủ 1 điểm
- Tính cách: HS chỉ ra 01 đặc điểm tính cách của anh chàng tiều phu
Gợi ý: Anh chàng tiều phu là một người thật thà, trung thực và không hề tham lam của cải, vật chất
+ Khi ông cụ (Bụt) giơ chiếc rìu bằng bạc lên và hỏi đó có phải là của anh không, dù đang rất nghèo khổ và tuyệt vọng, anh tiều phu vẫn lắc đầu:
"- Không phải lưỡi rìu của cháu cụ ạ, lưỡi rìu của cháu bằng sắt cơ
+ Khi ông cụ tiếp tục đưa lên một chiếc rìu bằng vàng sáng chói, anh tiều phu lại một lần nữa từ chối:
- Không phải là lưỡi rìu của con cụ ạ
+ Khi ông cụ đưa lưỡi rìu bằng sắt lên lần thứ ba:
“Thấy đúng là lưỡi rìu của mình rồi, anh chàng tiều phu reo lên sung sướng:
2 điểm
Trang 3- Vâng cụ, đây đúng là lưỡi rìu của con, con cảm ơn cụ đã tìm hộ con lưỡi rìu để con có cái đốn củi kiếm sống qua ngày.”
Chi tiết này cho thấy anh chỉ vui mừng và nhận lại đúng vật của mình, chứ không hề so sánh hay tơ tưởng đến những chiếc rìu quý giá bằng vàng và bạc mà anh vừa từ chối
+ Hay câu nói của Bụt: “- Con quả là người thật thà và trung thực, không hề ham tiền bạc và lợi lộc”
Lưu ý:
HS có thể đưa ra trích dẫn trực tiếp hoặc gián tiếp
HS đưa ra đủ 2 bằng chứng, có các từ nối hoặc dấu câu phân tích 2 bằng chứng: 2 điểm
HS đưa ra 1 bằng chứng: 1 điểm Trường hợp khác: 0 điểm
Nếu HS không thực hiện đúng bất cứ yêu cầu nào trong từng tiêu chí: 0 điểm cho tiêu chí đó
Trang 4Câu 6 (4.0 điểm) Sau khi đọc xong câu chuyện “Ba lưỡi rìu”, con rút ra được bài học gì cho bản thân? Trích dẫn một bằng chứng từ câu chuyện và
lí giải để minh hoạ cho câu trả lời Trình bày câu trả lời bằng một đoạn văn
Hình thức
đoạn văn
Da1 Da2
Yêu cầu:
- Trình bày đúng hình thức đoạn văn: không xuống dòng giữa các câu, lùi đầu dòng
- Thực hiện đúng viết hoa đầu đoạn và đầu mỗi Lưu ý:
- Nếu HS không viết hoa tất cả các câu hoặc xuống dòng tùy tiện 1 lần: 0 điểm
- Nếu HS thực hiện đủ các yêu cầu trên nhưng không lùi đầu đoạn: không trừ điểm, tính đủ 1 điểm
Gợi ý: Chúng ta phải luôn sống trung thực, thật thà, không được tham lam, dối trá hoặc ham muốn những thứ
không thuộc về mình Sự trung thực là đức tính quý giá nhất của con người
Lưu ý:
- Bài học rút ra phải phù hợp, liên quan đến nội dung câu chuyện: 1 điểm
- Nếu bài học rút ra của HS không phù hợp với nội dung truyện: 0 điểm
Ví dụ với bài học Chúng ta phải luôn sống trung thực, thật thà, HS có thể trích dẫn bằng chứng và lí giải như
sau:
Sau khi đọc xong câu chuyện “Ba lưỡi rìu” con rút ra được bài học là chúng ta Chúng ta phải luôn sống
2 điểm
Trang 5trung thực, thật thà Bằng chứng trong tác phẩm cho thấy điều này là: Lần thứ nhất, khi ông cụ giơ chiếc rìu
bằng bạc lên và hỏi đó có phải là của anh không, dù đang rất nghèo khổ và tuyệt vọng, anh tiều phu vẫn lắc
đầu:" Không phải lưỡi rìu của cháu cụ ạ, lưỡi rìu của cháu bằng sắt cơ” Và lần thứ hai, khi ông cụ tiếp tục đưa lên một chiếc rìu bằng vàng sáng chói, anh tiều phu lại một lần nữa từ chối: “Không phải là lưỡi rìu của con cụ ạ” Tất cả những điều này cho thấy dù đang ở trong hoàn cảnh rất nghèo khổ, tuyệt vọng vì mất đi cái
"cần câu cơm" duy nhất Chiếc rìu vàng "sáng chói" vô cùng quý giá, có thể thay đổi cả cuộc đời anh Thế nhưng anh vẫn không hề lay động mà chọn nói sự thật Anh kiên quyết từ chối thứ không phải của mình Lưu ý:
- - HS có thể đưa ra trích dẫn trực tiếp hoặc gián tiếp
- - HS đưa ra đủ 2 bằng chứng, có các từ nối hoặc dấu câu phân tích 2 bằng chứng: 2 điểm
