. Lý do chọn đề tài Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập và phát triển, yêu cầu về minh bạch thông tin tài chính của doanh nghiệp trở nên ngày càng quan trọng. Các doanh nghiệp cần tuân thủ chặt chẽ các quy định kế toán, đặc biệt trong việc lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất. Một trong những nội dung phức tạp và thường xuyên phát sinh trong thực tế kế toán là thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại. Việc ghi nhận và trình bày đúng khoản mục thuế hoãn lại không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận sau thuế, mà còn tác động đến nghĩa vụ thuế với Nhà nước và độ tin cậy của báo cáo tài chính. Do đó, việc hiểu và xử lý đúng nội dung này có ý nghĩa quan trọng đối với công tác kế toán tài chính trong doanh nghiệp. 2. Mục tiêu nghiên cứu chung Mục tiêu chung: Xác định chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại của Công ty ABC trong giai đoạn 20X1–20X4, qua đó làm rõ sự khác biệt giữa số liệu kế toán và thuế. Mục tiêu cụ thể: Hệ thống cơ sở lý luận về thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại. Xác định các chênh lệch tạm thời giữa kế toán và thuế. Đồng thời, tính toán chi phí thuế thu nhập hoãn lại của Công ty ABC trong giai đoạn 20X1–20X4. Tổng hợp kết quả và trình bày trên báo cáo tài chính 3. Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi 1: Cơ sở lý luận về thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại bao gồm những nội dung gì? Câu hỏi 2: Những chênh lệch tạm thời nào phát sinh giữa kế toán - thuế và chi phí thuế thu nhập hoãn lại của Công ty ABC giai đoạn 20X1–20X4 được xác định như thế nào? Câu hỏi 3: Kết quả xác định thuế thu nhập hoãn lại được tổng hợp và trình bày trên báo cáo tài chính ra sao? 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phát sinh từ chênh lệch tạm thời giữa kế toán và thuế. Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào ví dụ Công ty ABC trong giai đoạn 20X1–20X4, xác định các chênh lệch tạm thời và trình bày chi phí thuế thu nhập hoãn lại trên báo cáo tài chính.
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TIỂU LUẬN
KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
TẠI CÔNG TY ABC (20X1 - 20X4) XÁC ĐỊNH THUẾ TNDN HOÃN LẠI
MÔN HỌC: KẾ TOÁN TÀI CHÍNH
GV: TS NGUYỄN THÀNH TÀI
LỚP: CHKT14
NHÓM: 2
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 10/2025
Trang 2DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 2
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên chúng em xin gửi lời cám ơn sâu sắc tới Ban Lãnh đạo nhà trường đã tạođiều kiện tốt nhất cho chúng em được học tập tại Trường Đại Học Công Nghiệp Tp HồChí Minh, cùng toàn thể Thầy/Cô giảng dạy tại Viện Tài chính - Kế toán - những người
đã trực tiếp truyền đạt những kiến thức bổ ích và những kinh nghiệm thực tế của mình
Đặc biệt, chúng em xin chân thành cảm ơn TS Nguyễn Thành Tài đã tận tìnhhướng dẫn, giảng dạy môn học Kế toán tài chính Môn học đã tạo nền tảng, tiền đề đểcho chúng em phát triển những kiến thức chuyên sâu về kế toán tài chính nói riêng vànhững kinh nghiệm quý báu trong việc xử lý các tình huống thực tế trong quá trình thựchành nghề nghiệp kế toán - kiểm toán nói chung
Và cuối cùng, xin kính chúc quý thầy cô luôn dồi dào sức khỏe và đạt được nhiềuthành tựu trong lĩnh vực giảng dạy
Trân trọng!
