Thông qua sáng kiến này, UAE đặt mục tiêu trở thành một trong những nước dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực này, đồng thời là trung tâm xuất khẩu và tái xuất khẩu các sản phẩm và công nghệ
Giới thiệu
Giới thiệu mô hình kim cương của Porter tầm quan trọng trong việc phân tích lợi thế cạnh tranh quốc gia
Mô hình Kim cương của Porter, còn được gọi là Lý thuyết Lợi thế Quốc gia, được các tổ chức kinh tế khác nhau sử dụng để tính toán môi trường cạnh tranh bên ngoài Phân tích này giúp chúng ta hiểu được sức mạnh tương đối của quốc gia này so với quốc gia kia
Trong cuốn sách "Lợi thế cạnh tranh của các quốc gia", Michael Porter đã giới thiệu mô hình phân tích các điểm mạnh và điểm yếu có thể mang lại cho một quốc gia hoặc ngành trong một quốc gia những lợi thế hoặc bất lợi cạnh tranh Mô hình này được gọi là "Kim cương của Porter" và bao gồm bốn yếu tố chính: Điều kiện yếu tố, Điều kiện nhu cầu, Chiến lược, cơ cấu và sự cạnh tranh của công ty (hoặc tổ chức), Các ngành liên quan và hỗ trợ
Ngoài ra, Porter đề xuất rằng bốn yếu tố chính đều ảnh hưởng lẫn nhau và chúng cũng bị ảnh hưởng bởi Cơ hội và Chính sách của Chính phủ
Hình 1 Mô hình kim cương của Michael Porter
1.1 Điều kiện yếu tố (Factor conditions)
Yếu tố đầu tiên quyết định lợi thế cạnh tranh quốc gia là điều kiện yếu tố Điều kiện yếu tố đề cập đến các yếu tố đầu vào cần thiết để sản xuất hàng hóa hoặc dịch vụ, chẳng hạn như lao động, vốn, tài nguyên thiên nhiên và cơ sở hạ tầng
1.2 Điều kiện nhu cầu (Demand conditions)
Yếu tố thứ hai quyết định lợi thế cạnh tranh quốc gia là điều kiện nhu cầu Điều kiện nhu cầu đề cập đến các đặc điểm của thị trường trong nước hình thành nên sở thích và nhu cầu của khách hàng
1.3 Các ngành công nghiệp hỗ trợ và liên quan (Related and supporting industries)
Yếu tố thứ ba quyết định lợi thế cạnh tranh quốc gia là các ngành công nghiệp hỗ trợ và liên quan Các ngành công nghiệp hỗ trợ và liên quan đề cập đến các ngành cung cấp đầu vào, dịch vụ và công nghệ cho ngành công nghiệp trọng điểm
1.4 Chiến lược, cơ cấu và sự cạnh tranh của công ty (Demand conditions)
Yếu tố thứ tư quyết định lợi thế cạnh tranh quốc gia là chiến lược, cơ cấu và sự cạnh tranh của công ty Chiến lược, cấu trúc và sự cạnh tranh của công ty đề cập đến các đặc điểm của ngành, chẳng hạn như mức độ cạnh tranh, mức độ hợp tác và mức độ đổi mới
1.5 Các yếu tố bổ trợ
Trong Mô hình kim cương của Porter, chính phủ đóng vai trò là chất xúc tác cũng như người thách thức Porter phản đối một thị trường tự do trong đó chính phủ giao mọi việc cho bàn tay vô hình trong nền kinh tế Mặt khác, Porter cũng không coi chính phủ là người hỗ trợ quan trọng cho quốc gia hay ngành nghề
Mô hình Kim cương thường coi vai trò của cơ hội là khả năng các sự kiện bên ngoài như chiến tranh và thảm họa thiên nhiên có thể ảnh hưởng tiêu cực hoặc tích cực đến một quốc gia hoặc doanh nghiệp Các sự kiện ngẫu nhiên, chẳng hạn như địa điểm và thời điểm xảy ra những đột phá khoa học quan trọng, cũng được đưa vào Những sự cố này nằm ngoài tầm kiểm soát của chính phủ hoặc các công ty tư nhân
Mô hình kim cương Porter gợi ý rằng các quốc gia có thể tạo ra lợi thế cho mình, chẳng hạn như ngành công nghệ mạnh hoặc lực lượng lao động có tay nghề cao Một ứng dụng khác của Mô hình kim cương Porter được sử dụng trong chiến lược công ty như một khuôn khổ để phân tích giá trị tương đối của việc đầu tư và hoạt động tại các thị trường quốc gia
Với sự trợ giúp của lý thuyết này, các nhà kinh doanh có thể hiểu lý do khiến một số ngành nhất định trở nên phổ biến ở các quốc gia cụ thể Trên cơ sở này, họ có thể phân tích vị trí của mình trên thị trường và từ đó thực hiện các chiến lược để cạnh tranh và vượt trội.
Xu hướng FDI trên thế giới
Khi xu hướng toàn cầu hóa đang trở thành một điều tất yếu cho bất kỳ sự phát triển của quốc gia nào Và cứ mỗi năm trôi qua, sự cạnh tranh giữa các tổ chức khác nhau ở các quốc gia khác nhau có thể sẽ trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu vào năm 2023, ước tính đạt 1,37 nghìn tỷ USD, cho thấy mức tăng nhẹ (+3%) so với năm 2022, bất chấp kỳ vọng khi lo ngại suy thoái kinh tế hồi đầu năm đã giảm bớt và thị trường tài chính hoạt động tốt Tuy nhiên, sự bất ổn kinh tế và lãi suất cao hơn đã ảnh hưởng đến đầu tư toàn cầu Sự gia tăng tiêu đề phần lớn là do giá trị cao hơn ở một số nền kinh tế dẫn dắt châu Âu; Nếu loại trừ những kênh này, dòng vốn FDI toàn cầu thấp hơn 18%
Hình 2 Top các quốc gia có FDI cao nhất thế giới năm 2023
Các thông báo về dự án đầu tư quốc tế đa phần đầu tư vào: lĩnh vực xanh (chủ yếu là công nghiệp), tài chính dự án (chủ yếu là cơ sở hạ tầng) và mua bán và sáp nhập xuyên biên giới (M&A) Để có thể theo kịp xu hướng của thế giới, kêu gọi đầu tư cũng như nâng cao vị thế của mình trên quốc tế Mỗi quốc gia cần phải có và đưa ra được những thế mạnh riêng của quốc gia mình để có thể cạnh tranh với thế giới.