- - HS đưa ra 1 bằng chứng: 1 điểm
- Trường hợp khác: 0 điểm
Trang 6Nếu HS không thực hiện đúng bất cứ yêu cầu nào trong từng tiêu chí: 0 điểm cho tiêu chí đó
Câu 11 (4.0 điểm): Qua văn bản “Buổi đầu tiên học trường Yên Phụ”, con có nhận xét gì về nhân vật người cha? Trích dẫn hai bằng chứng trong câu chuyện để minh hoạ cho câu trả lời Trình bày câu trả lời bằng một đoạn văn
Hình thức
đoạn văn
Da1 Da2
Yêu cầu:
- Trình bày đúng hình thức đoạn văn: không xuống dòng giữa các câu, lùi đầu dòng
- Thực hiện đúng viết hoa đầu đoạn và đầu mỗi câu Lưu ý:
- Nếu HS không viết hoa tất cả các câu hoặc xuống dòng tùy tiện 1 lần: 0 điểm
- Nếu HS thực hiện đủ các yêu cầu trên nhưng không lùi đầu đoạn: không trừ điểm, tính đủ 1 điểm
- Tính cách: HS chỉ ra 01 đặc điểm tính cách của người cha
Gợi ý: Người cha là một người rất mực yêu thương con và vô cùng chu đáo, cẩn thận, coi trọng việc
học hành của con cái
Lưu ý:
- Nếu HS diễn đạt khác nhưng đảm bảo hợp lí với truyện: 1 điểm Nếu nhận xét của HS không phù hợp với nội dung truyện: 0 điểm
2 điểm
Trang 7- Dạy học cho con từ sớm:
"vì cha tôi dạy tôi chữ Nho rồi chữ Quốc ngữ chung với vài đứa em họ tôi " (Điều này cho thấy ông quan tâm đến việc học của con ngay từ khi con còn nhỏ, trước cả khi đến trường.)
- Tìm thầy dạy thêm cho con:
"cha tôi nhờ một thầy kí có bằng Tiểu học Pháp Việt dạy vần Tây cho tôi." (Ông không chỉ tự dạy mà còn chủ động tìm thầy để con được học thêm (tiếng Pháp), cho thấy sự đầu tư và coi trọng việc học.)
- Xin học cho con:
"Đầu năm Canh Thân (1920), cha tôi xin cho tôi được vào học lớp dự bị Trường Yên Phụ." (Ông chủ động
lo liệu việc nhập học cho con.)
- Chuẩn bị đồ dùng học tập kỹ lưỡng, trang trọng:
"Cha tôi dậy sớm, sắp xếp bút mực, thước kẻ, sách vở vào cái cặp da nhỏ (một xa xỉ phẩm thời đó) " (Ông dậy sớm để tự tay chuẩn bị, sắm cả "xa xỉ phẩm" là cái cặp da, cho thấy sự chu đáo và trang trọng ông dành cho việc học của con.)
- Đưa con đến trường với thái độ nghiêm túc:
" rồi khăn áo chỉnh tề, thuê một chiếc xe kéo bánh sắt (chưa có bánh cao su) để đưa tôi tới trường " (Cả cha và con đều "khăn áo chỉnh tề", ông cẩn thận thuê xe đưa đi, thể hiện sự coi trọng ngày đầu tiên con đi học.)
- Gửi gắm con cho thầy giáo:
" dắt tôi lại chào thầy Hà Ngọc Chử, gởi gắm tôi với thầy." (Hành động này thể hiện sự cẩn thận và mong muốn con được thầy quan tâm, dạy dỗ.)
- Dành trọn thời gian đưa đón con trong ngày đầu tiên:
"Hôm đó, cả sáng lẫn chiều, cha tôi đưa tôi tới trường, rồi đợi tan học lại đưa tôi về." (Đây là bằng chứng rõ rệt nhất của sự yêu thương, lo lắng và đồng hành cùng con trong một sự kiện quan trọng.)
1 điểm
Trang 8- Tìm bạn đi học cùng con cho những ngày sau:
"Nhưng chỉ ngày hôm sau, cha tôi kiếm được một bạn học cùng lớp với tôi và nhờ em đó hễ đi học thì rẽ
vào nhà tôi, đón tôi cùng đi." (Ông không chỉ lo ngày đầu tiên mà còn lo cho sự an toàn, thuận tiện của con trong suốt thời gian sau đó Ông tìm giải pháp rất chu đáo để con có bạn đồng hành.)
- Nếu HS không đạt được các trường hợp trên: 0 điểm Nếu HS không thực hiện đúng bất cứ yêu cầu nào trong từng tiêu chí: 0 điểm cho tiêu chí đó
Trang 9● Kể lại được các sự việc chính một cách trọn vẹn, sắp xếp theo trình tự hợp lý
● Sáng tạo thêm được các chi tiết phù hợp
● Bổ sung được các yếu tố miêu tả, biểu cảm
Lưu ý:
Hiểu sâu sắc và thực hiện xuất sắc các yêu cầu của thể loại Bài viết thể hiện thông điệp rõ ràng, mạch lạc, sáng tạo.
