- Điều kiện đủ + Phục vụ cho các hộ kinh doanh, nhà máy sản xuất… + Tiêu chí đánh giá + Chất lượng sản phẩm + Tốc độ và hiệu suất + Độ ổn định + Dễ sử dụng và bảo trì + Tính linh hoạt + An toàn lao động + Giá cả và chi phí phù hợp 2. Phân tích đề tài - Điều kiện cần, điều kiện đủ và tiêu chí đánh giá + Điều kiện cần: Nghiên cứu, cải tiến - Nghiên cứu + Tìm hiểu tính chất nguyên liệu gốm (đất sét, cao lanh, men, nhiệt độ nung). + Khảo sát máy móc hiện có, phát hiện hạn chế để đưa ra giải pháp. + Xác định nhu cầu thực tế của hộ kinh doanh tại phường Lái Thiêu. - Cải tiến + Chuyển đổi từ quy trình thủ công sang bán tự động hoặc tự động. + Thiết kế nhỏ gọn, phù hợp cả xưởng lớn lẫn hộ gia đình. + Cải tiến công nghệ để tiết kiệm điện năng, nâng cao năng suất. - Điều kiện đủ + Phục vụ cho các hộ kinh doanh lớn nhỏ: Máy phải linh hoạt, đáp ứng được cả quy mô nhỏ (nghề truyền thống, thủ công mỹ nghệ) và quy mô lớn (sản xuất hàng loạt). + Tại phường Lái Thiêu, TP. Hồ Chí Minh: Đây là địa phương có truyền thống gốm lâu đời, tập trung nhiều hộ sản xuất, thuận lợi cho việc ứng dụng và triển khai thực tiễn. - Tiêu chí đánh giá + Về kỹ thuật + Máy hoạt động ổn định, bền bỉ. + Có khả năng tự động, giảm sức lao động thủ công. + Dễ lắp đặt, thích hợp nhiều quy mô sản xuất. + Dễ dàng bảo trì, bảo dưỡng. + Đảm bảo an toàn cho người sử dụng. + Bảo vệ tuổi thọ và độ an toàn cho thiết bị. + Về kinh tế + Tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí vận hành. + Tiết kiệm thời gian, tăng năng suất. + Hạn chế sản phẩm lỗi, nâng cao hiệu quả. + Giá thành hợp lý, phù hợp khả năng đầu tư của cả hộ lớn và nhỏ. + Về thẩm mỹ + Thiết kế hiện đại, đẹp mắt. + Gọn gàng, tiết kiệm không gian.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HỒ CHÍ MINH
KHOA CƠ KHÍ
TIỂU LUẬN MÔN HỌC : KỸ NĂNG CHUYÊN NGHIỆP DÀNH CHO
KỸ SƯ
ĐỀ TÀI : NGHIÊN CỨU, CẢI TIẾN MÁY TẠO HÌNH GỐM PHỤC VỤ SẢN XUẤT CHO CÁC HỘ KINH DOANH TẠI PHƯỜNG LÁI THIÊU
Sinh viên thực hiện :Trần Quang Đạt
Trang 2Nội dung
1 Đặt tên đề tài 4
2 Phân tích đề tài 5
3 Cách tiếp cận đề tài nghiên cứu 6
- Về thực tế 6
- Về thực tiễn 7
- Nhu cầu của khách hàng 7
- Đặt ra vấn đề cần giải quyết: 8
Chương I MỞ ĐẦU 8
- Cơ sở, hoàn cảnh hoặc lý do hình thành đề tài 8
- Mục tiêu của đề tài 8
- Ý nghĩa thực tiễn của đề tài: 9
- Phạm vi giới hạn của đề tài: 9
Chương II CƠ SỞ LÝ THUYẾT 9
- Khái niệm, vấn đề lý thuyết liên quan đến đề tài 9
- Lợi ích 10
- Phương pháp giải quyết 10
Chương III GIỚI THIỆU ĐỐI TƯỢNG CÓ VẤN ĐỀ GIẢI QUYẾT 10
- Tổng quan về đối tượng 10
- Mô tả chi tiết vấn đề 11
- Nhận dạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng 11
Chương IV GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 11
Chương V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 11
Trang 3Lời cảm ơn
Trong quá trình học tập tại Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, em đã
nhận được nhiều sự hỗ trợ và chỉ dẫn tận tình từ thầy Trước tiên, em xin cảm ơn
Ban Giám hiệu nhà trường đã tạo điều kiện cho sinh viên được học tập trong
một môi trường hiện đại, năng động và đầy đủ cơ sở vật chất
Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến Khoa Cơ khí đã luôn quan tâm đến chất lượng giảng dạy, mang đến cho sinh viên những kiến thức và kinh nghiệm bổ ích Nhờ
