Các bài toán về chia hết nâng cao lớp 6 nghiên cứu sâu về dạng toán chia hết trong các đề thi học sinh giỏi tích hợp hay
Trang 1p − =(p−1)(p+ = 2 (21) k k +2)= 4 (k k +1) 8 (1)
Mặt khác p−1; p p; +1 là ba số tự nhiên liên tiếp nên có một số chia hết cho 3 , mà p không chia
hết cho 3 nên p −1 hoặc p +1 chia hết cho 3 Từ đó suy ra 2
Trích đề HSG trường THCS Việt Tiến (Việt Yên) năm 2021 - 2022
Trang 2a) p và 10p +1 là số nguyên tố lớn hơn 3 nên p có dạng 3k+1; 3k+2
Nếu p=3k+2thì 10p +1=10 3( k+ +2) 1=30k+21 3 (loại vì 10p +1 là số nguyên tố)
Trích đề HSG Trường THCS Minh Đức năm 2021 - 2022
Do đó, từ ( )* suy ra: 5(13x+18 ) 37y , mà (5;37) 1= nên 13x+18y 37
2b+ + − chia hết cho 7 3c d a 2
Trang 3Nên: 1001 + + a 98 b 7 c 7, Hay abcd−(2b+3c+ −d a) 7
Vì abcd−(2b+3c+ −d a) 7 nên abcd 7khi 2b+ + −3c d a 7
Trích đề HSG Liên trường năm 2021 - 2022
Trích đề HSG huyện Lâm Thao năm 2018-2019
Lời giải
Ta có: 4 13b suy ra10a+40 13b suy ra 10a b+ +39 13b
Mà 39 13b suy ra 10a b+ 13
nhau trong ba chữ số 1, 2,3 một cách tùy ý thì số đó luôn chia hết cho 396
Trích đề HSG cấp trường năm 2018-2019
Lời giải
Trang 4
Liên hệ tài liệu word toán SĐT (zalo): 039.373.2038 4
Ta nhận thấy, vị trí của các chữ só thay thế ba dấu sao trong số trên đều ở hàng chẵn và vì ba chữ số
đôi một khác nhau, nên tổng của chúng bằng 1 2 3 6+ + =
Mặt khác: 396=4.9.11trong đó 4;9;11 đôi một nguyên tố cùng nhau nên cần chứng minh
155*710*4*16
A = chia hết cho 4, 9, 11 Thật vậy:
Vì A tận cùng là 16 chia hết cho 4 nên A 4
Trích đề HSG huyện Lâm Thao năm 2018 - 2019
khác nhau trong ba chữ số 1, 2,3 một cách tùy ý thì số đó luôn chia hết cho 396
Trích đề HSG cấp trường năm 2017-2018
Lời giải
Ta nhận thấy, vị trí của các chữ só thay thế ba dấu sao trong số trên đều ở hàng chẵn và vì ba chữ số
đôi một khác nhau, nên tổng của chúng bằng 1 2 3 6+ + =
Mặt khác: 396=4.9.11 trong đó 4;9;11 đôi một nguyên tố cùng nhau nên cần chứng minh
Trang 5
Liên hệ tài liệu word toán SĐT (zalo): 039.373.2038 5
Trích đề HSG huyện Tam Nông năm 2018-2019
a) Để 510*; 61*16 chia hết cho 3 thì (5 1 *+ + chia hết cho 3 , từ đó tìm được ) *=0;3; 6;9
b) Để 261*chia hết cho 2 và chia cho 3 dư 1 thì * chẵn và (2 6 1 *+ + + chia 3 dư 1, từ đó tìm )
Trang 7a +b a b+ với ( n ; n lẻ) Thì ta có thể giải được một cách dễ dàng, tuy nhiên với học sinh lớp 6
thì chưa thể sử dụng những hằng đẳng thức đó Vì vậy, ta có thể sử dụng Đồng dư thức để có được lời
