Những vấn Đề cơ bản về phòng chống tệ nạn xã hội

Nội dung nhiệm vụ hoạt động phòng chống tội phạm...4 a Nghiên cứu, xác định rõ các nguyên nhân, điều kiện của tình trạng phạm tội...4 b Nghiên cứu, soạn thảo đề ra các chủ trương, giải p

TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ ĐỐI NGOẠI

KHOA THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

-oOo -NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÒNG CHỐNG TỆ NẠN XÃ

HỘI

Môn: Giáo dục Quốc phòng – An Ninh

Lớp: CDKDXK28ML

GVHD: Nguyễn Hà Phương

Thực hiện: Tiểu đội 3

MỤC LỤC

I NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÒNG CHỐNG TỘI PHẠM 3

1 Tội phạm và phòng chống tội phạm 3

a) Tội phạm 3

b) Phòng chống tội phạm 3

2 Nội dung nhiệm vụ hoạt động phòng chống tội phạm 4

a) Nghiên cứu, xác định rõ các nguyên nhân, điều kiện của tình trạng phạm tội 4

b) Nghiên cứu, soạn thảo đề ra các chủ trương, giải pháp, biện pháp thích 5

hợp nhằm từng bước xoá bỏ nguyên nhân, điều kiện của tội phạm 5

c) Tổ chức tiến hành các hoạt động phòng ngừa tội phạm 6

d) Tổ chức tiến hành các hoạt động phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm 6

3 Chủ thể và nguyên tắc tổ chức hoạt động phòng chống tội phạm 6

a) Chủ thể hoạt động phòng, chống tội phạm 6

b) Những nguyên tắc tổ chức hoạt động phòng chống tội phạm 7

c) Phân loại các biện pháp phòng, chống tội phạm 7

4 Phòng chống tội phạm trong nhà trường 8

a) Trách nhiệm của nhà trường 8

b) Trách nhiệm của sinh viên 9

II CÔNG TÁCPHÒNG CHỐNG TỆ NẠN XÃ HỘI 9

1 Khái niệm, mục đích công tác phòng, chống tệ nạn xã hội và đặc 9

điểm đối tượng hoạt động tệ nạn xã hội 9

a) Khái niệm về tệ nạn xã hội 9

b) Mục đích công tác phòng, chống tệ nạn xã hội 10

c) Đặc điểm đối tượng hoạt động tệ nạn xã hội 10

d) Công tác phòng chống tệ nạn xã hội 10

2 Chủ trương, quan điểm và các quy định của pháp luật về phòng 10

chống tệ nạn xã hội 10

a) Chủ trương, quan điểm về phòng chống tệ nạn xã hội 10

b) Các văn bản pháp luật Nhà nước về phòng chống tệ nạn xã hội 11

3 Các loại tệ nạn xã hội phổ biến và phương pháp phòng chống 11

a) Tệ nạn nghiện ma tuý 11

b) Tệ nạn mại dâm 12

d) Tệ nạn mê tín dị đoan 13

4 Trách nhiệm của nhà trường và sinh viên trong phòng chống tệ nạn xã hội 14

a) Đối với nhà trường 14

b) Đối với sinh viên 15

KẾT LUẬN 15

BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ

việc

% Hoàn thành

nghệ

100%

Như

PP, tiểu luận, văn

nghệ

100%

Nhi

Thuyết trình , văn

nghệ

100%

Ngọc

Thuyết trình , văn

nghệ

100%

nghệ

100%

nghệ

100%

Ngọc

Thuyết trình , văn

nghệ

100%

Nghi

Thuyết trình , văn

nghệ

100%

nghệ

100%

Nghy

PP, tiểu luận, văn

nghệ

100%

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG

TỘI PHẠM VÀ TỆ NẠN XÃ HỘI

I NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÒNG CHỐNG TỘI PHẠM

1 Tội phạm và phòng chống tội phạm

a) Tội phạm

Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ

Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử

lý hình sự (Bộ Luật Hình sự 2015) Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho

xã hội của hành vi phạm tội, tội phạm được phân thành bốn loại: - Tội phạm ít nghiêm trọng