Hiểu và thực hiện tốt yêu cầu của thể loại Bài viết có thông điệp rõ ràng, nhưng có thể còn thiếu sự sáng tạo hoặc chưa có chiều sâu.
Hiểu cơ bản và thực hiện được một số yêu cầu của thể loại nhưng còn thiếu các yêu cầu khác Bài viết có thông điệp nhưng không mạch lạc hoặc
không đầy đủ.
Hiểu ít và thực hiện không đầy đủ nhiều yêu cầu của thể loại Thông điệp trong bài viết
mơ hồ, thiếu liên kết.
Không hiểu hoặc không thực hiện được yêu cầu của thể loại Không có thông điệp rõ ràng hoặc không liên quan.
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
Với mỗi yếu tố trong phần nội dung và thông điệp, HS cần phát triển được các ý này thông qua việc kế lại các sự việc một cách mạch lạc, chi tiết
- Giới thiệu được rõ ràng về nhân vật đóng vai và câu chuyện
- Đưa ra được các chi tiết miêu tả quang cảnh phù hợp
Trang 10- Đưa ra được các chi tiết miêu tả cảm xúc phù hợp
- Sáng tạo các yếu tố phù hợp với cốt truyện
Gợi ý:
- Một số cách sáng tạo trong việc kể chuyện cổ tích:
+ Thay đổi trình tự kể: nhân vật từ hiện tại nhớ về quá khứ
+ Thêm bài học từ câu chuyện, + Thêm các chi tiết phù hợp với truyện: thử thách cho nhân vật,
Sử dụng bằng chứng và ý tưởng một cách xuất sắc
để phát triển sâu sắc nội dung và thông điệp Trích dẫn chính xác, diễn giải, phân tích rõ ràng, và sắp xếp logic trong
bài.
Sử dụng tốt bằng chứng và
ý tưởng để hỗ trợ nội dung và thông điệp
Trích dẫn đúng
và diễn đạt mạch lạc.
Sử dụng một cách cơ bản bằng chứng và ý tưởng, nhưng thiếu sự phát triển sâu sắc Trích dẫn và diễn đạt không hoàn toàn chính xác hoặc không rõ ràng.
Sử dụng hạn chế bằng chứng và ý tưởng Thiếu sự liên kết và phát triển giữa các bằng chứng và ý tưởng này Việc trích dẫn và diễn đạt yếu.
Không sử dụng hoặc
sử dụng sai lệch bằng chứng và ý tưởng, không có sự phát triển nội dung và thông điệp.
Trang 11Cấu trúc
và phong
cách
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
- Xây dựng được cấu trúc logic, rõ ràng, tương ứng với yêu cầu của bài văn Gợi ý cấu trúc gồm :
✔ Mở bài: giới thiệu nhân vật và ấn tượng chung về nhân vật
✔ Thân bài: Phân tích các đặc điểm của nhân vật, nghệ thuật xây dựng nhân vật và ý nghĩa của nhân vật
✔ Kết bài: Khái quát được đặc điểm của nhân vật phù hợp với mở bài, thân bài.
Mở bài:
● Đóng vai nhân vật để tự giới thiệu sơ lược về mình và câu chuyện
● Sử dụng ngôi kể thứ nhất Thân bài:
● Kể lại được các sự việc chính một cách trọn vẹn, sắp xếp theo trình tự hợp lý (
● Sáng tạo thêm được các chi tiết phù hợp
● Bổ sung được các yếu tố miêu tả, biểu cảm Kết bài:
- Kết thúc và nêu ý nghĩa của câu chuyện
- Giữa các đoạn trong bài cần có sự liên kết, mạch lạc, thể hiện qua sự thống nhất của hệ thống ý và sử dụng có mục đích, phù hợp các phương tiện ngôn ngữ để nối ý.
- Văn phong:
✔ Sử dụng ngôn ngữ viết, không phải ngôn ngữ nói.
✔ Sử dụng ngôn ngữ trang trọng hoặc gần gũi phù hợp với nhân vật nhưng cần đảm bảo tính lịch sự, trong sáng khi hành văn.
✔ Sử dụng được các biện pháp nghệ thuật hoặc các yếu tố phụ trợ (biểu cảm, tự sự, thuyết minh, miêu tả) để tăng tính hiệu quả trong cách tự sự của bài văn
Trang 12Cấu trúc bài viết chặt chẽ, logic, phù hợp với thể loại Văn phong rõ ràng, phong phú, phù hợp với mục đích và đối tượng.
Cấu trúc bài viết tốt, có tổ chức
Văn phong khá, phù hợp với yêu cầu cơ bản của thể loại.
Cấu trúc cơ bản, thiếu chặt chẽ Văn phong đơn giản, chưa thật sự phù hợp với yêu cầu thể loại.
Cấu trúc yếu, thiếu logic
Văn phong nghèo nàn, không phù hợp với thể loại.
Không có cấu trúc
rõ ràng Văn phong lạc hậu hoặc không phù
hợp với bất kỳ yêu cầu nào của thể loại.