sự tận tâm của quý thầy trong khoa, em dần hình thành được tư duy, tác phong học tập cũng như định hướng rõ ràng hơn cho tương lai
Đặc biệt, em muốn gửi lời cảm ơn chân thành đến Thầy Trương Văn Chính, g iảng viên bộ môn Kỹ Năng Chuyên Nghiệp Dành Cho Kỹ Sư Thầy đã truyền
đạt nhiều kiến thức và kỹ năng quan trọng như làm việc nhóm, giao tiếp, quản lý thời gian và cách giải quyết vấn đề Đây đều là những hành trang rất cần thiết cho một kỹ sư trong tương lai
Mặc dù bài làm của em vẫn còn nhiều thiếu sót và chưa được tốt, nhưng nhờ những kiến thức và sự hướng dẫn của thầy, em đã học hỏi thêm được rất nhiều điều bổ ích Em xin hứa sẽ cố gắng trau dồi, rút kinh nghiệm để hoàn thiện bản thân hơn trong những lần sau
Cuối cùng, em xin cảm ơn các bạn trong lớp đã cùng nhau trao đổi, hỗ trợ và tạo nên một môi trường học tập thoải mái, vui vẻ
Trang 41 Đặt tên đề tài
- Lý thuyết
+ Máy tạo hình gốm
- Điều kiện cần
+ Động từ mạnh
+ Nghiên cứu
+ Cải tiến
+ Lắp đặt
- Điều kiện đủ
+ Phục vụ cho ai
+ Đối tượng thụ hưởng
+ Tiêu chí đánh giá
- Thực tiễn
+ Máy tạo hình gốm
- Điều kiện cần
+ Nghiên cứu, cải tiến
+ Nghiên cứu
+ Nhằm mục đích nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí và tăng chất lượng sản phẩm gốm
+ Cải tiến
+ Tăng độ chính xác và tự động hóa
+ Tối ưu hóa quy trình nung
Trang 5+ Ứng dụng công nghệ mới
- Điều kiện đủ
+ Phục vụ cho các hộ kinh doanh, nhà máy sản xuất…
+ Tiêu chí đánh giá
+ Chất lượng sản phẩm
+ Tốc độ và hiệu suất
+ Độ ổn định
+ Dễ sử dụng và bảo trì
+ Tính linh hoạt
+ An toàn lao động
+ Giá cả và chi phí phù hợp
2 Phân tích đề tài
- Điều kiện cần, điều kiện đủ và tiêu chí đánh giá
+ Điều kiện cần: Nghiên cứu, cải tiến
- Nghiên cứu
+ Tìm hiểu tính chất nguyên liệu gốm (đất sét, cao lanh, men, nhiệt độ nung)
+ Khảo sát máy móc hiện có, phát hiện hạn chế để đưa ra giải pháp
+ Xác định nhu cầu thực tế của hộ kinh doanh tại phường Lái Thiêu
- Cải tiến
+ Chuyển đổi từ quy trình thủ công sang bán tự động hoặc tự động
+ Thiết kế nhỏ gọn, phù hợp cả xưởng lớn lẫn hộ gia đình
+ Cải tiến công nghệ để tiết kiệm điện năng, nâng cao năng suất
Trang 6- Điều kiện đủ
+ Phục vụ cho các hộ kinh doanh lớn nhỏ: Máy phải linh hoạt, đáp ứng được cả quy
mô nhỏ (nghề truyền thống, thủ công mỹ nghệ) và quy mô lớn (sản xuất hàng loạt)
+ Tại phường Lái Thiêu, TP Hồ Chí Minh: Đây là địa phương có truyền thống gốm lâu đời, tập trung nhiều hộ sản xuất, thuận lợi cho việc ứng dụng và triển khai thực tiễn
- Tiêu chí đánh giá
+ Về kỹ thuật
+ Máy hoạt động ổn định, bền bỉ
+ Có khả năng tự động, giảm sức lao động thủ công
+ Dễ lắp đặt, thích hợp nhiều quy mô sản xuất
+ Dễ dàng bảo trì, bảo dưỡng
+ Đảm bảo an toàn cho người sử dụng
+ Bảo vệ tuổi thọ và độ an toàn cho thiết bị
+ Về kinh tế
+ Tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí vận hành
+ Tiết kiệm thời gian, tăng năng suất
+ Hạn chế sản phẩm lỗi, nâng cao hiệu quả
+ Giá thành hợp lý, phù hợp khả năng đầu tư của cả hộ lớn và nhỏ
+ Về thẩm mỹ
+ Thiết kế hiện đại, đẹp mắt
+ Gọn gàng, tiết kiệm không gian
3 Cách tiếp cận đề tài nghiên cứu
- VỀ THỰC TẾ
Trang 7+ Nghề gốm Bình Dương, đặc biệt ở Lái Thiêu, có lịch sử hàng thế kỷ, kết hợp kỹ thuật truyền thống và sáng tạo hiện đại
