Cơ cấu tổ chức và chức danh chủ tịch hội Đồng quản trị của ngân hàng tmcp ngoại thương việt nam

1.2 Lịch sử phát triển ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 1.2.1 Quá trình hình thành và phát triển Vietcombank được thành lập và chính thức đi vào hoạt động ngày 01/04/19

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING

KHOA TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG

Giảng viên hướng dẫn: ThS Trần Thị Siêm

Sinh viên thực hiện:

1 Đặng Nguyễn Bảo Hân – 2421001379

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI

THƯƠNG VIỆT NAM (VIETCOMBANK) 1

1.1 Thông tin ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam 1

1.2 Lịch sử phát triển ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 1

1.2.1 Quá trình hình thành và phát triển 1

1.2.2 Các cột mốc quan trọng và thành tựu 2

1.3 Tầm nhìn và sứ mệnh, giá trị cốt lõi, bản sắc văn hóa của ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 3

1.3.1 Tầm nhìn và sứ mệnh 3

1.3.2 Giá trị cốt lõi 3

1.3.3 Bản sắc văn hóa 4

CHƯƠNG 2: KHÁI NIỆM, NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ KHOA HỌC TRONG CÔNG TÁC TỔ CHỨC 5

2.1 Khái niệm 5

2.2 Các nguyên tắc của tổ chức quản trị 5

2.3 Một số vấn đề khoa học trong công tác tổ chức 6

2.3.1 Tầm hạn quản trị 6

2.3.2 Quyền hành trong quản trị 7

2.3.3 Phân cấp quản trị 7

2.3.4 Phân công lao động 8

2.3.5 Kết luận 8

CHƯƠNG 3: CƠ CẤU QUẢN TRỊ CỦA VIETCOMBANK 9

3.1 Mô hình quản trị ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 9

3.2 Hội đồng quản trị 9

3.2.1 Vai trò chính của HĐQT 10

3.2.2 Hoạt động của các Ủy ban thuộc HĐQT : 10

3.3 Ban kiểm soát 10

3.3.1 Hoạt động giám sát của BKS đối với HĐQT, BĐH và Cổ đông : 11

3.3.2 Sự phối hợp hoạt động giữa BKS, HĐQT, BĐH và các cán bộ quản lý khác 11

3.3.3 Hoạt động kiểm toán, thẩm định báo cáo tài chính và các hoạt động khác của BKS 12

3.4 Ban điều hành 12

CHƯƠNG 4: BÌNH LUẬN CHỨC DANH CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ CỦA NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM 13

4.1 Cơ sở pháp lý chung 13

4.1.1 Theo Luật Doanh nghiệp 2020 13

4.1.2 Theo Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi 2017) 13

4.1.3 Vai trò Chủ tịch HĐQT trong pháp luật 13

4.2 Trường hợp Vietcombank: Ai là người đại diện theo pháp luật? 13

4.2.1 Trước năm 2024: 13

4.2.2 Từ ngày 26/7/2024: 14

4.2.3 Người đại diện theo pháp luật của Vietcombank 14

4.3 Phân tích Ưu – Nhược điểm 14

4.3.1 Khi Chủ tịch HĐQT là người đại diện theo pháp luật 14

4.3.2 Khi Chủ tịch HĐQT không là người đại diện theo pháp luật 15

4.4 So sánh với ngân hàng khác 16

4.5 Tổng hợp quan điểm báo chí & luật sư 16

4.6 Kết luận 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI

THƯƠNG VIỆT NAM (VIETCOMBANK) 1.1 Thông tin ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (tên giao dịch quốc tế:Joint Stock Commercial Bank for Foreign Trade of Vietnam – Vietcombank), với

mã chứng khoán là VCB, niêm yết chính thức trên Sở Giao dịch Chứng khoánThành phố Hồ Chí Minh (HOSE) Trụ sở chính của Vietcombank được đặt tại HàNội Hiện nay, ngân hàng đang cung cấp đầy đủ các dịch vụ về tài chính – ngânhàng hiện đại, là một trong những ngân hàng tiên phong trong chuyển đổi số và xâydựng hệ sinh thái tài chính đa dạng Cổng thông tin và giao dịch điện tử chính thứccủa ngân hàng là www.vietcombank.com.vn.