Trình
bày và
diễn đạt
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
- Viết đúng qui tắc chính tả đối với tất cả các từ.
- Trình bày đúng yêu cầu với chữ viết hoa, đầu dòng, dấu câu.
- Cấu trúc các câu theo đúng yêu cầu ngữ pháp, không gây hiểu nhầm về ý nghĩa, cũng như khó khăn trong quá trình tiếp cận nội dung.
- Sử dụng đúng các từ, giúp hiểu nội dung bài viết 1 cách hoàn thiện.
- Thể hiện vốn từ phong phú khi cùng diễn đạt một nội dung, không có hiện tượng lặp từ hay nhàm chán.
Có thể định lượng :
- Chuyên nghiệp : Không có bất cứ lỗi sai nào
- Khá chính xác (mức 3) : có từ 1 đến 4 lỗi sai thuộc các nội dung trên
- Lỗi nhỏ (mức 2) : có từ 5 – 8 lỗi sai thuộc các nội dung trên Nhiều lỗi (mức 1) : trên 8 lỗi thuộc các nội dung trên
Trình bày chuyên nghiệp, không lỗi ngữ pháp hay chính tả Sử dụng từ ngữ chính xác, phong phú, làm
rõ nội dung bài viết.
Trình bày gọn gàng, ít lỗi ngữ pháp và chính tả Sử dụng từ ngữ khá chính xác, phù hợp với nội dung.
Trình bày cơ bản, có lỗi ngữ pháp và chính tả nhỏ
Sử dụng từ ngữ đơn giản, thiếu sự chính xác.
Trình bày thiếu chú ý, lỗi ngữ pháp và chính tả nhiều Sử dụng từ ngữ không chính xác, làm mất
ý nghĩa nội dung.
Trình bày lộn xộn, lỗi ngữ pháp và chính tả nghiêm trọng Sử dụng từ ngữ không phù hợp, không thể
Trang 13hiểu được nội dung.
Trang 14
Câu 13 (20 điểm) Viết bài văn tả một cảnh sinh hoạt đã để lại cho em ấn tượng sâu sắc
Nội dung
và thông
điệp
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
- Tả bao quát khung cảnh và ấn tượng chung (không gian, thời gian, hoạt động chính): 2 điểm
- Tả các hoạt động cụ thể của những người tham gia (4 điểm)
2 hoạt động của người tham gia cảnh
- Thể hiện được cảm xúc đối với cảnh sinh hoạt này (2 điểm)
Hiểu sâu sắc và thực hiện xuất sắc các yêu cầu của thể loại Bài viết thể hiện thông điệp rõ ràng, mạch lạc, sáng tạo.
Hiểu và thực hiện tốt yêu cầu của thể loại Bài viết có thông điệp rõ ràng, nhưng có thể còn thiếu sự sáng tạo hoặc chưa có chiều sâu.
Hiểu cơ bản và thực hiện được một số yêu cầu của thể loại nhưng còn thiếu các yêu cầu khác Bài viết có thông điệp nhưng không mạch lạc hoặc
không đầy đủ.
Hiểu ít và thực hiện không đầy đủ nhiều yêu cầu của thể loại Thông điệp trong bài viết
mơ hồ, thiếu liên kết.
Không hiểu hoặc không thực hiện được yêu cầu của thể loại Không có thông điệp rõ ràng hoặc không liên quan.
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
Với mỗi yếu tố trong phần nội dung và thông điệp, HS cần phát triển được các ý này thông qua việc tả lại các hoạt động con người một cách mạch lạc, chi tiết
- Giới thiệu được rõ ràng cảnh sinh hoạt và ấn tượng chung về khung cảnh đó
- Tả bao quát quang cảnh sinh hoạt
- Tả chi tiết quang cảnh sinh hoạt
- Nêu cảm nhận, suy nghĩ về cảnh sinh hoạt
- Kết hợp giữa tả với các yếu tố kể, biểu cảm
Trang 15Sử dụng bằng chứng và ý tưởng một cách xuất sắc
để phát triển sâu sắc nội dung và thông điệp Trích dẫn chính xác, diễn giải, phân tích rõ ràng, và sắp xếp logic trong
bài.
Sử dụng tốt bằng chứng và
ý tưởng để hỗ trợ nội dung và thông điệp
Trích dẫn đúng
và diễn đạt mạch lạc.
Sử dụng một cách cơ bản bằng chứng và ý tưởng, nhưng thiếu sự phát triển sâu sắc Trích dẫn và diễn đạt không hoàn toàn chính xác hoặc không rõ ràng.
Sử dụng hạn chế bằng chứng và ý tưởng Thiếu sự liên kết và phát triển giữa các bằng chứng và ý tưởng này Việc trích dẫn và diễn đạt yếu.
Không sử dụng hoặc
sử dụng sai lệch bằng chứng và ý tưởng, không có sự phát triển nội dung và thông điệp.