giải phù hợp với trình độ của học sinh lớp 6
A = + chia hết cho 7 b) 1962 1964 1966
Trang 8Vậy A chia hết cho 6
Trang 9 + + với mọi số tự nhiên n (2)
Từ (1) và (2) n n(2 +1)(7n+1) 2.3 ( Do 2 ; 3 là hai số nguyên tố cùng nhau)
Gọi ba số tự nhiên liên tiếp là: a a, +1, a+2
Tổng của ba số tự nhiên liên tiếp là
a+ + + + =a a a+ +a a + + = a+ (Tính chất chia hết của một tổng)
Lời giải
Gọi 4 số tự nhiên liên tiếp là a a, +1, a+2, a+3
Tổng của 4 số tự nhiên liên tiếp là:
a+ + + + + + =a a a a+ + +a a a + + + = a+
Do 4 chia hết cho 4 nên 4a chia hết cho 4 mà 6 không chia hết cho 4 nên (4a +6) không chia hết
cho 4 Tổng của 4 số tự nhiên liên tiếp không chia hết cho 4
Bài 33
Trang 10++ là số tự nhiên
Trang 11++ là số tự nhiên
+
− là số nguyên thì
7
2n −1 là số nguyên Suy ra 2 –1 n U( ) 7 = –7; –1;1;7
Trang 13Chứng minh rằng 10 b+ chia hết cho 13
Trích đề HSG huyện Lâm Thao năm 2018- 2019
Trang 14Chứng minh rằng C chia hết cho 21 và 105
Trích đề HSG huyện Vũ Thư, năm 2018- 2019
Trích đề HSG huyện Việt Yên năm 2018-2019
Trang 15Tổng trên có 504 số hạng chia hết cho 65 nên S chia hết cho 65
Vậy S chia hết cho 65
Mặt khác p−1, ,p p+1 là 3 số tự nhiên liên tiếp nên có một số chia hết cho 3 , mà p không chia
hết cho 3 nên p −1 hoặc p +1chia hết cho 3
Trích đề thi chọn HSG huyện Kim Sơn năm 2021-2022
− Vậy A 27
Trích đề thi chọn HSG huyện Tiên Du năm 2021-2022
Suy ra: abcdeg 11
Vậy nếu (ab cd+ +eg) 11 thì abcdeg 11
Trang 16Trích đề đề xuất HSG huyện năm 2021 - 2022
Vậy A chia hết cho 2023
rằng ad + bc chia hết cho a c–
Trích đề HSG huyện Thiệu Hoá năm 2021 - 2022
Trang 17 (a d+bc) (a− (điều phải chứng minh) c)
Mặt khác, ta thấy rằng p–1, p, p +1 là ba số nguyên liên tiếp, trong ba số nguyên liên tiếp có 1 số
chia hết cho 3 mà p không chia hết cho 3 nên p −1 hoặc p +1 chia hết cho 3
a) Tìm hai số tự nhiên x y, sao cho (2x+1 ) (y− =5) 12
b) Tìm tất cả các số B =62xy427 biết rằng số B chia hết cho 99
Trang 18Có 21 chia 9 dư 3 suy ra x+ =y 6 hoặc x+ =y 15
Để B chia hết cho 11 thì (7 4+ + + − + +x 6) (2 y 2)=11 k hay 13+ − =x y 11 2k ( ) (kN)
(Một số chia hết cho 11 thì tổng các chữ số ở vị trí lẻ trừ tổng các chữ số ở vị trí chẵn là bội của 11)
Để B chia hết cho 11 thì y− =x 2 hay y= +x 2
Mà 2x+3y chia hết với 17 suy ra 9x+5ychia hết cho 17
Vậy 9x+5y chia hết cho 17
Trang 19Mà 9x+5y chia hết với 17 suy ra 2x+3ychia hết cho 17
Vậy 2x+3y chia hết cho 17
Trích đề HSG huyện Tân Uyên năm 2010-2011
Vậy S chia hết cho 33
