Kt 00033 NGHIÊN CỨU NĂNG SUẤT CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

Kt 00033 NGHIÊN CỨU NĂNG SUẤT CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM Kt 00033 NGHIÊN CỨU NĂNG SUẤT CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

Phát triển hoạt động tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng nhằm tăng cường khả năng hội nhập của Việt Nam với nền kinh tế thế giới

Thực trạng tổ chức quản lý hoạt động tiêu chuần, đo lường, chất lượng hiện nay

Hiện nay, cơ sở pháp lý về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng đã được xây dựng cơ bản và tiếp tục hoàn thiện để phù hợp với yêu cầu quản lý kinh tế - xã hội trong bối cảnh hội nhập kinh tế thế giới của nước ta Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật là khuôn khổ pháp lý trọng yếu định hướng phát triển tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng, nhằm nâng cao tính cạnh tranh của hàng hóa, dịch vụ và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Việc chỉnh sửa, bổ sung các chuẩn mực và quy định hướng tới sự đồng bộ, minh bạch và hiệu lực thực thi sẽ thúc đẩy quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng được cải thiện.

2006, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2007, Luật Đo lường

Năm 2011 và các nghị định, thông tư hướng dẫn là cơ sở pháp lý cho hoạt động tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng, đồng thời thể hiện sự đổi mới về tổ chức, nội dung và phương thức hoạt động trong quá trình xây dựng luật Quan điểm chỉ đạo được thể hiện nhằm bảo đảm quản lý thống nhất của Nhà nước, đồng thời tăng cường xã hội hóa và tính tự chủ của các tổ chức.

Phát triển các hoạt động về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả cho các tổ chức và cá nhân Đây là bước đảm bảo yêu cầu hội nhập, giúp các bên tiếp cận và phù hợp hơn với tập quán và thông lệ quốc tế Nhờ đó, hệ thống quản lý chất lượng được củng cố, tăng cường tính đồng bộ với chuẩn mực toàn cầu và mở rộng cơ hội tham gia thị trường quốc tế.

Hệ thông tổ chức tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng được thiết lập tù Trung ương đến địa phương, bao gổm:

Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, là cơ quan đầu mối quản lý tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng thống nhất trên toàn quốc; với một hệ thống tổ chức đồng bộ, đội ngũ công chức, viên chức và người lao động có kinh nghiệm cùng hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật mạnh, đáp ứng nhu cầu quản lý và triển khai các tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng một cách hiệu quả.

Mạng lưới các cơ quan quản lý và các đơn vị kỹ thuật hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng phục vụ cho các đối tượng chuyên ngành tại các bộ quản lý chuyên ngành như Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công Thương, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Xây dựng, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Bộ Quốc phòng đóng vai trò then chốt trong việc thiết lập, áp dụng và kiểm soát các tiêu chuẩn nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và an toàn cho xã hội Hệ thống này kết nối các cơ quan quản lý với các đơn vị kỹ thuật, chuẩn hóa quy trình đánh giá, đo lường, kiểm tra và chứng nhận, từ đó tạo nền tảng tin cậy cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế và an sinh xã hội.

Bộ Công an, Bộ Thông tin và Truyền thông và một sô' Bộ, ngành khác;

■ Các Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tại 63 tỉnh, thành phố trên cả nước, trực thuộc Sờ Khoa học và Công nghệ;

■ Các cơ quan, đơn vị chức năng thuộc các Sở chuyên ngành tại 63 tỉnh, thành phô' trên cả nước.

Hiện nay, nhiều tổ chức và doanh nghiệp đang thực hiện hoạt động tư vấn và cung cấp dịch vụ về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng Các cơ quan, tổ chức liên quan tham gia đẩy mạnh hoạt động tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng trên khắp cả nước Hệ thống ngành dọc về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng đã được hình thành từ Trung ương đến địa phương và cơ sở, tạo điều kiện cho sự phối hợp và đồng bộ hóa Đội ngũ tham gia công tác tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng lên tới hàng vạn người, chuyên trách hoặc kiêm nhiệm, đã đóng góp đáng kể vào thành tích của ngành trong thời gian qua.

