Dự Án Đề học sinh giỏi ngữ văn 9 tập 3 năm 2025

Ca khúc truyền tải được thông điệp tích cực và sâu sắc về lôi sống có trách nhiệm và ước mơ, giúp người đọc cảm nhận được giá trị của cuộc sống và tình yêu thương - Bài hát đem đến cho m

Dia chi mail thuymuicg@gmail.com, hoac dttmui79c2cg@hanam.edu

DE THI HOC SINH GIOI MON VAN 9

I ĐỌC- HIẾU ( 6,0 điềm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu câu:

(1) Tôi tên là Nick Vujicic Khi bắt tay vào viết quyền sách này, tôi hai mươi bảy tuổi Khác biệt với hấu hết mọi người, tôi không tay, không chân ngay từ lúc mới lọt lòng Hoàn cảnh nghiệt ngã tưởng đã có lúc nhắn chìm tôi nhưng rôi khát vọng sống mãnh liệt đã giúp tôi chiến thắng số phận ( )

(2) Nếu tôi thất bại, tôi sẽ thử làm lại, làm lại và làm lại nữa Nếu bạn thất

bại, bạn sẽ cố làm lại chứ? Tình thần con Người có thể chịu đựng được những điều

tệ hơn là chúng ta tưởng Điễu quan trọng là cách bạn đến đích Bạn sẽ cán đích

mot cách mạnh mẽ chứ?

(3) Bạn sẽ gặp khó khăn, bạn có thể khuyu ngã và cảm thấy như thể mình không còn sức mạnh để đứng dậy được nữa Tôi biết cảm giác đó Tất cả chúng ta đều biết cảm giác đó Cuộc sống không phải lúc nào cũng dễ dàng nhưng khi chiến thắng những dốc ghênh của cuộc sông, chúng ta sẽ mạnh mẽ hơn, và càng quý trọng hơn những cơ hội mà chúng ta có được Điêu thực sự quan trọng chính là những thông điệp sống bạn chia sẻ với tất cả mọi người trong hành trình cao đẹp và cái cách bạn kết thúc hành trình ấy

(4) Tôi yêu cuộc sống của bạn như yêu cuộc sống của chính mình Hãy đến với nhau, những món quà dành cho chúng ta là rất đáng ngạc nhiên

(Trích “Cuộc sống không giới hạn ” của Nick Vujicic) Câu 1: Trong đoạn (1), tác giả đã nói đến hoàn cảnh nghiệt ngã mà mình gặp phải

là gì? Điều gì đã giúp tác giả vượt qua hoàn cảnh ấy?

Câu 2: Trong câu “Cuộc sóng không phải lúc nào cũng dễ dàng nhưng khi chiến thắng những dốc ghênh của cuộc sông, chúng ta sẽ mạnh mẽ hơn, và càng quý trọng

hơn những cơ hội mà chúng ta có được ” ở đoạn (3), tác giả đã sử dụng phép tu từ

nào? Ý nghĩa của phép tu từ đó? Theo tác giả, “khi chiến thắng những dốc ghềnh của cuộc sống” phân thưởng ta nhận được là gì?

Câu 3: Câu nói “7ói yêu cuộc sống của bạn như yêu cuộc sống của chính mình”

trong đoạn (4) cho thấy tác giả là người như thế nào?

Câu 4: Thông qua cụm từ “Hãy đến với nhau”, tác giả muốn nhắn nhủ điều gì tới mọi người?

H LÀM VĂN( 14,0 điểm) Câu 1( 6,0 điểm)

Từ đoạn trích phần đọc- hiểu, hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về điều

Nick muốn nói “Nếu tôi thất bại, tôi sẽ thử làm lại, làm lại và làm lại nữa Nếu bạn thất bại, bạn sẽ cố làm lại chứ? Tỉnh thần con nguoi co thé chiu dung duoc nhitng

diéu té hon la chúng ta tưởng Diéu quan trong la cach ban đến đích Bạn sẽ cán đích một cách mạnh mẽ chứ?”

Câu 2( 8,0 điểm)

Nhà thơ nỗi tiếng người Đức H Hai-nơ cho rằng: Cuộc đời của nhà thơ, giả trị của nhà thơ không nên tìm ở đâu khác mà phải chính trong tác phẩm của họ

Em hiểu gì về ý kiến trên? Từ việc cảm nhận bài thơ KZá/ vọng của Bùi Minh

Tuấn em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên

Khát vọng

(Bùi Minh Tuần)

Hãy sống như đời sống để biết yêu nguôn cội Hãy sông như đổi múi vươn tới những tâm cao Hãy sống như biển trào, như biển trào để thấy bờ bến rộng Hãy sống như ước vọng để thấy đời mênh mông

Và sao không là gió, là mây để thấy trời bao la

Và sao không là phù sa rót mỡ màu cho hoa Sao không là bài ca của tình yêu đôi lứa Sao không là mặt trời gieo hạt năng vô tư

Và sao không là bão, là giông, là ánh lửa đêm đông

Và sao không là hạt giống xanh đất mẹ bao dung Sao không là đàn chỉm gọi bình mình thức giác Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư

* Chủ thích:

Nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn quê gốc ở vùng đất cách mạng huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định Tên tuổi của ông đã trở nên gân gũi, thân quen với người yêu nhạc Có những bản nhạc đã ghi sâu vào lòng người như “Bài ca không quên” “Đất nước ”,

“Dấu chân phía trước ” Nhạc của ông không kỳ bí, không cao siêu, khó hiểu mà rất gân gũi, dễ hát Ông thường dùng thơ để phổ nhạc, nên lời nhạc ngăn gọn nhưng súc tích, len lỏi sâu vào tâm hôn người nghe Cuộc sống là nguồn cảm hứng vô tận trong ông, tình yêu quê hương, đất nước là đề tài quen thuộc với Ông

Được sáng tác từ mùa xuân năm 1985, phô nhạc từ ý bài thơ “ Nhờ Đảng, tôi biét

được ” của Đặng Viết Lợi, ca khúc “Khát vọng ” vẫn luôn giữ được sự tươi mới,

hừng hực khí thế và đây tính thời sự Ca khúc đã đi vào lòng người nghe mấy chục năm qua khiến lòng ta xôn xang, xao xuyến

HUONG DAN CHAM

- Giám khảo phải nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh dé đánh giá được một cách khái quát, tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt đáp

án, nên sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lý; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo nhưng không trái với chuân mực đạo đức và pháp luật

- Học sinh có thê làm bài theo nhiêu cách riêng nhưng đáp ứng được các yêu cầu

cơ bản của đê, diễn đạt tôt vẫn cho đủ điểm

du: Déc ghénh cua cudc song

Ý nghĩa của phép tu từ ân dụ: chỉ những khó khăn, thách thức, khắc nghiệt trong cuộc sống

- Theo tác giả, “khi chiến thắng những dốc ghênh của cuộc sống”, phần thưởng ta nhận được là: chúng ta sẽ mạnh mẽ hơn,

và càng quý trọng hơn những cơ hội mà chúng ta có được

4 | Thông qua cụm từ “Hãy đến với nhau”, tác giả muốn nhắnnhủ |

mọi người: Hãy xích lại gân nhau hơn, quan tâm, chia sẻ, động

viên, giúp đỡ, yêu thương nhau nhiều hơn

Nếu tôi thất bại, tôi sẽ thử làm lại, làm lại và làm lại nữa Nếu

bạn thất bại, bạn sẽ cỗ làm lại chứ? Tỉnh thân con người có thể

chịu đựng được những điều tệ hơn là chúng ta tưởng Điều

quan trọng là cách bạn đến đích Bạn sẽ cán đích một cách

mạnh rmmế chứ?”

Yêu cầu về hình thức:

- Viết bài văn khoảng

- Trình bày mạch lạc, rõ ràng: không mặc lỗi chính tả, dùng từ, đặt

- Thất bại: không đạt được mục đích, mục tiêu đã đặt ra; không

làm được điều mình mong muốn

- Làm lại và làm lại nữa: bắt đầu lại công việc mà ta đã thực hiện

nhưng thất bại, chưa đạt được mục tiêu đã đề ra

- Y kiến của Nick Vujicic muốn đề cập đến sức mạnh của ý chí và

nghị lực của con người Thất bại là điều không thê tránh khỏi,

nhưng sau mỗi lần thất bại con người cần có ý chí, nghị lực, niềm

tin, biết vượt lên chính mình

b Bàn luận:

- Trong cuộc sống, mỗi người đều có ước mơ, mục đích để vươn

tới Trên con đường vươn tới mục đích, chúng ta có thê thất bại do

nhiều nguyên nhân (nêu dẫn chứng)

- Điều quan trọng là đứng trước thất bại, chúng ta không được bỏ

cuộc, phải dũng cảm đương đầu với khó khăn, thử thách, biết rút

kinh nghiệm, biết đứng dậy làm lại từ đầu (nêu dẫn chứng)

- Khi làm lại từ đầu, chúng ta phải có động lực và niềm tin (nêu

dẫn chứng)

- Câu nói của Nick Vujicic đã đánh thức ý chí, sự tự tin trong mỗi

chúng ta; giúp chúng ta mạnh dạn đối mặt với những thử thách

trong cuộc sống Sức mạnh tinh thần lớn lao có thể Ø1Úp con người

vượt qua mọi khó khăn

- Phê phán những người hay nản chí, có suy nghĩ, thái độ và hành

1,5

1,75

c Bai học nhận thức và hành động:

- Câu nói của Nick Vujicic bao ham một quan niệm sống tích cực

và là lời khuyên bỗ ích: Hãy làm lại khi đã rút kinh nghiệm sau

mỗi lần thất bại; phải có ý chí, niềm tin, nỗ lực vươn lên; không

b Xác định đúng vẫn dé can nghị luận: Bài thơ Bấp lửa của

Bằng Việt thể hiện cuộc đời và khẳng định giá trị của nhà thơ

0,5

c Triển khai vẫn đề nghị luận thành các luận điểm phù hợp;

các luận điểm được triển khai theo trình tự hợp lí, có liên kết chặt chẽ; sử dụng tốt các thao tác lập luận đề triển khai các luận điểm

Học sinh có thê giải quyết vẫn đề theo hướng sau:

* MB: - Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận

+ Cuộc đời nhà thơ: Hoàn cảnh sống, sự kiện, biến cố, đời sống

tỉnh thần, tố chất tâm hồn riêng của nhà thơ

+ Giá trị của nhà thơ: Những đóng gop sâu sắc và mới mẻ, những công hiến có ý nghĩa khang định vị thế của nhà thơ Giá trị của nhà thơ được thê hiện ở tầm vóc tư tưởng, ở chiều sâu tâm hồn và tài năng, nghệ thuật

-> Ý kién đã khẳng định mối quan hệ giữa tác giả và tác phẩm, trong đó nêu lên ý nghĩa của tác phẩm trong việc thể hiện cuộc đời và khẳng định giá trị của nhà thơ

- LÍ giải: Tại sao cuộc đời của nhà thơ, giá trị của nhà thơ phải tìm từ chính trong tác phẩm của họ?

