Tăng cường các biện pháp phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu phi tại phường an nhơn Đông, tỉnh gia lai

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG TRƯỜNG CHÍNH SÁCH CÔNG VÀ PTNT Lớp: BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH CHẨN ĐOÁN VIÊN BỆNH ĐỘNG VẬT Khóa 25 Tổ chức tại: TRƯỜNG CHÍNH SÁCH CÔNG VÀ PHÁT T

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG TRƯỜNG CHÍNH SÁCH CÔNG VÀ PTNT

Lớp: BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH

CHẨN ĐOÁN VIÊN BỆNH ĐỘNG VẬT

Khóa 25

Tổ chức tại: TRƯỜNG CHÍNH SÁCH CÔNG VÀ PHÁT

TRIỂN NÔNG THÔN

TIỂU LUẬN CUỐI KHÓA

Đề tài : “Tăng cường các biện pháp phòng, chống

bệnh Dịch tả lợn Châu Phi tại Phường An Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai”

Họ và tên học viên: NGUYỄN THỊ XUÂN HOA

Đơn vị công tác: Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 3, tỉnh Gia Lai

Tháng 11/2025

MỤC LỤC

Trang LỜI CẢM ƠN……… ……….………1

I ĐẶT VẤN ĐỀ……… … ……….3

II NỘI DUNG TÌNH HUỐNG……… 3

2.1 Mô tả tình huống……… 3

2.2 Xác định mục tiêu xử lý tình huống……… … 7

2.3 Phân tích nguyên nhân, hậu quả……….…………8

2.4 Căn cứ pháp lý của việc giải quyết tình huống……… 8

2.5 Hành động ứng phó khẩn cấp với bệnh ASF ……….9

2.6 Đề xuất phương án giải quyết tình huống………10

III KIẾN NGHỊ, KẾT LUẬN……… 14

3.1 Kiến nghị……… 14

3.2 Kết luận……… … 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO……….… 17

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Trường Chính sách công và phát triển nông thôn, quý thầy cô đã tổ chức lớp học và truyền tải kiến thức bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh Chẩn đoán bệnh động vật hạng III Cảm ơn Lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Gia Lai, Lãnh đạo Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 3 tỉnh Gia Lai đã tạo điều kiện cho tôi về thời gian trong quá trình tham gia khoá học

Xin chân thành cảm ơn Giáo viên chủ nhiệm Lê Thu Thảo đã nhiệt tình hướng dẫn giúp tôi hoàn thành tình huống này

Gia Lai, ngày tháng 11 năm 2025

Học viên

Nguyễn Thị Xuân Hoa DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Viết đầy đủ Nghĩa Tiếng Việt

ASF African Swine Fever Bệnh ASF

ASFV African Swine Fever Virus Virus ASF

CNTY Chi cục Chăn nuôi Thú y

SNNMT Sở Nông Nghiệp và Môi Trường

LỜI NÓI ĐẦU

Phường An Nhơn Đông, một đơn vị hành chính mới tại tỉnh Gia Lai, đã được hình thành theo Nghị quyết số 1664/NQ-UBTVQH15, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong tái cơ cấu hành chính Phường An Nhơn Đông được thành lập từ sự sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của phường Nhơn Hưng và xã

Nhơn An, chính thức hoạt động từ ngày 1/7/2025 theo số liệu thống kê thời điểm tháng 7/2025, tổng đàn gia súc, gia cầm gồm: 1.351 con trâu, bò; 2.900 con lợn; 28.542 con gia cầm; 2.500 con chó, mèo Hiện nay trên địa bàn phường

đã có một hệ thống lò giết mổ tập trung đang đi vào hoạt động Đa số các hộ chăn nuôi đang từng bước nâng quy mô lên gia trại, tuy nhiên vẫn còn tồn tại hình thức chăn nuôi nhỏ lẻ, xen kẽ trong khu dân cư nên công tác quản lý dịch bệnh gặp nhiều khó khăn

Tại phường An Nhơn Đông, ngày 25/7/2025 xuất hiện một ổ dịch đầu tiên tại tổ dân phố Háo Đức Tổng số lợn phải tiêu huỷ: 202 con, trọng lượng: 20.553kg Đến ngày 22/7/2025, bệnh ASF đã qua 21 ngày không phát sinh trên địa bàn toàn phường

