Tóm tắt quản lý Đào tạo nhân lực du lịch tại các trường Đại học vùng Đồng bằng bắc bộ

Trong công tác đào tạo và quản lý đào tạo NLDL, các TĐH về cơ bản đã xác định rõ MTĐT NLDL; thực hiện đa dạng hình thức tuyển sinh đầu vào; quá trình đào tạo đã chú trọng đổi mới hình th

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ THỊ THANH HOA

QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NHÂN LỰC DU LỊCH TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC VÙNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ

Công trình được hoàn thành tại Học viện Khoa học Xã hội

Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam

Người hướng dẫn khoa học:

1 PGS.TS Vũ Thu Trang

2 PGS.TS Lê Minh Nguyệt

Phản biện 1: PGS, TS Nguyễn Thị Thu Hằng

Phản biện 2: PGS, TS Nguyễn Vũ Bích Hiền

Phản biện 3: GS, TS Nguyễn Hữu Thụ

Luận án sẽ được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận án cấp Học viện họp tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam - Học viện Khoa học

Xã hội, vào hồi giờ tháng năm 2025

Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

- Thư viện Học viện Khoa học Xã hội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ở Việt Nam, du lịch là ngành công nghiệp mới xuất hiện, nhưng đã có bước phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng, đóng góp đáng kể vào GDP, thúc đẩy quá trình hội nhập kinh tế quốc

tế và ngày càng thu hút số lượng lớn lao động có kỹ năng Trong bối cảnh nhu cầu xã hội đối với nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng tăng, việc nâng cao chất lượng đào tạo NLDL tại các TĐH trở thành một yêu cầu cấp bách, có ý nghĩa chiến lược

Để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn phát triển, nhiều TĐH ở vùng ĐBBB

đã tổ chức đào tạo nhân lực trong lĩnh vực du lịch, như: Hướng dẫn du lịch, Quản trị khách sạn, Quản trị nhà hàng, Quản trị du lịch lữ hành, Việt Nam học điều đó đã góp phần làm gia tăng cả về mặt quy mô và chất lượng NLDL Trong công tác đào tạo và quản lý đào tạo NLDL, các TĐH về cơ bản

đã xác định rõ MTĐT NLDL; thực hiện đa dạng hình thức tuyển sinh đầu vào; quá trình đào tạo đã chú trọng đổi mới hình thức, phương pháp đào tạo NLDL,

hình thức liên kết đào tạo đa dạng như kết hợp đào tạo trong nước và học chuyển tiếp tại nước ngoài, đào tạo qua mạng, trao đổi SV thực tập, mời chuyên gia vào giảng dạy; kết quả này trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng NLDL Tuy nhiên, trước sự phát triển nhanh chóng của NDL thì nguồn

NLDL hiện nay lại chưa đáp ứng được nhu cầu của sự phát triển này

Trong điều kiện kinh tế - xã hội như hiện nay ở Việt Nam cũng như các nước trên toàn thế giới, NDL có điều kiện phát triển rất mạnh mẽ và thu hút một lực lượng lao động ngày càng lớn Cùng với nhu cầu ngày càng lớn về số lượng thì đòi hỏi về chất lượng NLDL cũng ngày càng cao Điều

đó đỏi hỏi các CSĐT phải có những thay đổi căn bản trong đào tạo và quản

lý đào tạo để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu của sự phát triển NDL

Đến nay, đã có nhiều nhà khoa học, nhà quản lý, từ góc độ tiếp cận khác nhau để nghiên cứu về quản lý đào tạo nhân lực; song chưa công trình khoa học nào nghiên cứu một cách cơ bản, toàn diện, chuyên sâu về quản

lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB dưới góc độ khoa học quản lý giáo dục Đặc biệt, quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB theo tiếp cận mô hình CIPO có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc trong giai đoạn hiện nay

Từ những lý do nêu trên, chúng tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý đào

tạo nhân lực du lịch tại các trường đại học vùng Đồng bằng Bắc Bộ” làm

luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB theo tiếp cận CIPO, luận án đề xuất các giải pháp quản

lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo, đáp ứng yêu cầu về nguồn NLDL trong bối cảnh mới

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về đào tạo

và quản lý đào tạo NLDL tại TĐH

- Xây dựng lý luận về quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH theo tiếp cận CIPO

- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng đào tạo và quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB, các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động này

- Đề xuất một số giải pháp quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các giải pháp và tiến hành thử nghiệm 01 giải pháp

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Hoạt động quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB và các giải pháp quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Giới hạn về nội dung nghiên cứu

Trong nghiên cứu này, chúng tôi xác định nội dung quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB theo tiếp cận CIPO với những thành tố chính,

đó là quản lý đầu vào đào tạo, quản lý quá trình đào tạo, quản lý đầu ra đào tạo, xem xét sự tác động của yếu tố bối cảnh Luận án tập trung nghiên cứu nhóm NDL trình độ đại học trong các ngành: Quản trị kinh doanh Du lịch và Khách sạn; Quản trị Lữ hành; Văn hóa Du lịch; Hướng dẫn du lịch; Quản trị nhà hàng

và dịch vụ ăn uống

- Giới hạn về địa bàn nghiên cứu

Nghiên cứu này được tiến hành tại 05 TĐH có đào tạo NLDL, đó là: Đại học Kinh tế Quốc dân, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, Trường Đại học Mở Hà Nội, Trường Đại học Hạ Long, Trường Đại học Hải Phòng

- Giới hạn về khách thể điều tra, khảo sát

- Giới hạn về thời gian

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cách tiếp cận nghiên cứu

Hiện nay, có nhiều cách tiếp cận để nghiên cứu, như: Tiếp cận hệ thống; tiếp cận chức năng quản lý; tiếp cận CIPO; tiếp cận thực tiễn; tiếp cận thị trường Trong đó, luận án này sử dụng theo tiếp cận CIPO

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu lý luận; phương pháp điều tra bằng bảng hỏi; phương pháp phỏng vấn sâu; phương pháp chuyên gia; phương pháp thực nghiệm; phương pháp thống kê toán học

5 Đóng góp mới của luận án

5.1 Về mặt lý luận

Trên cơ sở kế thừa các cách tiếp cận khác nhau, trong đó tiếp cận chính là mô hình CIPO, luận án đã xây dựng được khung lý luận rõ ràng về quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH theo mô hình CIPO Luận án xác định

và luận giải được các khái niệm công cụ làm cơ sở nghiên cứu, như: NLDL, đào tạo NLDL tại các TĐH theo mô hình CIPO và quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH theo mô hình CIPO… Những kết quả này góp phần bổ sung và phát triển cơ sở lý luận về ứng dụng mô hình CIPO trong quản lý đào tạo nhân lực tại các cơ sở giáo dục đại học ở Việt Nam hiện nay

5.2 Về mặt thực tiễn

Luận án đã phác họa được bức tranh tổng thể về thực trạng đào tạo và quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB theo mô hình CIPO Kết quả nghiên cứu cho phép nhận diện một cách toàn diện và cụ thể các mặt đạt được, hạn chế, yếu tố tác động cũng như hiệu quả của công tác quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH trong khu vực, đây là những cứ liệu thực tiễn có giá trị, góp phần cung cấp cơ sở tin cậy cho các nghiên cứu tiếp theo, đồng thời làm nền tảng thực tiễn cho việc đề xuất và thử nghiệm các giải pháp quản lý đào tạo NLDL theo mô hình CIPO Luận án đã đề xuất 6 giải pháp quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB theo mô hình CIPO Những đóng góp này thể hiện giá trị ứng dụng của luận án trong thực tiễn quản lý đào tạo hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

6.1 Về mặt lý luận

Luận án góp phần bổ sung, làm sâu sắc hơn lý luận về quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH, góp phần phát triển lý luận về quản lý đào tạo nhân lực tại các TĐH nói chung và quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH nói riêng

