Báo cáo thực tập tốt nghiệp Đề tài mô hình hệ thống chiếu sáng trên xe Ô tô inova 2010

TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ NGHIỆP VỤ BÌNH DƯƠNGBÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: MÔ HÌNH HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG TRÊN XE Ô TÔ INOVA 2010 Giáo viên hướng dẫn: Trương Quang Chí Học sinh thực hiện

TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ NGHIỆP VỤ BÌNH DƯƠNG

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

ĐỀ TÀI: MÔ HÌNH HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG TRÊN XE Ô TÔ

INOVA 2010

Giáo viên hướng dẫn: Trương Quang Chí Học sinh thực hiện:

1 Lê Ngọc Nam

2 Huỳnh Quốc Hiếu

3 Nguyễn Văn Cường

4 Bùi Tấn Hậu

5 Nguyễn Thị Hữu Khanh

6 Ngô Thị Ngọc Điệp Lớp: 24TOT01 - Khóa: 2024 - 2026

Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2025

Đặc biệt chúng em xin chân thành cảm ơn thầy Trương Quang Chí đã tận tâmhướng dẫn, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi để nhóm chúng em hoàn thành tốt

đề tại thực tập tốt nghiệp lần này

Do thời gian thực tập có hạn, kiến thức và kinh nghiệm của các thành viên trongnhóm còn hạn chế, chắc chắn trong quá trình thực hiện đề tài sẽ không tránh đượcnhững sai sót Vì thế chúng em mong nhận được sự thông cảm và góp ý từ các thầy cô

để nhóm chúng em hoàn thiện hơn trong quá trình đi làm sau này

Một lần nữa nhóm chúng em xin trân thành cảm ơn và gửi lời chúc sức khỏe đếntất cả quý thầy cô, cùng toàn thể các bạn

Trân trọng cảm ơn./

LỜI MỞ ĐẦU

Chúng ta đều biết, hệ thống chiếu sáng trên ô tô giữ vai trò như là “đôi mắt” củangười lái xe vào ban đêm, hệ thống chiếu sáng trên xe luôn được quan tâm và chútrọng nghiên cứu Hệ thống chiếu sáng trên ô tô là phương tiện giúp tài xế có thể quansát trong điều kiện tầm nhìn hạn chế, dùng để báo tình huống dịch chuyển giúp mọingười xung quanh nhận biết trong điều kiện ban đêm

Đề tài tập trung nghiên cứu lý thuyết hệ thống chiếu sáng trên ô tô Với mục tiêu

đó nhóm đã thực hiện nghiên cứu, thiết kế, chế tạo mô hình hệ thống chiếu sáng đượcthiết kế dựa trên hệ thống chiếu sáng trên xe ô tô Inova 2010

Kết quả nhóm đã dựa trên cơ sở lý thuyết đã học và tìm hiểu đã nghiên cứu và thựchiện thành công mô hình hệ thống chiếu sáng trên ô tô vận hành ổn định Với mô hình

đã được hoàn thiện và các bài tập thực hành đã được thiết kế giúp cho nhóm hiểu rõhơn về kỹ năng chẩn đoán và sửa chữa hệ thống chiếu sáng và cũng cho nhóm có một

cái nhìn quan sát thực tế hơn

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN

1 Dẫn nhập.

Sau hơn 130 năm phát triển, những chiếc ô tô hiện đại đang dần trở nên thôngdụng hơn bao giờ hết Chúng không chỉ được hoàn thiện về kiểu dáng mà còn đượctrang bị những tính năng thông minh nhất giúp chiếc xe an toàn hơn và với những trảinghiệm thú vị và mang đến những tiện ích thiết thực phục vụ cho cuộc sống hiện đạicủa con người

Từ những tính năng an toàn bị động đến các hệ thống an toàn chủ động để hạn chếthiệc hại khi xảy ra va chạm và giảm thiểu khả năng tại nạn như hệ thống phanh tựđộng khẩn cấp, hệ thống cảnh báo điểm mù, hệ thống đèn chiếu sáng tự động, hệ thốngcảnh báo mất tập trung điều này cho thấy một chiếc xe thông minh hơn là một chiếc

xe an toàn hơn Đối với ô tô hiện nay ngoài động cơ ra, hệ thống an toàn được quantâm hàng đầu của các nhà sản xuất ô tô, đặc biết là hệ thống chiếu sáng