Bệnh ASF Là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do Virus gây ra Bệnh có đặc điểm lây lan nhanh và xảy ra ở mọi lứa tuổi ở lợn Bệnh gây thiệt hại nghiêm trọng với tỷ lệ chết cao lên đến 100%. Virus gây ra bệnh ASF có sức đề kháng cao, tồn tại lâu ở ngoài môi trường và trong các sản phẩm của lợn, có khả năng chịu được nhiệt độ thấp, virus bị chết ở 700C Lợn khỏi bệnh có khả năng mang virus trong thời gian dài, có thể là vật chủ mang trùng suốt đời, do vậy khó có thể loại trừ được nếu để dịch bệnh này xảy ra

Hiện nay, theo kết quả giám sát chủ động của Cục Chăn nuôi và Thú y

và các nhà khoa học cho thấy tại Việt Nam đang lưu hành một số chủng ASFV, đặc biệt là chủng độc lực cao có kiểu gien genotype II và genotype I+II; Năm 2025, tổng số đã có 252 mẫu ASFV được giải trình tự gien và xác định chủng vi rút bằng phương pháp RRT/PCR (191/252 mẫu), trong đó có 158/200 mẫu ở miền Bắc (chiếm 79%), 32/42 mẫu ở miền Trung và Tây Nguyên (chiếm 76%) và 6/10 mẫu ở miền Nam (chiếm 60%) thuộc chủng vi rút tái tổ hợp giữa genotype I và genotype II Do đó, nguy cơ dịch bệnh tiếp tục phát sinh và lây lan tại các địa phương chưa có dịch hoặc tái phát ở các địa phương đã hết dịch là rất lớn

Hiện nay, có 03 loại vắc xin thương mại phòng bệnh ASF được cấp phép lưu hành (tiêm phòng cho lợn thịt) gồm: Vắc xin NAVET-ASFVAC của

Công ty Cổ phần thuốc thú y Trung ương NAVETCO (Công ty Navetco), vắc xin AVAC ASF LIVE của Công ty Cổ phần AVAC Việt Nam và vắc xin Dacovet-ASF2 của Công ty CP tập đoàn Dabaco Đây là các vắc xin được chế

từ chủng ASFV nhược độc, có tác dụng phòng bệnh cho lợn gây ra do ASFV thuộc kiểu gien II (genotype II) và không có tác dụng phòng bệnh cho lợn gây

ra do ASFV có kiểu gien khác

Để đảm bảo phát triển đàn lợn trong các điều kiện các địa phương đang

có dịch, ngày 11/8/2025, Bộ Nông nghiệp và môi trường đã ban hành công văn số 5367 /BNNMT-CNTY về tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ giải pháp phòng, chống bệnh ASF Tuy nhiên, thực tế nhiều địa phương gặp khó khăn trong quản lý, giám sát việc vận chuyển lợn để nuôi sau khi đã công bố dịch ASF

Với vai trò là viên chức chăn nuôi & thú y, thực hiện chức năng quản lý công tác chăn nuôi & thú y trong địa bàn xã, phường, tôi xin đưa ra tình huống

“Xử lý lợn mắc bệnh ASF tại địa bàn phường An Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai”

I NỘI DUNG TÌNH HUỐNG.

Tình huống giả định, vào lúc 15 giờ 30 phút ngày 25 tháng 7 năm 2025, Trạm Chăn nuôi và thú y khu vực 3 tỉnh Gia Lai có nhận tin báo (qua điện thoại) thông báo tại hộ của ông Nguyễn Đình Thơ ở Tổ dân phố Thuận Thái (xã Nhơn An cũ), phường An Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai có xuất hiện đàn lợn

ốm và chết của chủ hộ cụ thể như sau:

- Họ và tên chủ cơ sở chăn nuôi: Nguyễn Đình Thơ

- Địa chỉ: Tổ dân phố Thuận Thái (xã Nhơn An cũ), phường An Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai

- Tổng đàn lợn: 202 con (202 con lợn thương phẩm)

- Số con mắc bệnh: 10 con lợn

- Số con chết tại thời điểm kiểm tra: 4 con lợn

- Biểu hiện triệu chứng lâm sàng: sốt cao, bỏ ăn, đi ỉa chảy, nằm bệt một chỗ, da đỏ Bệnh tích gan, thận, màng treo ruột xuất huyết

Sau khi tiếp nhận được tin báo, viên chức Trạm Chăn nuôi và thú y khu vực 3 phụ trách địa bàn đã gọi điện thoại đề nghị Thú y phường An Nhơn Đông (phụ trách địa bàn xã Nhơn An cũ ) đến ngay hộ ông Nguyễn Đình Thơ

ở Tổ dân phố Thuận Thái (xã Nhơn An cũ) để xác nhận thông tin, kiểm tra về tình hình dịch bệnh ở đàn lợn