Giới thiệu UAE và lý do lựa chọn
Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, thường được gọi tắt là UAE, là một quốc gia nằm ở phía Đông Nam của bán đảo Arab, giáp với Vịnh Ba Tư ở khu vực Tây Á Quốc gia này có tổng diện tích khoảng 83.600 km² và dân số ước tính vượt quá 9,7 triệu người, theo dữ liệu mới nhất từ Liên Hợp Quốc UAE tiếp giáp với Ả Rập Xê Út ở phía đông và đông nam, Qatar ở phía tây và phía bắc là biển giáp Iran
Hình 3 Vị trí địa lý của UAE trên bản đồ thế giới
Trên phương diện chính trị, UAE là một liên minh gồm các quốc gia quân chủ tập quyền Liên minh này bao gồm bảy tiểu vương quốc, đó là: Abu Dhabi, Dubai, Ajman, Fujairah, Sharjah, Ras al-Khaimah, Umm al-Quwain Mỗi tiểu vương quốc
9 này đều có chủ quyền riêng biệt nhưng lại đồng lòng hợp tác và phát triển chung dưới một liên bang
3.2 Đặc điểm của nền kinh tế UAE
UAE có vị trí chiến lược giữa châu Á, châu Âu và châu Phi 33% dân số thế giới có thể đến UAE trong vòng 4 giờ và 66% có thể đến trong vòng 8 giờ
3.2.2 Dự trữ tài chính mạnh
Tổng vốn và dự trữ của các ngân hàng hoạt động tại UAE đã tăng lên 438,6 tỷ AED vào cuối tháng 1 năm 2023 từ mức 404,3 tỷ AED vào cuối tháng 1 năm 2022
Các ngân hàng quốc gia chiếm 86,5% tổng vốn và dự trữ của các ngân hàng hoạt động tại UAE, ở mức 379,3 tỷ AED vào cuối tháng 1 năm 2023 so với 350,2 tỷ AED vào cuối tháng 1 năm 2022 Tỷ trọng của các ngân hàng nước ngoài trong tổng vốn và dự trữ của các ngân hàng hoạt động tại UAE là 13,5%, đạt 59,3 tỷ AED vào cuối tháng 1 năm 2023, so với 54,1 tỷ AED vào tháng 1 năm 2022
3.2.3 Quỹ tài sản có chủ quyền lớn
Theo Viện Quỹ tài sản có chủ quyền, Cơ quan đầu tư Abu Dhabi (ADIA)là quỹ tài sản có chủ quyền lớn nhất ở Trung Đông và lớn thứ 4 trên thế giới với tổng tài sản
853 tỷ USD và tài sản lưu động 790 tỷ USD
3.2.4 Chi tiêu nhất quán của chính phủ cho cơ sở hạ tầng
Ngân sách liên bang được phân bổ cho năm 2023 là 63,066 tỷ AED 2,4 tỷ AED (3,8% tổng ngân sách chung) được phân bổ cho cơ sở hạ tầng và các nguồn lực kinh tế
3.2.5 Chính sách kinh tế tiến bộ
Các chính sách liên quan đến đa dạng hóa kinh tế và kinh tế tuần hoàn tiếp tục dẫn dắt nền kinh tế UAE Năm 2021, lĩnh vực phi dầu mỏ đóng góp 72,3% vào GDP của UAE theo giá cố định
UAE có một số khu vực tự do đa đặc sản , cung cấp một số ưu đãi kinh tế như miễn thuế doanh nghiệp, thuế xuất nhập khẩu và quyền sở hữu hoàn toàn của nước ngoài với 100% lợi nhuận hồi hương Có khoảng 40 khu vực miễn phí ở UAE
3.2.7 Về đầu tư trực tiếp nước ngoài
Quốc gia này đã đạt kỷ lục mới với việc thu hút được lượng FDI cao nhất từ trước đến nay vào năm 2022, với tổng giá trị lên tới 84 tỷ AED (khoảng 23 tỷ USD), tăng 10% so với năm 2021 và đánh dấu mức cao nhất mà quốc gia này từng ghi nhận trong một năm Không chỉ dẫn đầu khu vực về thu hút FDI mà còn là quốc gia đứng thứ tư thế giới về số lượng dự án đầu tư mới, chỉ sau Mỹ, Anh và Ấn Độ
3.2.8 Định hướng nền kinh tế xanh, phi dầu mỏ
Nhờ Tầm nhìn 2021, UAE đang nỗ lực đa dạng hóa nguồn thu nhập bằng cách tránh xa dầu mỏ UAE mong muốn trở thành một trung tâm toàn cầu và một mô hình thành công của nền kinh tế xanh mới, nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh và tính bền vững của đất nước cũng như bảo vệ môi trường cho các thế hệ tương lai Thông qua sáng kiến này, UAE đặt mục tiêu trở thành một trong những nước dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực này, đồng thời là trung tâm xuất khẩu và tái xuất khẩu các sản phẩm và công nghệ xanh, đồng thời duy trì môi trường bền vững để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế lâu dài đồng thời bảo vệ môi trường
3.3 Vị trí của UAE trên thị trường cạnh tranh toàn cầu
Trong Bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh thế giới năm 2023 của IMD, UAE đứng thứ nhất khu vực Trung Đông và Bắc Phi năm thứ bảy liên tiếp và đạt vị trí thứ mười trên toàn thế giới, tăng hai bậc so với năm ngoái
UAE dẫn đầu thế giới về hiệu quả của chính phủ, với mức thuế cá nhân thấp nhất, chính sách thích ứng nhất và ít quan liêu nhất Nó cũng có luật cư trú linh hoạt, tỷ lệ trốn thuế thấp, thuế tiêu dùng và vốn phải chăng Nó được xếp hạng trong số năm quốc gia hàng đầu về các chỉ số này
Hơn nữa, quốc gia này đã đạt được thành tích xuất sắc trong các trụ cột chính của báo cáo, thăng tiến trong trụ cột hiệu quả kinh tế từ vị trí thứ sáu lên vị trí thứ tư trên toàn cầu Ở trụ cột hiệu quả kinh doanh, UAE tiến lên vị trí thứ 16 trên toàn cầu
UAE cũng được xếp hạng trong số 10 quốc gia hàng đầu theo 8 chỉ số phụ, bao gồm thứ nhất về thương mại toàn cầu, thứ hai về cơ sở hạ tầng, thứ tư về kinh tế địa phương và chính sách thuế, thứ sáu về việc làm và thị trường lao động, thứ tám về thái độ và giá trị, và thứ chín về thương mại pháp luật
Trong trụ cột hiệu quả kinh tế, quốc gia này xếp hạng đầu tiên trên toàn cầu về
Phân tích các yếu tố trong mô hình kim cương của Michael Porter áp dụng
Chiến lược cạnh tranh và tính cạnh tranh
1.1 Độ mở và phát triển của UAE
"Một trong mười quốc gia hàng đầu" chính là những gì IMD, Viện Phát triển Quản lý Quốc tế, đã nhận định khi nhắc đến UAE Thậm chí, quốc gia này còn xếp hạng cao hơn các cường quốc như Hoa Kỳ, Ireland, Phần Lan, Luxembourg, Đức và Vương quốc Anh UAE là quốc gia Ả Rập duy nhất duy trì vị trí trong top 10 quốc gia cạnh tranh hàng đầu thế giới trong 4 năm liên tiếp
1.1.1 Thuận lợi trong vận tải và giao thương
UAE được xem là vị trí chiến lược, quốc gia kết nối giữa châu Á, Châu Âu và châu Phi bằng nhiều khu vực mậu dịch tự do Hàng nghìn doanh nghiệp Trung Quốc sử dụng Dubai như một trung tâm buôn bán với châu Phi, còn thương nhân Ấn Độ sử dụng để làm đòn bẩy đi ra thị trường quốc tế UAE còn là một bệ phóng vào Nam Á dành cho các quốc gia Mỹ La-tinh nên việc thành lập doanh nghiệp tại UAE, các nhà đầu tư nghiễm nhiên sở hữu một nền móng vững chắc để tiến ra thị trường năng động liên châu lục, đa văn hóa