1.2 Lịch sử phát triển ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam

1.2.1 Quá trình hình thành và phát triển

Vietcombank được thành lập và chính thức đi vào hoạt động ngày 01/04/1963 với tổchức tiền thân là Sở Quản lí Ngoại hối Trung ương (thuộc Ngân hàng Quốc gia ViệtNam)

Vietcombank là ngân hàng thương mại nhà nước đầu tiên được Chính phủ lựa chọnthực hiện thí điểm cổ phần hóa và chính thức hoạt động trở thành một ngân hàngthương mại cổ phần vào ngày 02/06/2008 sau sự thành công của kế hoạch cổ phầnhóa thông qua việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng Vào ngày30/06/2009, cổ phiếu Vietcombank với mã chứng khoán VCB đã được chính thứcđược niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh

Trải qua hơn 60 năm phát triển, Vietcombank đã trở thành ngân hàng đa năng hàngđầu Việt Nam, hoạt động trên nhiều lĩnh vực như huy động vốn, tín dụng, tài trợthương mại, ngân hàng số và ngoại hối Với mạng lưới hơn 600 đơn vị trong vàngoài nước, hơn 24.000 nhân sự và hệ thống công nghệ hiện đại, Vietcombankkhông ngừng mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng dịch vụ Tính đến nay, ngânhàng có tổng tài sản vượt 2 triệu tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế trên 1,5 tỷ USD vàvốn hóa khoảng 20 tỷ USD Vietcombank nhiều lần được vinh danh là “Ngân hàng

1

tốt nhất Việt Nam”, đạt danh hiệu “Thương hiệu quốc gia” và được xếp hạng tínnhiệm cao nhất trong hệ thống ngân hàng Việt Nam Mục tiêu đến năm 2030 là giữvững vị trí số 1 trong nước và vươn tầm quốc tế.

Năm 2000 - 2005: Vietcombank tiên phong xây dựng, thực hiện thành công đề ántái cơ cấu và hiện đại hóa ngân hàng

Ngày 2/6/2008: Vietcombank chính thức chuyển đổi thành ngân hàng thương mại

cổ phần sau khi tiên phong cổ phần hóa, phát hành thành công cổ phiếu lần đầu racông chúng (IPO) năm 2007

Ngày 30/06/2009: cổ phiếu VCB chính thức được niêm yết và giao dịch trên sàngiao dịch chứng khoán TP HCM (HOSE)

Ngày 31/03/2013: Vietcombank ra mắt hệ thống nhận diện thương hiệu mới cùngslogan “Chung niềm tin - Vững tương lai”

Ngày 19/10/2018: khai trương hoạt động Vietcombank tại Lào

Ngày 28/11/2018: Vietcombank trở thành ngân hàng đầu tiên được Ngân hàng Nhànước chính thức trao quyết định số 2315/QĐNHNN chấp thuận áp dụng Basel IItheo Thông tư 41 từ ngày 01/01/2019, sớm trước 1 năm so với thời hạn quy định.Ngày 1/11/2019: Vietcombank chính thức ra mắt văn phòng đại diện tại Mỹ vàVietcombank trở thành ngân hàng Việt Nam đầu tiên có lợi nhuận đạt mốc 1 tỷ đô laMỹ

Ngày 27/01/2020:Vietcombank đã go-live thành công hệ thống ngân hàng lõi Corebanking

Năm 2022: Vietcombank là ngân hàng số 1 đóng góp về thuế cho ngân sách nhànước.