Ngay trong buổi chiều, Quyền Trạm Trưởng Trạm Chăn nuôi và thú y khu vực 3 và viên chức phụ trách địa bàn đến tại UBND phường An Nhơn Đông để làm việc với Ban chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh động vật của phường An Nhơn Đông Tổ công tác được thành lập, với nhiệm vụ đến tại hộ

để kiểm tra và xác định dịch bệnh trên đàn lợn

Tại Tổ dân phố Thuận Thái (xã Nhơn An cũ), Tổ công tác đã tiến hành một số công việc:

- Điều tra tình hình dịch bệnh trên đàn lợn của các hộ chăn nuôi xung quanh, thông tin thu được từ một số hộ chăn nuôi, Tổ công tác ghi nhận đến thời điểm này không có hộ chăn nuôi nào khác có lợn bị bệnh và chết

- Tiến hành lập biên bản kiểm tra tình hình dịch bệnh tại hộ

II.Phân tích tình huống:

2.1 Cơ sở lý luận:

2.1.1 Khái niệm về bệnh ASF.  

      Bệnh ASF là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút gây ra Bệnh

có đặc điểm lây lan nhanh và xảy ra ở mọi loài lợn (cả lợn nhà và lợn hoang dã); bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi và mọi loại lợn Bệnh gây thiệt hại nghiêm trọng với tỷ lệ chết cao lên đến 100% Vi rút gây bệnh ASF có sức đề kháng cao với môi trường Lợn khỏi bệnh có khả năng mang vi rút trong thời gian dài, có thể là vật chủ mang trùng suốt đời, do vậy khó có thể loại bỏ nếu để xảy

ra bệnh ASF ASFV có trong máu, cơ quan, dịch bài tiết từ lợn nhiễm bệnh ASF. 

2.1.2  Sức đề kháng của vi rút:

ASFV có sức đề kháng cao, có khả năng chịu được ở nhiệt độ thấp: ở trong thịt lợn sống hoặc nấu ở nhiệt độ không cao vi rút có thể tồn tại được 3-6 tháng; ở nhiệt độ 56c tồn tại được 70 phút; ở nhiệt độ 60% trong 20 phút; trong máu đã phân hủy được 5 tuần; trong máu khô được 70 ngày; trong phân ở nhiệt

độ phòng được 11 ngày; trong máu ở 4 độ C được 18 tháng; trong thịt dính xương ở 39o C được 150 ngày, trong giăm bông được 140 ngày

2.1.3. Nguồn bệnh và đường truyền lây

Loài mắc: Động vật mắc bệnh ASF là lợn

Nguồn bệnh: Bệnh ASF lần đầu tiên xuất hiện và mô tả tại Kenya (châu Phi).sau đó dịch bệnh đã lây lan và lưu hành ở hầu khắp các châu lục Từ cuối năm 2017 - 2018, đã có 12 quốc gia báo cáo có lợn nhiễm dịch tả châu Phi, bao gồm: Trung Quốc, Liên bang Nga, Tiệp Khắc, Hungary, Latvia, Moldova, Phần Lan, Rumani, Nam Phi, Ukraine và Zambia Vào tháng 8/2018, ASF lần đầu xuất hiện ở Trung Quốc Đã có hàng triệu con lợn nhiễm bệnh đã bị tiêu hủy tại quốc gia này.Còn tại Việt Nam, tỉnh Hưng Yên là nơi đầu tiên phát hiện ra ổ dịch Tính đến nay, số liệu báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đã có hơn 970 ổ dịch xuất hiện tại hơn 710 xã, phường, chiếm hơn 21% tổng số xã trên cả nước xuất hiện ASF, khiến hơn 100.000 con lợn buộc tiêu hủy.ASF bùng

phát 30/34 tỉnh, thành, báo động ‘đỏ’ ngành chăn nuôi Ngày 3/8/2025, thông tin

từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ASF xuất hiện tại Việt Nam từ đầu năm

2025 đến nay, đã bùng phát trên diện rộng, với 710 xã, phường (chiếm hơn 21% tổng số xã trên cả nước) Hiện vẫn còn hơn 540 xã, phường thuộc 30/34 tỉnh, thành phố chưa qua 21 ngày kể từ khi dịch bùng phát

Riêng tại tỉnh Gia Lai, báo cáo số 118/BC-SNNMT ngày 13/9/2025 của

Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: chỉ trong hơn 2 tháng (từ cuối tháng