Hệ thống chiếu sáng là một trong những bộ phận quan trọng của chiếc ô tô, giúpcải thiện tầm nhìn tối ưu cho người lái trong điều kiện hạn chế khi di chuyển vào banđêm, báo hiệu cho những người xung quanh nhận biết sự có mặt của xe Mặc khác hệthống chiếu sáng giúp đảm bảo rằng đèn xe luôn là vị trí quan trọng nhất, như trongđiều kiện ánh sáng yếu, mưa giảm bớt sự can thiệp của người lái về việc bật tắt đèn khithay đổi điều kiện ánh sáng, giúp lái xe dễ dàng hơn và giảm căng thẳng

2 Lý do chọn đề tài.

Trong thời đại hiện nay, các tính năng tự động trên ô tô ngày càng trở nên phổbiến Tuy nhiên, để trang bị một chiếc xe với đầy đủ các tính năng tự động còn khácao, gây khó khăn cho việc sử dụng xe ô tô của đại đa số người tiêu dùng Nhận thấy

hệ thống hệ thống chiếu sáng trên ô tô cực kỳ quan trọng của 1 chiếc xe ô tô, nên nhómchúng em đã quyết định chọn đề tài "Mô hình hệ thống chiếu sáng trên xe ô tô Inova2010"

Mô hình hệ thống này sẽ giúp các buổi học của học sinh thêm phần trực quan vàthực tế Đồng thời, mô hình giúp học sinh hiểu rõ hơn về cấu tạo và nguyên lý hoạtđộng hệ thống chiếu sáng

Với sự hướng dẫn tích cực của giáo viên, nhóm chúng em đã lựa chọn đề tài nàysau khi xem xét tính khả thi, với mục đích tạo ra mô hình phục vụ cho việc giảng dạy

và tìm hiểu của người học Mô hình hệ thống chiếu sáng trên ô tô sẽ đóng góp đáng kểvào việc nâng cao chất lượng đào tạo ngành công nghệ ô tô của nhà trường, đồng thờigiúp các buổi học thực hành của học sinh thêm phần trực quan, thực tế hơn, đồng thờiphát triển kỹ năng chẩn đoán và sửa chữa hệ thống chiếu sáng cần thiết cho công việctương lai

3 Mục tiêu đề tài.

Mục tiêu mà nhóm muốn đề ra sau khi hoàn thành đề tài này cụ thể như sau:

- Đề tài “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo mô hình hệ thống chiếu sáng trên xe ô tô”

được thực hiện nhằm mục đích hệ thống các kiến thức về hệ thống chiếu sáng trên Ô

tô, cụ thể là hệ thống chiếu sáng Nội dung chính bao gồm: kiến thức về cấu tạo,nguyên lý hoạt động, các hư hỏng thường gặp và quy trình kiểm tra, sửa chữa hệ thống

- Từ đó nghiên cứu, thiết kế, chế tạo mô hình hệ thống chiếu sáng có khả năng vậnhành ổn định nhằm mục đích thể hiện các chức năng vận hành hệ thống Hơn nữa môhình này sẽ giúp nâng cao kỹ năng thực hành của học sinh trong các bài tập liên quanđến hệ thống chiếu sáng Sản phẩm này không chỉ là một mô hình học cụ, mà còn đónggóp quan trọng vào công tác đào tạo ngành Công nghệ Kỹ thuật Ô tô tại trường, hỗ trợviệc giảng dạy thông qua các bài tập thực hành thiết kế trên mô hình này

- Rèn luyện kỷ năng thực hành cho người học

- Rèn luyện khả năng nghiên cứu, khả năng thiết kế mô hình học cụ

4 Nhiệm vụ và giới hạn của đề tài.

4.1 Nhiệm vụ

- Đưa ra lý do chọn đề tài, tìm hiểu các tài liệu và công trình có liên quan trong vàngoài nước Đề xuất các phương pháp nghiên cứu và phạm vi thực hiện

- Nghiên cứu lý thuyết về hệ thống hệ thống chiếu sáng.

- Lựa chọn phụ tùng, phụ kiện phù hợp với mục tiêu của đề tài Thực hiện kiểm trahoạt động các thiết bị rời

- Thực hiện chế tạo mô hình chiếu sáng

- Biên soạn thuyết minh đề tài

4.2 Giới hạn đề tài.

- Thực hiện chế tạo mô hình chiếu sáng trên xe ô tô.

