Ứng dụng lâm sàng và liệu pháp điều trị ung thư bằng cơ chế biểu sinh

Trình bày chi tiết các cơ chế biểu sinh được các nhà khoa học ứng dụng nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng thuốc điều trị ung thư, tiềm năng và thách thức tương lai. Báo cáo cũng trình bày một số loại thuốc theo vài cơ chế này hiện đang thử nghiệm lâm sàng cho hiệu quả khả quan. Hình ảnh phong phú, minh họa dễ hiểu. Tài liệu tham khảo uy tín, cụ thể, dễ tra cứu. Hy vọng tài liệu là nguồn tham khảo, gợi mở bổ ích cho một chủ đề mới nhưng tiềm năng trong điều trị ung thư.

Ứng Dụng Lâm Sàng

và Liệu Pháp Điều Trị Ung Thư Bằng

Cơ Chế Biểu Sinh

TP HCM, 16.05.2025

Minh họa sơ đồ các cơ chế biểu sinh cơ bản liên quan đến sự phát triển và tiến triển của ung thư vú. Me, Methyl hóa;

Ac, Acety hóa

Shilpi Sarkar, Dheepika Venkatesh, Thirukumaran Kandasamy, Siddhartha Sankar Ghosh Epigenetic Modulations in Breast Cancer: An Emerging Paradigm in

Therapeutic Implications Front Biosci (Landmark Ed) 2024, 29(8), 287 https://doi.org/10.31083/j.fbl2908287

5.1 Giới thiệu về vai trò điều hòa biểu sinh trong ung thư và epidrugs

• Điều hòa biểu sinh ảnh hưởng tiến triển

khối u: Các biến đổi biểu sinh không làm thay

đổi trình tự DNA nhưng ảnh hưởng mạnh mẽ

đến biểu hiện gen và sự phát triển khối u

• Cơ chế điều chỉnh biểu hiện gen qua biểu

sinh: Biểu sinh điều khiển sự gắn kết phân tử

và cấu trúc nhiễm sắc thể, từ đó điều chỉnh

hoạt động gen trong tế bào ung thư

• Từ đó ra đời nhóm thuốc epidrugs: Epidrugs

được phát triển để đảo ngược những thay

đổi biểu sinh bất thường, mở ra liệu pháp

điều trị ung thư mới hiệu quả Braghini, M.R., Lo Re, O., Romito, I et al Epigenetic remodelling in human hepatocellular carcinoma J Exp

Clin Cancer Res 41, 107 (2022)

https://doi.org/10.1186/s13046-022-02297-2

Tổng quan về các nhóm thuốc epidrugs chính

Cheng, Y., He, C., Wang, M et al Targeting epigenetic regulators for cancer therapy: mechanisms and advances in clinical trials Sig Transduct Target Ther 4, 62 (2019)

https://doi.org/10.1038/s41392-019-0095-0

Tổng quan về các nhóm thuốc epidrugs chính

Tulsyan, S., Aftab, M., Sisodiya, S., Khan, A., Chikara, A., Tanwar, P., & Hussain, S (2022) Molecular basis of epigenetic regulation in cancer diagnosis and treatment Frontiers in Genetics, 13, 885635

https://doi.org/10.3389/fgene.2022.885635

Cheng, Y., He, C., Wang, M et al Targeting epigenetic regulators for cancer therapy: mechanisms and advances in clinical trials Sig Transduct

Target Ther 4, 62 (2019) https://doi.org/10.1038/s41392-019-0095-0

Moreira-Silva, F., Camilo, V., Gaspar, V., Mano, J F., Henrique, R., & Jerónimo, C (2020) Repurposing Old Drugs into New Epigenetic Inhibitors: Promising Candidates

for Cancer Treatment? Pharmaceutics, 12(5), 410 https://doi.org/10.3390/pharmaceutics12050410

Epidrug trong các thử nghiệm tiền lâm sàng và lâm sàng để điều trị ung thư

Tulsyan, S., Aftab, M., Sisodiya, S., Khan, A., Chikara, A., Tanwar, P., & Hussain, S (2022) Molecular basis of epigenetic regulation in cancer diagnosis and treatment Frontiers in Genetics, 13, 885635

https://doi.org/10.3389/fgene.2022.885635

Phân loại thuốc Epidrug dùng trong liệu pháp điều trị ung thư vú

Shilpi Sarkar, Dheepika Venkatesh, Thirukumaran Kandasamy, Siddhartha Sankar Ghosh Epigenetic Modulations in Breast Cancer: An Emerging Paradigm in

