2024” không chỉ có ý nghĩa trong học thuật mà còn có tính ứng dụng cao. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để nhìn nhận toàn diện quy trình hiện tại, đóng góp vào việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, phù hợp với xu hướng cải cách hành chính hiện tại và phục vụ tốt hơn cho nhu cầu thực tiễn của người dân. 1. Mục tiêu thực tập Thực tập tại CN VPĐKĐĐ QBT là dịp để em tiếp cận thực tế công tác quản lý nhà nước về đất đai, đặc biệt là quy trình đăng ký biến động thông qua hình thức tặng cho quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Thông qua quá trình quan sát và hỗ trợ xử lý hồ sơ thực tế tại đơn vị, em đặt ra mục tiêu tìm hiểu rõ quy trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả đối với hồ sơ tặng cho, từ đó nắm vững thành phần hồ sơ cần thiết, các bước xử lý nội bộ và quy định pháp lý liên quan theo Luật Đất đai năm 2013 và Luật Đất đai năm 2024, Nghị định 10/2023/NĐ-CP, Thông tư 17/2024/TT-BTNMT và các văn bản hướng dẫn khác. Bên cạnh đó, em cũng mong muốn đối chiếu giữa quy định pháp luật với thực tiễn áp dụng tại đơn vị nhằm nhận diện những khó khăn, vướng mắc thường gặp trong quá trình giải quyết hồ sơ. Việc thu thập và phân tích số liệu thực tế về tình hình hồ sơ tặng cho trong giai đoạn 2022 – 2024 sẽ giúp em có cái nhìn tổng quan về khối lượng công việc, tỷ lệ giải quyết đúng hạn, cũng như các lỗi phổ biến khiến hồ sơ bị bổ sung hoặc trễ hẹn. Từ đó, em hy vọng có thể đưa ra một số nhận xét và đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác xử lý hồ sơ, giảm bớt phiền hà cho người dân, phù hợp với xu hướng cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai. Ngoài ra, thông qua đợt thực tập này, em còn đặt mục tiêu rèn luyện các kỹ năng nghề nghiệp như giao tiếp hành chính, tra cứu pháp lý, sử dụng phần mềm quản lý đất đai và kỹ năng quan sát – phân tích tình huống thực tế, từ đó trang bị nền tảng vững chắc cho công việc sau khi ra trường. 2. Nội dung thực tập Trong thời gian thực tập tại CN VPĐKĐĐ QBT, em tập trung tìm hiểu cơ cấu tổ chức và chức năng nhiệm vụ của đơn vị; quan sát quy trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả hồ sơ tặng cho quyền sử dụng đất; thu thập số liệu thực tế giai đoạn 2022 – 2024 để phân tích tình hình biến động; nghiên cứu các văn bản pháp luật liên quan như Luật Đất đai 2013, 2024, Bộ luật Dân sự 2015, Nghị định 10/2023/NĐ-CP, Thông tư 17/2024/TT-BTNMT; đồng thời so sánh giữa quy định và thực tiễn áp dụng. Ngoài ra, em còn hỗ trợ một số công việc hành chính cơ bản và rèn luyện kỹ năng giao tiếp, quan sát, phân tích trong môi trường làm việc thực tế. 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu chính của báo cáo này là quy trình đăng ký biến động QSDĐ, QSHTSGLVĐ thông qua hình thức tặng cho đang được áp dụng tại CN VPĐKĐĐ QBT, TP. Hồ Chí Minh. Trong đó, báo cáo tập trung vào trình tự, thủ tục thực hiện, thành phần hồ sơ, thời gian giải quyết và các bước xử lý nội bộ từ khi tiếp nhận đến khi trả kết quả cho người dân. Ngoài ra, đối tượng nghiên cứu còn bao gồm hệ thống quy định pháp luật hiện hành có liên quan đến thủ tục tặng cho như Luật Đất đai năm 2013, Luật Đất đai năm 2024, Nghị định 10/2023/NĐ - CP, Thông tư 17/2024/TT – BTNMT,…, cùng các quy trình, biểu mẫu và phần mềm chuyên môn đang được sử dụng tại đơn vị. Thông qua đó, báo cáo hướng đến việc so sánh giữa quy định và thực tiễn triển khai, từ đó nhận diện các khó khăn, vướng mắc và đề xuất các giải pháp cải thiện. Phạm vi nghiên cứu của báo cáo được xác định cụ thể như sau: - Về không gian: Được thực hiện tại CN VPĐKĐĐ QBT, nơi em được trực tiếp tham gia thực tập và tìm hiểu thực tế. - Về thời gian: Báo cáo tập trung vào giai đoạn từ năm 2022 đến năm 2024, kết hợp với các quan sát, số liệu và trải nghiệm thực tiễn trong đợt thực tập năm 2025 để đảm bảo tính cập nhật và toàn diện. - Về nội dung: Phạm vi giới hạn trong quy trình xử lý hồ sơ tặng cho QSDĐ, QSHTSGLVĐ, không đi sâu vào các hình thức biến động khác như chuyển nhượng, thừa kế hay thế chấp. 4. Kết quả cần đạt được Qua đợt thực tập, em mong muốn nắm vững quy trình đăng ký biến động tặng cho QSDĐ; hiểu rõ cơ sở pháp lý liên quan; phân tích được số liệu thực tế giai đoạn 2022 – 2024; đồng thời rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp và đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác tại đơn vị.
Mục tiêu thực tập
Thực tập tại CN VPĐKĐĐ QBT là dịp để em tiếp cận thực tế công tác quản lý nhà nước về đất đai, đặc biệt là quy trình đăng ký biến động thông qua hình thức tặng cho quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất Thông qua quá trình quan sát và hỗ trợ xử lý hồ sơ thực tế tại đơn vị, em đặt ra mục tiêu tìm hiểu rõ quy trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả đối với hồ sơ tặng cho, từ đó nắm vững thành phần hồ sơ cần thiết, các bước xử lý nội bộ và quy định pháp lý liên quan theo Luật Đất đai năm 2013 và Luật Đất đai năm 2024, Nghị định 10/2023/NĐ-CP, Thông tư 17/2024/TT-BTNMT và các văn bản hướng dẫn khác.
Bên cạnh đó, em cũng mong muốn đối chiếu giữa quy định pháp luật với thực tiễn áp dụng tại đơn vị nhằm nhận diện những khó khăn, vướng mắc thường gặp trong quá trình giải quyết hồ sơ Việc thu thập và phân tích số liệu thực tế về tình hình hồ sơ tặng cho trong giai đoạn 2022 – 2024 sẽ giúp em có cái nhìn tổng quan về khối lượng công việc, tỷ lệ giải quyết đúng hạn, cũng như các lỗi phổ biến khiến hồ sơ bị bổ sung hoặc trễ hẹn Từ đó, em hy vọng có thể đưa ra một số nhận xét và đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác xử lý hồ sơ, giảm bớt phiền hà cho người dân, phù hợp với xu hướng cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai.
Ngoài ra, thông qua đợt thực tập này, em còn đặt mục tiêu rèn luyện các kỹ năng nghề nghiệp như giao tiếp hành chính, tra cứu pháp lý, sử dụng phần mềm quản lý đất đai và kỹ năng quan sát – phân tích tình huống thực tế, từ đó trang bị nền tảng vững chắc cho công việc sau khi ra trường.