- Nghiên cứu các hư hỏng thường gặp trên hệ thống chiếu sáng, tín hiệu (đèn đầu,đèn sương mù, đèn xi nhan, đèn phanh, đèn lùi…)

5 Đối tượng nghiên cứu.

- Hệ thống chiếu sáng trên xe Inova bản G 2010

6 Giá trị đề tài.

Đề tài mang lại nhiều giá trị quan trọng cả về mặt lý thuyết lẫn thực tiễn, đặc biệttrong lĩnh vực đào tạo công nghệ ô tô Trước hết, mô hình này góp phần nâng cao chấtlượng giảng dạy bằng cách cung cấp một công cụ trực quan và sinh động cho quá trìnhhọc tập Người học không chỉ học qua lý thuyết mà còn có cơ hội quan sát và thựchành trực tiếp trên hệ thống chiếu sáng, từ đó dễ dàng hiểu rõ nguyên lý hoạt động củatừng thành phần trong hệ thống Điều này giúp người học củng cố kiến thức và pháttriển tư duy suy luận và phản biện, góp phần làm rõ mối liên hệ giữa các lý thuyết đãhọc và các ứng dụng thực tế

Ngoài ra, mô hình giảng dạy còn mang lại giá trị lớn trong việc phát triển kỹ năngthực hành của học viên Thông qua việc thao tác trực tiếp trên mô hình, học viên có thểnắm vững các kỹ năng cơ bản như lắp ráp, bảo trì và kiểm tra hệ thống chiếu sáng.Điều này không chỉ giúp các bạn học sinh tự tin hơn trong việc làm quen với các hệthống cơ khí phức tạp mà còn chuẩn bị tốt cho việc làm việc thực tế trong các doanhnghiệp sau khi tốt nghiệp ra trường đi làm

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT

I Hệ thống chiếu sáng trên ô tô

1 Chức năng hệ thống chiếu sáng

Hệ thống chiếu sáng được trang bị phía trước, phía sau và cả hai bên xe nhằm đểgiúp cho các phương tiện xung quanh và người đi bộ dễ dàng nhận biết sự hiện diệncủa xe cũng như phán đoán được hướng di chuyển của xe

Hệ thống chiếu sáng là một trong những thành phần chính không thể thiếu để tạonên vẻ đẹp thẩm mỹ và cá tính đặc trưng cho một chiếc ô tô

2 Nhiệm vụ hệ thống chiếu sáng

Hệ thống chiếu sáng chính là công cụ đắc lực giúp cho tài xế dễ dàng quan sáttrong điều kiện tầm nhìn bị hạn chế, thiếu ánh sáng và đảm bảo an toàn giao thông

3 Yêu cầu hệ thống chiếu sáng

Để không làm ảnh hưởng tầm nhìn của tài xế xe ngược chiều, hệ thống chiếu sángtrên ô tô cần phải đảm bảo hai yếu tố:

Hệ thống chiếu sáng trên ô tô bao gồm nhiều loại đèn khác nhau và mỗi loại đènđều có từng chức năng riêng của chúng

Hệ thống chiếu sáng ngoài trên ô tô gồm có: đèn đầu, đèn phanh, đèn lùi, đèn cảnhbáo nguy hiểm, đèn xi-nhan, đèn kích thước (đèn vị trí), đèn biển số, đèn sương mù

4.1 Các loại bóng đèn

4.1.1 Bóng đèn dây tóc

Hình 1: Bóng đèn loại dây tóc

Bóng đèn sợi đốt là thiết bị chiếu sáng truyền thống, hoạt động dựa trên nguyên lý

đốt nóng sợi dây vonfram bằng dòng điện Khi đạt nhiệt độ cao, sợi dây phát ra ánhsáng Sợi dây được đặt trong bóng thủy tinh để bảo vệ và tạo môi trường chân không.Tuy nhiên, bóng đèn sợi đốt tiêu thụ nhiều điện năng, tuổi thọ thấp và sinh nhiệt nhiều

Do đó, hiện nay, các loại bóng đèn tiết kiệm năng lượng như đèn huỳnh quang và đèn