Therapeutic Implications Front Biosci (Landmark Ed) 2024, 29(8), 287 https://doi.org/10.31083/j.fbl2908287

Epigenetic methylation systems Epigenetic acetylation systems

Van Roy, Z., & Kielian, T (2022) Exploring epigenetic reprogramming during central nervous system infection Immunological Reviews, 311(1), 162–177

https://doi.org/10.1111/imr.13079

1 Thuốc ức chế DNMT: azacitidine và decitabine

https://vitaminscollection.com/product/

azacitidine-100mg-injection/

https://www.goodrx.com/decitabine/what-is

Celik Uzuner S Epigenetic Code for Cell Fate During Development and Disease in Human EJMO 2023;7(2):95–102.

Methyl hóa cytosine và tác động của nó lên quá trình điều hòa phiên mã của DNMT

Kim, D J (2025) The Role of the DNA Methyltransferase Family and the Therapeutic Potential of DNMT Inhibitors in Tumor Treatment Current Oncology, 32(2), 88

https://doi.org/10.3390/curroncol32020088

Cơ chế của chất ức chế DNMT trong việc kích hoạt lại phản ứng miễn dịch

Kim, D J (2025) The Role of the DNA Methyltransferase Family and the Therapeutic Potential of DNMT Inhibitors in Tumor Treatment Current Oncology, 32(2), 88

https://doi.org/10.3390/curroncol32020088

2 Thuốc ức chế HDAC: vorinostat, romidepsin, panobinostat

https://www.cancerhealth.com/drug/

zolinza-vorinostat

https://www.businesswire.com/news/home/

Available-from-Fresenius-Kabi

20220712005418/en/Romidepsin-for-Injection- panobinostat-treatment-multiple-myeloma/

https://www.clinicaltrialsarena.com/projects/farydak-HDACis ảnh hưởng đến quá trình tái cấu trúc chromatin và khôi phục sự cân bằng giữa HAT và HDAC

Shi, MQ., Xu, Y., Fu, X et al Advances in targeting histone deacetylase for treatment

of solid tumors J Hematol Oncol 17, 37 (2024)

https://doi.org/10.1186/s13045-024-01551-8

Karagiannis, D., & Rampias, T (2021) HDAC Inhibitors: Dissecting Mechanisms of

Action to Counter Tumor Heterogeneity Cancers, 13(14), 3575

https://doi.org/10.3390/cancers13143575

Hiệu quả lâm sàng và phối hợp trị liệu của HDACi

• Cải thiện thời gian tiến triển bệnh (PFS): Các thử nghiệm lâm sàng cho

thấy HDACi làm kéo dài thời gian tiến triển bệnh ở bệnh nhân ung thư hiệu quả rõ rệt

• Tiềm năng phối hợp với hóa trị và liệu pháp miễn dịch: HDACi kết hợp

hóa trị, liệu pháp miễn dịch tăng cường tác động chống ung thư và cải thiện đáp ứng điều trị đa diện

• Ví dụ phác đồ phối hợp thành công: Phác đồ entinostat phối hợp

pembrolizumab trong ung thư phổi không tế bào nhỏ tăng đáng kể tỷ lệ đáp ứng lâm sàng

3 Thuốc ứng chế HMT: Pinometostat, tazemetostat

https://www.clinicaltrialsarena.com/projects/tazverik-tazemetostat/

3 Thuốc ứng chế HMT: Pinometostat, tazemetostat

Li, D., Peng, X., Hu, Z., Li, S., Chen, J., & Pan, W (2023) Small molecules targeting selected histone methyltransferases (HMTs) for cancer treatment: Current progress

and novel strategies European Journal of Medicinal Chemistry, 257, 115982

https://doi.org/10.1016/j.ejmech.2023.115982 Patnaik, S., & Anupriya (2019) Drugs targeting epigenetic