- Đến với bài thơ Bếp lửa của Băng Việt ta không chỉ cảm

nhận được giá trị của bài thơ mà còn cảm nhận được gia tri va

bóng dáng cuộc đời nhà thơ

1 Đến với bài thơ “ Khát vọng” bạn đọc nhận ra bóng dáng cuộc

đời, con người nhà thơ in dấu trong tác phẩm

- Bài thơ được ra đời từ mùa xuân năm 198%, phổ nhạc từ ý bài

thơ “ Nhờ Đảng, tôi biết được ” của Đặng Viết Lợi, ca khúc “Khát

vọng ” vẫn luôn giữ được sự tươi mới, hừng hực khí thé va day tính

thoi su Ca khúc đã di vào lòng người nghe máy chục năm qua

khiến lòng ta xốn xang, xao xuyến

- Bài thơ là lời gửi gắm chân thành, tha thiết của nhà thơ hướng tới

mọi thế hệ nên tác phẩm đã để lại trong lòng độc giả những tình

cảm thật tốt đẹp Phạm Minh Tuấn sáng tác không quá nhiều, tuy

nhiên với tác phẩm “Khát vọng” đã được phổ nhạc thành bài hát

cũng có thể khẳng định được tài năng của ông Bài thơ là lời tự

nguyện chân thành và tha thiết của tác giả về cuộc sống và cuộc

đời Là những khát khao và lý tưởng cống hiến không mệt mỏi để

làm đẹp cho cuộc sống Cũng là lời nhắc nhở, thúc giục thế hệ trẻ

hôm nay phải chọn cho mình lối sống mang đến giá trị trên cơ sở

giữ gìn những nét bản sắc của quê hương, dân tộc

2 Qua bài thơ “Khát vọng” bạn đọc hiểu được giá trị, chiều sâu

tâm hôn, tâm vóc tư tưởng của nhà thơ Ca khúc“ Khát vọng”

của Bùi Minh Tuấn đã “làm nảy Hở ở con người khát Vọng

hướng tới chân by đó là khát vọng hướng tới những: tình điều

cao đẹp, được công hiến cho cuộc đời chung

- Ca khúc “ Khát vọng” của Bùi Minh Tuấn là lời ước nguyện chân

thành và tha thiết, là những khát khao và lý tưởng cống hiến không

mệt mỏi để làm đẹp cho cuộc sông Cũng là lời nhắc nhở, thúc giuc

thế hệ trẻ hôm nay phải chọn cho mình lối sông mang đến giá trị

trên cơ sở giữ gìn những nét bản sắc của quê hương, dân tộc

+ Xuất hiện ở đầu ca khúc, là bốn lần điệp ngữ “hãy sống như ”

cộng với kết câu lặp lại nhắn mạnh lời mong muốn thiết tha của

nhạc sĩ dành cho mọi người: Điều thứ nhất hãy sống như chính cuộc

đời mà ta đang sống và phải biết trân trọng lịch sử, cội nguồn,

truyền thống của cha ông đã đi trước Đó là lối sống dựa trên đạo

lý “uống nước nhớ nguồn” từ bao đời nay của cha ông ta Điều thứ

hai hãy sống giống như những đôi núi vững chãi, thách thức trước

khó khăn, gian khô để vươn đến những tầm cao mới và khang dinh

được giá trị của mình Điều thứ ba hãy sống như biển trào để cảm

nhận được những nhịp đập của con sóng và bờ biển rộng bao la, để

thầy được bến bờ bao la, vô tận của cuộc đời Cuối cùng hãy sống

2,5

với những ước vọng cao đẹp đê thây cuộc đời mênh mông, rộng lớn nhưng có giá trị vô cùng

-> Đó đêu là những khát vọng sông cao đẹp mà nhạc sĩ muôn thê

hệ trẻ hướng tới, các điệp ngữ “hãy sống như” xuất hiện kết hợp

với nhịp điệu nhanh, dồn dập, nhân mạnh khát vọng sống cao đẹp

của nhạc sĩ và niềm mong muốn đến cháy bỏng của ông dành cho thế hệ trẻ hôm nay

- Lời ca tha thiết, dìu dặt rồi vút cao cùng những câu hỏi tu từ tự vấn lòng và tự vẫn người: sao không là gió, là mây để thấy bầu trời bao la; sao không là phù sa để rót mật ngọt cho đời, gieo màu mỡ cho cây cối, hoa lá; sao không là bài ca để ngân nga tình yêu đôi

lứa; sao không là mặt trời dé gieo hạt năng vô tư, tự nguyện sưởi

| ấm cho cuộc đời, xua tan giá lạnh mùa đông; sao không là hạt giống

dé wom mam thành cây và cuối cùng là sao không là đàn chim để gọi bình minh thức dậy Liên tiếp các điệp ngữ “sao không|”, “và

sao” xuất hiện nhẫn mạnh những mong mỏi của nhạc sĩ với cuộc

đời Đó đều là những khát vọng và lý tưởng sống cao đẹp, thể hiện mong ước tự nguyện cống hiến cho cuộc đời, là lẽ sống đẹp của tuôi trẻ và con người hôm nay như một lời động viên, thôi thúc con người hãy sống và theo đuôi những mơ ước, những khát vọng của chính bản thân mình Bài hát nhắc đến những mục đích sống của con người, tưởng chừng như to tát nhưng thực ra, đó đều là những điều bình đị mà ai ai cũng có thê làm được Đó là sống yêu thương nguồn cội, sống luôn thắng đâu nhìn về tương lai, để thấy và hòa mình vào với thiên nhiên, với những ước mơ chảy bỏng, và quan

trọng nhất là được sống cuộc đời của chính mình, để dù sau này, dù

khi trở về với cát bụi cũng không phải hồi tiếc bất cứ điều gì

->Giọng điệu thiết tha, ngân nga cảm xúc, nhịp dồn dập, cảm xúc

chân thành của lời ca khiến những mong ước ấy trở nên thật tha thiết, có sức lay động mạnh tâm hồn người đọc, người nghe

- Bài hát “Khát vọng” mang lại cho người đọc cảm giác khát khao,

hy vọng và động lực đề sống như đời sông, đời núi vươn tới những

mục tiêu cao hơn và yêu thương nguồn cội của mình Ca khúc

truyền tải được thông điệp tích cực và sâu sắc về lôi sống có trách nhiệm và ước mơ, giúp người đọc cảm nhận được giá trị của cuộc

sống và tình yêu thương

- Bài hát đem đến cho mọi người cảm xúc phong phú, cảm phục tự

hào về tình yêu cuộc đời tha thiết mà tác giả gửi gắm Đó là khát

3 Qua bài thơ “Khát vọng” bạn đọc còn hiểu được giả trị của

nhà thơ thông qua sự thành công nghệ thuật mà nhà thơ sử dụng

trong bài thơ

- Bài hát với những ca từ dễ hiểu, lời ca ngọt ngào, êm ái, sử dụng

những từ ngữ chất chứa nhiều tâm tư tình cảm, là lời của những trái

tim yêu thương cuộc đời, sống tận hiến và luôn hướng tới tương lai

trong tâm thế vui vẻ, hạnh phúc nhất|

- Bài hát sử dụng khá nhiều điệp từ, điệp ngữ nhất là kết cấu lặp lại

hãy sống như sao không vì sao tạo sự liên kết nhịp nhàng

giữa các dòng thơ, tạo âm hưởng giục giã, nhắn mạnh những khát

khao và mong muốn chân thành của nhà thơ Những hình ảnh ân

dụ giàu sức gợi như “mặt trời gieo hạt năng, gọi bình minh thức

giấc” phép liệt kê tầng bậc các hình ảnh khiến bài thơ giàu sức

gợi, đồng thời tao âm hưởng du dương, nhẹ nhàng và bay bồng cho

bài hát,

- Bài hát với nhịp 6/8 thong thả, giai điệu tram 4m, âm vực thấp Ở

đoạn đầu thể hiện nỗi trăn trở từ lâu đang chất chứa trong lòng

Sang đoạn sau nhịp điệu nhanh, rộn ràng, tha thiết .ø1aI điệu chợt

vút lên như muốn bày tỏ khát vọng; ý nguyện thiết tha mong muốn

được công hiến cho cuộc đời chung

1,5

* Đánh gia, tong hợp: ~

- Ý kiến của nhà thơ người Đức H Hai-nơ khẳng định được giá trị

của thơ ca nói riêng và văn học nghệ thuật nói chung

- Nhà thơ nói riêng, người nghệ sĩ nói chung muốn có chỗ đứng,

muốn thể hiện và khẳng định được mình phải sáng tác nên những

tác phẩm có giá trị, in đậm dấu ấn cá nhân

- Đối với bạn đọc: Ý kiến là một định hướng đầy ý nghĩa cho việc

tiếp nhận thơ và đồng cảm, tri ân với nhà thơ

quanghungthu8 1 @gmail.com - „

ĐÈ THỊ HỌC SINH GIỎI

MÔN: NGỮ VĂN 9

Thời gian làm bài: 120 phút

DE 1:

I PHAN DOC- HIEU (6,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Sau Tết Nguyên Đán một tháng là thời gian thích nhất ở rừng Cây cối déu nhủ lộc non Rừng xanh ngắt và âm ướt Thiên nhiên vừa trang trọng vừa tình cảm Điễu ấy một phan là do mưa xuân

Khoảng thời gian này mà đi trong rừng, chân giấm lên lớp lá ải mục, hít thở không khí trong lọc, thỉnh thoảng lại được thót mình bởi một giot nước trên cây rỏ xuống vai tran thì thật tuyệt thu Tá Gt cả những trò nh nhăng đê tiện vấp phải hàng ngày hoàn toàn có thé

rũ sạch bởi một cú nhảy của con sóc nhỏ trên cành dâu da

Chính dịp đó ông Diễu đi săn

YY nghi di san nay sinh khi thang con học ở nước ngoài gửi về biếu ô ong khẩu súng hai nong Khẩu súng tuyệt vời, nhẹ bỗng, hệt như một thứ đô chơi, thật nằm mơ cũng không thấy được Ở tuổi sảu mươi, đi săn trong rừng vào một ngày xuân kế cũng đáng song

Ong Diéu thay buôn tê tái đến tận đáy lòng Ông nhìn cả hai con khỉ và thấy cay cay sống mũi Hóa ra ở đời, trách nhiệm đè lên lưng môi sinh vật quả thật nặng nề « Thôi tao phóng sainh cho may ! » - Ong Diéu ngoi yên một lát rồi bỗng đứng dậy nhồ bãi nước bọt _ dưới chân mình Lưỡng lự giây phúi rồi ông vội vã bước đi Hình như chỉ chờ có thể, con khi cái vọt ngay ra khỏi chỗ nắp, chạy vội đến con khi duc nam

Ông Diễu rẽ sang một lỗi đi khác Ong muốn tránh sẽ SặP người Lối này đây những bụi gai ngắng đường nhưng hoa tử huyết nhiễu không ké xiét Ong Diéu dừng lại sững sở Loài hoa từ huyền cứ ba chục năm mới nở một lần Người nào gap hoa tu huyền sẽ gap may man Hoa nay mau trang, vi man, bé bang dau tim, ngudi ta van goi hoa nay la mudi cua ring Khi rung kết muối, đấy là điểm báo đất nước thanh bình, mùa màng phong túc

(Muối của rùng, Nguyễn Huy Thiệp,

T ap truyén T inh yêu, tội ác và trừng phạt, NXB Trẻ, 2012) Câu 1 (7,0 điểm) Trong: đoạn văn sau, vẻ đẹp của thiên nhiên hiện lên qua những hình ảnh nào: Sau Tét Nguyên Dan mot thang la thoi gian thich nhất ở rừng Cay coi déu nhủ lộc non Rừng xanh ngắt và ấm ướt Thiên nhiên vừa trang trong vita tinh cam Điều ấy mot phan là do mưa xuân

Cầu 2 (1,0 điểm) Em hiểu câu văn sau như thế nào: Tất cả những trò nhô nhăng đê tiện vấp phải hàng ngày hoàn toàn có thể rũ sạch bởi một cú nhảy của con sóc nhỏ trên cành

Cau 3 (1,0 diém) Hinh anh những c‹ con khi và việc ông Diễu đi săn mang ý nghĩa biểu

tương như thế nào?

Cau 4 (1,5 diém) Điểm nhìn của người kế chuyển có sự chuyển dịch như thế nào qua chỉ tiết: Ông Diễu thấy buôn tê tái đến tận day lòng Ông nhìn cả hai con khi và thấy cay cay sống mũi Nêu tác dụng của sự thay đổi điểm nhìn trong việc khắc họa tâm trạng của ông

Diéu

Câu 5 (/,5 điểm) Hình ảnh hoa tử huyền có ý nghĩa biểu tượng gì?

II PHAN LAM VAN (14,0 điểm)

Cau 1 (4,0 diém)

Từ nội dung đoạn trích ở phân Đọc — hiểu, hãy viết một bai văn (khoảng 2 mặt giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về cách con người nên ứng xử với thiên nhiên

Câu 2 (10,0 điểm)

Có ý kiến cho rang: ˆ Yăn học đem lại cho con người niêm vui trong sáng trước cái đẹp của

su song” Em hiệu ý kiên trên như thê nào? Hãy làm sảng tỏ qua bài thơ “Hương sắc mùa thu” của Nhà thơ Nguyễn Lãm Thăng

HƯƠNG SẮC MÙA THU

Thuyên gió chở hương mùa thu

Đi qua dòng sông cổ tích Trái na mở mắt nằm mơ Nắng trưa lò cò tỉnh nghịch Vườn ai nông nàn chín tới Lii chim hai trộm hương mùa Thị vàng trên cành đang đợi Tay em với tới hay chưa?

Chị năng hôm nay điệu thể

Áo vàng thơm nức hương hoa

Lá khô nhớ ngày xưa bé Xạc xào trên những lỗi qua

Mua thu diu dang chi la!

I 1 | Vẻ đẹp của thiên nhiên hiện lên qua những hình ảnh: cây cối, lộc 1

non, rung, mua xudan

2 | Tác giả muôn nhấn mạnh việc ngăm nhìn, hòa mình vào thiên 1 nhiên có thê thanh lọc tâm hồn con người

3 | - Hinh ảnh những con khỉ tượng trưng cho thiên nhiên hoang dã 1

- Việc ông Diễu đi săn biểu tượng cho quá trình xâm lắn không

4 | -Diém nhin cia ngudi ké chuyén cé su chuyén dich sang diém 1,5 nhin cia nhan vat 6ng Diéu (dng thay, dng nhin va thay)

- Tác dụng của sự thay đôi điểm nhìn: Sự thay đối điểm nhìn giúp khắc họa tâm trạng của ông Diễu khi chứng kiến cảnh khỉ cái cô gắng cứu khi đực: Đó là cảm xúc buồn tê tái, là niềm xúc động trào dâng trước tình cảm hai chú khi đối với nhau

- Kết tinh vẻ đẹp của núi rừng thiên nhiên

- Mang ý nghĩa ân dụ cho những điều tốt đẹp, cho sự hi vọng những điều tốt đẹp sẽ đến trong cuộc sông khi con người biết

sông nhân ái, đối xử tốt với vạn vật quanh mình

- Hình ảnh mang tính chất đánh giá và dự báo

H Xác định đúng vẫn đề cần nghị luận: Cách con người nên ứng| 4

xử với thiên nhiên

Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp dé trién khai van dé › nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ vẫn để

Có thể theo hướng:

— Thiên nhiên có vai trò rat quan trọng với sự sinh tồn của con người vì thế con người cần có cho mình sự gan bó, hòa hợp với thiên nhiên, coi đó là người bạn để cùng chung sông hòa bình

— Cần ý thức sâu sắc vai trò của thiên nhiên dé luôn trân quý những giá trị của thiên nhiên quanh mình

— Cần tích cực hành động để bảo vệ thiên nhiên bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất: không vứt rác bừa bãi, tích cực trồng và chăm sóc cây xanh

— Phê phán và lên á án những hành động phá hoại thiên nhiên như xả rác bừa bai, chặt cây cối và săn bắn

Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận: Có đây đủ phần Mở

bài, thân bài, kết bài Mở bài giới thiệu vấn đê nghị luận; Thân bài

làm rõ được nhận định, triển khai được các luận điểm; kết bài khái quát được nội đụng nghị luận

Có nhiều cách triển khai vấn đè, sau đây là một số gợi ý:

* Giải thích, bàn luận:

+ Ý kiến trên bàn về giá trị thâm mĩ trong tác phẩm văn chương

- Văn học đem lại cho con người “niêm vui trong sáng” nghĩa là đem lại những xúc cảm, vui sướng lành mạnh của con người khi

- Bài thơ “ Hương sắc mùa thu” của Nguyễn Lãm Thăng đã , đem lại cho con người niềm vui trong sáng trước cái đẹp của sự sống”

- Mùa thu là mùa có bao sắc màu của hoa lá, bao hương vị ngọt

ngào của cây trái Là mùa mà thiên nhiên đã rất ưu ái dành tặng cho con nguoi nhimg dac an Thu mang sac vàng đặc trưng của lá, của nẵng, của hoa, cái nhè nhẹ của gió, cái trong vắt của bầu trời, hương thơm của quả chín, hương hoa của dong nội Cảm thấu â ân tình đó, nhà thơ Nguyễn Lãm Thăng đã chọn thể thơ 6 chữ đề viết “Hương sắc mùa thu” dành cho các bạn nhỏ như một lời tâm tình, ân cần

| với bao sẻ chia, đồng cảm

- Bat dau 1a: “Thuyén gid chở hương mùa thu - Di qua dong song

cổ tích” Cô tích thường có hậu, mở ra bao ước vọng Cái hay của nhà thơ là cách nhìn nhân hóa thật thi vị, thật sinh động, thật hồ hoi, that tuoi moi khi chon “con thuyén gio”, con thuyén vô hình

mà mênh mang mà gợi mở mà xao xuyên để chuyên tải và lan tỏa chap cánh cho “Hương sắc mùa thu” bay xa, tỏa rong “ Thuyền gió” đã giúp hương thu lan toả khắp không gian, khắp mênh mông đất trời và lan toả vào lòng người

- Con trẻ thường, hiểu động và tò mò thích khám phá, thì đây “Na

mở mắt nằm mơ” rồi “Nắng trưa lò cò tỉnh nghịch” như bước chân

nhảy dây, nhảy chân sáo tạo ra một không gian động hồn nhiên mà ríu rít, sum vây Một phat hiện khá tinh tế và bất ngờ khi “Lã chim hái trộm hương mùa” Tác giả không nói chim mô quả mà “hái trộm hương” ngỡ như phi lý mà rất hợp lý với tư duy ngộ nghĩnh của trẻ thơ Tất cả đều mong manh đều hồi hộp mà cứ tung tây mà

cứ đồng hành vấn vít khi: “Tj vàng trên cành dang doi - Tay em với tới hay chưa” Tác giả thật có lý khi chon trái thị vàng đặc trưng của mùa thu gắn với câu chuyện cô tích quen thuộc với hình ảnh cô Tắm thơm thảo Một câu hỏi bỏ ngó mà bao phấp phỏng chờ đợi