Năm 2023: Vietcombank được trao tặng các giải thưởng uy tín: là ngân hàng sángtạo và kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam; ngân hàng chuyển đổi số tiêu biểu

1.3 Tầm nhìn và sứ mệnh, giá trị cốt lõi, bản sắc văn hóa của ngân hàng

Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam

1.3.1 Tầm nhìn và sứ mệnh

Ngân hàng số 1 tại Việt Nam, một trong 100 ngân hàng lớn nhất khu vực Châu Á,một trong 300 tập đoàn tài chính ngân hàng lớn nhất thế giới, một trong 1000 doanhnghiệp niêm yết lớn nhất toàn cầu, đóng góp lớn vào sự phát triển bền vững củaViệt Nam Với các sứ mệnh ( số 1 về quy mô lợi nhuận, dẫn đầu về ngành chuyểnđổi số trong ngành ngân hàng, ngân hàng hàng đầu về quản trị rủi ro, dẫn đầu vềchất lượng nguồn nhân lực, dẫn đầu về quản trị môi trường, xã hội và doanh nghiệp,phấn đấu phát hành cổ phiếu và niêm yết trên TTCK quốc tế)

Khác biệt: luôn nỗ lực tìm kiếm sự Khác biệt trên nền tảng chất lượng và giá trị caonhất

An toàn - Bảo mật: đề cao tính an toàn, bảo mật nhằm bảo vệ tối đa lợi ích củakhách hàng, cổ đông

Giá trị cốt lõi được xem là kim chỉ nam định hướng hoạt động của ngân hàng, thểhiện rằng Vietcombank sẽ không ngừng đổi mới, phát triển bền vững, phục vụ

khách hàng tận tâm, tạo ra sự khác biệt trên nền tảng chất lượng, sự kết nối và đảmbảo bảo mật an toàn tối đa Những giá trị này sẽ giúp cho Vietcombank luôn trởthành ngân hàng dẫn đầu cả trong nước lẫn ngoài nước.

1.3.3 Bản sắc văn hóa

Nhận thức văn hóa chính là nhân tố quan trọng tạo nên phẩm chất riêng của conngười Vietcombank, nó góp phần xây dựng nên một Vietcombank tên tuổi và vữngchãi qua các thời kỳ

Tin cậy: giữ chữ Tín, lành nghề, sự tin tưởng từ khách hàng, đối tác và cộng đồng.Chuẩn mực: tôn trọng nguyên tắc & ứng xử chuẩn mực

Sẵn sàng đổi mới: luôn hướng đến cái mới, hiện đại và văn minh

Bền vững: vì sự phát triển bền vững, lợi ích lâu dài

Nhân văn: trọng đức, gần gũi và biết thông cảm, sẻ chia

CHƯƠNG 2: KHÁI NIỆM, NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ KHOA HỌC TRONG CÔNG

TÁC TỔ CHỨC 2.1 Khái niệm

Cơ cấu tổ chức là một hệ thống các mối quan hệ hoạt động chính thức bao gồmnhiều công việc riêng rẽ, cũng như những công việc tập thể

Cơ cấu tổ chức là tổng hợp các bộ phận (đơn vị, cá nhân) có mối liên hệ phụ thuộclẫn nhau, được chuyên môn hoá và có những trách nhiệm, quyền hạn nhất định,được bố trí thành những khâu, những cấp khác nhau nhằm thực hiện các chức năngquản trị và phục vụ mục tiêu chung của tổ chức

Cơ cấu tổ chức doanh nghiệp là tổng hợp các bộ phận khác nhau, có mối liên hệ vàquan hệ phụ thuộc lẫn nhau, để thực hiện nhiệm vụ kinh doanh của doanh nghiệp

Theo quản trị học:

Tổ chức là 1 trong những chức năng của quản trị liên quan đến các hoạt động thànhlập nên các bộ phận trong tổ chức bao gồm các khâu (các bộ phận chức năng) vàcác chất (Cao, trung và cơ sở) tức là quan hệ hàng dọc để đảm nhận những hoạtđộng cần thiết, Xác lập các mối quan hệ về nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệmgiữa các bộ phận đó