Ngành công nghiệp chủ chốt của UAE là khai thác và chế biến dầu lửa Sản lượng dầu khai thác đạt khoảng 3,046 triệu thùng/ngày, xuất khẩu 2 triệu thùng/ngày Nền kinh tế UAE luôn trong top 4 ở Trung Đông, với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) là 421 tỷ USD vào năm 2020 và hiện đang đứng thứ 7 thế giới về trữ lượng dầu với khoảng 97.800 triệu thùng dầu thô Có thể kết luận, dầu mỏ và khí đốt vẫn là nguồn thu nhập chính của UAE và đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của đất nước
1.1.3 Du lịch và dịch vụ
Là một trong những lĩnh vực đang phát triển nhanh nhất của UAE Các thành phố như Dubai và Abu Dhabi thu hút hàng triệu du khách mỗi năm bằng cảnh quan độc đáo, cơ sở hạ tầng hiện đại, và các sự kiện hàng đầu thế giới Dubai là trung tâm kinh tế, thương mại và tài chính hàng đầu của UAE và của khu vực Trung Đông Dubai là thị trường tái xuất lớn thứ ba trên thế giới, đứng sau Hong Kong và Singapore Đây là trung tâm của các ngành công nghiệp dịch vụ như công nghệ thông tin và tài chính với các khu công nghiệp, khu thương mại tự do xung quanh thành phố Tại Dubai có tới hơn 70 trung tâm thương mại (shopping malls), trong đó có Dubai Mall là trung tâm shopping lớn nhất thế giới
1.2 Tính cạnh tranh của đối thủ quốc tế
Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) đứng hàng đầu về kinh tế trong các nước Ả rập và đứng thứ 17 trong 61 nền kinh tế có tính cạnh tranh cao trên thế giới, ngành hàng không đứng thứ 8 thế giới, ngành du lịch đứng thứ 2 trong khu vực, thặng dư thương mại hàng năm luôn ở mức cao Tuy nhiên, với thị trường quốc tế đang không ngừng biến đổi, hợp tác song song với cạnh tranh, thì vị thế của UAE cũng sẽ có nguy cơ bị lung lay khi các đối thủ cùng ngành phát triển mạnh tại UAE đang có những bước tiến lớn để mở rộng thị trường
Lấy một ví dụ minh chứng về một ngành cụ thể tại UAE là khai thác khoáng sản, đây là ngành chính của UAE, gần 70% GDP của UAE là từ dầu mỏ Có một số quốc gia khác có tiềm năng cạnh tranh với UAE trong lĩnh vực năng lượng, đặc biệt là khi nhu cầu và sự quan tâm đến năng lượng tái tạo đang tăng lên, trong đó có thể kể đến một vài quốc gia như Saudi Arabia, Nga và Mỹ Saudi Arabia cũng là một trong những nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới và đôi khi cạnh tranh trực tiếp với UAE trong việc xuất khẩu dầu và khí đốt Nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới của Saudi Arabia đang có kế hoạch tăng cường đầu tư quốc tế, tăng cường sự hiện diện Mới đây, công ty năng lượng khổng lồ Aramco của Saudi Arabia đang đàm phán với công ty Trung Quốc Rongsheng Petrochemical để mua tối đa 50% cổ phần của công ty con Ningbo Chongjin Petrochemical
Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận hoàn toàn về việc UAE đã xuất hiện như một đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ Ví dụ, trong lĩnh vực kinh tế, UAE đã phát triển một nền kinh tế đa dạng và mạnh mẽ, với sự đầu tư vào năng lượng, du lịch, tài chính và công nghệ Bên cạnh đó, UAE cũng phải đối mặt với các đối thủ cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới, như Saudi Arabia, Qatar, Bahrain và Oman Ngoài ra, UAE cũng đang cạnh tranh với các quốc gia khác trong việc thu hút đầu tư, du lịch và mối quan hệ thương mại Trong lĩnh vực chính trị, UAE có những quan hệ phức tạp với các quốc gia khác trong khu vực và trên thế giới Sự cạnh tranh và hợp tác giữa UAE và các đối tác của họ có thể thay đổi tùy theo các yếu tố kinh tế, chính trị và quân sự
1.3 Mối đe dọa từ các đối thủ mới
Không chỉ tồn tại ở thị trường hiện tại mà tương lai UAE cũng có khả năng phải đối mặt với nhiều đối thủ tiềm năng trong các lĩnh vực khác nhau Hai quốc gia là Trung Quốc và Ấn Độ đang trở thành các đối thủ to lớn của UAE trong việc thu hút đầu tư và mở rộng thị trường tiêu thụ, đặc biệt là trong lĩnh vực du lịch, công nghệ và tài chính Ngay cả Qatar là quốc gia láng giềng của UAE và cũng sẽ là một trong những nhà sản xuất khí đốt lớn nhất thế giới, đối mặt cạnh tranh gay gắt với UAE trong tương lai
Mặt khác, mỗi một tiểu vương quốc (Emirate) của UAE đều có quyền kiểm soát pháp lý riêng Những hoạt động này vẫn chưa có khuôn pháp lý cụ thể theo pháp luật của toàn liên bang Sự chồng chéo giữa luật chung của toàn liên bang, luật riêng của từng tiểu vương quốc và luật riêng của từng khu vực tự do có thể khiến doanh nghiệp cảm thấy phức tạp và khó hiểu Và trong quá trình đàm phán, mặc dù tiếng Anh được công nhận là ngôn ngữ kinh doanh, nhưng tiếng Ả Rập vẫn là ngôn ngữ chính và các tài liệu vẫn thường được viết bằng tiếng Ả Rập Pháp luật và bất đồng ngôn ngữ khiến những doanh nghiệp bước đầu quan ngại việc có nên đầu tư thâm nhập vào UAE hay không, và cơ hội này có khả năng sẽ trao cho những quốc gia khác có pháp lý rõ ràng, cụ thể và ngôn ngữ chính tông, phổ thông hơn
1.4 Mối đe dọa từ những sản phẩm, dịch vụ thay thế
Trong bối cảnh quốc gia trên thế giới đang dần chuyển từ năng lượng hóa thạch sang năng lượng tái tạo, UAE có thể đối mặt với mối đe dọa từ sự phát triển của năng lượng tái tạo Về phía UAE, mặc dù đã có nhiều nỗ lực đa dạng hóa các ngành kinh tế, tuy nhiên gần 70% GDP của UAE là từ dầu mỏ Nếu nhu cầu về năng lượng tái tạo tăng lên, nhu cầu về dầu và khí đốt của UAE có thể giảm
1.4.2 Tài chính và ngân hàng
UAE là một trung tâm tài chính lớn, nhưng vẫn phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các trung tâm tài chính khác như London, New York và Singapore Sự phát triển của các trung tâm tài chính này có thể ảnh hưởng đến ngành tài chính và ngân hàng của UAE
1.4.3 Công nghệ và khoa học