Nội dung thực tập
Trong thời gian thực tập tại CN VPĐKĐĐ QBT, em tập trung tìm hiểu cơ cấu tổ chức và chức năng nhiệm vụ của đơn vị; quan sát quy trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả hồ sơ tặng cho quyền sử dụng đất; thu thập số liệu thực tế giai đoạn 2022 – 2024 để phân tích tình hình biến động; nghiên cứu các văn bản pháp luật liên quan như Luật Đất đai 2013,
2024, Bộ luật Dân sự 2015, Nghị định 10/2023/NĐ-CP, Thông tư 17/2024/TT-BTNMT; đồng thời so sánh giữa quy định và thực tiễn áp dụng Ngoài ra, em còn hỗ trợ một số công việc hành chính cơ bản và rèn luyện kỹ năng giao tiếp, quan sát, phân tích trong môi trường làm việc thực tế.
Kết quả cần đạt được
Qua đợt thực tập, em mong muốn nắm vững quy trình đăng ký biến động tặng choQSDĐ; hiểu rõ cơ sở pháp lý liên quan; phân tích được số liệu thực tế giai đoạn 2022 –2024; đồng thời rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp và đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác tại đơn vị.
GIỚI THIỆU
1.1 Tổng quan về Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Quận Bình Thạnh
CN VPĐKĐĐ QBT là đơn vị trực thuộc Văn phòng Đăng ký đất đai Thành phố Hồ Chí Minh (VPĐKĐĐ TP.HCM), hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính, chịu sự quản lý trực tiếp về chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hồ Chí Minh (STNMT TP.HCM) và Uỷ ban nhân dân quận Bình Thạnh Chi nhánh được thành lập nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý nhà nước về đất đai, đảm bảo tính thống nhất, công khai và minh bạch trong hoạt động đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất trên địa bàn quận Bình Thạnh.
Trụ sở tại: Số 06 đường Phan Đăng Lưu, phường Bình Thạnh (thuộc phường 14 , quận Bình Thạnh cũ), Thành phố Hồ Chí Minh
GIỚI THIỆU ĐƠN VỊ THỰC TẬP
Tổng quan về Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Quận Bình Thạnh
CN VPĐKĐĐ QBT là đơn vị trực thuộc Văn phòng Đăng ký đất đai Thành phố Hồ Chí Minh (VPĐKĐĐ TP.HCM), hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính, chịu sự quản lý trực tiếp về chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hồ Chí Minh (STNMT TP.HCM) và Uỷ ban nhân dân quận Bình Thạnh Chi nhánh được thành lập nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý nhà nước về đất đai, đảm bảo tính thống nhất, công khai và minh bạch trong hoạt động đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất trên địa bàn quận Bình Thạnh.
Trụ sở tại: Số 06 đường Phan Đăng Lưu, phường Bình Thạnh (thuộc phường 14 , quận Bình Thạnh cũ), Thành phố Hồ Chí Minh
Chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực hoạt động
CN VPĐKĐĐ QBT là đơn vị trực thuộc VPĐKĐĐ TP.HCM, có chức năng tổ chức thực hiện việc đăng ký đất đai, nhà ở và tài sản gắn liền với đất trên địa bàn quận Bình Thạnh theo đúng quy định của pháp luật Đồng thời, chi nhánh chịu trách nhiệm quản lý, lưu trữ hồ sơ địa chính, chỉnh lý và cập nhật biến động đất đai nhằm phục vụ công tác quản lý nhà nước, cũng như cung cấp thông tin đất đai chính xác cho các tổ chức, cá nhân và cơ quan có thẩm quyền.
Về nhiệm vụ, chi nhánh thực hiện tiếp nhận và giải quyết các thủ tục cấp mới, cấp đổi, cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất Chi nhánh còn đảm nhiệm công tác đăng ký biến động đất đai như chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, thế chấp, xoá thế chấp hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất Ngoài ra, đơn vị còn quản lý, chỉnh lý và cập nhật hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai; thực hiện công tác thống kê, kiểm kê đất đai định kỳ; cung cấp thông tin đất đai cho cơ quan quản lý và người dân; cũng như hỗ trợ giải quyết các khiếu nại, tranh chấp liên quan đến đất đai.
Về lĩnh vực hoạt động, chi nhánh tập trung vào các mảng chính như đăng ký quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; quản lý và cập nhật dữ liệu địa chính; cung cấp dịch vụ đo đạc, chỉnh lý bản đồ; cũng như tham gia xây dựng chính sách quản lý đất đai, thống kê và kiểm kê đất đai trên địa bàn Với xu hướng hiện đại hoá, chi nhánh đang từng bước ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ cho người dân.
Phạm vi hoạt động
Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Quận Bình Thạnh hoạt động trên địa bàn toàn quận, với phạm vi chuyên môn bao gồm: tiếp nhận và giải quyết các thủ tục đăng ký đất đai, cấp mới, cấp đổi, cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất; thực hiện đăng ký biến động như chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, thế chấp, xóa thế chấp hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất Ngoài ra, Chi nhánh còn chịu trách nhiệm chỉnh lý, cập nhật hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai; thực hiện công tác thống kê, kiểm kê đất đai định kỳ; cung cấp thông tin đất đai cho cơ quan quản lý và người dân; phối hợp giải quyết các tranh chấp, khiếu nại liên quan đến đất đai.
Trong bối cảnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, Chi nhánh đang từng bước mở rộng ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận và giải quyết hồ sơ, hướng đến mục tiêu công khai, minh bạch và rút ngắn thời gian phục vụ người dân.
Cơ cấu tổ chức và bộ máy nhân sự
Giám đốc (Phạm Hoàng Thuỷ Nguyên): Điều hành, quản lý chung mọi hoạt động của CN VPĐKĐĐ; chịu trách nhiệm trước Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai TP Hồ Chí Minh và trước pháp luật; trực tiếp chỉ đạo công tác cấp giấy chứng nhận; công tác đăng ký chỉnh lý biến động; công tác đăng ký giao dịch đảm bảo; hệ thống quản lý ISO; công tác hành chính - tổng hợp – tài chính; công tác lưu trữ.
Phó Giám đốc (Tống Đức Tạo): Chịu trách nhiệm trước Giám đốc về nhiệm vụ được phân công; điều hành và giải quyết công việc của cơ quan khi Giám đốc vắng mặt; thực hiện kiểm tra hồ sơ đăng ký giao dịch đảm bảo; phụ trách công tác xác minh, cung cấp thông tin và các công tác khác theo phân công của Giám đốc CN VPĐKĐĐ
Phó Giám đốc (Nguyễn Thị Trúc Cầm): Chịu trách nhiệm trước Giám đốc về nhiệm vụ được phân công; điều hành và giải quyết công việc của cơ quan khi Giám đốc vắng mặt; kiểm tra hồ sơ đăng ký biến động, thực hiện kiểm tra tổ cấp giấy và các công tác liên quan đến hành chính theo sự phân công của Giám đốc Chi nhánh VPĐKĐĐ
Hành chính tổng hơp và Thông tin lưu trữ: Thực hiện công việc nhận - trả kết quả, các công việc hành chính thu – chi, tiếp nhận nhân viên đến – đi, thực hiện scan, quét hồ sơ, lưu trữ hồ sơ, cung cấp thông tin khi có yêu cầu.
Kĩ thuật địa chính: Đo đạc dịch vụ theo yêu cầu của người sử dụng đất, đo đạc công trình. Đăng ký đất đai: Thực hiện đăng ký đất đai và TSGLVĐ, cấp GCNQSDĐ, QSDĐ & TSGLVĐ, thực hiện giao dịch đảm bảo (thế chấp), thay đổi thông tin chủ sử dụng, đính chính GCN, chuyển thuế để NSDĐ thực hiện nghĩa vụ tài chính, trả lời đơn thư, khiếu nại,
CN VPĐKĐĐ quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh
Hành chính tổng hợp và Thông tin lưu trữ Đăng bộ Kĩ thuật địa chính
Cấp Giấy chứng nhận phối hợp với các cơ quan ban ngành, tiến hành gia hạn (cho tổ chức), cho phép tiếp tục sử dụng đất (cho hộ gia đình cá nhân).