Chính cái phấp phỏng đã tạo ra sự chăm lo đông cảm chan hòa và

tin cậy

Luận điểm 2: “ Niềm vui trong sảng trước cái đẹp của sự sống”

mà Nguyên Lãm Thắng thể hiện trong “ Huong sac mua thu” con

là những hình thức nghệ thuật đặc sắc

Với thể thơ 6 chữ, câu từ giản dị, trong sáng, sử dụng biện pháp nhân hoá đặc sắc với nhiều hình ảnh đẹp, ngộ ngĩnh, nhà thơ Nguyễn Lãm Thắng đã mang cả mùa thu với ngập tràn hương sắc ướp hương cho không gian bừng nở, cho em thơ rộng lòng chào đón thu sang

* Đánh giá

Ý kiến “ văn học đem lại cho con người niềm vui trong sáng trước cái đẹp của sự sống” hoàn toàn đúng đắn Bởi lẽ văn học không những làm thỏa mãn nhu cầu thưởng thức cái đẹp của con

người mà còn giúp con người có khả năng nhận thức, hành động | theo cái đẹp Bài thơ “ Hương sắc mùa thu” của Nguyễn Lãm Thăng đã “đem lại cho con người niềm vui trong sáng trước cái đẹp của sự sống” Đề làm được điều đó đòi hỏi người nghệ sĩ phải có

một trái tim nhạy cảm để có thê cảm nhận được vẻ đẹp của cuộc sống tạo nên một tác phẩm có giá trị Còn bạn đọc khi tiếp nhận

cần mở lòng mình để cảm thấu cái đẹp mà nhà văn gửi gam trong

tac pham từ đó bước vào địa hạt của cái Dep

d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bào chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng | 1 Việt

e Sáng tao: Thê hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề; có cách diễn đạt

Thật không may, đến một ngày, anh bj tai nan xe hoi Sau vu tai nan, anh giữ được tính mạng

nhưng lại bị mất cả hai chân Vốn là niềm tự hào của cha, giờ đây thành người khuyết tật Vì quá tuyệt vọng với cú sốc này, hằng ngày, anh chỉ ngôi ủ rũ trong phòng, im lặng nhìn ra cửa số Chuỗi ngày mất niềm tin vào cuộc sống kéo dài Dén một ngày, nỗi dau khô lên đến đỉnh điểm, anh quyết định tự tử bằng cách uống thuốc ngủ Thật may khi cha anh kịp thời phát hiện và đưa anh tới bệnh viện, cứu anh qua cơn nguy kịch

Một ngày sau người con trai tỉnh, bác thợ rèn mang đồ ăn tới cho con Anh con trai tức giận

hắt đổ khay do an, rồi chỉ chiếc bát vỡ dưới nên, nói:

- Cha à, cha cứu con làm gì, cuộc đời con giờ như chiếc bát vỡ kia rồi, mãi mãi không lấy lại

được nữa

_ Người cha già tội nghiệp lăng lễ xoa đấu người con trai, vỗ về rồi giúp anh năm nghỉ Xong ông dọn dẹp những thứ dưới đất, đôi mắt ông đỏ hoe

Một tuân sau anh được đưa trở về nhà Anh thấy trên bàn mình có một chiếc bát sắt Anh rất

ngạc nhiên va to mo về chiếc bát này

- Con có biết nguôn gốc chiếc bát sắt này không, con trai?

- Dạ ý cha là? — Anh ấp ung noi

- Đáy là chiếc bát sành hôm trước đó con Cha cho nó vào lò nung, cho thêm sốt nữa, rồi đúc,

thế là nó trở thành chiếc bát sắt này đó

Người cha nói tiếp: _

- Con à, cuộc đời chúng ta có lúc sẽ như chiếc bát vỡ Nhưng chỉ cân ta cho thêm khát vọng sống rồi nung trong ý chí, xong đúc trong tình yêu thì mọi chuyện sẽ lại ôn con à Khi đó, cho đù

có đập, có ném thế nào ta cũng sẽ không bao giờ vỡ nữa đâu con

- Vâng, thưa cha, con đã hiểu

Nói rồi anh vươn người ôm lấy cha mình Cả hai cha con cùng khóc vì xúc động

Chi ra va néu tac dụng của biện pháp tu từ có trong câu văn: “Con à, cuộc đời chứng ta có lúc

sẽ như chiếc bát vỡ”

Cau 3 (1,0 điểm)

Trong văn bản, người cha có nói với con: “ cuộc đời chứng ta có lúc sẽ như chiếc bát vỡ chỉ can ta cho thêm khát vọng sống rồi nung trong y chi, xong duc trong tinh yéu thi moi chuyện sẽ sé lại ổn” Câu nói gợi cho em những bài học gì?

II VIET (16,0 điểm)

Câu 1 (4,0 điểm)

Từ câu chuyện “ 'Chiếc bát vỡ” trong phần Đọc hiểu, em hãy viết bài văn (khoảng 2 mặt giấy thi) bàn về vai trò của ý chí trong cuộc đời môi con người

Cầu 2 (72,0 điểm)

Có ý kiến cho rằng: Tơ là ý rộng, tình sâu trong lời hay, tiếng đẹp

Phân tích bài thơ sau để làm sáng tỏ ý kiến trên

ÁO CŨ

(Lưu Quang Vũ)

Áo cũ rồi, mỗi ngày thêm ngăn

Chỉ đứt son mau bac hai vai

Thuong do cũ như là thương kÍ ức Đựng trong hôn cho mắt phải cay cay

Mẹ vá áo mới biết con chóng lớn

Mẹ không còn nhìn rõ chỉ để xâu kim

Áo con có đường khâu tay mẹ vá Thuong me nhieu con càng yêu áo thêm

Áo đã ở với con qua mùa qua tháng

Cũ rồi con vẫn quý vẫn thương Con chẳng nỡ môi lần thay áo mới

Áo dài hơn thấy mẹ cũng già hơn

Hãy biết thương lấy những manh áo cũ

Dé càng thương lấy mẹ của ta Hãy biết thương những gì đã cùng ta sống Những gì trong năm tháng trôi qua

Hết

HUONG DAN CHAM

- Biện pháp tu từ (rong | câu văn:

So sánh: cuộc đời - chiếc bát vỡ

- Tác dụng:

+ Giúp câu văn thêm sinh động, gợi hình, gợi cảm

+ Cho thấy cuộc đời đôi khi gặp khó khăn, trắc trở, thậm chí

là thất bại

+ Thể hiện sự động viên, khích lệ của người cha để con vượt qua nghịch cánh trong cuộc sống, từ đó diễn tả tình yêu thương con sâu nặng

- Đảm bảo đúng hình thức, bố cục một đoạn văn

- Đảm bảo về mặt dung lượng: 2 mặt giấy thi

0,5

* Vêu cầu về nội dung:

- Giải thích: “ý chí” là chí hướng phấn đấu, nghị lực, quyết tâm thực hiện một mục tiêu nào đó

- Bàn luận về vai trò của ý chí:

+ Giúp con người có động lực vượt qua khó khăn, thử thách

+ Kiên định với mục tiêu, vươn tới những ước mơ, khát vọng, đạt được thành công

+ Rèn luyện sự kiên trì, bản lĩnh, nghị lực sống

+ Người có ý chí sẽ được mọi người yêu quý, tôn trọng, khâm phục

(HS lấy dẫn chứng phù hợp để làm sáng tỏ vai trò của ý chí)

- Mở rộng: Phê phán người thiếu ý chí, không biết nỗ lực, thiếu cố gắng, còn nhụt chí trước khó khăn

- Bài học nhận thức và hành động:

+ Nhận thức được vai trò quan trọng của ý chí 3,5

0,5 2,0

0,25 0,75

+ Rut ra bai hoc hanh dong cu thé, thiết thực thể hiện ý chi, nghị lực vươn lên trong cuộc sống

a Dam bảo cầu trúc của một bài văn nghị luận: Có đây đủ các phần mở bài, thân bai, két bai

- Mở bài: Giới thiệu vẫn đề nghị luận và giới thiệu bài thơ

- Thân bài: Làm rõ được nhận định, triển khai được các luận điểm qua bài thơ

- Kết bài: Khang định được vấn đề nghị luận

( Yêu câu sử dụng lí luận văn học vào trong quá trình giải thích nhận định và cảm nhận bài tho)

c Triển khai vân đề nghị luận thành các luận điểm, có sự kết

hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Có thể triển khai theo

hướng sau:

1 Giải thích

- Thơ: thê loại văn học thể hiện tình cảm của người viết băng ngôn từ hàm súc, giàu hình ảnh, nhịp điệu

- Yrộng, tình sâu: ý nghĩa sâu sắc, tình cảm mãnh liệt

- Lời hay, tiếng đẹp: lời lẽ, ngôn từ độc đáo, đặc sắc

=> Một bài thơ chứa đựng nội dung tư tưởng sâu sắc và tư tưởng ấy được thể hiện qua những nét nghệ thuật đặc sắc

Bài thơ “Áo cũ” (Lưu Quang Vũ) đã thê hiện rõ điều đó

2 Phân tích bài thơ để làm rõ nhận định

a Bài thơ thể hiện ý rộng, tình sâu qua việc gợi tả chiếc

áo cũ đề khắc họa hình ảnh người mẹ và thể hiện tình cảm sâu nặng của con với mẹ

* Chiắc áo cũ gợi kí ức tuổi thơ của con bên mẹ và thể hiện:

tình yêu thương sâu nặng của con đối với mẹ (Phân tích 2 khổ thơ đầu)

- HS phân tích một số hình ảnh gợi kí ức tuổi thơ của con bên mẹ: áo cũ, chỉ đứt sờn màu bạc hai vai, đường khâu mẹ vá