Hệ thống Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) của Việt Nam gồm hơn 7.000 tiêu chuẩn, đề cập tới hầu hết các vấn đề và đối tượng thuộc hoạt động kinh tế - xã hội Song song, Hệ thống Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) gồm gần như toàn bộ các quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến sản phẩm, dịch vụ và hoạt động của thị trường trong nước.

400 QCVN đề cập đến các đối tượng là sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn, vệ sinh và ô nhiễm môi trường được các Bộ, cơ quan ngang Bộ ban hành làm cơ sở quan trọng cho quản lý, bảo đảm an toàn, vệ sinh, bảo vệ sức khỏe con người và bảo vệ môi trường; đồng thời góp phần nâng cao chất lượng, khả năng cạnh tranh và tăng cường xuất khẩu cho các doanh nghiệp Ngoài ra, ở cấp cơ sở, hàng vạn tiêu chuẩn cơ sở đã được công bố phục vụ nhu cầu sản xuất, kinh doanh của các tổ chức, cá nhân.

Hệ thống chuẩn đo lường quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, bao gồm 10 chuẩn đo thuộc các lĩnh vực đo khối lượng, độ dài, thời gian, nhiệt độ, áp suất, độ chính xác, công suất, năng lượng điện và tần số công nghiệp, dung tích và lưu lượng thể tích chất lỏng Đây là cơ sở kỹ thuật bảo đảm tính thống nhất và chính xác của các hoạt động đo lường trên phạm vi cả nước và hội nhập kinh tế quốc tế Một số chuẩn đạt độ chính xác khá cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế hiện tại và trong vài năm tới; hàng trăm chuẩn và phương tiện đo được nghiên cứu, sản xuất trong nước, phục vụ hoạt động đo lường, kiểm định, giúp tiết kiệm ngoại tệ cho Nhà nước Hàng năm, hàng chục ngàn phương tiện đo được kiểm định; hàng trăm phòng đo lường, thử nghiệm chất lượng sản phẩm được xây dựng với đầy đủ trang thiết bị phục vụ sản xuất - kinh doanh trong cả nước thuộc các lĩnh vực khác nhau.

Hoạt động đánh giá sự phù hợp ngày càng đi vào nề nếp, bao gồm công nhận, chứng nhận, giám định và thử nghiệm được thực hiện thường xuyên theo chuẩn mực quốc tế Hàng trăm phòng thử nghiệm, hiệu chuẩn, tổ chức giám định và tổ chức chứng nhận đã được công nhận phù hợp với chuẩn mực quốc tế, tạo nền tảng vững chắc cho công tác đánh giá sự phù hợp Hệ thống các phòng thử nghiệm của Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng và các cơ quan quản lý chuyên ngành có khả năng thử nghiệm nhiều chỉ tiêu chất lượng, vệ sinh an toàn, đáp ứng yêu cầu quản lý và bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.

Chúng tôi triển khai hoạt động phát triển tiêu chuẩn và đánh giá sự phù hợp cho 21 nhóm hàng hóa, bao gồm thực phẩm, cơ khí, điện - điện tử, cao su, nhựa, vải sợi, giây và xăng dầu, vật liệu xây dựng và công trình, thuốc chữa bệnh cho người, thuốc thú y, chất bảo quản và phòng trừ dịch hại, cây trồng và môi trường Hệ thống được trang bị thiết bị tin cậy, chính xác và nhiều thiết bị thế hệ mới, đạt trình độ quốc tế với hơn 600 phòng thử nghiệm được hiệu chuẩn và công nhận theo TCVN ISO 17025 ở cấp độ quốc gia; một số phòng thử nghiệm về điện - điện tử được ASEAN công nhận là phòng thí nghiệm của mạng lưới ASEAN Hoạt động chứng nhận hợp chuẩn, chứng nhận hợp quy, công bố hợp chuẩn và công bố hợp quy được triển khai theo quy định mới Hàng nghìn sản phẩm được chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy phù hợp với TCVN, QCVN.