Lịch sử hình thành và phát triển
Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Quận Bình Thạnh là đơn vị trực thuộc Văn phòng Đăng ký đất đai Thành phố Hồ Chí Minh, được thành lập theo Quyết định số 968/QĐ-STNMT ngày 16 tháng 6 năm 2015 của Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM. Việc thành lập chi nhánh là một phần trong lộ trình thực hiện chủ trương thống nhất đầu mối quản lý đất đai trên toàn thành phố, nhằm nâng cao hiệu quả công tác đăng ký, cấp Giấy chứng nhận và quản lý hồ sơ địa chính tại các quận, huyện.
Ngay từ khi đi vào hoạt động, Chi nhánh đã đảm nhận nhiệm vụ tiếp nhận và giải quyết các thủ tục liên quan đến đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất trên địa bàn Quận Bình Thạnh – một trong những quận nội thành có mật độ dân cư cao, khối lượng hồ sơ đất đai lớn và phát sinh thường xuyên Trụ sở hiện tại của chi nhánh đặt tại số 6 Phan Đăng Lưu, Phường Bình Thạnh (thuộc phường 14 cũ), TP Hồ Chí Minh.
Giám đốc Phạm Hoàng Thuỷ Nguyên
Phó Giám đốc Nguyễn Thị Trúc Cầm
Hành chính tổng hợp và Thông tin lưu trữ Đăng bộ Kĩ thuật địa chính
Cấp Giấy chứng nhận Phó Giám đốc Tống Đức Tạo
Giao dịch đảm bảo Đăng ký biến động
Qua gần một thập kỷ hoạt động, Chi nhánh không ngừng củng cố bộ máy tổ chức, kiện toàn đội ngũ cán bộ chuyên môn và cải tiến quy trình làm việc nhằm phục vụ người dân ngày càng tốt hơn Đặc biệt trong những năm gần đây, đơn vị đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và thực hiện các quy trình nội bộ theo hệ thống quản lý chất lượng ISO, góp phần minh bạch hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết và nâng cao sự hài lòng của người dân.
Chi nhánh cũng thường xuyên phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường quận,UBND 20 phường và các cơ quan liên quan để giải quyết hiệu quả các hồ sơ tồn đọng,vướng mắc pháp lý hoặc phát sinh tranh chấp Trong quá trình phát triển, dù còn gặp một số khó khăn về cơ sở hạ tầng, áp lực công việc lớn, nhưng tập thể cán bộ, nhân viên chi nhánh luôn nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ được giao, từng bước khẳng định vai trò là đầu mối chuyên trách, uy tín trong công tác đăng ký đất đai tại địa phương.
TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU
Khái niệm và đặc điểm của hoạt động tặng cho quyền sử dụng đất
Tặng cho quyền sử dụng đất là việc một bên (bên tặng cho) tự nguyện chuyển giao quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc sở hữu hợp pháp của mình cho bên còn lại (bên được tặng cho) mà không yêu cầu đền bù Đây là một loại giao dịch dân sự có tính chất chuyển quyền tương tự như chuyển nhượng, nhưng không phát sinh nghĩa vụ thanh toán từ bên nhận.
Hoạt động tặng cho thường diễn ra trong quan hệ giữa người thân, cha mẹ và con gái,giữa vợ chồng hoặc trong các mối quan hệ thân thiết khác So với các hình thức chuyển quyền khác, tặng cho có thủ tục tương đối đơn giản, nhưng vẫn phải đáp ứng các yêu cầu pháp lý bắt buộc như: hợp đồng được công chứng, kê khai nghĩa vụ tài chính, và thực hiện đăng ký biến động tại cơ qua có thẩm quyền.
Chức năng, vai trò của hoạt động đăng ký biến động
Hoạt động đăng ký biến động quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất có chức năng chính là cập nhật kịp thời những thay đổi về tình trạng pháp lý của thửa đất và chủ sử dụng vào hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong quản lý nhà nước về đất đai, được quy định tại Luật Đất đai 2013 và Luật Đất đai 2024.
Về vai trò, đăng ký biến động có ý nghĩa quan trọng ở nhiều phương diện:
- Bảo đảm cơ sở pháp lý cho người sử dụng đất: giúp quyền lợi của bên nhận chuyển quyền (chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế…) được pháp luật công nhận, hạn chế tranh chấp.
- Tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước: cơ quan quản lý có dữ liệu đầy đủ, chính xác để theo dõi biến động đất đai, phục vụ công tác quy hoạch, thống kê, kiểm kê.
- Đảm bảo minh bạch trong giao dịch: các quyền, nghĩa vụ về đất đai được công khai, minh bạch, góp phần ổn định thị trường bất động sản.
- Liên quan đến nghĩa vụ tài chính: là cơ sở để xác định và thu đúng, thu đủ các khoản thuế, phí, lệ phí từ giao dịch đất đai.
- Phục vụ cải cách hành chính và chuyển đổi số: tạo điều kiện cho người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ công, giảm thủ tục rườm rà, nâng cao sự hài lòng.
Như vậy, hoạt động đăng ký biến động không chỉ mang tính kỹ thuật hành chính, mà còn là công cụ quan trọng bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.
Cơ sở pháp lý liên quan đến đăng ký biến động theo hình thức tặng cho
Đăng ký biến động đất đai là một trong những nội dung quan trọng trong quản lý nhà nước về đất đai, nhằm cập nhật kịp thời các thay đổi về QSDĐ, QSHTSGLVĐ vào hồ sơ địa chính Trong đó, hình thức tặng cho QSDĐ là một loại giao dịch dân sự được pháp luật công nhận, phát sinh phổ biến trong quan hệ giữa các cá nhân trong gia đình hoặc người dân.
Căn cứ pháp lý hiện hành điều chỉnh hoạt động tặng cho QSDĐ, QSHTSGLVĐ bao gồm:
- Luật Đất đai năm 2013 và Luật Đất đai năm 2024 – là văn bản pháp lý cao nhất điều chỉnh toàn bộ hoạt động đăng ký, cấp giấy chứng nhận, chuyển nhượng, tặng cho và các quyền khác liên quan đến sử dụng đất.