UAE đã đầu tư nhiều vào phát triển công nghệ và khoa học, nhưng vẫn phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các trung tâm công nghệ và nghiên cứu khác trên thế giới Nền công nghiệp này vẫn phụ thuộc nhiều vào lao động nhập cư Sự phụ thuộc này có thể tạo ra một số thách thức về sự ổn định và bền vững, đặc biệt là khi có sự biến động trong thị trường lao động quốc tế hoặc khi có sự thay đổi trong chính sách nhập cư của UAE
1.5 Thuận lợi và thách thức khi gia nhập thị trường UAE
UAE là thị trường mở, không có rào cản thương mại nhưng tính cạnh tranh vô cùng khốc liệt
1.5.1 Thuận lợi cho các doanh nghiệp
- Việc thành lập doanh nghiệp ở UAE , đặc biệt là trong khu vực mậu dịch tự do ngày càng trở nên phổ biến Chính phủ luôn tạo điều kiện cho những nhà đầu tư quốc tế để thúc đẩy môi trường kinh doanh UAE sở hữu hệ thống ngân hàng mạnh mẽ và nền chính trị tương đối ổn định Ở đây cũng có thuế suất ưu đãi dành cho các doanh nghiệp
- Cơ sở hạ tầng phát triển bậc nhất thế giới Khu vực mậu dịch tự do thường nằm gần sân bay, cảng biển, thuận lợi cho các doanh nghiệp tăng cường xuất khẩu của Việt Nam sang UAE UAE là cửa ngõ kết nối với thị trường tại khu vực Trung Đông và Châu Phi
1.5.2 Thách thức tồn tại trong thị trường
Chính vì độ mở của nền kinh tế UAE nên việc thành lập một doanh nghiệp là dễ, nhưng để hiện thực hóa việc duy trì một doanh nghiệp lâu dài thực sự là một thách thức lớn
Yếu tố nhu cầu
UAE có dân số tương đối nhỏ so với một số quốc gia khác Theo Statista, dân số UAE vào năm 2024 là 10,24 triệu người Tuy nhiên, UAE lại có dân số nước ngoài đáng kể, góp phần vào cơ sở người tiêu dùng của nước này Công dân Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất chỉ chiếm 20% tổng dân số, khiến quốc gia này trở thành một trong những quốc gia có tỷ lệ người nhập cư cao nhất thế giới
UAE có dân số đa sắc tộc với hơn 200 quốc tịch cùng chung sống Phần lớn dân số này là người nước ngoài, có nguồn gốc từ các khu vực khác nhau trên thế giới, bao gồm Châu Á, Châu Âu, Châu Phi và Viễn Đông (Cổng thông tin Chính phủ UAE) Với sự đa dạng dân tộc này ảnh hưởng rất nhiều đến hành vi và sở thích của người tiêu dùng từ đó tạo ra thị trường cho nhiều loại sản phẩm và dịch vụ
Mặc dù có dân số nhỏ nhưng UAE lại có GDP bình quân đầu người cao khoảng
82363 USD vào năm 2022, xếp hạng 5 trên toàn thế giới Mức thu nhập cao, kết hợp với môi trường miễn thuế ở nhiều lĩnh vực, khuyến khích chi tiêu của người tiêu dùng và điều này cũng cho thấy người dân UAE có sức mua mạnh mẽ
Nhu cầu về hàng hóa xa xỉ và thương hiệu cao cấp ở UAE rất lớn, nó đến từ sự giàu có của người dân trong nước có và lượng khách lớn mỗi năm đến du lịch từ khắp nơi đổ vào
UAE là nước có nền kinh tế phát triển cao với cơ sở hạ tầng đẳng cấp thế giới bao gồm các sân bay, bến cảng, đường sá và dịch vụ cũng như mạng lưới viễn thông hiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại, đặc biệt là ở các trung tâm đô thị như Dubai và Abu Dhabi
Cùng với sự phát triển của ngành du lịch thì lĩnh vực bán lẻ ở UAE rất phát triển, với nhiều trung tâm mua sắm sang trọng, cửa hàng thời trang nhỏ và các điểm mua sắm cao cấp phục vụ người tiêu dùng giàu có
Nền kinh tế UAE không chỉ đơn thuần với lĩnh vực dầu khí mà còn đa dạng với các lĩnh vực khác như du lịch, bất động sản và tài chính Mỗi lĩnh vực này đều đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế và đóng góp vào quy mô thị trường tổng thể và nhu cầu của người tiêu dùng
2.4 Trình độ, nhận thức và nhu cầu của người tiêu dùng địa phương
Theo UNESCO, tỷ lệ biết chữ của UAE tương đối cao từ 15 đến 24 tuổi là 98,2% và của dân số từ 65 tuổi trở lên là 87%, điều này cho thấy rằng người dân UAE thuộc những người mua hàng hiểu biết Khách hàng nhận thức đầy đủ các xu hướng quốc tế và có mức độ sẵn sàng cao cho các giải pháp số hóa Với số lượng thành phần có tri thức cao, người dân UAE ngày càng có nhận thức và nhu cầu về các sản phẩm bền vững cũng như có trách nhiệm xã hội UAE cũng đang dần biến quốc gia này tới sự bền vững và môi trường xanh Các công ty tập trung vào các hoạt động bền vững và minh bạch để đạt được lợi thế cạnh tranh
Người UAE rất quan tâm đến việc sử dụng mạng xã hội Trung bình, họ dành 2,56 giờ cho mạng xã hội mỗi ngày Khoảng 82% dân số UAE có hồ sơ trên Facebook trong khi tỷ lệ thâm nhập của YouTube cũng ở mức 82% Các phương tiện truyền thông xã hội đáng chú ý khác đang được sử dụng là Twitter, LinkedIn, Pinterest, Instagram và Tumblr Thương mại điện tử kỹ thuật số đang phát triển nhanh chóng ở UAE, với thị trường bán lẻ trực tuyến hiện đại mang đến sự tiện lợi và nhiều loại sản phẩm cho người tiêu dùng Người tiêu dùng UAE là những người luôn tìm hiểu và sớm áp dụng công nghệ mới Việc nắm bắt công nghệ và đổi mới trong các sản phẩm và dịch vụ là điều cần thiết để theo kịp những xu hướng và tạo ra trải nghiệm công nghệ kịp thời
Người tiêu dùng ở UAE là những người giàu có, thích đi du lịch và có kỳ vọng cao về chất lượng, sự sang trọng, dịch vụ và sự đổi mới Họ luôn nhanh chóng bắt kịp và áp dụng các tiện ích mới nhất, như ô tô sang trọng và công nghệ nhà thông minh Trong các lĩnh vực như du lịch, khách sạn và bán lẻ, cần cung cấp những trải nghiệm dịch vụ đặc biệt và được cá nhân hóa
Càng nhiều dân tộc thì càng nhạy cảm về văn hóa Các chiến dịch quảng bá và sản phẩm phải được điều chỉnh để phù hợp với các giá trị và phong tục địa phương Với tính chất quốc tế của thị trường tại UAE, các công ty cần dự đoán và đáp ứng được nhiều nhu cầu và sở thích khác nhau của khách hàng Hiểu rõ cũng như tôn trọng sự đa dạng văn hóa cũng như truyền thống Hồi giáo của UAE là rất quan trọng trong việc tiếp cận vào thị trường này
Khi so sánh các điều kiện nhu cầu cụ thể về quy mô của thị trường nội địa, mức độ phức tạp và nhu cầu của khách hàng trong nước cũng như mức độ mà nhu cầu của khách hàng ở những quốc gia này dự đoán được ở những nơi khác, chúng tôi đi sâu vào các khía cạnh khác nhau được định hình bởi đặc thù kinh tế, đặc điểm xã hội và phát triển