-> con nhớ đến hình ảnh mẹ tần tảo, chăm chút, yêu thương con

- HS phân tích từ ngữ thể hiện tình yêu thương của con với mẹ: hương áo cũ, thương kí ức, mắt cay cay, thương mẹ nhiễu con còng yêu áo thêm -> con xúc động trước tình yêu thương, sự quan tâm chăm sóc của mẹ

* Từ hình ảnh chiếc áo cũ, người con thể hiện những suy ngẫm về mẹ và cuộc đời (Phân tích 2 khổ thơ cuối)

- HS phân tích hình ảnh chiếc a0 gan bó với người con qua năm tháng: áo ở với cơn , vẫn guý vẫn thương, chang no thay áo mới, mẹ cũng già hơn -> theo thời gian, con càng thấu hiểu hơn về mẹ và bày tỏ niềm xót xa khi mẹ gia di

- HS cảm nhận những suy ngẫm về mẹ và cuộc đời: thương

manh áo cũ, thương lấy mẹ, thương những gì cùng ta sông

-> yêu thương, trân trọng, biết ơn mẹ và trân trọng quá khứ nghĩa tình

=> Bài thơ thể hiện những ý rộng, tình sâu qua tình cảm tha thiết, mãnh liệt của con với mẹ và những suy ngẫm sâu

sắc về me, về Cuộc đời

b Bài thơ thể hiện tình cảm sâu sắc của con với mẹ qua

- Thể tho: tự do -> thể hiện linh hoạt tình cảm, cảm xúc của

nhân vật trữ tình |

- Giọng điệu: khi tha thiết, khi sâu lăng

- Từ ngữ, hình ảnh: giản dị, gợi hình gợi cảm và giàu ý nghĩa

- Biện pháp tu từ: vận dụng tỉnh tế, linh hoạt các biện pháp tu

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e Sáng tạo: Có sự phân tích, cảm nhận bài thơ một cách sâu | 0,25

sắc, thê hiện được suy ngâm riêng của bản thân

PHONG GD&DT DE THI HQC SINH GIOI HUYEN

Mén: NGU VAN -Lép:9 _

Thời gian: 120 phut (khdng ké thoi gian phat dé)

DE DU AN Câu 1 (8,0 điểm)

“Chắc chắn, mỗi một người trong ching ta đều được sinh ra với những giá trị

có sẵn Và chính bạn, hơn ai hết, trước ai hết, phải biết mình, phải nhận ra những giá

trị đó `

(Trích Nếu biết trăm năm là hữu hạn , Phạm Lữ Ân, NXB Hội nhà văn, 2018)

Suy nghĩ của em về ý kiến trên

Câu 2 (12,0 điểm)

Phải chăng “Ngoài việc phản ánh đây đủ sự thật của đời sống, văn học còn có

nhiệm vụ buộc người đọc nhìn chăm chú hơn, nghiêm khắc hơn vào bản thân mình,

từ đó hiểu được sâu sốc hơn sự thật của bản thân mình”? (Hoàng Ngọc Hiến, Văn học và học văn, NXB Văn học, 1997, tr.23)

Băng hiểu biết và trải nghiệm văn học, em hãy trình bày quan điểm của

mình về ý kiên trên

- Học sinh không được sử dụng tài liệu

- Giám thị coi thi không giải thích gì thêm

PHONG GD&DT DE THI HOC SINH GIOI HUYEN

Môn: NGỮ VĂN - Lớp: 9

Thời gian: 120 phút (không kế thời gian phát đê)

I HUONG DAN CHAM CHUNG

- Giám khảo cần nắm vững hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của

học sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm

- Do đặc trưng của của bộ môn, , giam khao can linh hoat trong việc vận dụng đáp

án và thang điểm, chú ý khuyến khích các bài làm có ý tưởng riêng, giàu chất văn và

sáng tạo

II DAP AN VÀ THANG DIEM

a Yêu câu về kỹ năng: Học sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về

đầy đủ, rõ ràng, mạch lạc; diễn đạt trong sáng; văn viết phải thuyết

phục, thê hiện khả năng nghị luận; dẫn chứng xác thực, tiêu biểu, toàn

diện

1 |b Yêu câu về kiến thức: Học sinh có thể triển khai bài viết theo nhiều | 6.5

cách Sau đây là một số định hướng cho việc chấm bài:

2 Than bai:

* Giải thích ý kiến:

- Chắc chắn, mỗi một người trong chúng ta đếu được sinh ra với

những giá trị có sẵn: Lời khẳng định mỗi chúng ta khi được sinh ra đều

mang những giá trị riêng mà tạo hóa ban tặng

- Và chính bạn, hơn dai hết, trước di hết, phải biết mình, phải nhận ra

những giá trị đó: Bản thân mỗi chúng ta phải tự nhận thức được giá trị

1,0

mà mình có

=> Ý kiến muốn khẳng định: Mỗi con người đều mang trong

.| mình những giá trị riêng và.bản than mỗi chúng ta cần phải hiểu

và tự nhận ra được những giá trị đó

* Phân tích, chứng minh:

Học sinh biết kết hợp lí lẽ và dẫn chứng làm rõ vẫn đề: Mỗi con

người đều mang trong mình những giá trị riêng và bản thân mỗi chúng

ta cần phải hiểu và tự nhận ra được những giá trị đó |

- Tai sao chắc chắn, mỗi một người trong chúng ta déu duoc sinh ra với những giả trị có sẵn:

+ Con người được sinh ra là sản phẩm hoàn mĩ nhất của tạo hóa Ở họ luôn mang những vẻ đẹp riêng của mình

+ Giá trị có sẵn của mỗi con người có thể là: Lí tưởng, niềm tin, khát

vọng, trí tuệ, nghị lực, sự dũng cảm, tình yêu thương,

- Tại sao và chính bạn, hơn ai hết, trước ai hết, phải biết mình, phải

nhận ra những gid tri do:

+ Nếu con người tự nhận ra những giá trị của bản thân thì sẽ sống cuộc đời có ý nghĩa, có thể tự đối mặt và vượt lên mọi khó khăn, thử thách của cuộc sống:

+ Nhận ra những giá trị sẵn có của bản thân sẽ giúp con người tự tin thé

+ Khi con người nhận ra giá tri của bản thân, biết phát huy và khai thác

những giá trị đó sẽ là tiền đề để tạo nên những thành công trong cuộc

sống;

+ Bản thân con người đó sẽ lan tỏa những giá trị sống tích cực cho

những người xung quanh, cho cộng đồng, xã hội,

- Dẫn chứng: Học sinh cần có kĩ năng chon dân chứng tiêu biểu, toàn

điện, có sức thuyết phục cao; dẫn chứng trong mọi lĩnh vực đời sống xã

hội và văn học

* Bình luận:

- Khắng định ý nghĩa của vấn đề: Mỗi con người đều mang trong mình

những giá trị riêng và bản thân mỗi chúng ta cần phải hiểu và tự nhận

ra được những giá trị đó

1,0

- Phê phán: Một số người không nhận ra giá trị của bản thân để cuộc

đời trôi qua một cách vô nghĩa hoặc không biết trân trọng và phát huy

những giá trị riêng của bản thân mình

- Phản đề: Mỗi con người đều mang trong mình những giá trị riêng và

bản thân mỗi chúng ta cần phải hiểu và nhận ra được những giá trị đó

không có nghĩa là chúng ta quá tự tin hoặc ngộ nhận vào bản thân

* Rut ra bai hoc cho ban than

3 Két bai:

- Bày tỏ suy nghĩ của bản thân

c Sáng tạo: Bài làm có quan điểm riêng, suy nghĩ mới mẻ, phù hợp với | 0,5 yêu cầu nghị luận

d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo các quy tắc về chuẩn chính tả, ngữ| 0,5

* Luu y: - Hoc sinh co thê nghị luận và sắp xếp ý theo nhiêu cách

nhưng phải nêu đủ, mạch lạc các ý cơ bản thì mới đạt điểm tối đa

Phải chăng “Ngoài việc phản ánh đây đủ sự thật của đời sống,

văn học còn có nhiệm vụ buộc người đọc nhìn chăm chú hơn, nghiêm khắc hơn vào bản thân mình, từ đó hiểu được sâu sốc hơn sự thật của bản thân mình”? (Hoàng Ngọc Hién, Van hoc va học văn, NXB Văn

a Yêu câu về kỹ năng: Học sinh biết kết hợp kiên thức và kĩ năng vê

dạng bài nghị luận tác phẩm văn học để tạo lập văn bản, biết vận dụng

một số thao tác lập luận để bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng Bài viết

phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng, mạch lạc; diễn đạt trong sáng: văn viết phải thuyết phục, thể hiện khả năng nghị luận, cảm thụ văn học; dẫn chứng xác thực, tiêu biêu, toàn diện

- Văn học phản ánh đầy đủ sự thật đời sống:

+ Là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan, tác pham văn học bao

giờ cũng phản chiếu đời sống hiện thực, bắt nguồn từ hiện thực cuộc sống Phản ánh hiện thực là đặc trưng cơ bản, tự nhiên của văn học