- Bộ luật Dân sự năm 2015 – quy định cụ thể về hợp đồng tặng cho tài sản, quyền và nghĩa vụ của bên tặng cho và bên nhận
- Luật Công chứng năm 2014 (sửa đổi, bổ sung) – điều chỉnh việc công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, là điều kiện bắt buộc để đăng ký biến động
- Nghị định số 10/2023/NĐ – CP của Chính phủ - hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, quy định cụ thể về trình tự, thủ tục đăng ký biến động, hồ sơ, thời gian xử lý và trách nhiệm của các bên liên quan
- Thông tư 17/2024/TT – BTNMT của Bộ Tài Nguyên và Môi trường – hướng dẫn kỹ thuật trình tự, thủ tục đăng ký biến động, hồ sơ, thời gian xử lý và trách nhiệm của các bên liên quan
- Luật Đất đai số 31/2024/QH15 ngày 18/1/2024 được sử đổi bổ sung một số điều bởi Luật số 43/2024/QH15, Luật số 47/2024/QH15 và Luật số 58/2024/QH15 của Quốc hội
- Nghị định 101/2024/NĐ – CP ngày 29/7/2024 của Chính phủ quy định về điều tra cơ bản đất đai, đăng ký, cấp Giấy chứng nhận QSDĐ, QSHTSGLVĐ và Hệ thống thông tin đất đai
- Quyết định 4114/2019/QĐ – UNND ngày 30/9/2019 về việc Phê duyệt quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền tiếp nhận của chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai quận, huyện
- Nghị định 10/2022/QĐ – UBND ngày 15/1/2022 về việc Quy định về lệ phí trước bạ
- Các quy định pháp luật về thuế, lệ phí như Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật dân sự
2015, Nghị định 140/2016/NĐ – CP về lệ phí trước bạ,…
Hệ thống pháp luật được ban hành ngày càng đầy đủ và đồng bộ là cơ sở quan trọng giúp cho quá trình tặng cho quyền sử dụng đất diễn ra đúng quy định, đảm bảo quyền lợi cho các bên tham gia và tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước
Quy trình pháp luật chung
Chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (xác nhận trên Giấy chứng nhận)
(Ban hành kèm theo Quyết định số 4114/QĐ-UBND ngày 30 tháng 9 năm 2019 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố)
Bước 1: Nộp hồ sơ và Kiểm tra hồ sơ giờ hành chính
- Nộp hồ sơ: Hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư, người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở đất ở tại Việt Nam
- Kiểm tra hồ sơ: Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai
Bước 2: Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả của CN VPĐKĐĐ tiếp nhận hồ sơ và luân chuyển hồ sơ cho cán bộ thụ lý trong 0,5 ngày
Bước 3: Tổ trưởng Tổ Đăng ký biến động tại CN VPĐKĐĐ phân công cán bộ trong tổ thụ lý hồ sơ trong 0,5 ngày
Bước 4: Cán bộ thụ lý trong tổ Thẩm định hồ sơ, đề xuất kết quả giải quyết thủ tục hồ sơ trong 1,5 ngày
Bước 5: Phó giám đốc xem xét, ký dự thảo Giấy chứng nhận và phiếu chuyển thuế trong 0,5 ngày
Bước 6: Cán bộ thụ lý trong tổ Phát hành Phiếu chuyển thuế để xác định nghĩa vụ tài chính trong 0,5 ngày
Bước 7: Cán bộ Chi cục thuế Xác định nghĩa vụ tài chính trong 3 ngày
Bước 8: Cán bộ thụ lý trong tổ Tiếp nhận, chuyển thông báo thuế cho người sử dụng đất trong 0,5 ngày (thời gian người dân hoàn thành nghĩa vụ tài chính không tính vào quy trình)
Bước 9: Cán bộ thụ lý trong tổ Chuẩn bị hồ sơ trình Lãnh đạo trong 1,5 ngày
- Thực hiện in xác nhận trên Giấy chứng nhận
- Lập hồ sơ trình Lãnh đạo Chi nhánh
Bước 10: Phó giám đốc phê duyệt ký giấy chứng nhận trong 0,5 ngày
Bước 11: Cán bộ Tổ Hành chính cho số, đóng dấu trong 1 ngày
Bước 12: Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả của CN VPĐKĐĐ trả kết qủa cho người sử dụng đất
Tổng cộng là 10 ngày làm việc
THỰC HIỆN VIẾT BÁO CÁO
Nội dung nghiên cứu của báo cáo tập trung vào việc tìm hiểu, phân tích và đánh giá quy trình đăng ký biến động quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất thông qua hình thức tặng cho tại Chi nhánh VPĐKĐĐ Quận Bình Thạnh Cụ thể bao gồm:
- Khảo sát cơ sở pháp lý: hệ thống các quy định liên quan như Luật Đất đai năm 2013, Luật Đất đai năm 2024, Bộ luật Dân sự năm 2015, Nghị định 10/2023/NĐ-CP, Thông tư 17/2024/TT-BTNMT, Nghị định 101/2024/NĐ-CP và Quyết định 4114/2019/QĐ-UBND của UBND TP Hồ Chí Minh
- Tìm hiểu thực tế quy trình xử lý hồ sơ tặng cho tại Chi nhánh, từ khâu tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, luân chuyển, xác định nghĩa vụ tài chính đến khâu phê duyệt và trả kết quả
- Thu thập và phân tích số liệu giai đoạn 2022–2024 về tình hình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ tặng cho, tỷ lệ đúng hạn, các trường hợp phải bổ sung hoặc gặp vướng mắc.
- Đánh giá ưu điểm và hạn chế trong công tác xử lý hồ sơ tặng cho tại đơn vị, so sánh giữa quy định pháp luật và thực tiễn triển khai
- Đề xuất kiến nghị nhằm hoàn thiện quy trình, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, phù hợp định hướng cải cách hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai
Thông qua các nội dung trên, nghiên cứu không chỉ giúp củng cố kiến thức lý thuyết mà còn phản ánh thực tiễn công tác quản lý đất đai tại địa phương, góp phần nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và năng lực phân tích của sinh viên ngành Quản lý đất đai.
1.2 Phương pháp nghiên cứu Để hoàn thành báo cáo này, em đã kết hợp nhiều phương pháp khác nhau nhằm thu thập thông tin và có được cái nhìn thực tế nhất:
- Quan sát trực tiếp: Trong suốt thời gian thực tập tại Chi nhánh VPĐKĐĐ Quận Bình Thạnh, em dành thời gian quan sát quy trình làm việc của cán bộ, từ khâu tiếp nhận hồ sơ ở bộ phận một cửa, đến các bước xử lý, thẩm định và trả kết quả cho người dân.Cách quan sát này giúp em hiểu rõ từng bước của quy trình.
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Nội dung nghiên cứu
Nội dung nghiên cứu của báo cáo tập trung vào việc tìm hiểu, phân tích và đánh giá quy trình đăng ký biến động quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất thông qua hình thức tặng cho tại Chi nhánh VPĐKĐĐ Quận Bình Thạnh Cụ thể bao gồm:
- Khảo sát cơ sở pháp lý: hệ thống các quy định liên quan như Luật Đất đai năm 2013, Luật Đất đai năm 2024, Bộ luật Dân sự năm 2015, Nghị định 10/2023/NĐ-CP, Thông tư 17/2024/TT-BTNMT, Nghị định 101/2024/NĐ-CP và Quyết định 4114/2019/QĐ-UBND của UBND TP Hồ Chí Minh
- Tìm hiểu thực tế quy trình xử lý hồ sơ tặng cho tại Chi nhánh, từ khâu tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, luân chuyển, xác định nghĩa vụ tài chính đến khâu phê duyệt và trả kết quả
- Thu thập và phân tích số liệu giai đoạn 2022–2024 về tình hình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ tặng cho, tỷ lệ đúng hạn, các trường hợp phải bổ sung hoặc gặp vướng mắc.
- Đánh giá ưu điểm và hạn chế trong công tác xử lý hồ sơ tặng cho tại đơn vị, so sánh giữa quy định pháp luật và thực tiễn triển khai
- Đề xuất kiến nghị nhằm hoàn thiện quy trình, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, phù hợp định hướng cải cách hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai
Thông qua các nội dung trên, nghiên cứu không chỉ giúp củng cố kiến thức lý thuyết mà còn phản ánh thực tiễn công tác quản lý đất đai tại địa phương, góp phần nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và năng lực phân tích của sinh viên ngành Quản lý đất đai.
Phương pháp nghiên cứu
Để hoàn thành báo cáo này, em đã kết hợp nhiều phương pháp khác nhau nhằm thu thập thông tin và có được cái nhìn thực tế nhất:
- Quan sát trực tiếp: Trong suốt thời gian thực tập tại Chi nhánh VPĐKĐĐ Quận Bình Thạnh, em dành thời gian quan sát quy trình làm việc của cán bộ, từ khâu tiếp nhận hồ sơ ở bộ phận một cửa, đến các bước xử lý, thẩm định và trả kết quả cho người dân.Cách quan sát này giúp em hiểu rõ từng bước của quy trình.
- Phỏng vấn và trao đổi với cán bộ: Em chủ động trò chuyện với các anh chị cán bộ phụ trách từng khâu để hỏi thêm về các thủ tục, những khó khăn thường gặp và cách xử lý hồ sơ nhanh, hiệu quả.