- Tội phạm nghiêm trọng

- Tội phạm rất nghiêm trọng

- Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng

b) Phòng chống tội phạm

Phòng ngừa tội phạm là việc các cơ quan của Nhà nước, các tổ chức xã hội và công dân bằng nhiều biện pháp nhằm khắc phục những nguyên nhân, điều kiện của tình trạng phạm tội nhằm ngăn chặn, hạn chế và làm giảm từng bước, tiến tới loại trừ tội phạm ra khỏi đời sống xã hội - Phòng ngừa tội phạm là phương hướng chính là

tư tưởng chỉ đạo trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, phòng ngừa không để tội phạm xảy ra; thể hiện bản chất nhân đạo của chế độ xã hội mới, không để người dân bị xử lý trước pháp luật, không bị tước quyền công dân -Phòng ngừa mang ý nghĩa chính trị xã hội sâu sắc, làm tốt công tác phòng ngừa giúp giữ vững an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ tài sản của xã hội, tính mạng, sức khoẻ, danh dự, phẩm giá của mọi người dân - Làm tốt công tác phòng ngừa tội phạm mang ý nghĩa kinh tế sâu sắc, tiết kiện ngân sách Nhà nước, sức lao động của các nhân viên Nhà nước, của công dân trong các hoạt động điều

tra tuy tố xét xử và giáo dục cải tạo người phạm tội, cũng như trong việc giải quyết các vấn đề có liên quan đến tội phạm

Phòng chống tội phạm được tiến hành theo hai hướng cơ bản sau:

+ Hướng thứ nhất: Phát hiện, khắc phục, hạn chế và đi đến thủ tiêu các hiện

tượng xã hội tiêu cực là những nguyên nhân, điều kiện của tình trạng phạm tội và phạm tội cụ thể Đây là hướng mang tính cơ bản, chiến lược và lâu dài

+ Hướng thứ hai: Hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả, tác hại khi tội

phạm xẩy ra Đây cũng là một hướng quan trọng không thể xem nhẹ, bởi trong thực tế những nguyên nhân, điều kiện làm phát sinh, phát triển tội phạm vẫn tồn tại, hoạt động phòng ngừa tội phạm còn bộc lộ nhiều khiếm khuyết nên tội

phạm vẫn xẩy ra Hướng này đòi hỏi các cơ quan chức năng phối hợp kịp thời phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử tội phạm, cải tạo người phạm tội trở thành

người công dân lương thiện - Phòng chống tội phạm mang tính đồng bộ, hệ thống

và có sự phối kết hợp

chặt chẽ giữa các cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội và các công dân

Mục đích của công tác phòng ngừa tội phạm là khắc phục, thủ tiêu các

nguyên nhân, điều kiện của tình trạng phạm tội nhằm ngăn chặn, hạn chế, làm giảm từng bước tiến tới loại trừ tội phạm này ra khỏi đời sống xã hội

2 Nội dung nhiệm vụ hoạt động phòng chống tội phạm

a) Nghiên cứu, xác định rõ các nguyên nhân, điều kiện của tình trạng phạm tội

Để phòng ngừa có hiệu quả tội phạm đòi hỏi các cơ quan chức năng phải xác định chính xác những nguyên nhân, điều kiện của tội phạm xây dựng chiến lược phòng ngừa phù hợp Những nguyên nhân, điều kiện của tội phạm hiện nay bao gồm: - Sự tác động của mặt trái nền kinh tế thị trường Mặt trái nền kinh tế thị trường hình thành lối sống hưởng thụ xa hoa, truỵ lạc của một bộ phận người trong xã hội Nền kinh tế thị trường đẩy mạnh tốc độ phân tầng xã hội, tạo ra sự phân hoá giàu nghèo sâu sắc, một bộ phận giàu lên nhanh chóng trong đó có một số người làm giàu bất chính từ đó dẫn đến phạm tội, mặt khác không ít người không có tư liệu sản xuất

phải ra thành phố, thị xã làm thuê kiếm sống bị tác động bởi những hiện tượng tiêu cực dễ dẫn đến phạm tội - Tác động trực tiếp, toàn diện của những hiện tượng xã hội tiêu cực do tàn dư chế độ cũ để lại - Hậu quả của chủ nghĩa thực dân, đế quốc, cùng với chiến tranh kéo dài trong nhiều năm đã phá hoại cơ sở vật chất hình thành lối sống hưởng thụ, sa đoạ truỵ lạc, tham lam, ích kỷ trong một bộ phận nhân dân