Trang 16Cấu trúc
và phong
cách
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
- Xây dựng được cấu trúc logic, rõ ràng, tương ứng với yêu cầu của bài văn Gợi ý cấu trúc gồm :
✔ Mở bài: Giới thiệu cảnh sinh hoạt và ấn tượng chung về cảnh sinh hoạt đó.
✔ Thân bài: Tả bao quát và tả chi tiết cảnh sinh hoạt.
✔ Kết bài: Nêu được cảm xúc, suy nghĩ về khung cảnh sinh hoạt phù hợp với mở bài, thân bài.
- Giữa các đoạn trong bài cần có sự liên kết, mạch lạc, thể hiện qua sự thống nhất của hệ thống ý và sử dụng có mục đích, phù hợp các phương tiện ngôn ngữ để nối ý.
- Văn phong:
✔ Sử dụng ngôn ngữ viết, không phải ngôn ngữ nói.
✔ Sử dụng ngôn ngữ trang trọng hoặc gần gũi phù hợp với nhân vật nhưng cần đảm bảo tính lịch sự, trong sáng khi hành văn.
✔ Sử dụng được các biện pháp nghệ thuật hoặc các yếu tố phụ trợ (biểu cảm, tự sự, thuyết minh, miêu tả) để tăng tính hiệu quả trong cách tự sự của bài văn
Cấu trúc bài viết chặt chẽ, logic, phù hợp với thể loại Văn phong rõ ràng, phong phú, phù hợp với mục đích và đối tượng.
Cấu trúc bài viết tốt, có tổ chức
Văn phong khá, phù hợp với yêu cầu cơ bản của thể loại.
Cấu trúc cơ bản, thiếu chặt chẽ Văn phong đơn giản, chưa thật sự phù hợp với yêu cầu thể loại.
Cấu trúc yếu, thiếu logic
Văn phong nghèo nàn, không phù hợp với thể loại.
Không có cấu trúc
rõ ràng Văn phong lạc hậu hoặc không phù
hợp với bất kỳ yêu cầu nào của thể loại.
Trình
bày và
diễn đạt
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
- Viết đúng qui tắc chính tả đối với tất cả các từ.
- Trình bày đúng yêu cầu với chữ viết hoa, đầu dòng, dấu câu.
Trang 17- Cấu trúc các câu theo đúng yêu cầu ngữ pháp, không gây hiểu nhầm về ý nghĩa, cũng như khó khăn trong quá trình tiếp cận nội dung.
- Sử dụng đúng các từ, giúp hiểu nội dung bài viết 1 cách hoàn thiện.
- Thể hiện vốn từ phong phú khi cùng diễn đạt một nội dung, không có hiện tượng lặp từ hay nhàm chán.
Có thể định lượng :
- Chuyên nghiệp : Không có bất cứ lỗi sai nào
- Khá chính xác (mức 3) : có từ 1 đến 4 lỗi sai thuộc các nội dung trên
- Lỗi nhỏ (mức 2) : có từ 5 – 8 lỗi sai thuộc các nội dung trên Nhiều lỗi (mức 1) : trên 8 lỗi thuộc các nội dung trên
Trình bày chuyên nghiệp, không lỗi ngữ pháp hay chính tả Sử dụng từ ngữ chính xác, phong phú, làm
rõ nội dung bài viết.
Trình bày gọn gàng, ít lỗi ngữ pháp và chính tả Sử dụng từ ngữ khá chính xác, phù hợp với nội dung.
Trình bày cơ bản, có lỗi ngữ pháp và chính tả nhỏ
Sử dụng từ ngữ đơn giản, thiếu sự chính xác.
Trình bày thiếu chú ý, lỗi ngữ pháp và chính tả nhiều Sử dụng từ ngữ không chính xác, làm mất
ý nghĩa nội dung.
Trình bày lộn xộn, lỗi ngữ pháp và chính tả nghiêm trọng Sử dụng từ ngữ không phù hợp, không thể hiểu được nội dung.