6.2 Về mặt thực tiễn

Luận án đã đề xuất các giải pháp quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH trên cơ sở bám sát mô hình CIPO và kết quả nghiên cứu thực trạng Những giải pháp này có giá trị thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản

lý đào tạo trong bối cảnh hiện nay Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng, các giải pháp được đề xuất cũng như kết quả thử nghiệm một trong các giải pháp đều có tính cần thiết, hiệu quả và khả thi cao Các TĐH đào tạo NLDL có thể tham khảo và vận dụng các giải pháp này để nâng cao chất lượng công tác đào tạo và quản lý đào tạo NLDL Kết quả nghiên cứu của

luận án có thể là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà nghiên cứu, CBQL

và GV tại các TĐH đào tạo NLDL ở Việt Nam hiện nay

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, bảng viết tắt, danh mục các bảng, biểu đồ, luận án kết cấu gồm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu về đào tạo và quản

lý đào tạo NLDL tại các TĐH

Chương 2: Cơ sở lý luận về quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH

Chương 3: Thực trạng quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng

ĐBBB

Chương 4: Giải pháp quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng

ĐBBB

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

VỀ ĐÀO TẠO VÀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NHÂN LỰC DU LỊCH

TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC

1.1 Những công trình nghiên cứu về đào tạo nhân lực du lịch tại các trường đại học

1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài

Các công trình nghiên cứu của các học giả nước ngoài nêu trên đã khái quát tương đối toàn diện thực trạng nguồn NLDL, chỉ ra những hạn chế, nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nhằm phát triển nguồn NLDL tại các địa phương và quốc gia, đây là những bài học kinh nghiệm quý báu, đồng thời là

mô hình thực tiễn có giá trị tham khảo trong quá trình đào tạo NLDL của Việt Nam trong thời kỳ hội nhập

1.1.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam

Tổng quan các nghiên cứu trong nước cho thấy, phần lớn các công trình mới chỉ tập trung làm rõ vai trò và sự cần thiết phát triển CTĐT, trong khi các nội dung khác của quá trình đào tạo, đặc biệt là đào tạo NLDL, còn ít được quan tâm Những kết quả nghiên cứu trên là cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng cho việc nghiên cứu quản lý đào tạo nhân lực phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội hiện nay

1.2 Những công trình nghiên cứu về quản lý đào tạo nhân lực

du lịch tại các trường đại học

1.2.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài

Tổng quan quan điểm của các học giả nước ngoài cho thấy, quản lý được hiểu là quá trình tác động có mục tiêu và định hướng của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức

1.2.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam

Các nghiên cứu đã hướng đến xác lập khung lý luận về quản lý đào tạo chuyên ngành trên cơ sở các cách tiếp cận như quản lý chất lượng, tiếp cận chức năng, mô hình CIPO, Đồng thời, các nghiên cứu cũng tiến hành khảo sát thực trạng hoạt động đào tạo, nhu cầu đào tạo và thực trạng quản lý đào tạo chuyên ngành Trên cơ sở đó, các giải pháp quản lý đào tạo được đề xuất nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu của xã hội

1.3 Khái quát về những nghiên cứu đã công bố và xác định vấn

đề đặt ra luận án cần tiếp tục giải quyết

1.3.1 Những luận điểm cần kế thừa, phát triển

Kết quả nghiên cứu từ tổng quan đã cung cấp những tài liệu cần thiết

và phương pháp tiếp cận đặc thù cho quá trình thực hiện đề tài Đây là tiền đề quan trọng để tác giả kế thừa và phát triển trong thực hiện luận án “Quản lý đào tạo nhân lực du lịch tại các trường đại học vùng Đồng bằng Bắc Bộ”

1.3.2 Những vấn đề cần tiếp tục giải quyết

Nhằm góp phần giải quyết các vấn đề lý luận và thực tiễn trong lĩnh vực này, luận án tập trung nghiên cứu các nội dung chủ yếu sau: Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH Trong đó, đi sâu luận giải về đào tạo, quản lý đào tạo; nhân lực, NLDL; đào tạo NLDL tại các TĐH; quản lý, quản

lý đào tạo NLDL tại các TĐH theo tiếp cận CIPO; tác động của bối cảnh tới quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH

Khảo sát, đánh giá thực trạng các yếu tố cấu thành đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB và quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB (theo tiếp cận CIPO); chỉ rõ ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm và nguyên nhân Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng, luận án sẽ xác định các nguyên tắc, đề xuất các giải pháp quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB; đồng thời, khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các giải pháp này và tiến hành thử nghiệm một giải pháp trong thực tiễn