Tư tưởng trọng nam, coi thường phụ nữ, tàn dư của chế độ xã hội cũ sẽ còn tồn tại lâu dài trong lòng xã hội mới, làm nảy sinh các hiện tượng tiêu cực trong đó có tội phạm - Sự xâm nhập, ảnh hưởng của các loại tội phạm, tệ nạn xã hội của các quốc gia khác - Những sơ hở, thiếu sót trong các mặt công tác quản lý của Nhà nước, các cấp, các ngành bao gồm: sơ hở thiếu sót trong quản lí con người, quản lí văn hoá, quản lí nghề nghiệp kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự - Những thiếu sót trong giáo dục đạo đức, lối sống, trình độ văn hóa của người dân - Hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, việc thực thi pháp luật kém hiệu quả, một số chính sách kinh tế - xã hội chậm đổi mới tạo cơ sở cho tội phạm hoạt động phát triển - Công tác đấu tranh chống tội phạm của các cơ quan chức năng nói chung và của ngành công an nói riêng còn bộc lộ nhiều yếu kém, thiếu sót - Công tác quản

lý Nhà nước về an ninh trật tự còn bộc lộ nhiều sơ hở, công tác giáo dục cải tạo chưa xóa bỏ được tư tưởng phạm tội của các đối tượng, số đối tượng phạm tội còn trở lại nhiều - Công tác giáo dục chính trị, pháp luật có vai trò rất quan trọng trong công tác phòng, chống tội phạm Tuy nhiên, trong thực tiễn nhiều địa phương chưa quan tâm đúng mức; nội dung, hình thức giáo dục còn nhiều bất cập - Phong trào quần chúng tham gia đấu tranh chống tội phạm ở một số nơi chưa thực sự mạnh

mẽ, chưa hiệu quả

b) Nghiên cứu, soạn thảo đề ra các chủ trương, giải pháp, biện pháp thích hợp nhằm từng bước xoá bỏ nguyên nhân, điều kiện của tội phạm

Tuỳ thuộc vào nguyên nhân, điều kiện cụ thể của tình trạng phạm tội trên các lĩnh vực để soạn thảo đề xuất các biện pháp đấu tranh xoá bỏ nguyên nhân, điều kiện của tội phạm cho phù hợp, bao gồm: - Giải pháp phát triển kinh tế - Hoàn thiện hệ thống pháp luật

+ Phòng ngừa tội phạm kết hợp chính sách kinh tế xã hội phù hợp ở từng địa phương

+ Nhà nước xây dựng chương trình quốc gia phòng chống tội phạm

+ Các cấp, các ngành xây dựng chương trình hành động cụ thể

+ Mỗi công dân phải nhận thức rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của mình trong công tác phòng ngừa tội phạm

+ Nhà nước, chính quyền các cấp phải thường xuyên kiểm tra, tạo điều

kiện về vật chất và tinh thần nhằm duy trì và đẩy mạnh công tác phòng, chống tội phạm

c) Tổ chức tiến hành các hoạt động phòng ngừa tội phạm

- Các cấp, các ngành triển khai thực hiện chương trình phòng ngừa tội phạm nhằm khắc phục những nguyên nhân, điều kiện của tội phạm ở cấp mình, ngành mình

- Từng hộ gia đình, mỗi cá nhân trực tiếp tham gia hoạt động phòng ngừa tội phạm.Từng thời kỳ, tổ chức cho các gia đình, cá nhân đăng ký cam kết hoạt động phòng ngừa tội phạm

d) Tổ chức tiến hành các hoạt động phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm

- Hoạt động phát hiện tội phạm Chủ thể của hoạt động phát hiện tội phạm là các

cơ quan, tổ chức và mọi công dân, trong đó cơ quan chức năng trực tiếp đấu tranh tội phạm là lực lượng nòng cốt

- Hoạt động điều tra tội phạm

Chủ thể của hoạt động điều tra tội phạm là cơ quan chức năng theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự

- Hoạt động xử lý tội phạm Chủ thể của động xử lý tội phạm là các cơ quan thực hiện các chức năng truy tố, xét xử, thi hành án và giáo dục, cải tạo người chịu án phạt tù như: Viện Kiểm sát, Toà án, cơ quan thi hành án, các trại giam