Vai trò của cơ cấu tổ chức:

Tạo nên 1 môi trường thuận lợi cho mỗi cá nhân, mỗi bộ phận phát huy được nănglực và nhiệt tình của mình Điều này tạo nên nền tảng cho việc phân công công việchợp lý giữa các bộ phận Tăng hiệu quả phối hợp và kiểm soát nội bộ Giúp ngânhàng hoặc doanh nghiệp ứng phó linh hoạt với sự thay đổi trong môi trường kinhdoanh

2.2 Các nguyên tắc của tổ chức quản trị

Thống nhất chỉ huy: Theo nguyên tắc này mỗi thành viên trong tổ chức chỉ chịu

trách nhiệm báo cáo cho nhà quản trị trực tiếp của mình

Nguyên tắc hiệu quả: bộ máy tổ chức phải xây dựng trên nguyên tắc giảm chi phí

điều hành và thực hiện mục tiêu để đạt được kết quả cao nhất

Nguyên tắc gắn liền với mục tiêu: bộ máy tổ chức phải xây dựng dựa trên mục

tiêu đã được đề ra

Nguyên tắc cân đối: cân đối giữa quyền hành và trách nhiệm, cân đối về công việc

giữa các đơn vị với nhau Sự cân đối sẽ tạo nên sự tổn định trong doanh nghiệp vàphải có cân đối trong mô hình tổ chức doanh nghiệp nói chung

Nguyên tắc linh hoạt: bộ máy quản trị phải linh hoạt để có thể đối phó kịp thời với

sự thay đổi của môi trường bên ngoài và nhà quản trị cũng phải linh hoạt trong hoạtđộng để có những quyết định đáp ứng với sự thay đổi của tổ chức

2.3 Một số vấn đề khoa học trong công tác tổ chức

Bộ máy tổ chức ít tầng nhất trung gian được gọi là bộ máy tổ chức thấp Bộ máy cónhiều tầng là bộ máy tổ chức cao

Giải pháp

Muốn bộ máy tổ chức gọn nhẹ, cần tăng tầm hạn quản trị, nhứng không vượt quágiới hạn hợp lý Nếu muốn giảm số cấp quản trị, cần giao quyền rõ ràng, phân cônghợp lý, xác định công việc cụ thể

Kết luận:

Tầm hạn quản trị ảnh hưởng đến hiệu quả tổ chức, chi phí vận hành và tốc độ truyềnthông tin Tầm hạn rộng chỉ nên áp dụng khi quản trị viên có năng lực tốt, nhân viên

có chuyên môn cao và công việc ổn định Trong các ngân hàng lớn như

Vietcombank, việc xác định tầm hạn quản trị tối ưu tại các phòng ban và chi nhánh

là yếu tố sống còn để duy trì sự linh hoạt, kiểm soát chi phí và tránh tình trạng quátải

2.3.2 Quyền hành trong quản trị

Quyền hành là năng lực cho phép chúng ta yêu cầu người khác phải hành động theochỉ đạo của mình Bởi vì mọi nhà quản trị đều phải điều khiển người khác, cho nênmọi nhà quản trị đều phải có quyền hành thì mới quản trị được

Tổng hợp các lý thuyết về nguồn gốc quyền hành chúng ta có thể chấp nhận lýthuyết sau đây của Max weber cho rằng quyền hành của nhà quản trị chỉ đủ nếu có

3 yếu tố: sự hợp pháp khi đảm nhận chức vụ, cấp dưới thừa nhận quyền hành đóchính đáng và bản thân nhà quản trị có khả năng và các đức tính khiến cấp dưới tintưởng Nếu không có 3 yếu tố đó quyền hành của nhà quản trị sẽ không vững mạnh,

và rất khó để điều khiển cấp dưới

Ngoài vấn đề tính chất và nguồn gốc của quyền hành trong quản trị nên lưu ý đếnvấn đề khác là sự giới hạn của quyền hành quản trị Mặc dù mọi nhà quản trị đềuphải có đầy đủ mọi quyền hành mới quản trị được những quyền hành đó không phải

là không giới hạn Trong thực tiễn hoạt động, quyền hành của nhà quản trị chịu hạnchế bởi nhiều yếu tố như luật pháp và các quy định của nhà nước, đạo đức xã hội,điều kiện sinh học của con người,.v.v Điều lưu ý là có mối quan hệ chặt chẽ giữanhà quản trị đối với nhân viên và tinh thần, thái độ làm việc của nhân viên