+ Sản phẩm gốm không chỉ dùng hàng ngày mà còn phục vụ tín ngưỡng, lễ hội
+ Hạn chế: sản xuất thủ công mất nhiều thời gian, khó mở rộng quy mô
+ Doanh nghiệp tiêu biểu: Công ty TNHH Gốm sứ Minh Long I, hơn 50 năm hoạt động, nổi tiếng chất lượng cao, xuất khẩu nhiều nước
- VỀ THỰC TIỄN
Ngoài nước:
+ Sản phẩm gốm sứ Lái Thiêu đã xuất khẩu sang nhiều thị trường khó tính (châu Âu, Mỹ)
+ Doanh nghiệp địa phương tham gia hội chợ quốc tế, quảng bá sản phẩm và công nghệ
Trong nước:
+ Các làng nghề gốm nổi tiếng (Lái Thiêu, Chánh Nghĩa, Tân Phước Khánh) đã ứng dụng máy móc để tăng năng suất, chất lượng
+ Công nghệ sản xuất gốm đã được cải tiến qua nhiều giai đoạn, từ thủ công → máy móc hiện đại
+ Máy làm gốm hiện sử dụng rộng rãi trong các cơ sở trên địa bàn Bình Dương
- NHU CẦU CỦA KHÁCH HÀNG
+ Đáp ứng được yêu cầu thiết kế
+ Giá phù hợp nhất cho người dân
+ Sản phẩm phải có độ bền cao, sử dụng lâu dài
+ Hình thức sản phẩm thẩm mỹ, mẫu mã đa dạng, bắt kịp thị hiếu
+ Tiết kiệm năng lượng trong quá trình sản xuất
+ Dễ dàng tìm kiếm linh kiện thay thế, phụ tùng sẵn có trên thị trường
Trang 8+ Có dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật và bảo hành rõ ràng.
- ĐẶT RA VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT:
+ Tăng cường chất lượng sản phẩm
+ Dễ bảo trì, sửa chữa, lắp đặt dễ dàng
+ Đảm bảo an toàn lao động, an toàn điện
+ Nâng cao mức độ tự động hóa, giảm phụ thuộc lao động thủ công
+ Rút ngắn thời gian sản xuất, nâng cao năng suất
+ Giảm thiểu phế phẩm, tối ưu chi phí sản xuất
+ Đảm bảo máy móc có tuổi thọ cao, ít hỏng hóc
+ Thân thiện với môi trường, giảm thiểu bụi và tiếng ồn trong quá trình hoạt động
Chương I MỞ ĐẦU
- CƠ SỞ, HOÀN CẢNH HOẶC LÝ DO HÌNH THÀNH ĐỀ TÀI
+ Máy tạo hình gốm Lái Thiêu được hình thành dựa trên nhu cầu sản xuất gốm sứ của làng nghề Lái Thiêu tại Bình Dương (cũ)
+ Với lịch sử hình thành từ thế kỷ 18 và phát triển mạnh mẽ vào đầu thế kỷ 20, gốm Lái Thiêu đã trở thành biểu tượng nghệ thuật gốm sứ truyền thống
+ Lý do hình thành đề tài: tăng hiệu suất máy tạo hình gốm giúp tăng hiệu suất sản xuất và giảm thiểu thời gian sản xuất
+ Máy tạo hình gốm giúp cải thiện chất lượng sản phẩm với độ chính xác và độ bền cao
- MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
+ Mục tiêu tổng quát: vận hành sản xuất gốm theo quy trình hiện đại, giảm lao động thủ công, rút ngắn thời gian sản xuất, đảm bảo sản phẩm đồng đều
+ Mục tiêu cụ thể: tạo hình chính xác, tăng tốc độ sản xuất, giảm phế phẩm, đảm bảo
an toàn lao động, thiết kế dễ bảo trì, tối ưu chi phí, áp dụng công nghệ mới
Trang 9- Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI:
+ Giảm sức lao động thủ công
+ Tăng năng suất, tiết kiệm thời gian
+ Giữ gìn và phát triển nghề gốm truyền thống
+ Hiện đại hóa quy trình sản xuất thủ công ở các làng nghề
+ Góp phần tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho các hộ kinh doanh
+ Nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm gốm Việt Nam
- PHẠM VI GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI:
+ Tập trung nghiên cứu, thiết kế và cải tiến máy tạo hình gốm cho hộ nhỏ và cơ sở sản xuất
+ Đề tài giải quyết khâu tạo hình, chưa bao gồm nung, tráng men, trang trí