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Trên thế giới và tại Việt Nam, vấn đề đào tạo và quản lý đào tạo đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu với các hướng tiếp cận phong phú và đa dạng Tuy nhiên, các nghiên cứu chuyên sâu từ góc độ khoa học quản lý giáo dục vẫn còn hạn chế, đặc biệt là các nghiên cứu hệ thống về quản lý đào tạo nhân lực tại các TĐH theo mô hình CIPO Do đó, luận án này lựa chọn tiếp cận theo mô hình CIPO để nghiên cứu quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH, nhằm góp phần bổ sung và hoàn thiện những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO

NHÂN LỰC DU LỊCH TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC

2.1 Một số khái niệm cơ bản

2.1.1 Đào tạo

2.1.2 Quản lý đào tạo

2.1.3 Nhân lực du lịch

2.1.4 Đào tạo nhân lực du lịch tại các trường đại học

Đào tạo NLDL tại các TĐH theo tiếp cận CIPO là quá trình tổng thể, bao gồm các khâu có mối quan hệ tương hỗ, từ phân tích bối cảnh tác động,

tổ chức đầu vào, triển khai quá trình đào tạo đến đảm bảo đầu ra, nhằm đáp ứng nhu cầu NLDL cho thực tiễn xã hội

2.1.5 Quản lý đào tạo nhân lực du lịch tại các trường đại học theo tiếp cận CIPO

Áp dụng mô hình CIPO cho quản lý đào tạo ở TĐH, đó là:

(1) Quản lý yếu tố đầu vào: Tuyển sinh; phát triển CTĐT; đội ngũ GV; CSVC, trang thiết bị; nguồn lực tài chính phục vụ đào tạo

(2) Quản lý quá trình đào tạo: Mục tiêu và nội dung đào tạo; hình

thức tổ chức đào tạo; hoạt động giảng dạy của GV; hoạt động HT của SV

(3) Quản lý đầu ra đào tạo: Cấp văn bằng tốt nghiệp; tư vấn, giới thiệu việc làm; thông tin việc làm của SV sau tốt nghiệp; thông tin phát triển nghề nghiệp của SV; sự thoả mãn của đơn vị sử dụng lao động

(4) Đánh giá tác động của bối cảnh: Tình hình chính trị, kinh tế, xã hội; yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT; toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, khoa học, công nghệ; chất lượng đội ngũ CBQL, GV, SV; CSVC, thiết bị dạy học; mối liên kết đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp

Từ tiếp cận trên, có thể quan niệm: Quản lý đào tạo NLDL theo tiếp

cận CIPO tại các TĐH là quá trình tổ chức, điều hành và kiểm soát các hoạt động từ nghiên cứu bối cảnh tác động, quản lý đầu vào, quá trình đào tạo, đến quản lý đầu ra, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển NLDL trong thực tiễn

2.2 Các yếu tố đào tạo nhân lực du lịch ở các trường đại học

2.2.1 Yếu tố đầu vào của đào tạo nhân lực du lịch

Các yếu tố đầu vào của đào tạo NLDL, gồm: Tuyển sinh; CTĐT; đội ngũ GV; CSVC, trang thiết bị dạy học; tài chính

2.2.2 Yếu tố quá trình đào tạo nhân lực du lịch

Các yếu tố quá trình đào tạo NLDL, gồm: MTĐT NLDL; nội dung đào tạo NLDL; hình thức tổ chức đào tạo NLDL; hoạt động giảng dạy của GV; hoạt động HT của SV; KT, ĐG kết quả HT của SV

2.2.3 Yếu tố đầu ra của đào tạo nhân lực du lịch

Các yếu tố đầu ra của đào tạo NLDL, gồm: Xét tốt nghiệp và cấp bằng tốt nghiệp cho SV; tư vấn và giới thiệu việc làm cho SV tốt nghiệp; thông tin việc làm và phát triển nghề nghiệp của SV sau tốt nghiệp; thông tin về sự thoả mãn nhu cầu của các cơ sở sử dụng NLDL

2.2.4 Yếu tố bối cảnh của đào tạo nhân lực du lịch

Các yếu tố bối cảnh cơ bản chi phối hoạt động đào tạo NLDL bao gồm: Tình hình chính trị, kinh tế, xã hội; chủ trương, thể chế và chính sách của Đảng, Nhà nước; toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế; tiến bộ khoa học - công nghệ; cơ chế thị trường và nhu cầu thị trường lao động; nhu cầu nhân lực của địa phương; năng lực của đội ngũ CBQL, GV; nhu cầu, động cơ học tập của SV; mối quan hệ giữa CSĐT và đơn vị sử dụng lao động

