Nhưng có năm sinh viên không những đã giải quyết bài toán ô nhiễm của vỏ cà phê mà còn làm ra được những sản phẩm có giá trị... Đó là các bạn: Phan Thị Thanh Hoài, Đặng Ngọc Huê, Nguyễ
Trang 1Từ rượu vang đến phân vi sinh làm từ
vỏ cà phê
Vỏ cà phê lâu nay vẫn phải bỏ
đi vì gây ô nhiễm môi trường Nhưng có năm sinh viên không những đã giải quyết bài toán ô nhiễm của vỏ cà phê mà còn
làm ra được những sản phẩm
có giá trị
Trang 2Đó là các bạn: Phan Thị Thanh Hoài, Đặng Ngọc Huê, Nguyễn
Nữ Quỳnh Giang, Ngô Nữ
Quỳnh Như và Nguyễn Bá
Dũng (ĐH Tây Nguyên) vừa
đoạt giải nhất cuộc thi “Phát
minh xanh Sony 2004” với đề tài “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lý phế thải chế biến ướt cà phê”
Từ rượu vang
Công nghệ chế biến ướt cà phê tạo ra sản phẩm chất lượng cao,
có thể bán với giá cao hơn nên đã được nhiều công ty cà phê đầu
Trang 3tư Tuy nhiên công nghệ này
thường kèm theo lượng nước
thải, vỏ thải rất lớn đã gây ô
nhiễm môi trường không khí và nguồn nước ở các khu dân cư
Trung bình, mỗi tấn sản phẩm cà phê thu hoạch thải ra khoảng 0,5 tấn vỏ
Thanh Hoài, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết: “Ở Đắc Lắc, mỗi năm có khoảng 200.000-250.000 tấn rác là vỏ cà phê, thường được đốt hoặc để phân hủy tự nhiên
gây lãng phí hữu cơ và ô nhiễm môi trường, trong khi hàng trăm
Trang 4nghìn hecta đất trồng cà phê
thiếu nguồn hữu cơ”
Là dân Tây Nguyên, cuộc sống gia đình gắn với cây cà phê,
nhóm bạn trẻ lớp trồng trọt
K.2001, khoa Nông lâm cứ trăn trở mãi điều này Cuối cùng,
nhóm đã cùng nghĩ đến giải pháp
đa dạng hóa sản phẩm từ cà phê
và quyết định chọn hướng nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh
học để xử lý vỏ cà phê của công nghệ chế biến ướt
Bắt đầu từ tìm hiểu thành phần
hóa học của vỏ cà phê, nhóm đã
Trang 5phát hiện vỏ cà phê của công
nghệ chế biến ướt có hàm lượng đường rất cao (14,4%), trong đó đường khử chiếm tới 12,4%,
cùng với hàm lượng protein
(10,1%) và 18 loại axit amin là nguyên liệu tốt để có thể lên
men, sản xuất rượu vang hoặc
cồn
Hàm lượng hữu cơ trong đó cũng rất cao Hàm lượng cellulose
trong vỏ cà phê là 63,2% và
lignin là 17,7% - hai thành phần nếu được phân hủy sẽ tạo mùn Ngoài ra, còn có hàm lượng
protein (11,2%) cùng các loại
Trang 6khoáng vi lượng cao
Quả là nguồn nguyên liệu lý
tưởng để làm ra phân hữu cơ vi sinh có hàm lượng hữu cơ cao,
dinh dưỡng khoáng đầy đủ và
cân đối có thể bón lại cho cây cà phê
Từ đó, nhóm đưa ra một qui trình sản xuất rượu vang từ vỏ cà phê chế biến ướt Sau khi thu hoạch rửa qua nước sạch, để ráo, phối trộn nguyên liệu theo tỉ lệ: vỏ cà phê tươi 15kg, 1kg nho chín (tận dụng nguồn nấm men tự nhiên ở
vỏ trái nho) và 1kg đường
Trang 7Trải từng lớp vỏ cà phê 5cm, một
ít nho, đường khoảng 1cm vào
bình ủ cho đến hết, sau đó cho
vào bình và đậy kín nắp lại, để ở nhiệt độ 25ºC khoảng 6-10 tuần
là có thể chiết lấy rượu Sau
khoảng 45 ngày lên men, loại
rượu thành phẩm này mùi thơm cay, vị ngọt nhẹ, nếu để lâu hơn
sẽ có chất lượng tốt hơn
Hơn tám tháng nghiên cứu chế
biến ròng rã, những chai rượu
vang được kiểm nghiệm cho kết quả ngoài sự mong đợi với các
chỉ tiêu chất lượng: màu vàng
Trang 8sẫm, hơi đục, thơm dịu không
còn mùi nồng của vỏ cà phê, cụ thể độ chua 4,1, độ rượu 11,3%, đường khử 2,0g/lít, chất khô
28g/lít, khoáng 3,4g/lít
… đến phân hữu cơ vi sinh
Đặng Ngọc Huê cho biết: “Để
kết quả nghiên cứu chính xác
nhất, tụi mình phải thí nghiệm cả tấn vỏ cà phê Cả nhóm phải
chạy đến các công ty cà phê xin vỏ” “Sợ nhất là những lúc đi lấy
vỏ cà phê, ai gặp cũng né, vì
mùi hôi từ vỏ cà phê bám trên
Trang 9người, dù đã tắm rửa mấy
nước ” - Dũng thú thật
Nhưng rồi nhóm cũng đã xây
dựng được qui trình sản xuất
phân hữu cơ vi sinh từ vỏ cà phê với công thức phối trộn: 1,5 tấn
vỏ cà phê, 30kg vôi, 35kg phân lân, 7kg phân urê, 100kg phân chuồng, 1kg xạ khuẩn, nấm
trichoderma Ủ nguyên liệu, che đậy kỹ bằng rơm rạ, lá cây, túi nilông, giữ độ ẩm khoảng 50% trong suốt quá trình ủ Định kỳ đảo phân một lần/tuần và theo dõi nhiệt độ của đống ủ hằng
ngày trong bốn tuần
Trang 10Khi vỏ cà phê đã được phân hủy hết tạo thành phân hữu cơ rồi
hong khô bằng cách rải đều,
mỏng trong bóng râm mát cho đến khi độ ẩm đạt khoảng 25% thì có thể bón thẳng, không cần nghiền vì phân đã rất mịn
Để chắc ăn, mẫu phân đã được nhóm bạn trẻ này phân tích tại Viện Khoa học kỹ thuật nông
lâm nghiệp Tây nguyên Kết quả cho thấy phân từ vỏ cà phê đạt chỉ tiêu chất lượng cao hơn một
số loại phân trên thị trường Rồi
họ mang ra rẫy vườn thử nghiệm
Trang 11với cây đậu phộng, rau cải ngọt
So với nhiều loại phân khác,
năng suất tăng thêm 30%, tránh được sâu bệnh
Hoài cho biết: “Hiện nay trên thị trường các loại phân hữu cơ vi sinh có giá trung bình khoảng 1 triệu đồng/tấn, trong khi sản xuất phân vỏ cà phê chỉ có
422.500đ/tấn, qui trình sản xuất lại khá đơn giản”
Không dừng lại ở đây, nhóm bạn trẻ này cho biết sẽ tiếp tục mở
rộng nghiên cứu của mình: với hàm lượng đường, protein,
Trang 12khoáng, axit amin rất phong phú, hơn cả ngô và đậu tương, vỏ cà phê còn có thể lên men làm thức
ăn gia súc giàu dinh dưỡng, lên men yếm khí sản xuất biogas
cung cấp năng lượng sạch cho
các dây chuyền sấy cà phê