LED đang dần thay thế

4.1.2 Bóng đèn halogen

Bóng đèn halogen là cải tiến đáng kể so với bóng đèn sợi đốt truyền thống Khíhalogen như iot hoặc brom được sử dụng để tái sinh lại dây tóc, giúp bóng đèn sáng lâuhơn và không bị đen Vỏ bóng đèn làm bằng thạch anh, chịu nhiệt cao, đảm bảo hoạtđộng ổn định và hiệu quả Nhờ vậy, bóng đèn halogen có tuổi thọ cao hơn, cường độsáng mạnh hơn và màu sắc ánh sáng tự nhiên hơn so với bóng đèn sợi đốt

Hình 2: Cấu tạo Bóng đèn halogen

4.1.3 Đèn Xenon

Hình 3: Bóng đèn Xenon

Đèn Xenon (HID) là hệ thống chiếu sáng phóng điện cường độ cao, vượt trội sovới đèn Halogen nhờ hiệu suất sáng cao và thời gian sử dụng lâu hơn (khoảng 2.000giờ) Đèn này hoạt động nhờ sự kết hợp của khí xenon, argon và kim loại hóa hơi, tạo

ra ánh sáng trắng xanh với cường độ sáng gấp 2-3 lần đèn Halogen, giúp chiếu sáng xa

và rộng hơn

Tuy nhiên, đèn Xenon cũng có nhược điểm như gây khó chịu cho người đi ngượcchiều do cường độ sáng mạnh và ít tán xạ, làm giảm khả năng quan sát của tài xế doánh sáng tập trung Ngoài ra, đèn có cấu tạo phức tạp, chi phí sản xuất cao và khó bảodưỡng

Hình 4: Đèn Xenon

ưu điểm vượt trội, đèn LED được kỳ vọng sẽ trở thành xu hướng phổ biến trong ngành

ô tô tương lai

Hình 6: Đèn LED

4.1.5 Đèn Laser

Đèn Laser là công nghệ chiếu sáng hiện đại và mạnh mẽ nhất hiện nay, nhưng chi

phí sản xuất rất cao nên chỉ được trang bị trên các mẫu xe cao cấp Đèn hoạt động dựatrên phản ứng hóa học khi tia laser đi qua thấu kính chứa khí photpho, tạo ra ánh sáng

có cường độ mạnh gấp 1.000 lần đèn LED, trong khi tiêu thụ ít điện năng hơn mộtphần ba so với đèn LED

Hình 7: Cấu tạo của đèn Laser

Đèn Laser có ưu điểm lớn như cường độ chiếu sáng mạnh, phạm vi chiếu xa lênđến 600m và tuổi thọ lâu dài (50.000 giờ) Tuy nhiên, đèn laser tỏa nhiệt lớn, cần hệthống tản nhiệt phức tạp Ngoài ra, đèn laser không thể vừa chiếu xa vừa chiếu gần,nên cần kết hợp với đèn Halogen, HID hoặc LED Chi phí lắp đặt cao khiến đèn laserchỉ được trang bị trên xe cao cấp và chưa phổ biến

4.2 Chóa đèn

Gương phản chiếu định hướng tia sáng, tạo chùm tia sáng song song giúp đènchiếu xa đến 300m Với hình parabol, bề mặt được đánh bóng và tráng gương, gươngphản chiếu đảm bảo tia sáng đúng hướng khi dây tóc đèn đặt tại tiêu điểm chóa đèn.Nếu dây tóc lệch, tia sáng sẽ chói mắt

Xe đời mới dùng chóa đèn hình chữ nhật với gương phản chiếu ngang, giúp tăngvùng sáng rộng và giảm chói mắt

Đèn chiếu gần (Cos): Dùng để chiếu sáng ở khoảng cách gần vào buổi tối, khônggây chói mắt tài xế đi ngược chiều, thích hợp sử dụng trong khu dân cư.