2.3 Các nội dung quản lý đào tạo nhân lực du lịch ở các trường đại học

2.3.1 Chủ thể quản lý đào tạo nhân lực du lịch tại các trường đại học

Chủ thể quản lý là tổ chức hoặc cá nhân được trao quyền và trách nhiệm trong việc lãnh đạo, điều hành hoạt động đào tạo Trong quản lý đào tạo NLDL tại các TĐH, chủ thể quản lý bao gồm: Ban giám hiệu (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học); CBQL khoa, bộ môn, phòng, ban chức năng; đội ngũ GV và CBQL giáo dục; các chủ thể phối hợp

2.3.2 Quản lý các yếu tố đầu vào

Quản lý các yếu tố đầu vào, gồm: Quản lý tuyển sinh; quản lý phát

triển CTĐT NLDL; quản lý đội ngũ GV NDL; quản lý CSVC, trang thiết bị

dạy học; quản lý tài chính phục vụ đào tạo

2.3.3 Quản lý các yếu tố quá trình

Quản lý các yếu tố quá trình, gồm: Quản lý MTĐT NLDL; quản lý

nội dung đào tạo NLDL; quản lý hình thức tổ chức đào tạo NLDL; quản lý hoạt động giảng dạy của GV; quản lý hoạt động HT của SV; quản lý KT,

ĐG kết quả HT của SV

2.3.4 Quản lý các yếu tố đầu ra

Quản lý các yếu tố đầu ra, gồm: Quản lý việc cấp văn bằng tốt nghiệp; quản lý tư vấn, giới thiệu việc làm cho SV tốt nghiệp; quản lý thông tin việc làm và phát triển nghề nghiệp của SV; quản lý thông tin về sự thoả mãn nhu cầu của các cơ sở sử dụng NLDL

2.3.5 Tác động của bối cảnh tới quản lý đào tạo nhân lực du lịch tại các trường đại học

Một là, các yếu tố khách quan

- Nghiên cứu tác động của tình hình chính trị, kinh tế-xã hội

- Nghiên cứu tác động của chủ trương, thể chế, chính sách

- Nghiên cứu tác động của toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế

- Nghiên cứu tác động của khoa học, công nghệ

Hai là, các yếu tố chủ quan

- Tác động từ năng lực của CBQL, GV

- Tác động từ nhu cầu, động cơ học tập của SV

- Tác động từ mối quan hệ với đơn vị sử dụng lao động

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2

Việc vận dụng tiếp cận CIPO giúp nghiên cứu xác định rõ các nội dung cốt lõi của quản lý đào tạo NLDL tại TĐH, bao gồm: (1) Quản lý đầu vào; (2) Quản lý quá trình đào tạo; (3) Quản lý đầu ra; (4) Phân tích tác động của bối cảnh Mỗi nội dung vừa có tính độc lập tương đối, vừa gắn bó hữu cơ với nhau, tạo nên một chỉnh thể thống nhất trong quản lý đào tạo Những luận điểm lý luận trình bày trong chương không chỉ cung cấp nền tảng khoa học quan trọng cho việc xác định tiêu chí, chỉ báo đánh giá và xây dựng bộ công cụ nghiên cứu mà còn là cơ sở để phân tích thực trạng và

đề xuất hệ thống giải pháp khả thi, có cơ sở lý luận vững chắc, hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả và chất lượng đào tạo NLDL tại các TĐH

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NHÂN LỰC DU LỊCH TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC VÙNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ 3.1 Khái quát chung về vùng Đồng bằng Bắc bộ và các trường đại học đào tạo nhân lực ngành Du lịch

3.2 Tổ chức và phương pháp nghiên cứu thực trạng

3.3 Thực trạng đào tạo nhân lực du lịch tại các trường đại học vùng Đồng bằng Bắc bộ (theo tiếp cận CIPO)

3.3.1 Thực trạng các yếu tố đầu vào

3.3.1.1 Tuyển sinh

Kết quả nghiên cứu cho thấy, công tác tuyển sinh đào tạo NLDL tại các TĐH được đánh giá đạt mức khá trở lên