6 đến 12/9/2025), toàn tỉnh đã có dịch bệnh xảy ra tại 57 hộ chăn nuôi/42 thôn, làng của 22 xã Tổng số lợn mắc bệnh, xử lý tiêu hủy là 1.189 con/trên tổng đàn 1.212 con (trong đó: 998 heo thịt và heo sữa, 86 heo nái và đực giống) Tổng khối lượng tiêu hủy: 69.094 kg

Đường lây truyền: ASFV lây nhiễm qua đường hô hấp và tiêu hóa, thông qua sự tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với các vật thể nhiễm vi rút như: Chuồng trại, phương tiện vận chuyển, dụng cụ, đồ dùng, quần áo nhiễm vi rút và thức ăn thừa chứa thịt lợn nhiễm bệnh

2.1.4 Triệu chứng lâm sàng

Bệnh ASF có thời gian ủ bệnh từ 3-15 ngày, ở thể cấp tính thời gian ủ bệnh chỉ từ 3-4 ngày

-Thể quá cấp tính: Lợn chết nhanh, không biểu hiện triệu chứng lâm sàng hoặc lợn sẽ nằm và sốt cao trước khi chết

-Thể cấp tính: Lợn sốt cao (40,5- 42°C) Trong 2-3 ngày đầu tiên lợn không ăn, lười vận động, ủ rũ , nằm chồng đống, lợn thích nằm ở chỗ gần nước Lợn có biểu hiện đau vùng bụng, lưng cong, di chuyên bất thường, một số vùng

da trắng chuyển sang mầu đỏ, đặc biệt là ở vành tai, đuôi, cẳng chân, đa phần dưới vùng ngực và bụng, có thể có mầu sẫm xanh tím Trong 1-2 ngày trước khi con vật chết, có triệu chứng thần kinh, di chuyển không vững, thở gấp, khó thở hoặc có bọt lẫn máu ở mũi, viêm mắt, nôn mửa, tiêu chảy đôi khi lẫn máu hoặc

có thể táo bón, phân có chất nhầy và máu Lợn sẽ chết trong vòng 6- 13 ngày hoặc 20 ngày Lợn mang thai có thể sẩy thai ở mọi giai đoạn Tỷ lệ chết cao lên 100% Lợn khỏi bệnh hoặc nhiễm vi rút thể mãn tính thường không có triệu chứng, nhưng chúng sẽ là vật chủ mang ASFV trong suốt cuộc đời

- Thể á cấp tính: Lợn biểu hiện triệu chứng sốt nhẹ; hoặc sốt lúc tăng lúc giảm, giảm ăn, sụt cân, ủ rũ, ho khó thở, viêm khớp, đi lại khó khăn, lợn nang thai sẽ sẩy thai, lợn chết trong vòng 15-45 ngày, tỷ lệ chết khoảng 30-70 % Lợi

có thể khỏi hoặc bị bệnh mãn tính

2.1.5 Bệnh tích (Chủ yếu ở thể cấp tính).

Xuất huyết nhiều ở các hạch lympho ở dạ dày, gan và thận Thận có xuất huyết điểm, lá lách to có nhồi huyết Da có màu tối và phù nề, da vùng bụng và chân có xuất huyết Có nhiều nước xung quanh tim và trọng xoang ngực hoặc xoang bụng, có các điểm xuất huyết trên nắp thanh quản, bàng quang và bề mặt các cơ quan bên trong, túi mật sưng

2.1.6 Xử lý:

- Điều 30 của Luật Thú y xử lý bắt buộc động vật mắc bệnh, có dấu hiệu mắc bệnh và sản phẩm động vật mang mầm bệnh thuộc danh mục bệnh động vật phải công bố dịch, Danh mục bệnh truyền lây giữa động vật và người hoặc phát hiện có tác nhân gây bệnh truyền nhiễm mới;

- Điều 10, Chương II, Thông tư 07/2016/TT-BNNPTNT quy định: Xử

lý bắt buộc động vật mắc bệnh, có dấu hiệu mắc bệnh và sản phẩm động vật mang mầm bệnh truyền nhiễm Việc áp dụng các biện pháp tiêu hủy bắt buộc hoặc giết mổ bắt buộc phụ thuộc vào từng loại bệnh động vật được quy định chi tiết tại các Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư này, cụ thể:

+ Đối với động vật, sản phẩm động vật mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm mới, Cục Thú y trình Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quyết định các biện pháp xử lý bắt buộc

2.2 Phân tích tình huống

2.2.1 Xác định mục tiêu xử lý tình huống

Mục tiêu của việc xử lý tình huống nêu trên như sau:

- Tuyên truyền các quy định về chống dịch ASF để hộ chăn nuôi biết và chấp hành Khuyến cáo các hộ chăn nuôi lân cận, đặc biệt là địa phương đang

có dịch nên nắm chắc các quy định về vận chuyển, mua bán lợn, trường hợp

có nhu cầu tái đàn nên tham khảo ý kiến của cơ quan chuyên môn, tránh kẻ gian lợi dụng mua phải lợn ốm mắc bệnh ASF

- Giảm thiểu thấp nhất thiệt hại do dịch bệnh gây cho các hộ chăn nuôi lân cận hộ ông Thơ nói riêng và toàn tổ dân phố Thuận Thái, phường An Nhơn Đông nói chung nhưng đúng quy định của pháp luật

- Xử lý dứt điểm số lợn đã chết nghi do mắc bệnh, nghi mắc bệnh ASF đảm bảo không để dịch bệnh lây lan, không gây ô nhiễm môi trường

- Tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan trong việc giải quyết tình hình thực tế về phòng, chống dịch bệnh tại cơ sở

2.2.2 Phân tích nguyên nhân, hậu quả.

2.2.2.1 Nguyên nhân.

- Điều kiện chăn nuôi của hộ chăn nuôi nhỏ lẻ không đảm bảo an toàn sinh học Nguy cơ dịch bệnh tiếp tục phát sinh và lây lan là rất cao. 

- Giá hỗ trợ tái sản xuất của nhà nước thấp hơn giá thịt lợn hơi ngoài thị trường

- Chính quyền địa phương chưa giám sát chặt chẽ việc vận chuyển lợn vào địa bàn do mạng lưới thú y phường quá mỏng, địa bàn dàn trải

- Việc tuyên truyền, phổ biến cho các hộ chăn nuôi các quy định pháp luật liên quan đến công tác phòng, chống dịch còn hạn chế

  2.2.2.2 Hậu quả:

- Gây thiệt hại kinh tế cho hộ chăn nuôi

- Trường hợp xử lý không triệt để có thể là nguyên nhân làm dịch bệnh ASF lây lan sang các hộ chăn nuôi lân cận, các xã, phường lân cận, nguy cơ thiệt hại nghiệm trọng trong giống lợn quý của địa phương, gây ô nhiễm môi trường

III ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

3.1 Mục tiêu giải quyết tình huống

- Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân và chính quyền, ngành chuyên môn trong việc sẵn sàng ứng phó kịp thời và hiệu quả với dịch bệnh xảy ra

- Giảm thiểu tác động tiêu cực đến kinh tế, xã hội, môi trường do bệnh này gây ra

- Khống chế nhanh không để dịch bệnh lây lan ra diện rộng, góp phần đảm bảo an toàn dịch bệnh cho vật nuôi trong vùng, giảm thiệu tác động do ảnh hưởng của dịch bệnh đến đời sống con người tạo điều kiện cho chăn nuôi phát triển bền vững;

- Không tốn kém kinh phí nhà nước bỏ ra để phòng chống dịch;

- Làm gương cho các hộ chăn nuôi gia súc khác noi theo trong công tác phòng chống dịch bệnh hiệu quả theo đúng quy định của Luật Thú y nếu dịch bệnh xảy ra tương tự

- Chủ động giám sát chặt chẽ, kịp thời phát hiện sớm các trường hợp dịch bệnh để xử lý triệt để, không để lây lan ra diện rộng Giảm thiểu tác động tiêu cực đến kinh tế, xã hội, môi trường do bệnh này gây ra

3.2 Cơ sở giải quyết tình huống

Giải quyết tình huống trong công tác phòng, chống dịch bệnh động vật cần phải thực hiện đúng các qui định, hướng dẫn của Luật Thú y, văn bản quy phạm pháp luật, sự chỉ đạo của các cấp ủy đảng và chính quyền trong tình hình thực tế tại địa phương bảo đảm tính quyết liệt, thống nhất, kịp thời để hạn chế thấp nhất tình trạng lây lan dịch bệnh, thiệt hại kinh tế, ảnh hưởng môi trường và sức khỏe cộng đồng

Căn cứ pháp lý của việc giải quyết tình huống:

- Căn cứ vào các văn bản quy định về phòng, chống dịch bệnh:

+ Luật Thú y năm 2015;

+ Quyết định số 972/QĐ-TTg ngày 07/7/2020 của Thủ tướng Chính phủ

về việc phê duyệt Kế hoạch quốc gia phòng, chống bệnh ASF, giai đoạn 2020 – 2025;

+ Nghị định số 116/2025/NĐ-CP ngày 05/06/2025 của Chính phủ về Quy định về chính sách hỗ trợ khắc phục dịch bệnh động vật;