- Thu thập số liệu thực tế: Em xin phép cán bộ hướng dẫn để tổng hợp số liệu về số lượng hồ sơ tiếp nhận, tỷ lệ giải quyết đúng hạn và một số trường hợp điển hình trong giai đoạn 2022 – 2024.
- Tìm hiểu tài liệu và văn bản pháp luật: Từ những dữ liệu và thông tin thu thập được, em tiến hành phân tích, đánh giá và hệ thống lại để trình bày trong báo cáo một cách rõ ràng, mạch lạc.
KHÁI QUÁT ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
Vị trí địa lý
Quận Bình Thạnh nằm ở phía Đông Bắc của Thành phố Hồ Chí Minh, là cửa ngõ quan trọng nối liền trung tâm thành phố với các quận và tỉnh lân cận Quận giáp ranh với:
- Phía Đông: giáp thành phố Thủ Đức qua sông Sài Gòn
- Phía Tây: giáp quận Phú Nhuận và quận Gò Vấp
- Phía Bắc: giáp thành phố Thủ Đức và quận Gò Vấp
Vị trí này tạo nên lợi thế về giao thương và phát triển kinh tế, đặc biệt là các dự án bất động sản ven sông
Hình 2.4 Bản đồ hành chính Quận Bình Thạnh (Nguồn: Trang thông tin điện tử
Quy mô và dân số
Quận Bình Thạnh có diện tích 20,78 km 2 Theo số liệu năm 2023, dân số của quận là khoảng 491,500 người (Nguồn: Cục Thống kê TP.HCM, 2023) Mật độ dân số cao, khoảng
23,652 người/km 2 , cho thấy nhu cầu về nhà ở và đất đai tại đây rất lớn dẫn đến sự phát triển mạnh mẽ của thị trường bất động sản
Điều kiện tự nhiên
Quận Bình Thạnh có địa hình tương đối bằng phẳng, một phần nằm ven sông SàiGòn và kênh Rạch Chiếc, tạo ra tiềm năng lớn cho các dự án khu đô thị sinh thái, khu dân cư cao cấp ven sông Điều này cũng ảnh hưởng đến việc quy hoạch sử dụng đất, đặc biệt là các khu vực có nguy cơ sạt lở hoặc ngập úng
Cơ sở hạ tầng
- Giao thông: Quận Bình Thạnh sở hữu hệ thống giao thông đa dạng và phát triển, bao gồm:
Đường bộ: Các tuyến đường huyết mạch như Xô Viết Nghệ Tĩnh, Bạch Đằng, Điện Biên Phủ, Quốc lộ 13
Đường sắt đô thị: Tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) đi qua địa phận quận, tạo ra giá trị gia tăng lớn cho các khu lân cận
Đường thuỷ: Nằm ven sông Sài Gòn, có cảng Bình Triệu
- Tiện ích công cộng: Quận có nhiều trường học, bệnh viện, khu thương mại lớn như Vincom Center, Pearl Plaza, cùng với các khu công viên cây xanh
Sự phát triển đồng bộ của cơ sở hạ tầng đã làm tăng giá trị sử dụng đất và thu hút nhiều nhà đầu tư bất động sản
Đặc điểm sử dụng đất
- Đất ở: Chiếm tỷ lệ lớn nhất, với nhiều khu dân cư hiện hữu, chung cư cao tầng và các khu phức hợp Giá trị đất ở tại đây thuộc hàng cao nhất tại Thành phố Hồ Chí Minh
- Đất sản xuất, kinh doanh: Nằm chủ yếu dọc các tuyến đường lớn, với nhiều văn phòng, trung tâm thương mại và cơ sở sản xuất nhỏ
- Đất nông nghiệp: Gần như không còn, đã được chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất phi nông nghiệp
- Đất công trình công cộng: Bao gồm đất dành cho giao thông, trường học, bệnh viện, công viên,…
- Quy hoạch và sử dụng đất: Chính quyền quận đã có nhiều chính sách quy hoạch để phát triển đô thị, cải tạo các khu dân cư cũ, và xây dựng các khu vực đô thị mới Việc cập nhật và tuân thủ các quy hoạch này là yếu tố quan trọng đối với các dự án đất đai tại quận
Những yếu tố trên đã tạo nên một bức tranh tổng thể về địa bàn nghiên cứu QuậnBình Thạnh, nơi có sự phát triển kinh tế - xã hội năng động, cùng với đó là thị trường đất đai sôi động và đầy tiềm năng
CHƯƠNG III: QUY TRÌNH CHUYỂN ĐỔI, CHUYỂN NHƯỢNG, CHO THUÊ, CHO THUÊ LẠI, THỪA KẾ, TẶNG CHO, GÓP VỐN BẰNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT, QUYỀN SỞ HỮU TÀI SẢN GẮN LIỀN VỚI ĐẤT (XÁC NHẬN TRÊN GIẤY CHỨNG NHẬN) (Ban hành kèm theo Quyết định số 4114/QĐ–UBND ngày 30 tháng
09 năm 2019 của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân Thành phố )
Quy trình thực hiện theo Quyết định số 4114/QĐ-UBND TPHCM ngày 30/09/201926 3.2 Các bước thực hiện chi tiết quy trình tại Chi nhánh VPĐKĐĐ quận Bình Thạnh
Thời gian thực hiện: 10 ngày làm việc
Bảng 3.1 Trình tự thực hiện
TT Nội dung công việc Trách nhiệm Thời gian
Hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư, người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở đất ở tại Việt Nam Giờ hành chính
Kiểm tra hồ sơ Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai
2 Tiếp nhận hồ sơ Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai 0,5 ngày
3 Phân công thụ lý hồ sơ Viên chức, người lao động phụ trách giải quyết thủ tục hành chính 0,5 ngày 4
Thẩm định hồ sơ, đề xuất kết quả giải quyết thủ tục hành chính
Viên chức, người lao động thụ lý 1,5 ngày
Xem xét, ký dự thảo giấy chứng nhận và phiếu chuyển thuế
Lãnh đạo Chi nhánh 0,5 ngày
Phát hành Phiếu chuyển thuế để xác định nghĩa vụ tài chính
Viên chức, người lao động thụ lý hồ sơ – Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai 0,5 ngày
7 Xác định nghĩa vụ tài chính Viên chức Chi cục Thuế 3 ngày
TT Nội dung công việc Trách nhiệm Thời gian
Tiếp nhận, chuyển thông báo thuế cho người sử dụng đất
Viên chức, người lao động thụ lý hồ sơ – Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai 0,5 ngày
9 Chuẩn bị hồ sơ trình
Viên chức, người lao động thụ lý hồ sơ – Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai 1,5 ngày
10 Phê duyệt Lãnh đạo Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai 0,5 ngày
11 Cho số, đóng dấu Văn thư – Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai 1 ngày
12 Trả kết quả Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai
(Nguồn: Quyết định số 4114/QĐ–UBND ngày 30 tháng 09 năm 2019 của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố)
3.2 Các bước thực hiện chi tiết quy trình tại Chi nhánh VPĐKĐĐ quận Bình Thạnh
Người sử dụng đất nộp hồ sơ đăng ký biến động QSDĐ, QSHTSGLVĐ thông qua hình thức tặng cho tại Chi nhánh VPĐKĐĐ quận Bình Thạnh.