Công nghiệp hỗ trợ và liên quan
Như đã đề cập ở trên, UAE là liên bang của bảy tiểu vương quốc Ả rập gồm các nước có nguồn lợi chính thu được từ nguồn tài nguyên khổng lồ về dầu mỏ và khí đốt.Hơn 40% GDP của UAE là từ dầu mỏ Bởi vì trữ lượng dầu và khí đốt thiên nhiên của UAE đứng trong top 10 nước có trữ lượng lớn nhất trên thế giới nên UAE đã đa dạng hóa và phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ cho ngành mũi nhọn này
3.1 Logistics và ngành công nghiệp vận tải Đây là một trong 5 lĩnh vực thu hút vốn đầu tư nước ngoài nhiều nhất vào UAE, chiếm 45% tổng vốn đầu tư FDI vào năm 2023 Ngành logistics và vận tải ở UAE đã trải qua sự phát triển đáng kể trong những năm gần đây Theo báo cáo từ Audi Bank, vào năm 2023, sự mở rộng của ngành này "chủ yếu được thúc đẩy bởi tỷ lệ đô thị hóa cao và nỗ lực tăng cường du lịch, cũng như kết nối logistics nội và ngoại" Sự tăng trưởng này làm nổi bật vai trò quan trọng của ngành vận tải trong sự phát triển kinh tế của UAE Hiện nay, đường bộ và cầu cống chiếm 40% trong cơ sở hạ tầng vận tải của UAE Trong khi đó, hạ tầng đường sắt chiếm 33% Đến năm 2030, chương trình này hy vọng sẽ có 25% số chuyến đi không người lái
Các công ty hàng đầu trong ngành logistics và vận tải của UAE là DP World, Emirates Integrated Telecommunications Company (Du), Cảng Abu Dhabi, Aramex và Emirates SkyCargo, đều đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển lĩnh vực này Đáng chú ý, Emirates đã được công nhận là Công ty Vận tải & Logistics của năm tại Gulf Business Awards 2023, nhấn mạnh sự tăng trưởng vượt trội của nó trong ngành
Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi nhu cầu tăng của thương mại quốc tế và việc di chuyển hàng hóa trong khu vực Thị trường logistics của UAE dự kiến sẽ vượt qua mốc 31 tỷ đô la vào năm 2026, phản ánh một sự tăng đáng kể trong tác động kinh tế của ngành này Từ những sự tăng trưởng này, có thể thấy được tính linh hoạt, đổi mới và tầm quan trọng ngày càng tăng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, khẳng định vị thế của UAE trong lĩnh vực logistics và vận tải
Cùng với việc tăng cường tính liên kết, nhiều ngành công nghiệp khác cũng sẽ phát triển mạnh mẽ cùng với ngành mũi nhọn là dầu mỏ Và một trong số đó là bất động sản Ví dụ, việc hoàn thành Tuyến metro Xanh của Dubai được dự kiến sẽ ảnh hưởng đến giá trị bất động sản của thành phố, đẩy giá bất động sản lên cao Các nhà phân tích đã dự báo rằng lĩnh vực này của UAE sẽ đạt tốc độ tăng trưởng CAGR (Tốc độ tăng trưởng kép hàng năm) là 4,85% để đạt 49,40 tỷ vào năm 2028
Nhờ vào các dự án lớn và các biểu tượng của UAE như tòa nhà cao nhất thế giới Burj Khalifa, đảo cọ Palm Jumeirah và bến du thuyền nhân tạo lớn nhất thế giới - Dubai Marina, cùng với hàng loạt trung tâm thương mại có diện tích và quy mô khổng lồ, ngành công nghiệp này đã phát triển ổn định, với giá trị của nó đạt 38,99 tỷ đô la vào năm 2023 UAE có dự định trở thành trung tâm thương mại của thế giới, được ví như là “Singapore của Châu Á” và tăng xếp hạng thương mại trên trường thế giới Khi chính phủ nỗ lực tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc sống, làm việc và di chuyển ở nhiều thành phố khác nhau, ngành công nghiệp cụ thể này sẽ tiếp tục mở rộng Sự xuất hiện của robot, công nghệ drone và trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang đóng vai trò quan trọng trong việc làm cho nhiều khía cạnh của ngành xây dựng trở nên an toàn hơn, hiệu quả hơn và tiết kiệm chi phí hơn, đồng thời đẩy giá trị của thị trường bất động sản lên cao hơn
3.3 Internet of Things (IoT) và Trí tuệ nhân tạo (AI)
Internet of Things (IoT) bao gồm các dịch vụ thông minh, internet công nghiệp và sự giao tiếp giữa các máy móc UAE là một trong những quốc gia tiên phong trong việc triển khai các giải pháp IoT để tăng cường cơ sở hạ tầng công cộng, đặc biệt là Dubai với mục tiêu trở thành một thành phố thông minh hàng đầu thông qua việc xây dựng nền tảng tích hợp nhiều lĩnh vực bao gồm ICT, năng lượng, giao thông, cơ sở hạ tầng, y tế và chính phủ
Bên cạnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang được chú trọng phát triển ở UAE
Dự báo AI sẽ đóng góp gần 14% vào GDP quốc gia vào năm 2030 (khoảng 96 tỷ USD), và tăng trưởng hàng năm khi có sự tham gia AI vào nền kinh tế UAE là 33,5% từ năm 2018 đến năm 2030 Như một phần của kế hoạch UAE Centennial 2071, chiến lược Trí tuệ nhân tạo của UAE 2031 đã được ra mắt nhằm cải thiện hiệu quả trong các lĩnh vực giao thông, y tế, không gian, năng lượng tái tạo, công nghệ, giáo dục, môi trường và giao thông
Từ trước đến nay, UAE vẫn là điểm đến du lịch hàng đầu, nổi tiếng với những bãi biển đẹp, khách sạn và khu nghỉ dưỡng sang trọng, đẳng cấp cùng những giá trị văn hóa phong phú, đặc sắc Mặc dù vẫn chịu ảnh hưởng không nhỏ từ đại dịch Covid
- 19, nhưng lĩnh vực du lịch của UAE vẫn có sư tăng trưởng đáng kể, với 12,82 triệu du khách đến Dubai và các tiểu vương quốc khác từ tháng 1 đến tháng 12 năm 2022, đóng góp 29,4 tỷ USD vào nền kinh tế nước nhà và tiếp tục duy trì sức hấp dẫn như một điểm đến ưa thích cho khách du lịch, cư trú và kinh doanh trong năm 2023
Sự tăng trưởng vượt trội trong lĩnh vực du lịch cũng là kết quả của việc chú trọng đầu tư vào cơ sở hạ tầng, bao gồm sân bay và hệ thống giao thông Du lịch đã hỗ
19 trợ phát triển hơn 400 hãng hàng không, kết nối UAE với nhiều điểm đến toàn cầu Nhiều công ty du lịch có trụ sở tại Dubai tiếp tục cung cấp các tour đa dạng trong UAE và đến các quốc gia khác
Nhìn chung, UAE là nơi hội tụ nhiều ngành công nghiệp sôi động và phát triển nhất trong khu vực Trung Đông - Bắc Phi (MENA) Những ngành này đều đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế của đất nước, từ đó giúp cho UAE có cơ hội tạo nên môi trường kinh doanh phát triển mạnh mẽ thu hút các nhà đầu tư từ khắp nơi trên thế giới.
