năng ứng dụng trong y học cổ truyền, chủ yếu loài kiến gai đen.. Kết quả cho thấy nước ta có nhiều loài kiến được sử dụng trong ẩm thực và các bài thuốc y học cổ truyền, là kiến đỏ, kiế
Trang 1Nhân nuôi kiến
công nghiệp Một hướng đi mới?
Ba năm qua, TS
Nguyễn Thị Vân Thái, Phó trưởng khoa Nghiên cứu Đông y thực nghiệm (Bệnh viên
Y học cổ truyền Trung ương)
đã nghiên cứu tập tính sinh học
có lợi của côn trùng và khả
Trang 2năng ứng dụng trong y học cổ truyền, chủ yếu loài kiến gai
đen Với kết quả này, việc
nghiên cứu, quy hoạch, đầu tư xây dựng vùng sinh thái nhân nuôi kiến công nghiệp, tạo
nguồn thực phẩm - thuốc rất khả thi
Kiến - vị thuốc cải lão hoàn
đồng
Lâu nay, ở nước ta, kiến mới chỉ được sử dụng trong dân gian
Sách thuốc của lương y Tuệ Tĩnh
có ghi loài kiến có tác dụng chữa bệnh viêm tai, suy giảm chức
Trang 3năng sinh dục, tăng cường sinh lực, giải độc, điều trị rắn cắn
Nhóm nghiên cứu đã khảo sát
khả năng sử dụng kiến làm thuốc trong dân gian ở Khánh Hòa, Phú Thọ, Thái Nguyên, Lạng Sơn Kết quả cho thấy nước ta có
nhiều loài kiến được sử dụng
trong ẩm thực và các bài thuốc y học cổ truyền, là kiến đỏ, kiến
nâu, kiến khâu, kiến bọng , phổ biến nhất vẫn là kiến gai đen
Kiến gai đen hay còn gọi là hắc
mã nghi có vị mặn, cay Ở một số tỉnh phía bắc, đồng bào dùng
Trang 4trứng kiến chế biến các món ăn đặc sản trong lễ hội như xôi
trứng kiến, bánh kim cương,
mướp đắng xào trứng kiến Họ cho rằng "ai muốn sống lâu thì ăn kiến", kiến có tác dụng cải lão
hoàn đồng Còn ở một số tỉnh
miền trung, người ta dùng kiến
để nuôi chim Loại thức ăn đặc
biệt này giúp chim cảnh học hót nhanh và nhớ rất lâu
Kiến - thương phẩm
Ở Trung Quốc, kiến và trứng
kiến gai đen đã được sử dụng
Trang 5trong y học và được bán như một thương phẩm với giá cả khá đắt, 200g kiến đen khô có giá 500
nhân dân tệ (tương đương 700
nghìn đồng), 1kg trứng kiến bán tới 4.500USD Họ cũng xây dựng nhiều cơ sở nhân nuôi kiến công nghiệp phục vụ nhu cầu trong
nước và xuất khẩu
Ở ta, kiến gai đen do chỉ được sử dụng rải rác trong dân gian nên hàng năm, có một lượng lớn kiến
và trứng kiến gai đen được
chuyển qua cửa khẩu Tân Thanh sang Trung Quốc
Trang 6Một nghiên cứu của Vụ Y học cổ truyền, Bộ Y tế cho thấy nguồn kiến này do cư dân ven rừng thu lượm trong rừng rồi bán cho các thương lái với giá rẻ mạt Sau khi chế biến, chúng tái xuất qua
đường Quảng Ninh đi nước khác giá thành khá cao
TS Vân Thái cho biết: "Giá trị
dinh dưỡng của kiến và trứng
kiến đã rõ, hàm lượng các axit
ami có thể cải thiện bằng thức ăn
và môi trường sinh thái, nhưng quan trọng là ta phải xây dựng
được quy trình nhân nuôi kiến
gai đen, góp phần xây dựng làng
Trang 7nghề nhân nuôi kiến" Tạo được những làng nghề này, một phần xoá đói giảm nghèo cho dân cư ven rừng, một phần lưu giữ được các kiến thức y học dân gian
đang dần mai một
Kiến nhân nuôi công nghiệp sẽ cho chất lượng mong muốn
Nghiên cứu đối chứng thành
phần của kiến gai đen nuôi công nghiệp ở Trung Quốc và kiến gai đen tự nhiên thu thập được ở Nha Trang, Khánh Hòa cho thấy, kiến gai đen có 28 loại axit amin tự do
Trang 8trong đó có tám loại không thể
thay thế, rất cần cho cơ thể
người
Tổng hàm lượng axit amin toàn phần trong cơ thể kiến Nha
Trang thấp hơn kiến Trung Quốc, song hàm lượng một số chất lại cao hơn như hàm lượng lysine
gấp 1,2 lần Đặc biệt, hàm lượng Isoleucine cao hơn 0,15g%, hàm lượng Leucine cao hơn 0,32g% Isoleucine và Leucine vốn là hai loại axit amin quan trọng đối với vận động viên trong quá trình
sinh tổng hợp protein của cơ bắp, chống mệt mỏi Hàm lượng kali,
Trang 9phốt pho, lưu huỳnh ở kiến đen Nha Trang cũng cao hơn kiến
đen Trung Quốc
TS Vân Thái cho rằng, hàm
lượng một số axit amin trong cơ thể kiến đen Việt Nam thấp hơn
so với kiến đen Trung Quốc là do nguồn thức ăn, điều này có thể
điều chỉnh được khi kiến được
nhân nuôi công nghiệp
Hiện TS Vân Thái vẫn theo đuổi
đề tài này, đi sâu nghiên cứu hoạt tính sinh học của các chất chiết tách được từ kiến Dự kiến vào năm 2006, những ứng dụng đầu
Trang 10tiên sẽ được thử nghiệm tại Bệnh viện Y học cổ truyền Trung
ương, điều trị chứng suy giảm trí nhớ và suy giảm chức năng sinh dục