2
n + +n không chia hết cho 5
Trích đề HSG huyện Anh Sơn năm 2018-2019
Trích đề HSG huyện Thanh Chương năm 2019-2020
Trang 20b) Tổng của 4 số tự nhiên liên tiếp không chia hết cho 4
Trích đề HSG huyện Lương Tài năm 2015 -2016
Lời giải
a) Ta có : 3 là lẻ nên 3100là lẻ, 19 lẻ nên 19990lẻ nên ( 100 990)
3 +19 2 b) Gọi 4 số tự nhiên liên tiếp là a;(a+1 ;) (a+2 ;) (a+3) (a )
Ta có : a+(a+ +1) (a+ +2) (a+ =3) 4a+ 6
Vì 4a 4, 6 không chia hết cho 4 nên 4a + không chia hết cho 6 4
Trích đề HSG huyện Đông Hưng năm 2021-22
Trang 21b) Tổng của 4 số tự nhiên liên tiếp không chia hết cho 4
Trích đề HSG Huyện Lương Tài năm 2021-2022
D Tìm số dư khi chia D cho 31
Trích đề HSG Hoài Nhơn năm 2015-2016
Trích đề HSG Trường Hưng Mỹ năm 2018 - 2019
Lời giải
Trang 22
Liên hệ tài liệu word toán SĐT (zalo): 039.373.2038 22
Ta có: abcabc=abc.1001=abc.11.91 11
Vậy abcabc bao giờ cũng chia hết cho 1 1 (đpcm)
Trích đề HSG huyện Hiệp Hoà năm 2021-2022
Trang 23
Liên hệ tài liệu word toán SĐT (zalo): 039.373.2038 23
+ Với 3a b+ =16 suy ra a=3,b=7,c=6 hoặc a=4,b=4,c( )0;8
+ Với 3a b+ =24 suy ra a=5,b=9,c=2 hoặc a=6,b=6,c=4
Vậy với n − − 2; 1; 0;1 thì A chia hết cho 2 1 n +
Trích đề HSG trường THCS Việt Tiến (Việt Yên) năm 2021 - 2022
Trang 24+
=+ Tìm giá trị của n để A là một số nguyên
Trích đề HSG Trường THCS Minh Đức năm 2021 - 2022
+ −
=
+
176
Gọi số đã cho là A Theo bài ra ta có:
A chia 7 dư 3 , chia 17 dư 12 , chia 23 dư 7 nên A=7a+3=17b+12=23c+7(a b c, , )
Trang 25Do 2698 2737 nên 2698 là số dư của phép chia A cho 2737
đem chia cho 3 dư 2 , chia cho 4 dư 3 , chia cho 5 dư 4 , chia cho 10 dư 9 Hỏi số cây trồng được là
bao nhiêu?
Lời giải
Gọi số cây trồng được của một tổ học sinh lớp 6 là a với a
Vì a chia cho 3 dư 2 nên a − chia hết cho 3 2
Vì a chia cho 4 dư 3 nên a − chia hết cho 4 3
Vì a chia cho 5 dư 4 nên a − chia hết cho 5 4
Vì a chia cho 10 dư 9 nên a − chia hết cho 10 9
các túi Họ tính rằng nếu đóng vào mỗi túi 8 cuốn thì vừa hết, nếu đóng vào mỗi túi 12 cuốn thì thừa
Trang 26
Liên hệ tài liệu word toán SĐT (zalo): 039.373.2038 26
ra 4 cuốn còn nếu đóng vào mỗi túi 14 cuốn thì thừa 6 cuốn Hỏi cửa hàng mới nhập về bao nhiêu
cuốn sách? Biết rằng số sách nhập về trong khoảng từ 230 đến 300 cuốn
Lời giải
Gọi số sách nhập về là a với a và 230 a 300
Vì đóng mỗi túi 12 cuốn thì thừa 4 cuốn nên a − chia hết cho 12 4
Vì đóng mỗi túi 14 cuốn thì thừa 6 cuốn nên a − chia hết cho 14 6