Yếu tố nhân tố sản xuất
UAE có lợi thế cạnh tranh nổi bật so với các quốc gia còn lại do nằm gần eo biển Hormuz, là cơ hội tiếp cận được hơn 40% lượng dầu thô của thế giới Vị trí nằm giữa châu Á và châu Âu đã tạo điều kiện thuận lợi cho các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất hình thành khu thương mại, vận tải và dịch vụ cạnh tranh toàn cầu trong toàn khu vực
Một trong những thành phố lớn nhất ở UAE là Dubai Dubai nằm trên bờ biển Vịnh Ba Tư của UAE, trong sa mạc Ả Rập với loại hình sa mạc cát Phía đông là những cánh đồng muối ven biển, gọi là sabkha Dubai nằm trong một khu vực ổn định, đường nứt địa chấn gần nhất là Zagros cách 200 km và dường như không gây tác động địa chấn nào cho Dubai Khả năng sóng thần xảy ra trong khu vực này là cực thấp vì nước ở vùng Vịnh Ba Tư không đủ sâu để tạo nên một đợt sóng thần đích thực
UAE là vị trí trung chuyển giữa Trung Đông, Châu Á, Châu Âu và Châu Phi, trở thành một điểm quá cảnh quan trọng trên con đường vận chuyển dầu mỏ thế giới Thêm vào đó, các tuyến đường hàng không bay thẳng và tuyến đường biển chiến lược, quốc gia có tầm quan trọng lớn đối với hoạt động kinh doanh toàn cầu
Tài nguyên thiên nhiên chủ yếu là dầu lửa và khí đốt (trữ lượng dầu lửa 98 tỷ thùng, chiếm khoảng 10% tổng dự trữ dầu đã được xác định của thế giới, trữ lượng khí hậu 5.892 tỷ m3, xếp hàng thứ 4 thế giới sau Nga, I-ran, và Ca-ta Ngành công nghiệp chủ chốt là khai thác và chế biến dầu lửa (sản lượng dầu khai thác đạt khoảng 3,046 triệu thùng/ngày) Đầu tư vào lĩnh vực dầu khí đang tăng lên đáng kể trên cả nước do các hoạt động thăm dò và sản xuất ngày càng tăng Tính đến năm 2022, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất là một trong những nhà sản xuất dầu thô lớn nhất và là nhà sản
20 xuất chất lỏng dầu mỏ lớn thứ tư trong Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) Ngành dầu khí rất quan trọng đối với nền kinh tế của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đóng góp đáng kể vào doanh thu của đất nước
Dân số ở UAE có quốc tịch đa dạng, điều này cũng được phản ánh qua lực lượng lao động của nước này Theo dữ liệu của Ngân hàng Thế giới (2022), UAE có 6.498.745 cá nhân là lực lượng lao động tích cực, làm việc trong nhiều lĩnh vực khác nhau
Ngành Số lượng lao động
Dịch vụ thương mại và sửa chữa 1.041.800
Vận tải, lưu trữ và thông tin liên lạc 283,709
Khách sạn và nhà hàng 256.506
Dịch vụ xã hội và cá nhân 333.988
Công tác xã hội và sức khỏe 76.197
Bảng 1 Phân bổ lực lượng lao động theo ngành ở UAE
Quốc gia này cũng phân loại lực lượng lao động của họ theo ngành nghề, từ nhà quản lý, chuyên gia, đến công nhân mới vào nghề và thợ thủ công
Biểu đồ 1 Phân bổ lực lượng lao động theo nghề nghiệp Điều đáng nói là tầm nhìn chiến lược của quốc gia gắn liền với chiến lược nguồn nhân lực Ví dụ, như một phần của Tầm nhìn UAE 2021, quốc gia này đặt mục tiêu chuyển đổi nền kinh tế của họ sang hướng đổi mới và dựa trên tri thức Theo đó,
Bộ Nhân lực và Các Tiểu vương quốc đang nỗ lực tăng số lượng lao động tri thức, đạt 49,15% vào năm 2021 Nói như vậy, Bộ đã hợp tác chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhập cư để khuyến khích lực lượng lao động này ở lại UAE bằng cách cung cấp cho họ nhiều lợi ích khác nhau, chẳng hạn như cung cấp cho họ thị thực vàng (tức là thị thực cư trú 10 năm)
Sự gia tăng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), khả năng thu hút người nước ngoài và tốc độ tăng trưởng kinh tế theo cấp số nhân có thể góp phần đáng kể vào cơ sở hạ tầng vững chắc mà UAE đã lên kế hoạch và xây dựng trong những năm qua Chương trình nghị sự quốc gia của UAE và Tầm nhìn 2021 bao gồm các sáng kiến chiến lược nhằm cải tiến liên tục cơ sở hạ tầng, theo cách bền vững và đổi mới, nghĩa là các sáng kiến sẽ cân bằng giữa tăng trưởng và các mối quan tâm về môi trường, cũng như giúp quốc gia tiến tới mục tiêu dựa trên kiến thức kinh tế Chính phủ dần dần đầu tư vào cơ sở hạ tầng theo từng lĩnh vực Năm 2005, H H Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan đã ra lệnh phân bổ 16 tỷ AED để đầu tư vào cơ sở hạ tầng của hai lĩnh vực là xây dựng và kinh tế, xã hội và y tế Về xây dựng, Tổng thống đã ra lệnh mở rộng các công trình đô thị gồm đất ở, biệt thự, đường, cầu, đập và bến cá Đối với lĩnh vực kinh tế, xã hội và y tế, các khoản đầu tư được hướng vào nước, điện và mở rộng bệnh viện và trung tâm y tế (về công suất và số lượng) Thời gian trôi qua và khi mục tiêu chiến lược của quốc gia hội tụ để trở thành nền kinh tế dựa trên tri thức,
22 chính phủ đã phân bổ nguồn vốn lớn để đầu tư vào viễn thông, băng thông rộng di động, Internet và CNTT
Mọi nỗ lực của họ đều gặt hái được thành quả, theo Báo cáo Năng lực cạnh tranh toàn cầu mới nhất (2019) UAE xếp thứ nhất về chỉ số thuê bao điện thoại di động, thứ hai về chỉ số tiếp cận điện, thứ hai về chỉ số thuê bao băng rộng di động, thứ hai về chỉ số thuê bao điện thoại di động, thứ hai về trụ cột áp dụng CNTT, thứ tư về chỉ số thuê bao Internet cáp quang, thứ bảy về chỉ số chất lượng cơ sở hạ tầng đường bộ , thứ bảy về chỉ số hiệu quả của dịch vụ vận tải hàng không và thứ 12 về trụ cột cơ sở hạ tầng Ví dụ, trong du lịch, mục đích là cung cấp trải nghiệm độc đáo cho khách du lịch vừa được cá nhân hóa vừa được số hóa Theo đó, các sáng kiến của chính phủ nhằm tăng số lượng khách sạn, cải thiện đường sá, cải thiện giao thông công cộng và đồng thời đầu tư vào nguồn lực kỹ thuật số giúp ngành du lịch phát triển lợi thế cạnh tranh bền vững