Tác phẩm văn học phản ánh hiện thực phong phú, đa diện, đa chiều về 2,0

sự thật cuộc sống: đời sống xã hội, cuộc sống sinh hoạt, đời sông tỉnh

thân của con người

+ Tuy nhiên, văn học không phải là sự sao chụp nguyên vẹn từ hiện

thực cuộc sống Hiện thực trong tác phẩm là hiện thực đã được chọn

lọc qua những rung động mãnh liệt và thể hiện được nhận thức mới mẻ

của nhà văn trước cuộc đời Chính điều đó đã giúp tác phẩm tác động

mạnh mẽ đến người đọc, khơi gợi ở người đọc những rung cảm sâu Xa,

mãnh liệt

-> Chức năng nhận thức của văn học

- Bắt nguồn từ hiện thực cuộc sống, văn học còn tác động đến

người đọc, giúp người đọc nhận thức, thấu hiểu chính mình, thức

tỉnh những giá trị tốt đẹp Văn học có nhiệm vụ buộc người đọc phải

nhìn chăm chủ hơn, nghiêm khắc hơn vào bản thân mình, từ đó hiếu

được sâu sắc hơn sự thật của bản thân mình, tự nhận thức, đánh giá,

thấu hiểu bản thân, từ đó thay đổi chính mình

- Văn học tạo được sự sống cho tâm hồn người, mở rộng khả năng của

tâm hồn, mang đến những cảm xúc, tư tưởng giúp con người tự hoàn

thiện nhân cách, tâm hồn mình; sống đầy đủ hơn, phong phú hơn với

cuộc đời và với chính mình

-> Chức năng giáo dục của văn học

Tuy nhiên giáo dục trong văn học là tự giáo dục, khác hoàn toàn với

các loại hình giáo dục khoa học, đạo đức, triết học, pháp luật Chức

năng giáo dục phải được thực hiện song hành cùng với chức năng thâm

mĩ và nhận thức

=> Ý kiến của Hoàng Ngọc Hiến bàn về chức năng của văn học,

không chỉ phản ánh hiện thực đời sống, văn học còn tác động đến

người đọc, giúp người đọc nhận thức chính mình, kiểm điểm lại

mình và thức tỉnh những giá trị làm người

* Phan tich, chirng minh:

- Khi đọc tác phẩm, độc giả có thể sống cùng tác phẩm, hóa thân vào nhân vật với bao cảnh đời, bao số phận, tâm trạng Chính sự thâm nhập

đó giúp người đọc làm giàu có thêm nội tâm, cảm xúc, ý thức của

mình, nghiêm khắc hơn vào bản thân mình, từ đó hiểu được sâu sắc

hơn sự thật của bản thân mình Đó chính là quá trình tự giáo dục nhờ tiêp nhận văn học

và sức mạnh lớn lao, đặc biệt của văn học đối với đời sống tâm hồn

con người Cần bám sát vấn đề, tránh phân tích don thuần hoặc lan man, không định hướng

* Bình luận:

- Chức năng nhận thức và chức năng giáo dục là những chức nắng cơ

bản của văn học Giá trị giáo dục của văn học trước hết biểu hiện ở

khả năng đem đến cho con người những bài học quý giá về lẽ sống, tư tưởng, tình cảm Văn học giáo dục con người băng con đường từ cảm

xúc tới nhận thức, thông qua những hình tượng nghệ thuật sinh động

- Vai trò, chức năng của văn học chỉ được thực hiện khi tác phẩm văn

học thôi thúc ngudi doc nhin cham chú hơn, nghiêm khắc hơn vào bản

thân mình, từ đó hiếu được sâu sốc hơn sự thật của bản thân mình, sẽ

bồi đắp và làm giàu có cho tâm hồn con người, giúp con người có thêm nhận thức mới mẻ, hành động đúng đắn, biết sống nhiều hơn và sâu

* Đánh gia chung:

- Tác phẩm văn học không chỉ có chức năng nhận thức mà còn có chức năng giáo dục giúp con người hướng đên những giá trị nhân văn: sông 1,0

sâu sắc với chính mình, mở rộng lòng mình với cuộc đời để hiểu biết

về bản thân và cuộc sống Do đó văn học có vai trò đặc biệt quan trọng

trong đời sống tỉnh thần của nhân loại

- Ý kiến của Hoàng Ngọc Hién cũng là một yêu câu đặt ra với người

sáng tác và là một gợi ý về cách tiếp nhận tác phẩm với người đọc

+ Bài học với người sáng tạo: Người nghệ sĩ phải sống sâu sắc với đời,

với người, phải có trách nhiệm với việc cầm bút của mình Thông qua

tác phẩm, tác giả phải phản ánh được chiều sâu của hiện thực đời sống:

gửi được những thông điệp mang giá trị nhân văn sâu sắc, để tác phẩm

có sức sống và góp phần thanh lọc tâm hồn con người

+ Bài học với người tiếp nhận: Với người đọc, đọc tác phẩm phải hiểu

những rung động sâu xa từ tắm lòng nhà văn dành cho con người và

cuộc sống; phải đồng cảm, tri âm với tác giả thông qua tác phẩm Có

như vậy tâm hôn người đọc mới được bồi đắp, trở nên giàu có, tỉnh tế

và sâu sắc hơn, “sống được nhiều hơn”, hiểu được sâu hơn về sự thật

cuộc đời và sự thật của bản thân mình

1,0

3 Két bai:

- Khang dinh lai van dé

d Chính tả: Đảm bảo các quy tặc về chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ

nghĩa tiếng Việt

0,5

* Lưu ý: - Học sinh có thể nghị luận và sắp xếp ý theo nhiều cách

nhưng phải nêu đủ, mạch lạc các ý cơ bản thì mới đạt điểm tối đa Giáo

viên căn cứ vào thực tế bài làm của học sinh để cho điểm hợp lý,

không quá rập khuôn theo đáp án

- Giáo viên cho điêm trên cơ sở kết hợp các yêu cầu kỹ năng và kiên

thức

Co cho minh gửi đc mail nhé: thanhlamcutin@gmail.com

RAt cảm ơn cô đã kết nối và chia sẻ ạ!

DE THI HSG VAN 9 (CTGDPT2018)

Phan I Doc hiéu (4.0 điểm)

Đọc bài thơ sau và thực hiện yêu cầu:

Con ngủ

Dau cha ru xuong to vàng

Lời ru của mẹ trải làn gôi em Ngủ đi hỡi mảnh trăng hiển Cho long lanh những giọt đêm nặng đây

Vào đây gió cũng thơ ngây Ngọc trâm dịu mát hương rây xuÔng hôn

Trời cha che mảnh đất con Yêu thương buông xuống mỏi mòn đêm sương

Cha là hương ở hoa thơm

Mẹ là vị ngọt cuôi vườn trải cam Con đang mơ chạy lang thang _ Ngôi đây cha thả bướm vàng bay theo

(Mai Văn Phan, Giot ndng,

Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Hải Phòng xuất bản, 1992)

Câu 1 (0,5đ) Hãy tìm và ghỉ lại các từ láy có trong bài thơ trên?

Câu 2 (7,03) Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ ân dụ trong câu thơ:

Ngủ ổi hỡi mảnh trăng hiển Cho long lanh những giọt đêm nặng đây Câu 3 ( 1,03) Em hiểu như thế nào về nội dung câu thơ:

Trời cha che mảnh đất con

Yêu thương buông xuống mỏi mòn đêm suong

Câu 4 (1, 28) Bài thơ đã khơi gợi trong em những cảm xúc gì? (Viết từ 5 đến 7 dòng) Phần II Viết (16 điểm)

Câu 1 Nghị luận xã hội (6.0 điểm)

Từ những tình cảm bài thơ “Con ngủ ” khơi gợi trong em, em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chit) ban về vấn đề đang được cả xã hội quan tam: Lam thé nào để xây dựng mối quan hệ găn kết, yêu thương giữa các thành viên trong gia đình

hiện đại?” |

Câu 2 (70,0 điểm):

“Nội dung tư tưởng của tác phẩm văn học không bao giờ chỉ là sự lí giải dung dưng, lạnh lùng mà gan liền với cảm xúc mãnh liệt ” ,

(Dan theo Lí luận văn học — Phương Lựu chủ biên, NXB Giáo dục, tr.268)

Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ cách hiểu của em qua đoạn trích sau:

Cay em, em co chiu loi,

Ngôi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa

Giữa đường đứt ' gánh tương tư, Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em

Kế từ khi gặp chàng Kim, Khi ngày quạt ước, khi đêm chén thê

Sự đâu sóng gió bất ky, Hiểu tình khôn lẽ hai bê vẹn hai?

Ngày xuắn em hãy còn đài, XOt tinh mau mu, thay loi nudc non

Chị dù thịt nat xuwong mon, Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lay

Chiếc thoa với bức tờ mây

Duyên này thì giữ, vật này của chưng

Dù em nên vợ nên chéng, Xot người mệnh bạc at long chang quén!

Mất người còn chút của tin, Phím đàn với mảnh hương nguyên ngày xua

Mai sau du co bao gio,

Dot Io huong dy, so to phim nay

Trông ra ngọn có gió cây, T1, hdy hiu hiu gio, thi hay chi vé

_— Hồn còn mạng nặng lời thê,

Nát thân bô liễu đền nghì trúc mai

Dạ đài cách mặt, khuất lời,

Ray xin chén nước cho người thác oan

Bay gio tram gay binh tan,

Kể làm sao xiễt muôn vàn ái ân! ` Trăm nghìn gửi lạy tình quân

Tơ duyên ngăn ngủi có ngân ấy thôi

Phán sao phận bạc như vôi?

Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng

Ôi Kim Lang! Hỡi Kim lang!

Thôi thôi ' thiếp đỗ phụ chàng từ đây!

(Trích “Trao duyên”- Phân II (7ừ câu 723-75 6)-Truyện Kiều-Nguyễn Du)

I HUONG DAN CHUNG:

- Giám khảo cân linh hoạt trong khi chẫm, tránh đếm ý cho điểm;

- Ngoai việc đánh giá kiến thức, giám khảo cần phát hiện những bài làm s sáng tạo,

thể hiện tố chất của học sinh gidi;

- Cham theo thang diém 20.0, lấy lẻ đến 0,25 Điểm thống nhất làm tròn đến 2 chữ

1 | *Các từ láy có trong bài thơ: long lanh, lang thang 0,5

2_ | *Tác dụng của biện pháp tu từ ân dụ trong câu thơ: 0,25

Ngủ ổi hỡi mảnh trăng hiền 0;75

Cho long lanh những giọt đêm nặng day

- DAu hiéu: manh trang hién, long lanh giot dém

- Tac dung:

+ Tạo cách diễn đạt tỉnh tế, hình ảnh sinh động, lời thơ thêm cuốn hut, hap dan

+ Gợi hình ảnh người con như mảnh trăng hiền hòa, tỏa sáng dịu

êm, nhỏ những giọt mát lành xuống cuộc đời cha mẹ

+ Nhẫn mạnh tình yêu thương của cha mẹ dành cho con cái thắm thiết, sâu nặng, thiêng liêng

3 | *Em hiểu về câu thơ:

Trời cha che mảnh đất con Yêu thương buông xuống mỏi mòn đêm sương

- Thể hiện tình yêu thương rộng lớn, cao cả, thiêng liêng; sự che chở, | 0,5

hi sinh to lớn của người cha dành cho con

- Đó là sự thấu hiểu, niềm xúc động, trân quý của tác giả trước ân | 0,5 tình của người cha với mình

4 | *Bai tho đã khơi gợi nhimg cam xuc:

- Xúc động, trân quý, biết ơn tình yêu của mẹ, sự hi sinh cao cả của | 0,5 cha đối với con

- Cảm nhận được giai điệu êm ái, ngọt ngào, sâu lắng của bài thơ 0,5

b Xác định đúng vân đề nghị luận: Lừm thế nào để xây dựng mỗi

quan hệ găn kết, yêu thương giữa các thành viên trong gia đình hiện

đại?