Trang 4NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
Trang 5···
MỤC LỤC MỞ ĐẦU 7
1 Lý do chọn đề tài 7
2 Mục tiêu nghiên cứu chung 7
3 Câu hỏi nghiên cứu 7
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7
PHẦN I CƠ SỞ LÝ THUYẾT 9
1.1 Một số khái niệm cần lưu ý theo VAS 17: 9
1.2 Vai trò của sơ đồ chữ T 10
PHẦN II BÀI TẬP VẬN DỤNG 11
2.1 Xác định chi phí thuế TNDN hoãn lại: Tình huống tại Công ty ABC 11
2.2 Giải quyết tình huống 11
2.2.1 Xác định thuế TNDN hoãn lại và lập BCTC hợp nhất 11
2.2.2 Sơ đồ chữ T 13
2.2.3 Định khoản 17
TÀI LIỆU THAM KHẢO 20
Trang 6DANH MỤC VIẾT TẮT
Từ viết tắt Tên đầy đủ
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập và phát triển, yêu cầu về minh bạchthông tin tài chính của doanh nghiệp trở nên ngày càng quan trọng Các doanh nghiệp cầntuân thủ chặt chẽ các quy định kế toán, đặc biệt trong việc lập và trình bày báo cáo tàichính hợp nhất Một trong những nội dung phức tạp và thường xuyên phát sinh trongthực tế kế toán là thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại
Việc ghi nhận và trình bày đúng khoản mục thuế hoãn lại không chỉ ảnh hưởng đếnlợi nhuận sau thuế, mà còn tác động đến nghĩa vụ thuế với Nhà nước và độ tin cậy củabáo cáo tài chính Do đó, việc hiểu và xử lý đúng nội dung này có ý nghĩa quan trọng đốivới công tác kế toán tài chính trong doanh nghiệp
2 Mục tiêu nghiên cứu chung
Mục tiêu chung: Xác định chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại của Công tyABC trong giai đoạn 20X1–20X4, qua đó làm rõ sự khác biệt giữa số liệu kế toán vàthuế
Mục tiêu cụ thể: Hệ thống cơ sở lý luận về thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại Xácđịnh các chênh lệch tạm thời giữa kế toán và thuế Đồng thời, tính toán chi phí thuế thunhập hoãn lại của Công ty ABC trong giai đoạn 20X1–20X4 Tổng hợp kết quả và trìnhbày trên báo cáo tài chính
3 Câu hỏi nghiên cứu
Câu hỏi 1: Cơ sở lý luận về thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại bao gồm những nộidung gì?
Câu hỏi 2: Những chênh lệch tạm thời nào phát sinh giữa kế toán - thuế và chi phíthuế thu nhập hoãn lại của Công ty ABC giai đoạn 20X1–20X4 được xác định như thếnào?
Câu hỏi 3: Kết quả xác định thuế thu nhập hoãn lại được tổng hợp và trình bày trênbáo cáo tài chính ra sao?
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Trang 8Đối tượng nghiên cứu: Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phát sinh từchênh lệch tạm thời giữa kế toán và thuế.
Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào ví dụ Công ty ABC trong giai đoạn20X1–20X4, xác định các chênh lệch tạm thời và trình bày chi phí thuế thu nhập hoãn lạitrên báo cáo tài chính
Trang 9PHẦN I CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1.1 Một số khái niệm cần lưu ý theo VAS 17:
Lợi nhuận kế toán: Là lợi nhuận hoặc lỗ của một kỳ, trước khi trừ thuế thu nhậpdoanh nghiệp, được xác định theo quy định của chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán.Thu nhập chịu thuế: Là thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp của một kỳ, đượcxác định theo qui định của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành và là cơ sở để tínhthuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp (hoặc thu hồi được)
Chi phí thuế TNDN (hoặc thu nhập thuế TNDN): Là tổng chi phí thuế thu nhập hiệnhành và chi phí thuế thu nhập hoãn lại (hoặc thu nhập thuế thu nhập hiện hành và thunhập thuế thu nhập hoãn lại) khi xác định lợi nhuận hoặc lỗ của một kỳ
Thuế thu nhập hiện hành: Là số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp (hoặc thu hồiđược) tính trên thu nhập chịu thuế và thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp của năm hiệnhành
Thuế thu nhập hoãn lại phải trả: Là thuế TNDN sẽ phải nộp trong tương lai tính trêncác khoản chênh lệch tạm thời chịu thuế TNDN trong năm hiện hành
Tài sản thuế thu nhập hoãn lại: Là thuế TNDN sẽ được hoàn lại trong tương lai tínhtrên các khoản:
+ Chênh lệch tạm thời được khấu trừ;