Quy trình thực hiện của Chi nhánh VPĐKĐĐ quận Bình Thạnh rút ngắn 01 ngày tại Chi nhánh (Theo TB số 38/TB-CN2BTH ngày 19/8/2022)
Bước 1: Bộ phận tiếp nhận và hoàn trả kết quả nhận và kiểm tra thành phần hồ sơ theo đúng quy định
Thành phần hồ sơ bao gồm:
Hình 3.5 Đơn đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất
Hình 3.6 Bản gốc hoặc bản photo có chứng thực Giấy chứng nhận đã cấp
Thành phần hồ sơ cần có hợp đồng uỷ quyền trong trường hợp bên có quyền tặng cho không thể thực trực tiếp thực hiện, họ phải lập hợp đồng uỷ quyền để người khác nhân danh mình tiến hành giao dịch Đây là căn cứ pháp lý bảo đảm tính hợp pháp của việc tặng cho và xác định rõ trách nhiệm giữa các bên
Hình 4.7 Hợp đồng uỷ quyền
Hình 3.8 Hợp đồng tặng cho
Trong giao dịch tặng cho tài sản giữa các thành viên trong gia đình, việc xác minh quan hệ huyết thống hoặc quan hệ nhân thân là yếu tố quan trọng để làm rõ cơ sở pháp lý và tính hợp pháp của giao dịch Giấy khai sinh (bản sao y hoặc bản photo có chứng thực) của bên tặng cho và bên nhận tặng cho được xem là chứng cứ pháp lý có giá trị, nhằm xác định mối quan hệ huyết thống giữa các bên Điều này giúp cơ quan có thẩm quyền kiểm chứng tính xác thực, hạn chế tranh chấp về quyền sở hữu hoặc khiếu nại phát sinh sau này
Hình 3.9 Bản sao Giấy khai sinh của Bên tặng cho và Bên nhận tặng cho
Trích sao trước bạ nhà, đất trong thành phần hồ sơ đăng ký biến động tặng cho có tác dụng xác nhận việc hoàn thành nghĩa vụ tài chính của chủ thể, đồng thời làm căn cứ pháp lý để cơ quan đăng ký đất đai xem xét, giải quyết thủ tục tặng cho hợp pháp
Hình 3.10 Trích sao trước bạ nhà đất
Lập Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả; trao cho người nộp hồ sơ
Hình 3.11 Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả
Bước 2: Tổ trưởng trình ký lãnh đạo Chi nhánh VPĐKĐĐ ký Tờ trình, Phiếu chuyển
Hình 3.12 Tờ trình về việc đăng ký cập nhật biến động nhà đất
Hình 3.13 Phiếu chuyển thông tin để xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai
Bước 3: Gửi Phiếu chuyển thông tin để xác định nghĩa vụ tài chính đến cơ quan thuế
Sau khi gửi đến cơ quan thuế xác định ban hành thông báo nộp thuế
Hình 3.14 Thông báo nộp tiền từ cơ quan thuế
Bước 4: Sau khi có thông báo thuế người dân thực hiện nghĩa vụ tài chính, sau đó đem kết quả thực hiện nghĩa vụ tài chính đến nộp cho Bộ phận tiếp nhận tại Chi nhánh VPĐKĐĐ Cán bộ thụ lý sẽ tiến hành cập nhật biến động và trả kết quả
Hình 3.15 Kết quả thực hiện nghĩa vụ tài chính từ người dân
Bước 5: Trao Giấy chứng nhận cho người sử dụng đất (người dân đi vào giờ hành chính); Bản chính trao lại cho người dân và bản photo cơ quan giữ lại để thực hiện công tác lưu trữ
Hình 3.16 Giấy chứng nhận đã được cập nhật
Hình 3.17 Phiếu thu lệ phí
TÌNH HÌNH ĐĂNG KÝ BIẾN ĐỘNG QSDĐ, QSHTSGLVĐ CỦA QUẬN BÌNH THẠNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN 2022 – 2024
Tình hình giải quyết hồ sơ đăng ký biến động thông qua hình thức tặng cho giai đoạn
Bảng Error: Reference source not found1 Thống kê số lượng hồ sơ tiếp nhận và giải quyết của đăng ký biến động tặng cho giai đoạn 2022 – 2024
Tổng số hồ sơ tặng cho tiếp nhận
Số hồ sơ giải quyết đúng hạn
Số hồ sơ trễ hạn
Số hồ sơ phải bổ sung
(Nguồn: Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Quận Bình Thạnh)
Qua bảng số liệu thống kê 4.1 ta có thể nhận thấy 4 góc nhìn như sau:
1 Quy mô hồ sơ tiếp nhận
Qua số liệu thống kê ở Bảng 4.1 có thể nhận thấy quy mô tiếp nhận hồ sơ tặng cho quyền sử dụng đất tại Chi nhánh VPĐKĐĐ Quận Bình Thạnh có sự biến động lớn trong giai đoạn 2022–2024 Năm 2022, số lượng hồ sơ tiếp nhận đạt mức cao nhất với 1.678 hồ sơ Sang năm 2023, con số này giảm sâu chỉ còn 113 hồ sơ, phản ánh sự chững lại của thị trường bất động sản cũng như tác động từ giai đoạn chuyển tiếp pháp luật đất đai Tuy nhiên, đến năm 2024, số lượng hồ sơ đã phục hồi đáng kể với 1.230 hồ sơ, cho thấy nhu cầu đăng ký biến động bằng hình thức tặng cho có xu hướng tăng trở lại Như vậy, mặc dù có sự dao động mạnh qua từng năm, tổng thể giai đoạn nghiên cứu vẫn khẳng định hình thức tặng cho quyền sử dụng đất là một phương thức giao dịch quan trọng, gắn liền với nhu cầu thực tế của người dân trên địa bàn quận
2 Tiến độ giải quyết hồ sơ
Cả ba năm đều giải quyết 100% hồ sơ đúng hạn, không có hồ sơ trễ hạn và không có hồ sơ phải bổ sung Một phần vì loại hồ sơ đăng ký biến động này tương đối đơn giản, thủ tục cũng không quá rườm rà, do tặng cho nên người tặng và người được tặng không có các khoản nghĩa vụ tài chính như lệ phí trước bạ được miễn (Theo Khoản 10, Điều 10, Nghị định 10/2022/NĐ-CP) nên hồ sơ hầu như không có phát sinh Đây là một kết quả rất tích cực, thể hiện quy trình xử lý nhanh gọn, đúng quy định
3 Tình hình tồn đọng hồ sơ
Không có hồ sơ tồn đầu kỳ trong 3 năm, chứng tỏ việc xử lý hồ sơ được thực hiện liên tục và dứt điểm
Năm 2023 cho thấy sự giảm mạnh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân thực tiễn: biến động thị trường bất động sản, chính sách pháp luật thay đổi, hoặc có thể là người dân hạn chế giao dịch do yếu tố kinh tế - xã hội
Năm 2024 sự gia tăng trở lại phản ánh sự phục hồi của nhu cầu tặng cho đất, có thể gắn với việc thị trường ổn định hơn, các thủ tục hành chính được cải cách thuận lợi hơn
Chất lượng giải quyết hồ sơ 100% được giải quyết đúng hạn, không có hồ sơ trễ hoặc phải bổ sung cho thấy hiệu quả làm việc cao tại Chi nhánh VPĐKĐĐ Quận Bình Thạnh.Tuy nhiên, thực tế hiếm khi đạt mức hoàn hảo tuyệt đối, do vậy con số này nhiều khả năng phản ánh sự nỗ lực tối đa của cơ quan chuyên môn và cả việc chuẩn hoá hồ sơ khi tiếp nhận.