Theo Báo cáo Đầu tư Thế giới năm 2023 của UNCTAD, UAE chứng kiến dòng vốn FDI tăng từ 20,6 tỷ USD năm 2021 lên 22,7 tỷ USD vào năm 2022 (+10%), là điểm đến thứ 16 trên toàn cầu về thu hút đầu tư UAE giữ vững vị trí dẫn đầu khu vực Tây Á, thu hút 47,1% tổng dòng vốn FDI, tương đương 48,3 tỷ USD Ngoài ra, nước này còn khẳng định vị trí dẫn đầu trong khu vực MENA, với 32,4% tổng dòng vốn FDI, tổng trị giá 70,2 tỷ USD Cùng kỳ, nguồn vốn FDI đạt 194,3 tỷ USD (khoảng 43,2% GDP) Phần lớn vốn FDI tập trung vào các lĩnh vực thương mại, bất động sản, tài chính và bảo hiểm, sản xuất, khai thác mỏ và xây dựng Các nhà đầu tư chính là Vương quốc Anh, Ấn Độ, Hoa Kỳ, Pháp và Ả Rập Saudi Theo dữ liệu của FDi Markets, Dubai vẫn là điểm đến hàng đầu trên toàn cầu để thu hút các dự án FDI mới, với tổng số 511 dự án được ghi nhận trong nửa đầu năm 2023 (6,8% thị phần toàn cầu) Điểm mạnh của UAE bao gồm sự ổn định về chính trị và kinh tế, dễ dàng tiếp cận nguồn tài nguyên dầu mỏ, chi phí năng lượng thấp, sẵn sàng đa dạng hóa nền kinh tế và sức mua cao Việc không đánh thuế trực tiếp vào hoạt động kinh doanh (không bao gồm ngân hàng, công ty dầu mỏ và nhà khai thác viễn thông – xem phần sau) và đánh thuế thu nhập trực tiếp, kiểm soát tỷ giá hối đoái và bất kỳ hạn chế nào đối với việc chuyển vốn về nước, cũng như sự tồn tại của một ngành ngân hàng mạnh và có lợi nhuận, cộng với một nguồn lao động nước ngoài lớn là tài sản không thể phủ nhận của đất nước Ngoài ra, UAE đã tự do hóa hơn nữa chế độ FDI của mình với việc ban hành “Nghị định FDI 2020”, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho đầu tư nước ngoài bằng cách mở rộng một số ưu đãi của khu vực tự do cho nền kinh tế rộng lớn hơn Một quyết định của Nội các Liên bang cho phép sở hữu nước ngoài lên tới 100% đối
23 với 122 hoạt động kinh tế trên 13 lĩnh vực công nghiệp Chính phủ cũng đưa ra 50 sáng kiến kinh tế nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của đất nước và thu hút 150 tỷ USD vào các dự án trong nước vào năm 2030
Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài 2020 2021 2022
Dòng vốn FDI vào(triệu USD) 19.884 20.667 22.737
Cổ phiếu FDI(triệu USD) 150.896 171.563 194.300
Số lượng đầu tư vào Greenfield 389 541 997
Giá trị khoản đầu tư vào Greenfield (triệu USD) 8.069 6.631 11.086
Bảng 2 Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào UAE (2020 - 2022)
Chính phủ và cơ hội
5.1 Chính phủ Để duy trì vị thế ổn định về tăng trưởng kinh tế và cạnh tranh trên thế giới, bên cạnh những yếu tố chính thì Chính sách và sự Điều tiết của Chính Phủ đóng vai trò quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho những lợi thế cạnh tranh của UAE Kể từ khi thành lập liên đoàn cách đây 50 năm, UAE được coi là quốc gia mở đường cho các nhà đầu tư thâm nhập thị trường khu vực và luôn là điểm đến quan trọng trong khu vực và quốc tế cho đầu tư nước ngoài
Bảng 3 Các chỉ số chính và xếp hạng quốc tế của UAE từ 2020-2022
5.1.1 Khuyến khích đầu tư nước ngoài
Bằng cách tạo ra một môi trường kinh doanh cạnh tranh toàn cầu, khuyến khích, có tất cả các yếu tố thu hút và trao quyền, đồng thời nỗ lực phát triển môi trường đó và thúc đẩy các cơ hội và tiềm năng đầu tư để tăng khối lượng đầu tư nước ngoài và thu hút chúng từ các quốc gia và trong các lĩnh vực cụ thể Chính phủ đã thực hiện các chính sách thu hút đầu tư nước ngoài, như khu thương mại tự do và đơn giản hóa quy trình đăng ký kinh doanh Điển hình như việc luật mới không còn yêu cầu công ty UAE phải có cổ đông chính là người UAE hoặc công dân Hội đồng Hợp tác Vịnh Ba Tư (GCC), các công ty cổ phần của UAE không còn phải do người Emirati làm chủ tịch hoặc có đa số thành viên hội đồng quản trị là người Emirati, chi nhánh địa phương của các công ty nước ngoài không còn phải có đại lý là người UAE hoặc công ty do UAE sở hữu, Abu Dhabi giảm 94% phí khởi nghiệp doanh nghiệp vào năm 2021, luật mới về đại lý thương mại cho phép các công ty quốc tế tự hoạt động như đại lý cho sản phẩm của mình (ngoại trừ một số trường hợp), cung cấp thị thực cư trú dài hạn cho nhiều loại nhà đầu tư, chuyên gia và công nhân lành nghề, ra mắt một nền tảng tập trung để giới thiệu các cơ hội đầu tư nước ngoài, đây có thể xem là một trong những khía cạnh quan trọng nhất của Chính phủ để thúc đẩy các lợi thế cạnh tranh còn lại của UAE
5.1.2 Đẩy mạnh đầu tư song phương
Chính phủ UAE cũng tích cực thỏa thuận đầu tư và thuế với các quốc gia khá như thỏa thuận với Hoa Kỳ nhằm trao đổi thông tin (FATCA) về tuân thủ thuế, ký các hiệp ước đầu tư với nhiều quốc gia, trừ Mỹ Họ đang hướng tới các thỏa thuận với Ấn Độ, Indonesia, Israel và các nước khác
5.1.3 Điều chỉnh chính sách Thuế
UAE đã triển khai hệ thống thuế doanh nghiệp bắt đầu từ tháng 6 năm 2023 với thuế suất 9% đối với thu nhập chịu thuế vượt quá 102.000 USD Chúng cũng là một phần trong nỗ lực quốc tế nhằm ngăn chặn việc trốn thuế, thực hiện một số điều chỉnh đối với các quy định về VAT dựa trên phản hồi của ngành Với hơn 40 khu vực miễn thuế, các nhà đầu tư, doanh nghiệp được hưởng đầy đủ lợi nhuận mà không phải đánh thuế thu nhập, ngoại trừ các công ty dầu mỏ và chi nhánh ngân hàng nước ngoài Bên cạnh đó, với mức thuế quan thấp, chỉ dao động từ 0 đến 5%, quốc gia này đã trở thành trung tâm thương mại toàn cầu, đứng thứ 3 thế giới về lĩnh vực tái xuất khẩu
5.1.4 Tích cực hỗ trợ doanh nghiệp trong nước