3 Chủ thể và nguyên tắc tổ chức hoạt động phòng chống tội phạm

a) Chủ thể hoạt động phòng, chống tội phạm

Đảng Cộng sản Việt Nam là một bộ phận của hệ thống chính trị và giữ vai

trò lãnh đạo toàn bộ hệ thống chính trị, lãnh đạo toàn diện, triệt để sự nghiệp cách mạng của nhân dân Việt Nam, trong đó lãnh đạo công tác phòng chống tội phạm

là một nhiệm vụ quan trọng của Đảng Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động phòng, chống tội phạm được thể hiện thông qua: - Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp: Quốc hội và Hội đồng nhân dân các

cấp là cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước và mỗi địa phương - Chính phủ

và uỷ ban nhân dân các cấplà các cơ quan hành chính nhà nước ở Trung ương và các cấp địa phương, có chức năng quản lý nhà nước đối với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Với nhiệm vụ phòng, chống tội phạm, Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp quản lý điều hành, phối hợp và bảo đảm các điều kiện cần thiết

- Các cơ quan quản lý kinh tế, văn hoá, giáo dục, dịch vụ, du lịch, trong phạm vi hoạt động chuyên môn của mình có nhiệm vụ: phát hiện những nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm trong lĩnh vực của mình quản lý Đề ra những quy định thích hợp, tham mưu cho các cơ quan nhà nước ban hành các chủ trương, chính sách, pháp luật phòng, chống tội phạm sát thực tiễn - Các tổ chức xã hội, các tổ chức quần chúng tự quản, là cơ sở chính trị, chỗ dựa vững chắc của Nhà nước và là chủ thể tích cực trong phòng, chống tội phạm - Các cơ quan bảo vệ pháp luật: Công an, Viện Kiểm sát,Toà án:Hệ thống các cơ quan bảo vệ pháp luật vừa có chức năng phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm, vừa có chức năng tham mưu cho Đảng, Nhà nước ban hành các chủ trương, biện pháp phòng chống tội phạm có hiệu quả - Công dân Trong công tác phòng, chống tội phạm nói chung, quần chúng luôn giữ vai trò quyết định Với tư cách là chủ thể của hoạt động phòng, chống tội phạm, mỗi công dân phải quán triệt và thực hiện tốt các quyền và nghĩa

vụ của mình trong việc tích cực, chủ động phát hiện các hành vi phạm tội và thông báo cho các cơ quan chức năng Trực tiếp làm tốt công tác phòng ngừa tội phạm ngay trong phạm vi gia đình như: quản lý, giáo dục các thành viên trong gia đình

b) Những nguyên tắc tổ chức hoạt động phòng chống tội phạm

- Nguyên tắc Nhà nước quản lý

Nguyên tắc kết hợp giữa chủ động phòng ngừa với chủ động liên tục tiến công -Nguyên tắc pháp chế - -Nguyên tắc phối hợp và cụ thể

- Nguyên tắc dân chủ

- Nguyên tắc nhân đạo

- Nguyên tắc khoa học và tiến bộ

c) Phân loại các biện pháp phòng, chống tội phạm

- Hệ thống các biện pháp phòng ngừa tội phạm được xác định ở hai mức độ khác nhau; Phòng ngừa chung và phòng ngừa riêng

+ Phòng ngừa chung là tổng hợp các biện pháp về chính trị, kinh tế, văn hóa, pháp luật, giáo dục

+ Phòng ngừa riêng (phòng và chống của lĩnh vực chuyên môn) là việc áp dụng các biện pháp mang tính đặc trưng, chuyên môn của từng ngành, từng lực lượng trong đó có hoạt động của cơ quan công an với vai trò nòng cốt, xung kích - Tuỳ theo nội dung, phạm vi, đối tượng tác động, có thể phân thành các hệ thống biện pháp phòng, chống tội phạm như sau:

+ Theo nội dung tác động của phòng, chống tội phạm: có biện pháp kinh tế, biện pháp giáo dục, biện pháp tổ chức, biện pháp pháp luật

+ Theo phạm vi, quy mô tác động của phòng, chống tội phạm: có phạm vi toàn quốc, ở một tỉnh, một thành phố