0.25

c Triên khai vẫn đê nghị luận thành các luận điểm:

Thí sinh có thể triển khai vấn để theo nhiều cách, tôn trọng sáng tạo

nhưng cân vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa

lí lẽ và băng chứng Có thể theo gợi ý sau:

- Xây dựng môi quan hệ gắn kết, yêu thương trong gia đình là quá

trình tạo dựng sự gần gõi, thấu hiểu, yêu thương và chia sẻ giữa các

thành viên Điều này thê hiện qua việc quan tâm, chăm sóc lẫn nhau,

cùng nhau trải qua những khoảnh khắc vui buồn, cùng nhau vượt

qua khó khăn và luôn dành cho nhau những tình cảm chân thành

nhất

0,25

* Phân tích vẫn đề:

- Thực trạng: Nhiêu gia đình hiện đại, các thành viên ít có cơ hội

giao tiếp, chia sẻ và thấu hiểu, găn kết

- Nguyên nhân: Tình trạng này đến từ nhiều yếu tố: do công việc

bận rộn, áp lực học tập; sự thay đổi về lối sống, tác động của môi

trường xã hội, phương tiện công nghệ và đặc biệt là thái độ thờ ơ với

việc xây dựng mối quan hệ gia đình

- Hậu quả: Nếu không được giải quyết, sự thiếu gắn kết trong gia

đình sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy tiêu cực Các thành viên cảm thấy cô

đơn, thiếu sự hỗ trợ và chia sẻ, dễ rơi vào trạng thái căng thăng,

stress Trẻ em lớn lên trong môi trường gia đình thiếu tình thương

dễ hình thành những hành vi lệch lạc, gay anh hưởng dén su phat

triển nhân cách và tương lai của các em

1,5

(1) Gân gũi, chia sẻ và lăng nghe:

- Các thành viên dành thời gian trò chuyện, lắng nghe những chia

sẻ, tâm tư, cảm xúc của nhau Cùng nhau ăn cơm, xem phim, đọc

sách, chơi trò chơi,

- Sử dụng các ứng dụng trò chuyện trực tuyến (nếu các thành viên ở

-> Sự gân gũi, chia sẻ giúp mọi người hiểu nhau hơn, giải tỏa những căng thắng, mệt mỏi Khi cảm thấy được lăng nghe, thấu hiểu, mỗi thành viên sẽ cảm thấy được yêu thương, tôn trọng

(2) Thể hiện tình cảm một cách chân thành:

- Thường xuyên nói lời yêu thương với ông bà, cha mẹ, anh chị em;

giúp đỡ mọi người trong công việc nhà; tặng quà, viết thiệp, tô chức

sinh nhật

- Tự làm quà tặng, viết nhật ký gia đình, sử dụng mạng xã hội dé

-> Những hành động nhỏ nhưng chân thành sẽ giúp lan tỏa yêu

thương, tạo không khí vui vẻ, âm áp trong gia đình

(3) Tôn trọng và chấp nhận sự khác biệt:

- Tôn trọng sở thích, quan điểm của mỗi người; không áp đặt, phán xét hay so sánh Học cách lắng nghe, nhường nhịn đề tìm tiếng nói

chung

- Tổ chức các buổi thảo luận gia đình, tham gia các khóa học về kỹ

năng giao tiếp, giải quyết mâu thuẫn

-> Mỗi người đều có cá tính, suy nghĩ riêng Việc tôn trọng sự khác biệt giúp giảm thiểu mâu thuẫn, tạo sự hòa hợp trong gia đình

(4) Cùng nhau xây dựng những kỷ niệm đẹp:

- Cùng nhau nấu ăn, tổ chức các bữa tiệc nhỏ, đi du lịch, tham gia các hoạt động cộng đồng

- Lập kế hoạch du lịch, tạo album ảnh gia đình, quay video lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ

-> Những kỷ niệm đẹp sẽ là sợi dây sắn kết các thành viên trong gia

đình, giúp tình cảm thêm bền chặt

Bằng chứng: HS lay bang chung chứng minh phù hợp

* Ý kiến trái chiều: Một số người cho răng trong cuộc sông hiện

đại, việc đành quá nhiều thời gian và công sức cho gia đình là không cần thiết, thậm chí là lãng phí Họ cho rằng thành công trong sự nghiệp, địa vị xã hội mới là điều quan trọng nhất -

* Phản biện: Quan điểm này là hoàn toản sai lầm Gia đình là nền tảng vững chắc cho mọi thành công Một gia đình hạnh phúc, êm âm

sẽ là nguồn động lực lớn lao giúp mỗi cá nhân vượt qua khó khăn,

0,25

* Liên hệ ban thân: HS có liên hệ phù hợp, thể hiện sự trân n trọng 0,25

git gin va phat huy, lan tỏa giá trị của sự găn kết gia đình

- Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài

- Mở bài nêu được van dé, than bai triển khai được vấn đề, kết bài

kết luận được vấn dé

b Xác định đúng vẫn đê cần NL: Làm sáng tỏ ý kiến “Nội dung tu} 0,5

tưởng của tác phẩm văn học không bao giờ chỉ là sự lí giải dửng

dựng, lạnh lùng mà gắn liền với cảm xúc mãnh liệt” qua đoạn trích

“Trao duyên "

c Triển khai vẫn đê NL thành các luận điểm; vận dụng tot cdc 8,5

thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng Thi

sinh có thể trình bày, diễn đạt theo nhiều cách khác nhau song vé co

bản đảm bảo những yêu cầu sau:

- Khi bàn về sứ mệnh của văn học nghệ thuật, có ý kiến cho răng:

“Nội dung tư tưởng của tác phẩm văn học không bao giờ chỉ là sự

lí giải dửng dưng, lạnh lùng mà gắn liên với cảm xúc mãnh liệt” qua

đoạn trích “Trao duyên"

- Đoạn trích “Trao duyên” trong “Tì ruyén Kiểu” của Nguyễn Du là

minh chứng cho “cảm xúc mãnh liệt” của nhà thơ trước nổi đau của

COH người

Thân bài

- TPVH: la những sáng tác nghệ thuật dùng chất liệu ngôn từ đề xây

dựng hình tượng và phản ánh đời sống, qua đó gửi gắm tư tưởng,

tình cảm của nghệ sĩ

- Nội dung tương tưởng của tác phẩm văn học: là sự kết tỉnh sâu sắc

nhất những cảm nhậ, suy tư, kiến g1ả1 của người nghệ sĩ về hiện

thực cuộc sống Những điều á ấy không phải được nói ra, viết ra một

cách dửng dưng, lạnh lùng mà luôn gan liền với những cảm xúc

mãnh liệt, những tình cảm dạt dào, sâu sắc, những khát vọng lớn lao

=> Ý kiến trên đã khăng định: Nội dung tư tưởng của tác phẩm văn học luôn luôn là sự quyện hoà giữa yêu tố khách quan và chủ quan, phản ánh lí giải hiện thực và cảm xúc mãnh liệt, tư tưởng và tình cảm; trong đó đặc biệt nhắn mạnh vai trò của yếu tố cảm xúc của tác giả trong tác phẩm văn học Đây cũng là đặc trưng cơ bản của văn học

*Bàn luận, lí giải ý kiến: Ý kiến trên hoàn toàn đúng, vì:

- Nội dung tư tưởng là linh hồn của tác phâm văn học, là kết tỉnh

những cảm nhận, suy tư về cuộc đời

1,0

của con người Nhưng điều đó không có nghĩa là văn học sao chép hiện thực một cách thuần tuý, máy móc, đửng dưng, vô cảm

- Hiện thực cuộc sống con người luôn được phản ánh, lí giải thông qua lăng kính chủ quan của người nghệ sĩ, găn liền với những cung

bậc cảm xúc mãnh liệt như vui buồn, căm ghét, hờn giận, phan

- Giới thiệu chung về Truyện Kiểu: là kiệt tác văn học của cụ

| Nguyén Du, gôm 3254 câu thơ lục bát _

- Giới thiệu đoạn trích “ Trao duyên”: nằm ở phân II-Gia biến và lưu lạc Là lời Thuý Kiêu nhờ cậy em gái Thuý Vân nên duyên cùng Kim Trọng Qua đay, ND đã khắc hoạ được bi kịch tình yêu, sô phận bất hạnh và nhân cách cao đẹp của Thuý Kiều

0,5

(1)Đoạn trích ““Trao duyên” “không chỉ là sự lí giải dửng dưng, lạnh

lùng mà gắn liền với cảm xúc vô cùng mãnh liệt của thi hào Nguyễn

Du Tác giả đã thấu hiểu, đồng cảm, đau đớn, xót thương sâu sắc cho cảnh ngộ và bi kịch tình yêu của nàng Kiều

+ Ông nâng nu, trân quý những hi sinh lớn lao của Kiều cho gia đình Nàng vì cứu cha và em mà nguyện bán cả thân mình