Chính phủ UAE đưa ra nhiều chương trình khuyến khích và hỗ trợ khác nhau để khuyến khích đầu tư và tăng trưởng, thể hiện cam kết mạnh mẽ đối với sự phát triển của doanh nghiệp Đối với các công ty muốn mở rộng hoạt động trong nước, các tổ chức chính phủ bao gồm Bộ Kinh tế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Dubai và Văn phòng Đầu tư Abu Dhabi Điển hình như nỗ lực đơn giản hóa quy trình đăng ký kinh doanh trên khắp các tiểu vương quốc, triển khai các chương trình nhằm giảm chi phí, phí và giấy tờ thành lập doanh nghiệp, đưa ra các ưu đãi cụ thể để đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, chế biến thực phẩm và công nghệ Cụ thể vào tháng 8 năm 2020, Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai (DIFC) đã giới thiệu giấy phép mới cho các công ty khởi nghiệp, doanh nhân và công ty công nghệ, với chi phí bắt đầu từ 1.500 USD mỗi năm Hay vào tháng 8 năm 2022, ADDED đã triển khai chương trình mua đất chiết khấu để khuyến khích sản xuất, cho phép bán đất chiết khấu sâu với giá chỉ 0,13 USD mỗi foot vuông, so với chi phí thông thường là 27,23 USD đến 95,35 USD mỗi foot vuông
5.1.5 Đầu tư vào cơ sở hạ tầng
UAE đã tiến hành hàng loạt cải cách kinh tế - xã hội nhằm tránh sự ảnh hưởng, phụ thuộc quá mức của dầu mỏ đối với nền kinh tế quốc gia Trọng tâm là đầu tư vào hệ thống y tế, giáo dục cũng như xây dựng, nâng cấp, hoàn thiện cơ sở hạ tầng, đồng thời đa dạng hóa nền kinh tế Các cải cách thành công đưa nền kinh tế của UAE trở nên đa dạng và bền vững nhất trong Hội đồng Chính phủ đã bơm đầu tư và vốn vào các dự án giao thông công cộng và năng lượng tái tạo lớn đã trở thành trụ cột quan trọng trong môi trường kinh tế mới
5.1.6 Tự do lựa chọn lĩnh vực đầu tư
UAE cấp phép lên đến 2.000 hoạt động kinh tế, chỉ hạn chế một số lĩnh vực nhất định Các nhà đầu tư có thể lựa chọn đa dạng lĩnh vực như thương mại, công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, giáo dục, y tế…Họ cho phép các nhà đầu tư sở hữu 100% cổ phần và được thành lập nhiều loại hình công ty khác nhau như: công ty cổ phần đại chúng, công ty cổ phần tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh hữu hạn và công ty hợp danh
UAE rất hào phóng trong việc quy định thời hạn cấp thị thực cư trú dài hạn Với việc kéo dài thời hạn của thị thực cư trú từ 5 - 10 năm đối với nhà đầu tư, doanh nhân và cá nhân tài năng, UAE tạo mọi điều kiện để người nước ngoài và các thành viên gia đình có thể định cư, thành lập DN và tận hưởng
5.1.8 Khuyến khích đổi mới và áp dụng công
Theo Báo cáo Công nghệ và Đổi mới của Liên Hợp Quốc mới đây , UAE đã tăng 5 bậc và hiện được xếp hạng là quốc gia Ả Rập dẫn đầu và đứng thứ 37/166 quốc gia về chỉ số công nghệ Các chương trình của Bộ Công nghiệp và Công nghệ tiên tiến (MoIST) đã giúp mở đường cho sự đổi mới, tiến bộ công nghệ và hình thành các ngành công nghiệp xanh Chiến dịch 300 tỷ nhằm mục đích tăng sản lượng công nghiệp của đất nước thêm 300 tỷ AED (81,6 tỷ USD) trong 5 năm tới bằng cách hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ và các công ty khởi nghiệp áp dụng các công nghệ tiên tiến Hơn 40% số công ty khởi nghiệp của UAE hoạt động dựa trên công nghệ, họ có khả năng tiếp cận nguồn vốn, lực lượng lao động có tay nghề cao và được chính phủ hỗ trợ rất nhiều Giúp củng cố vị thế của UAE như một điểm đến toàn cầu cho các ngành công nghiệp tiên phong trong tương lai
5.1.9 Đa dạng hóa nền kinh tế
Ngoài ngành mũi nhọn là dầu mỏ, UAE đang nỗ lực để giúp nền kinh tế không phụ thuộc quá nhiều vào dầu mỏ UAE đã đa dạng hóa nền kinh tế của họ Lĩnh vực phi dầu mỏ hiện nay chiếm khoảng 70% GDP Điều này giúp nguồn thu của quốc gia cân bằng hơn và tạo ra một nền kinh tế bền vững có thể chịu được các biến động giá dầu trong dài hạn UAE chú trọng phát triển các lĩnh vực như dịch vụ tài chính, thương mại và du lịch, Hiện Dubai là trung tâm thương mại, dịch vụ logistics, truyền thông và giải trí của khu vực
5.2 Cơ hội và thách thức
Bên cạnh những yếu tố chủ quan thì những cơ hội, hay sự thay đổi cũng góp phần tác động đến lợi thế cạnh tranh của UAE Tuỳ thuộc vào các Chính phủ và đất nước này nắm bắt và đối phó với những yếu tố khách quan
Nền kinh tế của UAE phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu dầu Sự biến động của giá dầu có thể có tác động lớn đến doanh thu của chính phủ và tăng trưởng kinh tế nói chung Hiện nay, chính phủ UAE cũng đã có những nỗ lực để giảm sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng này
Hình 4 Biến động giá dầu thế giới từ năm 1971-2022 5.2.2 Tiến bộ công nghệ
Công nghệ đột phá và xu hướng toàn cầu có thể tạo ra cả cơ hội và thách thức cho các ngành công nghiệp khác nhau ở UAE Nắm bắt sự đổi mới đó, chính phủ UAE thành lập một bộ chuyên trách về AI nêu bật cam kết của nước này đối với việc phát triển AI, UAE đang vượt ra ngoài nền kinh tế dựa vào dầu mỏ và tích cực đầu tư vào AI và các công nghệ kỹ thuật số khác
5.2.3 Xu hướng phát triển kinh tế bền vững
Xu hướng phát triển kinh tế xanh là xu hướng tất yếu và đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới UAE hiện tại cũng đã có những chiến lược nhằm mục đích làm cho nền kinh tế bền vững (không phụ thuộc vào dầu mỏ) trên tất cả các lĩnh vực (kinh tế, xã hội, môi trường) Họ muốn trở thành người dẫn đầu toàn cầu về các sản phẩm và công nghệ xanh, đồng thời tạo ra môi trường tốt hơn cho tăng trưởng kinh tế dài hạn Chiến lược có 6 lĩnh vực trọng tâm: năng lượng xanh, chính sách đầu tư xanh, thành phố xanh, biến đổi khí hậu, lối sống xanh và công nghệ xanh
5.2.4 Tranh chấp ba hòn đảo với Iran
Iran và UAE đều nhận chủ quyền lãnh thổ đối với đảo Abu Musa cùng hai đảo khác là Greater Tunb và Lesser Tunb nằm trong vùng Vịnh Ba Tư Và tranh chấp này cũng gây ra xích mích nghiêm trọng trong UAE Ras al-Khaimah và Sharjah ủng hộ các biện pháp cứng rắn chống lại Iran Mặt khác, Dubai tin rằng xung đột là không cần thiết và không muốn bất cứ điều gì đe dọa đến hoạt động thương mại sinh lợi cũng