Biểu đồ 4.1 Tỷ lệ đăng ký biến động QSDĐ, QSHTSGLVĐ năm 2022
Biểu đồ tỷ lệ đăng ký biến động QSDĐ, QSHTSGLVĐ năm
(Nguồn:Sinh viên tự tổng hợp) (Đơn vị tính: số hồ sơ (bảng), % (biểu đồ))
Biểu đồ 4.1 cho thấy trong năm 2022, hình thức tặng cho chiếm khoảng 27% tổng số biến động, cao hơn tỷ lệ thừa kế và chỉ đứng sau chuyển nhượng Điều này phản ánh xu hướng phổ biến của các hộ gia đình tặng cho đất cho con cái trong bối cảnh thị trường bất động sản tương đối ổn định
Biểu đồ 4.2 Tỷ lệ đăng ký biến động QSDĐ, QSHTSGLVĐ năm 2023
Biểu đồ tỷ lệ đăng ký biến động QSDĐ, QSHTSGLVĐ năm
(Nguồn:Sinh viên tự tổng hợp) (Đơn vị tính: số hồ sơ (bảng), % (biểu đồ))
Biểu đồ 4.2 năm 2023, tỷ lệ hồ sơ tặng cho giảm xuống còn 23%, trong khi chuyển nhượng lại tăng khoảng 4% so với năm 2022 Điều này phản ánh xu hướng người dân ưu tiên giao dịch mang lại lợi ích tài chính trực tiếp thay vì tặng cho, trong bối cảnh thị trường bất động sản trầm lắng và pháp luật đất đai đang ở giai đoạn chuyển tiếp
Biểu đồ 4.3 Tỷ lệ đăng ký biến động QSDĐ, QSHTSGLVĐ năm 2024
Biểu đồ tỷ lệ đăng ký biến động QSDĐ, QSHTSGLVĐ năm
(Nguồn: Sinh viên tự tổng hợp) (Đơn vị tính: số hồ sơ (bảng), % (biểu đồ))
Nhận xét Đến năm 2024, tỷ lệ hồ sơ tặng cho có xu hướng tăng nhẹ so với năm 2023, song vẫn chưa đạt mức của năm 2022 Đây là tín hiệu cho thấy nhu cầu giao dịch dần phục hồi khiLuật Đất đai 2024 có hiệu lực, quy định rõ ràng và thủ tục hành chính được cải cách thuận lợi hơn Ngược lại, tỷ lệ chuyển nhượng giảm nhẹ, chịu ảnh hưởng của chính sách siết tín dụng bất động sản
Phân tích nguyên nhân
Sự thay đổi của khung pháp lý giữa năm 2023 và năm 2024 là giai đoạn chuyển tiếp giữa hai bộ luật đất đai Theo điều 234 Luật Đất đai 2024, các hồ sơ đã tiếp nhận trước thời điểm luật mới có hiệu lực tức là trước ngày 1/8/2024 vẫn xử lý theo luât cũ, còn hồ sơ phát sinh mới áp dụng theo luật mới Chính sự song song này tạo ra tâm lý chờ đợi của người dân, nhiều người đã tạm hoãn việc tặng cho để tránh rủi ro pháp lý
Tình hình kinh tế - xã hội năm 2023 là giai đoạn khó khăn, thị trường bất động sản
“đóng băng” khiến người dân tập trung vào các giao dịch có lợi ích tài chính trực tiếp (chuyển nhượng) hơn là tặng cho
Hồ sơ tặng cho thường liên quan đến quan hệ thân nhân, ít phát sinh tranh chấp, nên khi người dân yên tâm hơn với luật mới 2024, số lượng hồn sơ tặng cho tăng trở lại
Thực tiễn
Năm 2023, tại Chi nhánh VPĐKĐĐ Quận Bình Thạnh có trường hợp một hộ gia đình tặng cho con quyền sử dụng đất, nhưng vì thời điểm đó chưa rõ ràng về việc áp dụng Luật 2013 hay Luật 2024, họ đã hoãn lại giai đoạn đầu năm 2024 Đến lúc Luật 2024 được ban hành theo Điều 234 quy định giai đoạn chuyển tiếp giữa Luật cũ và Luật mới, với tiêu chí của Chi nhánh là sử dụng Luật có lợi nhất cho dân Hồ sơ được tiếp nhận và giải quyết theo đúng quy định 4114/2019/QĐ - UBND Thành phố ban hành ngày 30/09/2019, về quy trình đăng ký biến động tặng cho thì không có gì thay đổi so với Luật cũ 2013
Trường hợp này cho thấy sự giao thoa pháp lý có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định nộp hồ sơ của người dân, làm thay đổi cơ cấu các loại biến động trong đăng ký biến động đất đai tại Chi nhánh VPĐKĐĐ Quận Bình Thạnh.
Thực tiễn 6 tháng đầu năm 2025
Trong thời gian thực tập (2025), ngoài các tình huống hồ sơ tặng cho thông thường, tại Chi nhánh VPĐKĐĐ Quận Bình Thạnh còn phát sinh một điểm mới gắn với thay đổi địa giới hành chính theo Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, quy định việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã tại TP Hồ Chí Minh, dẫn đến việc đổi tên một số phường trên địa bàn quận.
Trên thực tế, khi người dân nộp hồ sơ đăng ký biến động theo hình thức tặng cho quyền sử dụng đất, ngoài việc thực hiện các bước pháp lý theo Luật Đất đai 2024, cán bộ tiếp nhận phải đồng thời cập nhật lại thông tin hành chính mới (tên phường mới) trên Giấy chứng nhận Điều này kéo theo việc bổ sung thêm một số giấy tờ trong hồ sơ, đồng thời phát sinh khoản lệ phí hành chính nhỏ.
Nhiều người dân băn khoăn vì cho rằng việc sáp nhập, đổi tên phường là quyết định của Nhà nước, tại sao họ lại phải đóng phí Thực tế, theo Điều 95 Luật Đất đai 2024 (khoản
5), đây là trường hợp bắt buộc phải đăng ký biến động để hồ sơ địa chính thống nhất với quản lý hành chính Người dân không phải nộp các nghĩa vụ tài chính lớn như thuế, tiền sử dụng đất hay lệ phí trước bạ, vì bản chất quyền sử dụng đất không thay đổi; họ chỉ phải nộp các khoản phí rất nhỏ theo Thông tư 85/2019/TT-BTC và nghị quyết HĐND TP.HCM, như lệ phí cấp đổi Giấy chứng nhận hoặc phí thẩm định hồ sơ Các khoản này nhằm bù đắp chi phí in ấn, lưu trữ, xử lý hồ sơ Để xử lý tình huống này, Chi nhánh VPĐKĐĐ căn cứ Quyết định 347/QĐ-UBND ngày 12/01/2025 của UBND TP Hồ Chí Minh về quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai Quyết định này thay thế và cập nhật quy trình cũ (Quyết định 4114/2019/QĐ-UBND), trong đó bổ sung các bước chỉnh lý, cập nhật địa giới hành chính mới Nhờ đó, việc giải quyết hồ sơ diễn ra thuận lợi, hạn chế được tình trạng sai sót hoặc phải trả lại hồ sơ
Ví dụ minh chứng: có hồ sơ tặng cho quyền sử dụng đất tại phường X (tên cũ), khi cập nhật biến động, cán bộ đã chỉnh lý thành phường Y (tên mới) theo danh mục sắp xếp đơn vị hành chính ban hành kèm theo Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 Trong Thông báo nộp tiền gửi cho người dân cũng ghi rõ nội dung “cập nhật thay đổi đơn vị hành chính” Đây là minh chứng cho thấy quy trình nội bộ đã kịp thời điều chỉnh, đồng thời cũng phản ánh thực tiễn tâm lý “chưa thật sự thỏa đáng” từ phía người dân khi vẫn phải nộp phí do thay đổi khách quan
Trong thực tế giải quyết hồ sơ năm 2025, việc thay đổi tên đơn vị hành chính sau sáp nhập đã phát sinh thêm khoản lệ phí hành chính Người dân khi đăng ký biến động phải nộp phí thẩm định hồ sơ và một số khoản chi nhỏ khác để cập nhật lại thông tin trên Giấy chứng nhận Minh chứng cụ thể là Thông báo nộp tiền của Chi nhánh VPĐKĐĐ Quận Bình Thạnh ngày 11/7/2025 (xem Phụ lục 1), trong đó ghi rõ lý do “Thay đổi tên đơn vị hành chính” với tổng số tiền phải nộp là 197.000 đồng Đây là bằng chứng trực quan cho thấy sự điều chỉnh trong quy trình hành chính phát sinh từ nguyên nhân khách quan – thay đổi địa giới hành chính theo Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 (2025) và được thực hiện theo Quyết định347/QĐ-UBND (2025) của UBND TP Hồ Chí Minh.