Vì a chia cho 17 dư 8 nên a − chia hết cho 17 8
Và a chia cho 25 dư 16 nên a −16 chia hết cho 25
Vì a chia cho 11 dư 5 nên a − chia hết cho 11 5
Vì a chia cho 13 dư 10 nên a −10 chia hết cho 13
Trang 275 Tìm số dư trong phép chia a cho 36
Vậya chia cho 36 dư 23
Vì a chia cho 7 dư 5 , chia cho 13 dư 4 suy ra a+9 7;a+9 13
mà (7,13 ) = nên 9 1 a + chia hết cho 7 13
suy ra a+ =9 91ksuy ra a= 91k− =9 91k− +91 82= 91(k−1)+8 (2 k )
Vậy a chia cho 91 dư 82
Trang 28Nên khi chiaA cho 1292 ta được dư 1267
người đều thừa 15 người Nếu xếp mỗi hàng 41 người đều vừa đủ Tính số học sinh của trường đó,
biết số học sinh của trường chưa đến 1000
Lời giải
Gọi số học sinh của trường là x
Theo đề ta suy ra x −15chia hết cho 20; 25;30 suy ra x− 15 BC(20, 25, 30)
(20, 25,30) 300
BCNN = và x 1000 do đó x 315; 615;915
Vì x 41 nên x =615 Vậy số học sinh của trường là 615 em
Trích đề HSG cấp trường năm 2018-2019
Lời giải
Ta có: 36 9.4= mà ƯC(4,9)=1
Vậy để 34 5x y chia hết cho 36 thì 34 5x y chia hết cho 4 và 9
34 5x y chia hết cho 9 khi 3 4+ + + +x 5 y 912+ +x y 9 1( )
34 5x y chia hết cho 4 khi 5y 4 =y 2,y= 6
Với y =2thay vào (1) +14 x 9 = x 4
Với y =6thay vào (1) 18 9 0
9
x x
Trang 29Trích đề HSG huyện Khoái Châu năm 2018-2019
Bạn Loan tính tổng các số tự nhiên liên tiếp từ 1 đến m và cũng nhận thấy tổng đó chia hết cho 29 Tìm
10001 không chia hết cho 13 B 13khi 7 13x = x 8
+ + chẵn, trái với (2) nên b Vậy a=0;b=8
28
Trang 30Gọi số tự nhiên phải tìm là x
Từ giả thiết suy ra (x+20 25,) (x+20 28,) (x+20 35) +x 20BC 25, 28, 35( )
a − Ư(2)= − 1;1; 2; 2− a 0; 2; 1;3−
c) Lập luận được K chia hết cho 9 vì tổng các chữ số là 9 và chia hết cho 8 vì 28
10 8 và ba chữ số tận cùng là 008 Vậy K chia hết cho 72
Trang 31 − chia cho 4 dư 1
3 chia cho 6 dư 4 và chia hết cho 11
Mặt khác xlà số tự nhiên nhỏ nhất x 11nên lần lượt cho n =1; 2;3;
Ta thấy n = thì ta được số 418 thỏa mãn 7
Vì a chia cho 9 dư 5 nên ta có a=9k+5 (kN)thì 2a=9k1+1 (k1N)suy ra (2a −1 9)
Vì a chia cho 7 dư 4 nên ta có a=7m+4 (mN)thì 2a=7m1+1 (m1N)suy ra
(2a −1 7)
Vì a chia cho 5 dư 3 nên ta có a= +5t 3 (tN) suy ra 2a=5t1+1 (t1N)suy ra (2a −1 5)
Suy ra (2a −1)chia hết cho cả 9 ; 7 và 5 Mà 9;7;5 nguyên tố cùng nhau và a là số tự nhiên
nhỏ nhất nên 2a− =1 BCNN(9;7;5)=315
Vậy a =158
Trích đề HSG huyện Nga Sơn năm 2021-2022
Trang 32Trích đề KS HSG thị xã Sơn Tây năm 2021-2022
Trích đề HSG huyện Lý Nhân năm 2021-2022
Lời giải
Trang 33chia cho 6 dư 4 và chia hết cho 11.