+ Giá trị được khấu trừ chuyển sang các năm sau của các khoản lỗ tính thuế chưa
Trang 10+ Chênh lệch tạm thời phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp: Là các khoản chênhlệch tạm thời làm phát sinh thu nhập chịu thuế khi xác định thu nhập chịu thuế thunhập doanh nghiệp trong tương lai khi mà giá trị ghi sổ của các khoản mục tài sảnhoặc nợ phải trả liên quan được thu hồi hay được thanh toán;
+ Chênh lệch tạm thời được khấu trừ: Là các khoản chênh lệch tạm thời làm phátsinh các khoản được khấu trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệptrong tương lai khi mà giá trị ghi sổ của các khoản mục tài sản hoặc nợ phải trả liênquan được thu hồi hay được thanh toán
Cơ sở tính thuế thu nhập của một tài sản hay nợ phải trả: Là giá trị tính cho tài sảnhoặc nợ phải trả cho mục đích xác định thuế TNDN
Chi phí thuế TNDN bao gồm chi phí thuế thu nhập hiện hành và chi phí thuế thu nhậphoãn lại Thu nhập thuế TNDN bao gồm thu nhập thuế thu nhập hiện hành và thu nhậpthuế thu nhập hoãn lại
1.2 Vai trò của sơ đồ chữ T
Sơ đồ chữ T là công cụ kế toán trực quan, có tác dụng:
- Minh họa sự biến động tăng/giảm của từng tài khoản
- Thuận tiện trong việc đối chiếu số dư cuối kỳ
- Thể hiện rõ tác động của từng bút toán liên quan đến thuế TNDN hoãn lại
Trang 11PHẦN II BÀI TẬP VẬN DỤNG
2.1 Xác định chi phí thuế TNDN hoãn lại: Tình huống tại Công ty ABC
Đầu năm 20X1, công ty ABC có tình hình tài chính như sau:
- Tiền: 4.000
- Vốn góp CSH: 4.000
1 Chuyển khoản mua hàng hóa giá 600, sau đó bán lại với giá 2.000 và đã thu tiền
2 Mua xe ô tô với giá là 2.000 trđ, thời gian sử dụng hữu ích theo kế toán là 4 năm,theo thuế là 4 năm
3 Mua TSCĐ với giá là 2.000 trđ, thời gian sử dụng hữu ích theo kế toán là 2 năm,theo thuế là 4 năm
Yêu cầu: Xác định chi phí thuế thu nhập hoãn lại từ năm 20X1 đến năm 20X4, biết
rằng thuế suất thuế TNDN là 20%
Giả thiết: Trong 4 năm doanh nghiệp chỉ bán hàng theo như nghiệp vụ 1 và không
thanh lý tài sản
2.2 Giải quyết tình huống
2.2.1 Xác định thuế TNDN hoãn lại và lập BCTC hợp nhất
Bảng 2.1 Bảng xác định GTCS và CSTT giai đoạn 20X1-20X4 tại Công ty ABC
- GTGS>CSTT ==> Nợ phải trả thuế TNDN hoãn lại
- GTGS <CSTT => TS thuế TNDN hoãn lại
Trang 12Bảng 2.2 Bảng cân đối kế toán Công ty ABC tại ngày 31/12 năm 20X1-20X4
Chi phí được khấu trừ 1500 1500 1500 1500
Thu nhập chịu thuế 500 500 500 500
Chi phí thuế TNDN 100 100 100 100
Trang 13Bảng 2.4 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty ABC giai đoạn 20X1-20X4
ĐVT: 1.000 VND
BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
20X1 20X2 20X3 20X4 Doanh thu 2000 2000 2000 2000
Trang 142.2.2 Sơ đồ chữ T
NĂM 20X1
Trang 15NĂM 20X2
Trang 16NĂM 20X3
Trang 17NĂM 20X4
Trang 20PHẦN III KẾT LUẬN
Thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại là một nội dung có ý nghĩa quan trọng trong kếtoán tài chính, đặc biệt đối với việc lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất Thôngqua tình huống minh họa tại Công ty ABC giai đoạn 20X1–20X4, việc xác định đúngthuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo thông tintài chính phản ánh trung thực và hợp lý tình hình tài chính của doanh nghiệp Khi xử lýchính xác các chênh lệch tạm thời giữa kế toán và thuế, doanh nghiệp không chỉ tính toánđúng chi phí thuế TNDN trong kỳ mà còn dự báo được nghĩa vụ thuế trong tương lai.Điều này giúp nâng cao độ tin cậy của báo cáo tài chính, hỗ trợ nhà quản trị đưa raquyết định hợp lý, đồng thời tạo sự minh bạch đối với cơ quan thuế, nhà đầu tư và cácbên liên quan Nói cách khác, thuế TNDN hoãn lại là công cụ quan trọng giúp doanhnghiệp quản trị rủi ro thuế, cân đối lợi ích trước mắt và lâu dài, góp phần khẳng định tínhchuyên nghiệp và bền vững trong quản trị tài chính – kế toán
Trang 21TÀI LIỆU THAM KHẢO
Bộ Tài chính (2005), Quyết định số 12/2005/QĐ-BTC ngày 15 tháng 02 năm 2005của Bộ trưởng Bộ Tài chính v/v ban hành và công bố 06 chuẩn mực kế toán Việt Nam(đợt 4) VAS 17 Thuế TNDN