+ Ông đau cùng nỗi đau của Kiều khi nàng dẫn vặt, vò xé tâm can

vì đã phụ bạc người yêu là Kim Trọng + Ông cũng trân quý chữ tình mà Kiều dành cho người yêu khi nàng

cậy nhờ em trả nghĩa cho chàng Kim 2,5

+ Ong như hoàn toàn hoá thân vào Kiểu để cảm nỗi đau tột cùng và

nhiều sắc thái của thiếu nữ khi phải tự mình trao đi duyên lành Kiều

nhờ cậy Vân, lời nhờ cậy có sắc thái khác thường (cậy em, chịu lời,

lạy, thưa) Nàng vừa như trông cậy, vừa như nài ép, vừa như luyén

tiếc, không nỡ rất phù hợp với tình cảnh éo le “tình chị, duyên em”

+ Sau lời trao duyên là dự cảm của Kiểu về cái chết trở đi trở lại đây

ảm ảnh trong tâm hồn Kiều Từ trò chuyện cùng Thuý Vân, Kiều

chuyển sang nói với mình, nói với người yêu; từ giọng đau đớn

chuyền thành tiếng khóc, khóc cho mình, khóc cho mối tình đầu đẹp

đẽ vừa chớm nở đã tan vỡ

=> “Trao duyên” là tiếng lòng đầy xúc cảm mãnh liệt của ND đòi

quyền sống, quyền hưởng tình yêu, hạnh phúc cho con người nhất

là tuổi trẻ -

(2) “Cảm xúc mãnh liệt” của nhà thơ ND trong đoạn trích Trao

duyên còn được thể hiện qua những hình thức nghệ thuật đặc SẮC:

- Thể thơ lục bát giàu nhạc tính cùng với cách ngắt nhịp đây dụng ý

đã tạo nên nhịp điệu tâm trạng đau đớn dồn nén trong kiều khi trao

duyên

- Sự chau chuốt ngôn từ, đặc biệt là ngôn ngữ độc thoại, vận dụng

linh hoạt các biện pháp â an dụ, điệp từ, thành ngữ đã tạo nên bức

tranh nội tâm phức tạp, giằng xé, đau khổ của Kiều

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong cuộc đối thoại nhưng thực chất

là lời độc thoại của Kiêu chứng tỏ ND viết về nỗi đau của Kiều như

chính nỗi đau của mình

1,0

*Đánh giá vẫn đề:

- Ý kiến đã phản ánh đúng một trong những đặc trưng cơ bản của

tác phẩm văn học, cũng là đồi hỏi đối với hoạt động sáng tạo của

người nghệ sĩ

- “Trao duyên” là minh chứng thuyết phục cho ý kiến Đoạn trích

thể hiện bi kịch trong tỉnh yêu của Thuý Kiều qua đó gửi gắm tiếng

lòng đau đớn của tác giả về sô phận con người trong xã hội cũ, cũng

là lời tố cáo đanh thép đối với xã hội PK bất công, trà đạp quyền con

người, nhất là người phụ nữ

- Rõ ràng sức sông của tác phẩm văn học không chỉ năm ở chỗ phản

ánh, lí giải hiện thực cuộc sông con người mà còn truyền tải những

rung động mãnh liệt, những khát khao, trăn trở của nghệ sĩ

1,0

*Bài học cho sáng tác và tiêp nhận

- Nhà văn phải là người khơi dậy những tình cảm nhân văn, hướng

- Ban doc biét lang nghe, kham phá tư tưởng, cảm xúc được kín đáo

gửi gam trong tac pham

Kết luận

- Khang định tính đúng dan của van đề NL

+ Tấm lòng của tác giả gửi găm vào tác phẩm văn học chính là sợi

đây kì diệu kết nối con người với con người và làm nên sức mạnh to lớn cho văn chương đề chúng ta thấm thía “nội dung tư tưởng cảm xúc mãnh liệt”

+ Bởi lẽ đó mà “Trao duyên” sẽ mãi là khúc ngân cảm xúc dư ba

Gmail: RA DE CHO DU AN DE THI HSG NGU VAN 9

(Đề có 02 trang)

PHAN 1: DOC-HIEU (4,0 điểm)

Ngày nghỉ lễ con cun cút VỀ với mẹ

Người nô nức đụ xuân, mẹ lập cáp trên đồng

Mở tỉ vi Lòng chộn rộn mông lung

Đây xứ sở hoa anh đào, hoa tuy líp Những làng mạc, cánh rừng, những thành phố từng qua

Đây ngập nắng, đây bạt ngàn trắng tuyết

Căn nhà này nỗi chuyên những miên xa

Nỗi mảnh ruộng mẹ suốt đời mắt được

Với quả cà, hạt thóc với năng hạn mưa giông Nói cui cút và lặng thâm mơ ước

Với con cháu bên bôi mẹ bên lở một dòng sông

(Nguyễn Trọng Hoàn, Năm mới, Tri thức thời đại số 1+2 năm 2005)

Câu 1 (1,0 điểm): Xác định thể thơ? Đối tượng mà nhân vật trữ tình hướng đến là

a1?

Câu 2 (1,0 điểm): Theo em vì sao tác giả lại viết: “Ở giữa quê mà nhớ quê quá thể”

Câu 3 (1,0 điểm): Nêu giá trị biểu cảm của cặp từ láy trong câu thơ: “Người nô

nức dụ xuân, mẹ lập cập trên đông”?

Câu 4 (1,0 điểm): Phân tích tác dụng của biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong

hai câu thơ sau:

“Nổi cui cút và lặng thâm mơ ước

Với con cháu bên bôi mẹ bên lở một dòng sông `

PHAN II: LAM VAN (16,0 diém)

Câu 1 (6,0 điểm): Đọc những câu thơ sau và thực hiện yêu cầu cho bên dưới:

“Cái không đáng khóc bây giờ, ta sẽ khóc mai sau ”

(Chế Lan Viên)

“Rôi có thể mười năm ra đi

Ta lại khóc cho những điểu hôm nay chưa biết ”

(Chu Minh Khôi)

Suy nghĩ của em từ thông điệp gửi găm trong những câu thơ trên

Câu 2 (10,0 điểm):

Bàn về văn học, Lê ô nốp-Lê ô nit cho rằng:

“Nếu tình huông truyện tạo ra bước ngoặt cho tác phẩm thì chỉ tiết nghệ thuật lại

là cái bánh lái bẻ nên những đường cua tuyệt điệu dy.”

Bằng trải nghiệm của em qua các tác phẩm Văn học, em hãy làm sáng tỏ ý kiến

trên

-HET-

(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)

- Giám khảo cân vận dụng linh hoạt Hướng dân châm, sử dụng các mức điêm một cách

- HƯỚNG DẪN CHÂM HSG

Môn: NGỮ VĂN 9 Hướng dẫn chấm có 07 trang YÊU CÂU CHUNG

hợp lí, khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tao

- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách nhưng nếu đáp ứng những yêu cầu cơ bản của

đề, diễn đạt tốt vẫn cho đủ điểm

- Điểm toàn bài thi cho lẻ đến 0,25 điểm

YEU CAU CU THE

Cau 1 - Đối tượng mà nhân vật trữ tình hướng đến là: Mẹ và quê hương

Cầu 2 Theo em tác giả lại viết: “Ở giữa quê mà nhớ quê quá thể”

- Quê nhà gợi lại những kỉ niệm đã qua làm cho nỗi nhớ thêm da diết, cháy

- Phải là một người con đã gắn bó, yêu quê hương như thế nào thì mới xúc

Cau 3 - Giá tri biéu cam cua cap tir láy trong câu thơ: “ Người nô nức du xuân, me

| lập cập trên đồng”:

+ Hai từ láy “nô nức” và “lập cập”- tạo nên một cặp đôi vô cùng

cùng khéo léo cho ta hình dung: Giữa dòng người du xuân trong sự hân hoan, vui mừng và hạnh phúc, người mẹ già đáng thương vẫn phải lập cập | 0,75 trên đồng, thân hình run rây vì tuổi cao, sức yếu, công việc nặng nhọc, thời

tiết khắc nghiệt, cố làm lụng trong cái giá rét

-Người con nghĩ và thấy thương, xót xa cho sự tần tảo, lam lũ của Mẹ 0,25

- Phân tích tác dụng của biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong hai cầu

Câu 4 -| thơ sau:

Với con cháu bên bồi mẹ bên lở một đòng sông.”

- Tác giả sử dụng nghệ thuật tương phản đối lập “bên bồi/bên lở” “bồi/ lở”

- “ta” : trong câu thơ là chỉ cá nhân có thê hiệu rộng với nghĩa con người

con an dụ cho sự chăm chút, bù dap, hy sinh của Mẹ 0,25

- Người con từ nơi xa xôi trở về ăn tết bên mẹ trong lòng biết bao bồi hồi xao xuyến, nghĩ về người Mẹ phải thường xuyên “côi cút? một mình, vẫn luôn mơ ước lặng thầm những điều tốt đẹp nhất cho các con Cả đời Mẹ lo | 0,5 lăng, chăm sóc “với con cháu bên bồi”, Mẹ suốt đời là “bên lở một dòng sông” hy sinh âm thâm, lặng lẽ, tràn đầy tình yêu thương vô bờ bến

- Tác giả phải là người con rất kính yêu Mẹ thì mới viết được hai câu kết | 0,25 bài giàu cảm xúc đến vậy

PHAN II: LAM VAN

16,0

Doc những câu thơ sau và thực hiện yêu cầu cho bên dưới: (6,0

(Chế Lan Viên)

“Rồi có thể mười năm ra đi

Ta lại khóc cho những điều hôm nay chưa biết ”

(Chu Minh Khôi) Suy nghĩ của em từ thông điệp gửi gắm trong những câu thơ trên

a Vêu cầu về kĩ năng:

Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội; kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; 1,0

không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp

Thí sinh có thể đưa ra những ý kiến, trình bày theo nhiều cách khác nhau, | nhưng cần chính xác, hợp lí, rõ ràng, thuyết phục và nêu được các y co ban sau:

- “khóc”: cảm xúc đau khô, xót xa, tiêc nuôi, ân hận

- “ngày hôm nay”: Thời gian hiện tạ 0,25