Trích đề HSG huyện Lý Nhân năm 2021-2022
Lời giải
Gọi số tự nhiên cần tìm là a
Ta có: a chia cho 3 dư 1 suy ra a −1 3suy ra a − +1 3 3 suy ra a +2 3
a chia cho 4 dư 2 suy ra a −2 4 suy ra a − +2 4 4 suy ra a +2 4
a chia cho 5 dư 3 suy ra a −3 5 suy ra a − +3 5 5 suy ra a +2 5
a chia cho 6 dư 4 suy ra a −4 6suy ra a − +4 6 6 suy ra a +2 6
Trang 34Ta có: a chia cho 11 dư 6 suy ra a −6 11 suy ra a − +6 33 11 suy ra a +27 11
a chia cho 4 dư 1 suy ra a −1 4 suy ra a − +1 28 4 suy ra a +27 4
a chia cho 19dư 11 suy ra a −11 19 suy ra a −11 38 19+ suy ra a +27 19
Gọi số phải tìm là ab Với a b, là các chữ số a khác 0
Viết thêm chữ số 9 vào bên trái ta được số 9ab
Trang 35Trích đề HSG huyện Hương Sơn năm 2018-2019
Trích đề HSG huyện Hương Sơn năm 2018-2019
Bài giải
2014xy=201400+xy=42.4795 10+ +xy 42suy ra 10+xy 42
Do 0xy100 suy ra xy 32; 74
Vậy ( ) ( ) ( )x y =; 3; 2 ; 7; 4
Trích đề HSG huyện Hoằng Hóa năm 2018-2019 Bài gải
Với x = thì 2 2
2 +117 121= khi đó y =2 121 nên y =11 (là số nguyên tố)
Trang 36
Liên hệ tài liệu word toán SĐT (zalo): 039.373.2038 36
Với x2,xlà số nguyên tố nênx lẻ nêny2 =x2+117là số chẵn
Nên y chẵn, kết hợp với y nguyên tố nên y=2(ktm)
Vậy x=2;y=11
còn chia cho 7 thì dư 3
Trích đề HSG huyện Vĩnh lộc năm 2017-2018 Bài giải
Mà alà số nhỏ nhất và chia cho 7 dư 3 suy ra a =122
Trích đề đề xuất HSG huyện năm 2021 - 2022
Từ (3) và (4) =b 45
Vậy b =45
Trích đề HSG huyện Thanh Miện năm 2021 - 2022
Trang 37Với y= =5 x 0 hoặc x = suy ra số cần tìm là 75015 hoặc 75915 9
Trích đề HSG huyện Bình Giang năm 2021 - 2022
Lời giải
183
B=x y chia cho 2;5 đều dư 1thì y =1
B=x1831
Để B=x1831 chia cho 9 dư 1 thì 1 8 3 1x + + + + chia cho 9 dư 1
13x + chia cho 9 dư 1, mà x là chữ số = x 6
Trích đề HSG huyện Thanh Miện năm 2021-2022
Trích đề HSG huyện Thanh Miện năm 2021-2022
Do n là số chính phương nên khi phân tích n ra thừa số nguyên tố thì lũy thừa của các thừa
số nguyên tố phải có số mũ chẵn suy ra k 3
Trang 38cả 5 và 9 Tìm số nhà của hai bạn biết số nhà của bạn An lớn hơn số nhà của bạn Bình
Suy ra a chia cho 143dư 125
Trích đề HSG huyện Lục Ngạn năm 2021-2022
Lời giải
Trang 39
Liên hệ tài liệu word toán SĐT (zalo): 039.373.2038 39
Gọi a là số tự nhiên nhỏ nhất cần tìm ( aN*)
Vì a chia cho 5 dư 1 nên a+4 5 (1)
Vì a chia cho 7 dư 3 nên a+4 7 (2)
a là số tự nhiên nhỏ nhất suy ra a+ =4 35suy ra a=31
khác nhau trong ba chữ số 1; 2;3 một cách tuỳ ý thì số đó luôn chia hết cho 396
Trích đề HSG Trường THCS Ái Thượng năm 2021-2022
Lời giải
Ta thấy, vị trí của các chữ số thay thế ba dấu sao trong số trên đều ở hàng chẵn và vì ba chữ số đó đôi
một khác nhau, lấy từ tập hợp 1; 2;3 nên tổng của chúng luôn bằng 1 2 3 6
Mặt khác 396 4.9.11trong đó 4;9;11 đôi một nguyên tố cùng nhau nên ta cần chứng minh