Việc công nhận các phòng thử nghiệm, hiệu chuẩn, tổ chức chứng nhận và tổ chức giám định dựa trên các chuẩn mực quốc tế được triển khai trên phạm vi cả nước nhằm nâng cao độ tin cậy của kết quả đo lường, thử nghiệm và chứng nhận, đồng thời thúc đẩy hội nhập và thừa nhận lẫn nhau các kết quả chứng nhận, thử nghiệm Hiện nay, Văn phòng Công nhận Chất lượng Việt Nam (VILAS) đã công nhận trên 600 phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn cũng như hàng chục tổ chức giám định và chứng nhận; VILAS được công nhận là thành viên tham gia thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau APLAC-MRA trong các lĩnh vực công nhận phòng thử nghiệm, hiệu chuẩn và giám định.

Hoạt động thanh tra, kiểm tra được đẩy mạnh và ngày càng có hiệu lực, hiệu quả hơn Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng phối hợp với các Bộ, ngành liên quan tổ chức kiểm tra chất lượng đối với các sản phẩm, hàng hóa trọng điểm lưu thông trên thị trường, góp phần bảo vệ sức khỏe, an toàn vệ sinh môi trường và quyền lợi người tiêu dùng Hoạt động kiểm tra hàng hóa được tăng cường nhằm đảm bảo sự tuân thủ của doanh nghiệp với các chuẩn chất lượng và nâng cao niềm tin của người tiêu dùng.

Chương 1 cho thấy quá trình nhập khẩu đã được phối hợp chặt chẽ với các cơ quan hải quan, thuế và quản lý thị trường để xử lý các vụ việc liên quan đến chất lượng hàng hóa và hợp đồng Hoạt động này nhằm chống thất thu thuế, phát hiện nhiều vụ vi phạm hợp đồng hoặc khai gian dối, từ đó thu hồi hoặc tiết kiệm hàng tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.

Các hệ thống quản lý, công cụ nâng cao năng suất, châ't lượng tiên tiến được đưa vào áp dụng Đến nay, cả nước có hàng vạn doanh nghiệp, tổ chức áp dụng các hệ thông quản lý, công cụ nâng cao năng suất, châ't lượng tiên tiến khác nhau, trong đó có khoảng hơn 8.000 doanh nghiệp, tổ chức được chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng theo TCVN ISO 9001 (với khoảng 2.500 cơ quan hành chính nhà nước); hàng nghìn doanh nghiệp áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến khác (TCVN ISO 14001, 22001,

27001, TQM, HACCP, GMP ), cũng như nhiều công cụ nâng cao năng suât, chât lượng khác nhau (5S, QCC, Kaizen, Lean 6 Sigma,

Những định hướng cơ bản của hoạt động tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng giai đoạn từ nay đến năm 2020

đo lường, chất lượng giai đoạn từ nay đến năm 2020 Để thực thi Chiến lược phát triển khoa học và công nghệ giai đoạn 2011-2020 về lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chât lượng (Quyết định số 418/QĐ-TTg, ngày 11/4/2012 của Thủ tướng Chính phủ), hoạt động tiêu chuẩn, đo lường, châ't lượng trong giai đoạn từ nay đến

2020 cần được triển khai theo các định hướng chính như sau:

Tiếp tục triển khai thực hiện Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật 2006, Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa 2007 và Luật Đo lường 2011, cùng các nghị định và thông tư hướng dẫn các luật này Đồng thời hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng, xây dựng mới và thay thế các văn bản không còn phù hợp; bổ sung đầy đủ và kịp thời các văn bản hướng dẫn dưới Luật.