+ Ứng dụng cho điều kiện kinh tế – kỹ thuật tại Lái Thiêu và các làng nghề tương tự
+ Giới hạn ở cải tiến kỹ thuật, an toàn, năng suất (không đi sâu mỹ thuật sản phẩm)
Chương II CƠ SỞ LÝ THUYẾT
- KHÁI NIỆM, VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
Máy tạo hình gốm là thiết bị cơ khí hỗ trợ trong công đoạn định hình sản phẩm từ đất sét trước khi được làm khô và nung Các loại máy tạo hình phổ biến gồm:
Máy bàn xoay (bán tự động hoặc cơ thủ công): Dùng lực quay từ mô tơ hoặc bằng tay
để tạo hình sản phẩm
Máy ép khuôn: Sử dụng lực nén để ép đất vào khuôn cố định sẵn
Máy đùn gốm: Đẩy đất sét qua một khuôn định hình
-Thực trạng máy tạo hình tại các hộ sản xuất gốm
Hiện nay, tại các làng nghề hoặc các hộ kinh doanh gốm quy mô nhỏ, máy móc tạo hình chủ yếu là bàn xoay truyền thống, còn nhiều hạn chế:
Phụ thuộc nhiều vào tay nghề thợ
Không đồng đều về kích thước và hình dạng sản phẩm
Trang 10 Thiếu ổn định trong tốc độ xoay và điều khiển.
Khó bảo trì, thay thế linh kiện
Kích thước lớn, tiêu tốn điện năng
Dẫn đến hiệu suất thấp, chất lượng không đồng đều, khó cạnh tranh trên thị trường hiện nay
- LỢI ÍCH
+ Tăng năng suất
+ Độ chính xác cao
+ Giảm lao động thủ công
+ Đồng nhất sản phẩm
+ Thích hợp sản xuất quy mô lớn
- PHƯƠNG PHÁP GIẢI QUYẾT
+ Bảo trì – sửa chữa định kỳ
+ Nghiên cứu và sử dụng vật liệu mới
+ Ứng dụng công nghệ mới: in 3D, nano, tự động hóa
+ Đào tạo nhân viên
+ Tích hợp điều khiển tự động: PLC, biến tần, cảm biến
Chương III GIỚI THIỆU ĐỐI TƯỢNG CÓ VẤN ĐỀ GIẢI
QUYẾT
- TỔNG QUAN VỀ ĐỐI TƯỢNG
+ Bình Dương là trung tâm sản xuất gốm sứ lớn
+ Tuy đã có cơ sở hiện đại, phần lớn vẫn dựa nhiều vào thủ công
+ Một số doanh nghiệp tiên phong (như Minh Long I) đã áp dụng dây chuyền công nghệ
Trang 11- MÔ TẢ CHI TIẾT VẤN ĐỀ
+ Doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh thiếu vốn → khó đầu tư máy móc
+ Phần lớn vẫn dùng phương pháp thủ công → năng suất thấp, chất lượng chưa ổn định
+ Một số cơ sở lớn đã áp dụng công nghệ, nhưng chưa phổ biến toàn ngành
- NHẬN DẠNG VÀ PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
+ Nguyên liệu: độ ẩm và độ dẻo đất sét quyết định khả năng tạo hình
+ Môi trường: nhiệt độ cao → đất khô nhanh, dễ nứt
+ Kỹ thuật: cơ cấu truyền động không chính xác gây biến dạng
+ Điều khiển: chưa kiểm soát tốt lực ép, tốc độ → sản phẩm không đồng đều
+ Đồng bộ hóa: thiếu phối hợp giữa các bộ phận máy
Chương IV GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
+ Kết hợp đồng bộ: kỹ thuật – nguyên liệu – con người – môi trường
+ Ứng dụng cơ khí chính xác và điều khiển tự động
+ Thiết kế máy thân thiện, dễ vận hành, bảo trì
+ Kết quả kỳ vọng: sản phẩm gốm chất lượng cao, năng suất tăng, giảm sức lao động
Chương V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
- Kết luận
+ Máy tạo hình gốm quan trọng, giúp tăng năng suất và chất lượng
+ Có thể thiết kế – chế tạo phù hợp từng nhu cầu
+ Vai trò cốt lõi: giảm lao động thủ công, nâng cao tính ổn định và đồng đều sản phẩm
- Kiến nghị
Trang 12+ Đối với cơ sở sản xuất gốm: đầu tư đào tạo lao động, ứng dụng công nghệ mới.
+ Đối với đơn vị thiết kế, chế tạo máy: tích hợp PLC, biến tần, cảm biến, thiết kế dễ bảo trì, tiết kiệm năng lượng, chi phí hợp lý