modifications and plausible therapeutic strategies against colorectal

cancer Frontiers in Pharmacology, 10, 588

https://doi.org/10.3389/fphar.2019.00588

4 Thuốc ức chế BET: mục tiêu BRD2/3/4 và thuốc tiêu biểu

Shi, X., Wang, Y., Zhang, L., Zhao, W., Dai, X., Yang, Y.-G., & Zhang, X

(2022) Targeting bromodomain and extra-terminal proteins to inhibit

neuroblastoma tumorigenesis through regulating MYCN Frontiers in Cell

https://doi.org/10.3389/fcell.2022.1021820

Reyes-Garau, D., Ribeiro, M L., & Roué, G (2019) Pharmacological Targeting of BET Bromodomain Proteins in Acute Myeloid Leukemia and

Malignant Lymphomas: From Molecular Characterization to Clinical Applications Cancers, 11(10), 1483

https://doi.org/10.3390/cancers11101483

Khandekar, D., & Tiriveedhi, V (2020) Role of BET Inhibitors in Triple Negative Breast

Cancers Cancers, 12(4), 784 https://doi.org/10.3390/cancers12040784

4 Thuốc ức chế BET: mục tiêu BRD2/3/4 và thuốc tiêu biểu

5.2 Phối hợp epidrugs với hóa trị và liệu pháp miễn dịch

• Phối hợp azacitidine và cytarabine trong bệnh huyết học: Azacitidine kết

hợp cytarabine cải thiện hiệu quả điều trị AML, giảm kháng thuốc và tăng sống còn

• Entinostat phối hợp pembrolizumab trong ung thư rắn: Entinostat cùng

pembrolizumab nâng cao đáp ứng miễn dịch, tăng hiệu quả điều trị ung thư không tế bào nhỏ

• Lợi ích của phối hợp lâm sàng epidrugs: Phối hợp giúp khắc phục dung

nạp thuốc, tăng cường tác dụng chống u và giảm kháng thuốc hiệu quả rõ rệt

Cơ chế tăng đáp ứng miễn dịch nhờ epidrugs

• Kích hoạt tín hiệu interferon type I: Epidrugs tăng cường biểu hiện gen

interferon type I, kích thích phản ứng miễn dịch chống ung thư mạnh mẽ hơn

• Giảm tế bào ức chế miễn dịch MDSCs và Tregs: Epidrugs làm giảm số lượng

và chức năng của MDSCs và Tregs, giảm ức chế miễn dịch trong vi môi

trường khối u

• Tương tác phân tử thúc đẩy đáp ứng miễn dịch: Epidrugs điều hòa biểu

sinh làm thay đổi chromatine, tăng biểu hiện các cytokine và thụ thể miễn dịch

5.3 Ứng dụng multi-omics và AI trong y học chính xác ung thư

• Tích hợp multi-omics và AI: Kết hợp genomics, epigenomics,

transcriptomics với AI giải mã biểu hiện gen cá thể trong phân tử ung thư

• Phân tích dữ liệu lớn cá thể hóa: AI xử lý dữ liệu multi-omics lớn, hỗ trợ

dự đoán đáp ứng thuốc và lựa chọn phác đồ điều trị tối ưu

• Ví dụ ứng dụng lâm sàng: Nghiên cứu sử dụng AI phân tích multi-omics

cho bệnh nhân ung thư phổi, cá thể hóa phác đồ thuốc biểu sinh hiệu quả

Tổng kết và triển vọng phát triển thuốc điều hòa biểu sinh trong ung

thư

• Hiệu quả và vai trò quan trọng của epidrugs: Epidrugs đã chứng minh

tiềm năng ức chế biểu sinh, cải thiện hiệu quả và chất lượng sống bệnh nhân ung thư

• Xu hướng cá thể hóa điều trị với AI và multi-omics: AI kết hợp phân tích

dữ liệu multi-omics cá thể hóa phác đồ, tối ưu hóa đáp ứng và giảm tác dụng phụ

• Triển vọng thuốc biểu sinh thế hệ mới và phối hợp đa mô thức: Thuốc

mới hướng đích biểu sinh đa mô thức, kết hợp liệu pháp miễn dịch và hóa trị nâng cao kết quả điều trị