Trang 18
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ VINSCHOOL HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ MINH HỌA
NĂM HỌC 2025 - 2026 Môn Ngữ văn - Lớp 6
Trang 192 VIẾT ĐOẠN KẾT NỐI VỚI ĐỌC
Câu 5 (4.0 điểm): Qua câu chuyện “Hà rầm hà rạc”, con hãy rút ra một đặc điểm tính cách của nhân vật người em Trích dẫn hai bằng chứng trong
câu chuyện để minh hoạ cho câu trả lời Trình bày câu trả lời bằng một đoạn văn
Hình thức
đoạn văn
Da1 Da2
Yêu cầu:
- Trình bày đúng hình thức đoạn văn: không xuống dòng giữa các câu, lùi đầu dòng
- Thực hiện đúng viết hoa đầu đoạn và đầu mỗi câu Lưu ý:
- Nếu HS không viết hoa tất cả các câu hoặc xuống dòng tùy tiện 1 lần: 0 điểm
- Nếu HS thực hiện đủ các yêu cầu trên nhưng không lùi đầu đoạn: không trừ điểm, tính đủ 1 điểm
- Tính cách: HS chỉ ra 01 đặc điểm tính cách của người em
Gợi ý: Người em là một người thật thà, tốt bụng và chăm chỉ
Lưu ý:
- Nếu HS diễn đạt khác nhưng đảm bảo hợp lí với truyện: 1 điểm
- Nếu nhận xét của HS không phù hợp với nội dung truyện: 0 điểm
+ Thật thà: Người em vui vẻ kể lại câu chuyện và cho anh mượn rựa để lên rừng
+ Tốt bụng: Ngây thơ tưởng là anh thương thật nên không nghi ngờ gì cả, ký ngay vào giấy + Chăm chỉ: Người em ngày ngày chăm chỉ vác rựa vào rừng chặt củi làm kiếm sống
Lưu ý:
HS có thể đưa ra trích dẫn trực tiếp hoặc gián tiếp
HS đưa ra đủ 2 bằng chứng, có các từ nối hoặc dấu câu phân tích 2 bằng chứng: 2 điểm
HS đưa ra 1 bằng chứng: 1 điểm Trường hợp khác: 0 điểm
2 điểm
Trang 20Câu 6 (4.0 điểm) Sau khi đọc xong câu chuyện “Hà rầm hà rạc”, con rút ra được bài học gì cho bản thân? Trích dẫn một bằng chứng từ câu chuyện
và lí giải để minh hoạ cho câu trả lời Trình bày câu trả lời bằng một đoạn văn
Yêu cầu:
- Trình bày đúng hình thức đoạn văn: không xuống dòng giữa các câu, lùi đầu dòng
- Thực hiện đúng viết hoa đầu đoạn và đầu mỗi Lưu ý:
- Nếu HS không viết hoa tất cả các câu hoặc xuống dòng tùy tiện 1 lần: 0 điểm
- Nếu HS thực hiện đủ các yêu cầu trên nhưng không lùi đầu đoạn: không trừ điểm, tính đủ 1 điểm
- Bài học rút ra phải phù hợp, liên quan đến nội dung câu chuyện: 1 điểm
- Nếu bài học rút ra của HS không phù hợp với nội dung truyện: 0 điểm
Ví dụ với bài học Chúng ta sống chăm chỉ, cần cù sẽ mang lại thành công, HS có thể trích dẫn bằng chứng
và lí giải như sau:
Sau khi đọc xong câu chuyện “Hà rầm hà rạc”, con rút ra bài học rằng sự chăm chỉ, cần cù sẽ mang lại
thành công Người em trong truyện tuy bị anh lừa, chỉ nhận được cây rựa, nhưng vẫn chăm chỉ làm việc, vác rựa vào rừng chặt củi kiếm sống Nhờ sự kiên nhẫn và cần mẫn, cuối cùng em đã tìm được hố vàng
do bầy khỉ chôn, từ đó trở nên giàu có Bằng chứng này cho thấy, dù xuất phát điểm khó khăn hay bị người
khác hãm hại, nếu biết chịu khó, kiên trì và chăm chỉ, con người sẽ gặt hái được kết quả tốt đẹp
2 điểm
Trang 21Lưu ý:
- - HS có thể đưa ra trích dẫn trực tiếp hoặc gián tiếp
- - HS đưa ra đủ 2 bằng chứng, có các từ nối hoặc dấu câu phân tích 2 bằng chứng: 2 điểm
- - HS đưa ra 1 bằng chứng: 1 điểm
- Trường hợp khác: 0 điểm Nếu HS không thực hiện đúng bất cứ yêu cầu nào trong từng tiêu chí: 0 điểm cho tiêu chí đó
Trang 22Câu 11 (4.0 điểm): Trong đoạn (2) tác giả đã nêu quan điểm Thạch Sanh thuộc kiểu nhân vật gì? Tìm 2 lí lẽ trong văn bản để chứng minh để minh hoạ
cho câu trả lời? Trình bày câu trả lời bằng một đoạn văn
Hình thức
đoạn văn
Da1 Da2
Yêu cầu:
- Trình bày đúng hình thức đoạn văn: không xuống dòng giữa các câu, lùi đầu dòng
- Thực hiện đúng viết hoa đầu đoạn và đầu mỗi câu Lưu ý:
- Nếu HS không viết hoa tất cả các câu hoặc xuống dòng tùy tiện 1 lần: 0 điểm
- Nếu HS thực hiện đủ các yêu cầu trên nhưng không lùi đầu đoạn: không trừ điểm, tính đủ 1 điểm
- Kiểu nhân vật của Thạch Sanh: nhân vật dũng sĩ
Gợi ý: Nhân vật Thạch Sanh thuộc kiểu nhân vật dũng sĩ quen thuộc xuất hiện trong truyện cổ tích thần kỳ
Lưu ý:
- Nếu HS diễn đạt khác nhưng đảm bảo hợp lí với truyện: 1 điểm
- Nếu nhận xét của HS không phù hợp với nội dung truyện: 0 điểm
-LL1: Thạch Sanh là nhân vật chính diện đẹp nhất, tiểu biểu và hoàn hảo nhất với nhiều chiến công, nhiều loại kẻ thù và nhiều tài năng phẩm chất cao đẹp
2 điểm
Trang 23-LL2: Chàng được thiên thần dạy võ nghệ và phép thuật để đối diện với những thử thách và đã lí giải cho chiến thắng của chàng ở những chặng tiếp theo của câu chuyện
- - HS có thể đưa ra trích dẫn trực tiếp hoặc gián tiếp
- - HS đưa ra đủ 2 bằng chứng, có các từ nối hoặc dấu câu phân tích 2 bằng chứng: 2 điểm
- - HS đưa ra 1 bằng chứng: 1 điểm
- Trường hợp khác: 0 điểm
- Nếu HS không đạt được các trường hợp trên: 0 điểm Nếu HS không thực hiện đúng bất cứ yêu cầu nào trong từng tiêu chí: 0 điểm cho tiêu chí đó
Trang 24● Kể lại được các sự việc chính một cách trọn vẹn, sắp xếp theo trình tự hợp lý
● Sáng tạo thêm được các chi tiết phù hợp
● Bổ sung được các yếu tố miêu tả, biểu cảm
Lưu ý:
Hiểu sâu sắc và thực hiện xuất sắc các yêu cầu của thể loại Bài viết thể hiện thông điệp rõ ràng, mạch lạc, sáng tạo.