MỘT SỐ NHẬN XÉT
Kết quả đạt được
Trong suốt quá trình thực tập tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Quận Bình Thạnh, em đã có cơ hội tiếp cận thực tế và trực tiếp quan sát quy trình xử lý hồ sơ tặng cho quyền sử dụng đất Kết quả lớn nhất em đạt được chính là sự hiểu biết toàn diện hơn về quy trình pháp lý – từ tiếp nhận, kiểm tra, thẩm định đến khâu ký duyệt và trả kết quả Những kiến thức lý thuyết mà em từng học trong giảng đường như Luật Đất đai 2013, Luật Đất đai
2024, Nghị định 10/2023/NĐ-CP hay Thông tư 17/2024/TT-BTNMT giờ đây không còn khô khan trên giấy, mà đã trở thành công cụ để em soi chiếu, đối chiếu và áp dụng vào thực tiễn công việc
Ngoài kiến thức, em còn rèn luyện được những kỹ năng cần thiết: giao tiếp hành chính, soát xét hồ sơ, sử dụng phần mềm quản lý đất đai và đặc biệt là kỹ năng phân tích – tổng hợp số liệu Đây là hành trang quý báu giúp em thêm tự tin khi bước vào môi trường làm việc sau này
Bài học kinh nghiệm
2.1 Bài học kinh nghiệm về cách thực hiện công việc
Em học được rằng trong môi trường hành chính công, sự chính xác và kịp thời là yếu tố quyết định Chỉ một thiếu sót nhỏ trong hồ sơ như thiếu giấy khai sinh, thiếu hợp đồng công chứng hay trích sao trước bạ cũng có thể khiến hồ sơ bị trả lại Do đó, kỹ năng rà soát, kiểm tra ngay từ bước đầu là cực kỳ quan trọng
2.2 Bài học kinh nghiệm về kỹ năng
Em nhận ra khả năng giao tiếp đóng vai trò then chốt Không chỉ đơn thuần là trao đổi, mà còn là sự kiên nhẫn, lắng nghe và giải thích dễ hiểu cho người dân Đồng thời, em cũng được rèn luyện kỹ năng phân tích số liệu và xử lý thông tin pháp lý, giúp em tự tin hơn khi tiếp cận những tình huống thực tế phức tạp
2.3 Bài học kinh nghiệm về thái độ
Em cảm nhận rõ ràng rằng bên cạnh kiến thức, một thái độ nghiêm túc, trách nhiệm và tận tâm mới là điều khiến công việc trở nên trọn vẹn Các cô chú, anh chị cán bộ ở chi nhánh luôn làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, thái độ thân thiện, tạo động lực để em học hỏi và noi theo.
Nhận xét về cơ quan thực tập
Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Quận Bình Thạnh là một môi trường làm việc vừa khoa học, chuyên nghiệp, vừa gần gũi và cởi mở Bộ máy tổ chức rõ ràng, quy trình xử lý hồ sơ minh bạch và đặc biệt là tinh thần hỗ trợ người dân rất đáng trân trọng
Trong những ngày gắn bó tại đây, em cảm nhận được áp lực công việc của các anh chị cán bộ: khối lượng hồ sơ lớn, yêu cầu pháp lý chặt chẽ, thời gian giải quyết ngắn Tuy vậy, mọi người vẫn làm việc với sự bình tĩnh, trách nhiệm và luôn sẵn sàng chỉ dẫn cho em – một sinh viên thực tập còn nhiều bỡ ngỡ Chính điều này đã để lại trong em sự ngưỡng mộ và biết ơn, đồng thời khẳng định lựa chọn nghề nghiệp của mình là đúng đắn
Nhận xét bản thân trong thực tập
Trong suốt quá trình thực tập, em đã cố gắng phát huy hết khả năng của mình để học hỏi, quan sát và hỗ trợ đơn vị Em thấy bản thân đã trưởng thành hơn nhiều: biết cách áp dụng luật vào tình huống thực tế, biết cách làm việc có kế hoạch, và đặc biệt là biết cách lắng nghe và tôn trọng người khác trong giao tiếp hành chính.
Tuy nhiên, em cũng tự nhận thấy mình vẫn còn hạn chế về tốc độ xử lý hồ sơ, khả năng tra cứu văn bản nhanh và sự tự tin khi tiếp xúc với những hồ sơ phức tạp Đây sẽ là động lực để em tiếp tục trau dồi trong quá trình học tập và công tác sau này. Đợt thực tập không chỉ mang lại kiến thức và kỹ năng, mà còn cho em nhiều cảm xúc quý giá Em thấy mình may mắn khi được trải nghiệm trong một môi trường làm việc thực tế, nơi lý thuyết và thực tiễn giao thoa, và nơi em học được không chỉ nghiệp vụ mà còn cả cách sống, cách làm việc tận tâm.
KẾT LUẬN VỀ ĐỢT THỰC TẬP Đợt thực tập tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Quận Bình Thạnh đã khép lại, nhưng dư âm của nó chắc chắn sẽ còn đọng lại rất lâu trong em Hơn cả một yêu cầu học phần, đây là một hành trình trải nghiệm quý giá, nơi em lần đầu tiên được chạm tay vào những công việc thực tế, được chứng kiến từng bộ hồ sơ được nâng niu, xử lý cẩn trọng để rồi trở thành kết quả cuối cùng trao tận tay người dân
Trong suốt quá trình ấy, em không chỉ học được kiến thức và kỹ năng, mà còn học được cách làm việc bằng cả trái tim và trách nhiệm Nhìn thấy các cô chú, anh chị cán bộ ngày ngày miệt mài bên chồng hồ sơ dày cộp, lặng lẽ làm việc với tinh thần tận tụy, em hiểu rằng đằng sau mỗi tờ giấy là niềm tin, là mong mỏi của biết bao gia đình Và cũng chính từ đó, em nhận ra ý nghĩa thiêng liêng của nghề nghiệp mà mình đang theo đuổi Đợt thực tập này đã cho em thêm niềm tin và động lực, để biết rằng mình cần cố gắng nhiều hơn nữa Những thiếu sót, lúng túng ban đầu không còn là sự tự ti, mà đã trở thành những dấu ấn nhắc nhở em phải trưởng thành, phải mạnh mẽ hơn Em thấy mình may mắn khi được đặt chân đến một môi trường làm việc chuyên nghiệp nhưng cũng đầy tình người, nơi mà mỗi lời chỉ dẫn, mỗi sự quan tâm của thầy cô và các anh chị cán bộ đều là hành trang vô giá cho tương lai
Khép lại đợt thực tập, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy hướng dẫn đã luôn đồng hành, đến các anh chị ở Chi nhánh đã không ngần ngại chia sẻ và dìu dắt, và đến cả bản thân em – vì đã không bỏ cuộc, vì đã dũng cảm bước qua những khó khăn ban đầu để gặt hái được những thành quả hôm nay Đây không chỉ là dấu chấm hết của một đợt thực tập, mà còn là dấu mốc mở ra một hành trình mới – hành trình của một sinh viên đã trưởng thành hơn, biết trân trọng nghề nghiệp mình lựa chọn, và mang trong tim một lời hứa: sẽ cố gắng hết mình để xứng đáng với những gì mình đã được học, được trải nghiệm và được trao gửi.