Trang 40Trích đề HSG Huyện Đông Hưng năm 2021-2022
Lời giải
Với a , ta có:
a chia 4 dư 3 nên a −3 4; suy ra a − −3 7.4 4 hay a −31 4
a chia 9 dư 4 nên a −4 9 suy ra a − −4 3.9 9 hay a −31 9
mà (4 ; 9)= suy ra 1 a −31 4.9 hay a −31 36 Do đó a chia 36 dư 31
Trang 41
Liên hệ tài liệu word toán SĐT (zalo): 039.373.2038 41
61*16 chia hết cho 3 thì 6 1 * 6 1 14 *+ + + + = + từ đó tìm được *1 ; 4 ; 7
b) Để 261* chia hết cho 2 và chia cho 3 dư 1 thì *chẵn và 2 6 1 *+ + + chia 3 dư 1, từ đó tìm được
* = 4
Trích đề HSG Hoài Nhơn năm 2015-2016
a chia cho 5 dư 3 nên a −3 5 suy ra (a −3)−5 5hay a −8 5
a chia cho 6 dư 2 nên a −2 6 suy ra (a −2)−6 6hay a −8 6
a chia cho 7 dư 1 nên a −1 7 suy ra (a −1)−7 7 hay a −8 7
Do đó a− 8 BC(5; 6; 7)
Để a nhỏ nhất lớn hơn 10 thì a− =8 BCNN(5; 6; 7)=210
8 210
a − =
Trang 42Vậy số tự nhiên phải tìm là 218
5
n M n
n
−
=
− có giá trị là số nguyên thì n− 5 U(3)= 1; 35
Vậy n 2; 4; 6;8
Trích đề HSG cấp trường Hà Huy Tập năm 2018-2019
(loại)
573
(loại)
1
TM
13
(loại)
Sau khi thử các trường hợp ta có (x y ; ) ( 5; 1 ; 2; 3 ;− ) ( − ) (−28;1)
Trang 43
Liên hệ tài liệu word toán SĐT (zalo): 039.373.2038 43
Dạng 3: Dùng phương pháp phản chứng; nguyên lí Dricle để cm chia hết hoặc không chia hết
số các số liên tiếp nhau trong dãy trên chia hết cho 2023
Trích đề HSG huyện Lâm Thao năm 2022 - 2023
Nếu tồn tại B i = i( 1; 2;3; ; 2023) nào đó chia hết cho 2023 thì bài toán được chứng minh
Nếu không tồn tại B i chia hết cho 2023 ta làm như sau
Ta đem B i chia cho 2023 sẽ được 2022 số dư (các số dư thuộc 1; 2;3; ; 2022) Theo nguyên lý
Dirichlet phải có ít nhất hai số có số dư bằng nhau, giả sử hai số đó làB m; và B suy ra n
B −B nm chia hết cho 2023, mà B n−B m là một số hoặc là tổng số các số liên tiếp ta được diều
phải chứng minh
số chia hết cho 2016 hoặc tồn tại một vài số chia hết cho 2016
Trích đề HSG huyện Vĩnh Tường năm 2015 - 2016
Lời giải
Nếu một trong 2016 số tự nhiên đó có số 2016 Thì 2016 chia hết cho 2016 Bài toán được chứng
minh
Nếu tất cả 2016 số từ a a a1; 2; 3; ;a2015;a2016không có số nào chia hết cho 2016 Thì mỗi số đó khi chia
cho 2016 sẽ nhận được 2015 số dư 1; 2;3; ; 2014; 2015
Có 2016 số mà có 2015 số dư nên tồn tại 2số có cùng số dư khi chia cho 2016
Suy ra hiệu của hai số chia hết cho 2016 (đpcm)
hết cho 2015
Trích đề HSG huyện Sông Lô năm 2015 - 2016
Lời giải
Xét 2016 số : 2; 22; 222;; 2222 số cuối cùng có 2016 chữ số 2
Các số này khi chia cho 2015 ta được 2016 số dư Mà một số tự nhiên bất kỳ khi chia cho 2015 chỉ
có thể có số dư là :0; 1; 2;; 2014 có 2015 khả năng dư
Do đó theo nguyên tắc Đrichlê tồn tại hai số trong các số trên có cùng số dư khi chia cho 2015 Hiệu
của chúng có dạng 222 2000 0 chia hết cho 2015