3.3.1.2 Chương trình đào tạo

Kết quả khảo sát cho thấy, các tiêu chí đánh giá CTĐT NLDL tại các TĐH đều đạt mức khá, phản ánh việc xây dựng CTĐT cơ bản được thực hiện đúng quy trình

3.3.1.3 Đội ngũ giảng viên

Đội ngũ GV giữ vai trò then chốt trong nâng cao chất lượng đào tạo NLDL tại các TĐH Kết quả khảo sát cho thấy, các tiêu chí đánh giá đội ngũ GV có điểm trung bình từ 4,19 đến 4,31, phản ánh mức độ đáp ứng về

cơ cấu ngành nghề và năng lực chuyên môn

3.3.1.4 Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học

Kết quả khảo sát tại bảng số liệu cho thấy, mức độ bảo đảm CSVC và phương tiện phục vụ đào tạo NLDL tại các TĐH được đánh giá ở mức khá, với ĐTB dao động từ 3,63 đến 3,86

3.3.1.5 Tài chính

Kết quả thống kê thực trạng tài chính phục vụ đào tạo NLDL cho thấy: Nguồn lực tài chính cơ bản đáp ứng yêu cầu đào tạo NLDL, tuy nhiên, nguồn thu vẫn chủ yếu đến từ hoạt động dịch vụ sự nghiệp công có sử dụng ngân sách nhà nước, trong khi các nguồn thu từ học phí và dịch vụ khác còn hạn chế

3.3.2 Thực trạng các yếu tố quá trình đào tạo

3.3.2.1 Mục tiêu đào tạo

Kết quả khảo sát cho thấy, MTĐT NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB được đánh giá ở mức khá, phản ánh sự quan tâm của các nhà trường trong

việc định hướng kết quả đầu ra gắn với yêu cầu thực tiễn

3.3.2.2 Nội dung đào tạo

Kết quả nghiên cứu CTĐT của các CSĐT cho thấy, về cơ bản, các chương trình đều tuân thủ cấu trúc quy định của Bộ GD&ĐT, bao gồm hai khối kiến thức chính: giáo dục đại cương và giáo dục chuyên nghiệp

3.3.2.3 Hình thức đào tạo

Kết quả khảo sát cho thấy, việc triển khai các hình thức và phương pháp đào tạo NDL tại các TĐH đạt mức khá trên hầu hết các nội dung đánh giá

3.3.2.4 Hoạt động giảng dạy của giảng viên

Kết quả khảo sát cho thấy, các nội dung liên quan đến hoạt động đào tạo của GV NDL tại các TĐH đều được đánh giá ở mức khá, phản ánh sự quan tâm và triển khai tương đối đầy đủ theo đúng chức năng, nhiệm vụ

3.3.2.5 Hoạt động học tập của sinh viên

Kết quả nghiên cứu cho thấy, SV NDL tại các TĐH thực hiện hoạt động HT ở mức khá

3.3.2.6 Hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên

3.3.3 Thực trạng các yếu tố đầu ra đào tạo

3.3.3.1 Xét tốt nghiệp và cấp bằng tốt nghiệp

Kết quả khảo sát về mức độ xây dựng và quản lý hồ sơ, văn bằng, chứng chỉ tốt nghiệp cho thấy, các nội dung đều được đánh giá ở mức khá, với ĐTB dao động từ 3,57 đến 3,81

3.3.3.2 Tư vấn và giới thiệu việc làm cho sinh viên tốt nghiệp

Kết quả khảo sát cho thấy công tác tư vấn, giới thiệu việc làm cho

SV NDL được cán bộ quản lý, GV và nhà tuyển dụng đánh giá ở mức khá, với ĐTB dao động từ 3,80 đến 3,84

3.3.3.3 Thông tin việc làm và phát triển nghề nghiệp của sinh viên

Kết quả nghiên cứu cho thấy, mức độ thực hiện công tác đánh giá thông tin việc làm và phát triển nghề nghiệp của SV tại các TĐH hiện đạt mức khá, với ĐTB từ 3,77 đến 3,87