Hiểu và thực hiện tốt yêu cầu của thể loại Bài viết có thông điệp rõ ràng, nhưng có thể còn thiếu sự sáng tạo hoặc chưa có chiều sâu.
Hiểu cơ bản và thực hiện được một số yêu cầu của thể loại nhưng còn thiếu các yêu cầu khác Bài viết có thông điệp nhưng không mạch lạc hoặc
không đầy đủ.
Hiểu ít và thực hiện không đầy đủ nhiều yêu cầu của thể loại Thông điệp trong bài viết
mơ hồ, thiếu liên kết.
Không hiểu hoặc không thực hiện được yêu cầu của thể loại Không có thông điệp rõ ràng hoặc không liên quan.
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
Với mỗi yếu tố trong phần nội dung và thông điệp, HS cần phát triển được các ý này thông qua việc kế lại các sự việc một cách mạch lạc, chi tiết
- Giới thiệu được rõ ràng về nhân vật đóng vai và câu chuyện
Trang 25- Đưa ra được các chi tiết miêu tả quang cảnh phù hợp
- Đưa ra được các chi tiết miêu tả cảm xúc phù hợp
- Sáng tạo các yếu tố phù hợp với cốt truyện
Gợi ý:
- Một số cách sáng tạo trong việc kể chuyện cổ tích:
+ Thay đổi trình tự kể: nhân vật từ hiện tại nhớ về quá khứ
+ Thêm bài học từ câu chuyện, + Thêm các chi tiết phù hợp với truyện: thử thách cho nhân vật,
Sử dụng bằng chứng và ý tưởng một cách xuất sắc
để phát triển sâu sắc nội dung và thông điệp Trích dẫn chính xác, diễn giải, phân tích rõ ràng, và sắp xếp logic trong
bài.
Sử dụng tốt bằng chứng và
ý tưởng để hỗ trợ nội dung và thông điệp
Trích dẫn đúng
và diễn đạt mạch lạc.
Sử dụng một cách cơ bản bằng chứng và ý tưởng, nhưng thiếu sự phát triển sâu sắc Trích dẫn và diễn đạt không hoàn toàn chính xác hoặc không rõ ràng.
Sử dụng hạn chế bằng chứng và ý tưởng Thiếu sự liên kết và phát triển giữa các bằng chứng và ý tưởng này Việc trích dẫn và diễn đạt yếu.
Không sử dụng hoặc
sử dụng sai lệch bằng chứng và ý tưởng, không có sự phát triển nội dung và thông điệp.
Trang 26Cấu trúc
và phong
cách
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
- Xây dựng được cấu trúc logic, rõ ràng, tương ứng với yêu cầu của bài văn Gợi ý cấu trúc gồm :
✔ Mở bài: giới thiệu nhân vật và ấn tượng chung về nhân vật
✔ Thân bài: Phân tích các đặc điểm của nhân vật, nghệ thuật xây dựng nhân vật và ý nghĩa của nhân vật
✔ Kết bài: Khái quát được đặc điểm của nhân vật phù hợp với mở bài, thân bài.
Mở bài:
● Đóng vai nhân vật để tự giới thiệu sơ lược về mình và câu chuyện
● Sử dụng ngôi kể thứ nhất Thân bài:
● Kể lại được các sự việc chính một cách trọn vẹn, sắp xếp theo trình tự hợp lý (
● Sáng tạo thêm được các chi tiết phù hợp
● Bổ sung được các yếu tố miêu tả, biểu cảm Kết bài:
- Kết thúc và nêu ý nghĩa của câu chuyện
- Giữa các đoạn trong bài cần có sự liên kết, mạch lạc, thể hiện qua sự thống nhất của hệ thống ý
và sử dụng có mục đích, phù hợp các phương tiện ngôn ngữ để nối ý.
- Văn phong:
✔ Sử dụng ngôn ngữ viết, không phải ngôn ngữ nói.