+ Theo phạm vi các lĩnh vực hoạt động của Nhà nước, xã hội: trong các khu vực kinh tế, tuyến giao thông trọng điểm

+ Theo phạm vi đối tượng tác động của biện pháp phòng, chống tội phạm: có các biện pháp phòng chống tội phạm nói chung trong cả nước, biện pháp phòng

chống cá biệt với từng đối tượng cụ thể

+ Theo chủ thể hoạt động phòng, chống tội phạm: có biện pháp của các cơ quan chuyên môn (Công an, Viện kiểm sát, Tòa án), biện pháp của các tổ chức xã hội (Đoàn TN, Hội PN ), biện pháp của công dân

4 Phòng chống tội phạm trong nhà trường

a) Trách nhiệm của nhà trường

- Thực hiện đầy đủ chương trình phòng chống tội phạm trong nhà trường; tuyên truyền giáo dục các chương trình quốc gia phòng chống tội phạm để sinh viên thấy được trách nhiệm của mình, của nhà trường trong đấu tranh phòng chống tội phạm,

từ đó tự giác tham gia

- Xây dựng nhà trường trong sạch, lành mạnh không có hiện tượng tiêu cực, không có tội phạm

- Xây dựng các quy chế quản lý sinh viên, quản lý ký túc xá, các tổ chức sinh viên

tự quản, tổ thanh niên xung kích để tuần tra kiểm soát khu vực trường

- Tổ chức cho sinh viên ký kết không có hành vi hoạt động phạm tội

- Tổ chức cho sinh viên tham gia các cuộc thi tìm hiểu về pháp luật hình sự, phòng chống tội phạm

- Phát động phong trào trong nhà trường hưởng ứng cuộc vận động toàn dân tham gia phòng chống tội phạm với nội dung hình thức phù hợp điều kiện hoàn cảnh của nhà trường

- Phối hợp với công an cơ sở rà soát phát hiện, cung cấp số sinh viên có biểu hiện nghi vấn hoạt động tộiphạm, để có biện pháp giáo dục, cải tạo, đồng thời đấu tranh xóa bỏ các tụ điểm hoạt động tệ nạn xã hội xung quanh trường

b) Trách nhiệm của sinh viên

- Không ngừng học tập nâng cao kiến thức, ý thức pháp luật và nội dung cơ bản nhất về phòng ngừa tội phạm Tuyên truyền phổ biến pháp luật cho mọi người

- Chấp hành nghiêm chỉnh nội quy, quy định của nhà trường trong lĩnh vực

học tập, sinh hoạt tập thể

- Trực tiếp tham gia các hoạt động phòng ngừa, tham gia vào các tổ chức thanh niên xung kích tiến hành tuần tra, kiểm soát bảo vệ an ninh trật tự trong khu vực trường, lớp; phát hiện các hiện tượng tiêu cực có thể nảy sinh trong trường, lớp; các mối quan hệ không lành mạnh, các hành vi nghi vấn nghiện ma túy, cờ bạc, cá cược bóng đá, chơi lô đề…có thể dẫn đến tội phạm - Khi có vụ phạm tội xảy ra trong trường, lớp kịp thời phát hiện và cung cấp cho cơ quan chức năng những thông tin liên quan đến vụ việc phạm tội, người phạm tội; tùy theo điều kiện cụ thể của mỗi người mà có thể tham gia cộng tác giúp đỡ lực lượng công an một cách công khai hoặc bí mật

II CÔNG TÁCPHÒNG CHỐNG TỆ NẠN XÃ HỘI

1 Khái niệm, mục đích công tác phòng, chống tệ nạn xã hội và đặc

điểm đối tượng hoạt động tệ nạn xã hội

a) Khái niệm về tệ nạn xã hội

Tệ nạn xã hội là một hiện tượng xã hội tiêu cực, có tính phổ biến, biểu hiện bằng những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức và gây hậu quả nghiêm trọng trong đời sống cộng đồng

- Tệ nạn xã hội là biểu hiện cụ thể của lối sống thực dụng, coi thườngcác chuẩn mực đạo đức xã hội và pháp luật nhà nước, làm xói mòn những giá trị đạo đức truyền thống, thuần phong, mĩ tục của dân tộc, phá vỡ tình cảm, hạnh phúc gia