Đèn chiếu xa (Pha): Dùng để chiếu sáng ở khoảng cách xa, giúp tài xế quan sát xahơn trên cao tốc và đường một chiều khi không có xe đi ngược chiều

Ánh sáng của đèn pha rất mạnh, dễ làm chói mắt tài xế đi ngược chiều và gây tainạn giao thông nếu không sử dụng hợp lý Việc sử dụng đèn pha không đúng quy định

có thể bị phạt theo pháp luật

Hiện nay, nhiều hãng xe lựa chọn lắp bóng đèn xenon cho hệ thống chiếu sáng.Bóng đèn xenon có độ sáng lớn, ít làm chói mắt các phương tiện đi ngược chiều và tiếtkiệm điện năng hơn so với các loại đèn trước đó

Hình 9: Các loại đèn phổ biến trên xe ô tô hiện nay

4.4 Đèn sương mù

Đèn gầm (đèn sương mù) có chùm sáng rộng, tia mảnh nhưng rõ nét với màu

vàng hoặc trắng tùy loại xe Đèn sương mù phía trước giúp tăng khả năng chiếu sángkhi di chuyển ở tốc độ thấp trong điều kiện tầm nhìn kém do mưa, sương mù, bụi hoặctuyết

Hình 10: Vị trí đèn sương mù trước và sau

4.5 Hệ thống đèn phanh, đèn đuôi.

Đèn hậu nằm ở phía đuôi xe, được quy định sử dụng màu đỏ để báo hiệu cho cácphương tiện phía sau Nó thông báo vị trí và khoảng cách của xe, và sáng lên mỗi khiđạp phanh Trên một số dòng xe ô tô cao cấp, khi tác động lực phanh mạnh hơn, đènhậu sẽ sáng mạnh hơn, giúp người điều khiển phương tiện phía sau nhận biết và giảmtốc độ, giảm thiểu va chạm Ngoài ra, đèn hậu còn có một bóng đèn màu trắng để cảnhbáo lùi xe khi chuyển về số R

Đèn kích thước được lắp đặt ở hai bên hông xe, giúp người đi đường nhận biếtkích thước của xe khi di chuyển vào ban đêm

Hình 11: Vị trí đèn kích thước

Hình 12: Vị trí đèn hậu

Hình 13: Vị trí đèn biển số

Hình 14: Vị trí đèn lùi

5 Hệ thống tín hiệu

5.1 Chức năng, nhiệm vụ của đèn tín hiệu

Đèn tín hiệu bao gồm đèn xi nhan và đèn báo nguy chúng có nhiệm vụ thông báohiệu hướng xin đường với các phương tiện xung quanh để di chuyển theo hướng đang

xi nhan hoặc ra tín hiệu vượt xe phía trước Khi đèn báo nguy được bật thì các xe khác

sẽ nhận biết được và tránh kịp thời

5.2 Đèn xi nhan và đèn báo nguy

Đèn xi nhan dễ nhận biết nằm ở hai bên thân xe, có màu vàng cam và giúp tài xếbáo hiệu hướng đi hoặc vượt xe khác Theo quy định, đèn xi nhan phải tích hợp trêngương chiếu hậu, đuôi xe và đầu xe, và sẽ sáng khi tài xế bấm/gạt xi nhan Ngoài ra,đèn xi nhan còn làm nhiệm vụ như đèn cảnh báo nguy hiểm (hazard lamp) khi bật, cácđèn xi nhan sẽ nhấp nháy đồng thời

Hình 3.5: Mô hình thực tế

SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN

Bảng 3.1: Các chi tiết trên mô hình thực tế

1 Cụm đèn đầu

2 Cụm đèn đuôi

3 Đồng hồ điều

khiển

4 Đèn sương mù

9 Đèn chân phanh

10 Nút nhấn hazard

11 Công tắc lùi

3.2 Vận hành mô hình

3.2.1 Quy tắc vận hành an toàn

 Kiểm tra ắc quy:

Điện áp trong bình phải trên 12V Kiểm tra bình ắc quy bằng đồng hồ vạn năng ởchế độ đo điện áp một chiều (DC)

Kiểm tra các điện cực của ắc quy có bị cháy rỗ hay không Nếu bị cháy rổ phải vệsinh sạch sẽ để phòng tránh phóng điện hoặc tiếp xúc kém

3.2.2 Thao tác vận hành mô hình

Bảng 3.2: Các thao tác vận hành

SST Nội dung thực hiện Hình ảnh minh họa Tiêu chí thực hiện

1 Kết nối acquy với

mô hình

Kết nối chắc chắn dâynguồn vào acquyNối cực dương ắc quytrước, cực âm nối sau

2 Kiểm tra đèn báo

11 Bật đèn xi nhan

Đẩy cần điều khiển lêntrên xi nhan phải sángĐẩy cần điều khiển xuốngdưới xi nhan trái sáng

ắc quy sau