Triển khai hiệu quả Chương trình quốc gia "Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa của doanh nghiệp Việt Nam đến năm 2020" được thực hiện theo Quyết định số 712/QĐ-TTg, ngày 21/5/2010 của Thủ tướng Chính phủ Chương trình nhằm nâng cao năng suất và chất lượng của sản phẩm, hàng hóa do doanh nghiệp Việt Nam sản xuất, qua đó tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế Việc triển khai đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành và doanh nghiệp, đồng thời chú trọng đổi mới công nghệ, cải thiện quản trị và nâng cao năng lực lao động để đáp ứng yêu cầu hội nhập và tăng trưởng bền vững.

Phát triển hệ thống tiêu chuẩn quốc gia đầy đủ cho tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội, đồng thời cập nhật tiến bộ của khoa học và công nghệ và hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế; dự kiến xây dựng mới khoảng 6.000 TCVN, bảo đảm đồng bộ trong hệ thống các TCVN cho các sản phẩm, hàng hóa chủ lực của nền kinh tế, với mục tiêu 60% TCVN hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn khu vực Xây dựng đầy đủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho các nhóm sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn, vệ sinh và ô nhiễm môi trường Phổ biến rộng rãi các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật nhằm nâng cao nhận thức và áp dụng thống nhất trên toàn nền kinh tế.

Xây dựng mạng lưới các tổ chức đánh giá sự phù hợp với chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn quốc gia cho các sản phẩm, hàng hóa chủ lực, nhằm bảo đảm chất lượng và an toàn cho thị trường Nâng cao năng lực và trình độ đánh giá sự phù hợp của các tổ chức theo chuẩn mực quốc tế, đồng thời đầu tư xây dựng các phòng thử nghiệm chất lượng sản phẩm đạt trình độ quốc tế để đáp ứng đầy đủ yêu cầu đánh giá phù hợp tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật đối với các sản phẩm, hàng hóa chủ lực Triển khai đồng bộ hoạt động thừa nhận lẫn nhau kết quả đánh giá sự phù hợp ở các cấp độ nhằm thúc đẩy thông quan hàng hóa, tăng cường niềm tin của người tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường.

Xây dựng mạng lưới tổ chức và cá nhân hoạt động chuyên nghiệp về năng suất và chất lượng, đồng thời đào tạo đội ngũ chuyên gia và cán bộ tư vấn phục vụ các Bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp Tổ chức đào tạo và bồi dưỡng kiến thức về năng suất và chất lượng cho lãnh đạo, quản lý và người lao động trong doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả làm việc và chất lượng sản phẩm, dịch vụ Đưa nội dung về năng suất và chất lượng vào chương trình đào tạo của các trường dạy nghề, các trường quản lý và các khoa khoa học và công nghệ để kết nối đào tạo với thực tiễn sản xuất và ứng dụng công nghệ.

Xây dựng phong trào tuyên truyền nâng cao nhận thức về năng suất và chất lượng cùng hoạt động tích cực tại các tỉnh, thành phố trên toàn quốc; hướng dẫn doanh nghiệp ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và đổi mới công nghệ, áp dụng các hệ thống quản lý, mô hình và công cụ cải tiến năng suất và chất lượng để nâng cao hiệu quả sản xuất và uy tín thị phần Đồng thời tổ chức triển khai tích hợp các hệ thống quản lý và công cụ cải tiến năng suất, chất lượng tối ưu cho một số doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh quốc tế, nhằm đẩy mạnh hiệu quả quản trị và nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ.

Chương trình tập trung triển khai hai dự án chủ đạo là "Xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật" theo Quyết định số 1041/QĐ-TTg ngày 01/7/2011 của Thủ tướng Chính phủ và "Thúc đẩy hoạt động năng suất và chất lượng" theo Quyết định số 225/QĐ-TTg ngày 22/02/2012, cùng các dự án khác thuộc Chương trình, nhằm nâng cao năng lực quản lý chất lượng, đồng bộ hóa hệ thống chuẩn mực kỹ thuật, tăng cường đo lường và đánh giá, từ đó thúc đẩy sản xuất và phát triển kinh tế – xã hội.

Phát triển hoạt (lộti