✔ Sử dụng ngôn ngữ trang trọng hoặc gần gũi phù hợp với nhân vật nhưng cần đảm bảo tính lịch sự, trong sáng khi hành văn.
✔ Sử dụng được các biện pháp nghệ thuật hoặc các yếu tố phụ trợ (biểu cảm, tự sự, thuyết minh, miêu tả) để tăng tính hiệu quả trong cách tự sự của bài văn
Trang 274 điểm 3 điểm 2 điểm 1 điểm 0 điểm
Cấu trúc bài viết chặt chẽ, logic, phù hợp với thể loại Văn phong rõ ràng, phong phú, phù hợp với mục đích và đối tượng.
Cấu trúc bài viết tốt, có tổ chức
Văn phong khá, phù hợp với yêu cầu cơ bản của thể loại.
Cấu trúc cơ bản, thiếu chặt chẽ Văn phong đơn giản, chưa thật sự phù hợp với yêu cầu thể loại.
Cấu trúc yếu, thiếu logic
Văn phong nghèo nàn, không phù hợp với thể loại.
Không có cấu trúc
rõ ràng Văn phong lạc hậu hoặc không phù
hợp với bất kỳ yêu cầu nào của thể loại.
Trình
bày và
diễn đạt
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
- Viết đúng qui tắc chính tả đối với tất cả các từ.
- Trình bày đúng yêu cầu với chữ viết hoa, đầu dòng, dấu câu.
- Cấu trúc các câu theo đúng yêu cầu ngữ pháp, không gây hiểu nhầm về ý nghĩa, cũng như khó khăn trong quá trình tiếp cận nội dung.
- Sử dụng đúng các từ, giúp hiểu nội dung bài viết 1 cách hoàn thiện.
- Thể hiện vốn từ phong phú khi cùng diễn đạt một nội dung, không có hiện tượng lặp từ hay nhàm chán.
Có thể định lượng :
- Chuyên nghiệp : Không có bất cứ lỗi sai nào
- Khá chính xác (mức 3) : có từ 1 đến 4 lỗi sai thuộc các nội dung trên
- Lỗi nhỏ (mức 2) : có từ 5 – 8 lỗi sai thuộc các nội dung trên Nhiều lỗi (mức 1) : trên 8 lỗi thuộc các nội dung trên
Trình bày chuyên nghiệp, không lỗi ngữ pháp hay chính tả Sử dụng từ ngữ chính xác, phong phú, làm
rõ nội dung bài viết.
Trình bày gọn gàng, ít lỗi ngữ pháp và chính tả Sử dụng từ ngữ khá chính xác, phù hợp với nội dung.
Trình bày cơ bản, có lỗi ngữ pháp và chính tả nhỏ
Sử dụng từ ngữ đơn giản, thiếu sự chính xác.
Trình bày thiếu chú ý, lỗi ngữ pháp và chính tả nhiều Sử dụng từ ngữ không chính xác, làm mất
ý nghĩa nội dung.
Trình bày lộn xộn, lỗi ngữ pháp và chính tả nghiêm trọng Sử dụng từ ngữ không phù
Trang 28hợp, không thể hiểu được nội dung.
Trang 29
Câu 13 (20 điểm) Viết bài văn tả một cảnh sinh hoạt đã để lại cho em ấn tượng sâu sắc
● Kể lại được các sự việc chính một cách trọn vẹn, sắp xếp theo trình tự hợp lý
● Sáng tạo thêm được các chi tiết phù hợp
● Bổ sung được các yếu tố miêu tả, biểu cảm
Hiểu sâu sắc và thực hiện xuất sắc các yêu cầu của thể loại Bài viết thể hiện thông điệp rõ ràng, mạch lạc, sáng tạo.
Hiểu và thực hiện tốt yêu cầu của thể loại Bài viết có thông điệp rõ ràng, nhưng có thể còn thiếu sự sáng tạo hoặc chưa có chiều sâu.
Hiểu cơ bản và thực hiện được một số yêu cầu của thể loại nhưng còn thiếu các yêu cầu khác Bài viết có thông điệp nhưng không mạch lạc hoặc
không đầy đủ.
Hiểu ít và thực hiện không đầy đủ nhiều yêu cầu của thể loại Thông điệp trong bài viết
mơ hồ, thiếu liên kết.
Không hiểu hoặc không thực hiện được yêu cầu của thể loại Không có thông điệp rõ ràng hoặc không liên quan.
Các yêu cầu của tiêu chí này bao gồm:
Với mỗi yếu tố trong phần nội dung và thông điệp, HS cần phát triển được các ý này thông qua việc tả lại các hoạt động con người một cách mạch lạc, chi tiết
- Giới thiệu được rõ ràng cảnh sinh hoạt và ấn tượng chung về khung cảnh đó
- Tả bao quát quang cảnh sinh hoạt
- Tả chi tiết quang cảnh sinh hoạt
- Nêu cảm nhận, suy nghĩ về cảnh sinh hoạt
- Kết hợp giữa tả với các yếu tố kể, biểu cảm