3.3.3.4 Thông tin về sự thoả mãn nhu cầu của các cơ sở sử dụng nhân lực du lịch

Kết quả khảo sát cho thấy, CBQL, GV và nhà tuyển dụng đánh giá mức độ phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp trong quản lý đào tạo NLDL ở mức khá, với ĐTB từ 3,76 đến 3,81; sự chênh lệch giữa các nhóm đối tượng không đáng kể

3.3.4 Đánh giá chung về thực trạng đào tạo nhân lực du lịch tại các trường đại học vùng Đồng bằng Bắc bộ

- Ưu điểm

Kết quả khảo sát thực trạng đào tạo NLDL tại các TĐH vùng ĐBBB cho thấy, các TĐH đã chú trọng thực hiện nghiêm túc hoạt động đào tạo NLDL theo đúng quy định của Bộ GD&ĐT và quy trình nội bộ của nhà

trường Đội ngũ GV được quan tâm phát triển, hình thức tổ chức và phương pháp giảng dạy được đổi mới theo hướng tăng cường thực hành, thực tập, gắn lý thuyết với thực tiễn

- Hạn chế, khuyết điểm

Về yếu tố đầu vào của đào tạo NLDL: Công tác tuyển sinh nhìn

chung thực hiện đúng quy định và kế hoạch, song hiệu quả chưa cao Số lượng thí sinh đăng ký chưa ổn định, một số ngành chuyên sâu khó tuyển; chất lượng đầu vào còn hạn chế, đặc biệt về ngoại ngữ, kỹ năng mềm, khả năng tự học và nhận thức nghề nghiệp Phát triển CTĐT, mặc dù nhiều CSĐT đã cập nhật CTĐT định kỳ, việc phát triển vẫn chưa bắt kịp tốc độ biến động của NDL trong nước và quốc tế Nhiều hạng mục CSVC và thiết bị phục vụ đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu theo tiếp cận CĐR

Về yếu tố quá trình của đào tạo NLDL: Nhiều CSĐT đã xây dựng

MTĐT bám sát khung chương trình của Bộ GD&ĐT và tiếp cận CĐR, song còn thiên về lý thuyết, thiếu tính cập nhật với xu thế phát triển NDL trong nước và quốc tế Nội dung đào tạo NLDL, hương trình vẫn nặng về lý thuyết, phân bổ thời lượng thực hành, trải nghiệm nghề chưa hợp lý, nhiều học phần nghiệp vụ chưa được tổ chức trong môi trường thực tế hoặc mô phỏng sát nghề Phương pháp đánh giá còn thiên về thi viết, chưa phản ánh toàn diện năng lực thực hành, năng lực vận dụng và giải quyết vấn đề nghề nghiệp

Về yếu tố đầu ra của đào tạo NLDL: Công tác in ấn, cấp phát văn

bằng, chứng chỉ nhìn chung tuân thủ quy định và được giám sát chặt chẽ, song quy trình rà soát, bổ sung quy định quản lý còn thiếu tính chủ động và cập nhật Việc thu thập dữ liệu việc làm sau tốt nghiệp chủ yếu qua khảo sát ngắn hạn, chưa hình thành hệ thống theo dõi dọc ở các mốc thời gian

3.4 Thực trạng quản lý đào tạo nhân lực du lịch của các trường đại học vùng Đồng bằng Bắc bộ (theo tiếp cận CIPO)

3.4.1 Thực trạng quản lý các yếu tố đầu vào

3.4.1.1 Quản lý tuyển sinh

Kết quả nghiên cứu thể hiện qua bảng số liệu cho thấy, công tác quản lý tuyển sinh NDL được đánh giá ở mức khá, với ĐTB dao động từ 3,90 đến 3,98

3.4.1.2 Quản lý phát triển chương trình đào tạo

Kết quả khảo sát cho thấy, các nội dung liên quan đến công tác phát triển CTĐT NDL tại các TĐH được đánh giá ở mức khá với ĐTB dao động

từ 3,86 đến 4,06

3.4.1.3 Quản lý đội ngũ giảng viên

Hoạt động quản lý đội ngũ GV NDL tại các TĐH hiện nay được đánh giá ở mức khá, với ĐTB dao động từ 3,87 đến 3,98 Các CSĐT cần tăng cường công tác quản lý, phát triển đội ngũ GV, xem đây là