Sự phân cấp nhằm giải phóng bớt khối lượng công việc cho nhà quản trị cấp cao,đồng thời cũng tạo điều kiện để tạo để đào tạo các nhà quản trị trung cấp, chuẩn bịthay thế các nhà quản trị  thấp cao khi cần thiết.

Do đó sự phân cấp ấy nên được tính toán theo 1 số yếu tố: có nhu cầu phải quyếtđịnh nhanh chóng và kịp thời không? các nhà quản trị có đủ trình độ để quyết địnhkhông? toàn bộ tổ chức đang ở trong giai đoạn phát triển khẩn trương hay đang pháttriển với mức độ bình thường?

2.3.4 Phân công lao động 

Phân công lao động là việc chia nhỏ một công việc lớn thành một số bước, mỗibước được hoàn thành bởi một cá nhân Điều này có nghĩa là cá nhân sẽ chuyênmôn hóa khi thực hiện một phần của một hoạt động thay vì toàn bộ hoạt động.Mục tiêu chính của phân công lao động là tạo ra hiệu quả cao trong tổ chức, thôngqua việc tăng năng suất và chất lượng do sự lặp lại và chuyên sâu Ví dụ điển hình

là dây chuyền lắp ráp, nơi mỗi công nhân chỉ thực hiện một công đoạn cụ thể Tuynhiên, cần lưu ý rằng việc phân công lao động quá mức có thể dẫn đến sự nhàmchán, mệt mỏi cho người lao động, từ đó làm giảm sút hiệu quả tổng thể Điều nàycho thấy thiết kế tổ chức không thể chỉ dựa trên tính cơ học mà còn phải tính đếnyếu tố con người và động lực làm việc

2.3.5 Kết luận

Trong bối cảnh ngân hàng như Vietcombank đang chuyển đổi mạnh mẽ sang mô

hình ngân hàng số, việc tái cấu trúc tổ chức theo hướng tinh gọn, hiện đại, linh

hoạt là điều tất yếu Điều này giúp ngân hàng: rút ngắn quy trình ra quyết định, tối

ưu hóa nguồn lực, tăng cường khả năng cạnh tranh trong thị trường tài chính số hóa

CHƯƠNG 3: CƠ CẤU QUẢN TRỊ CỦA VIETCOMBANK

3.1 Mô hình quản trị ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam

Nguồn: từ báo cáo thường niên ngân hàng Vietcombank năm 2024

3.2 Hội đồng quản trị

Trong những năm qua, dưới sự định hướng và chỉ đạo của hội đồng quản trị,Vietcombank đã luôn tuân thủ các quy định về quản trị công ty theo pháp luật ViệtNam, đồng thời chủ động áp dụng các thông lệ tiên tiến về quản trị công ty trên thếgiới và trong khu vực, hướng đến cải thiện cách thức quản trị cho toàn hệ thống vànâng cao nhận thức cho toàn thể cán bộ nhân viên về công tác quản trị

Từ “ Báo Cáo Tình Hình Quản Trị Ngân Hàng 06 Tháng Năm 2025 “ của VCBngày 29/07/2025, Hội đồng Quản trị ( HĐQT ) bao gồm 11 thành viên và 1 thànhviên độc lập Trong đó :

Ông Nguyễn Thanh Tùng (Chủ tịch HĐQT): HĐQT Vietcombank bầu ông

Nguyễn Thanh Tùng, Thành viên HĐQT nhiệm kỳ 2023 - 2028 kiêm Tổng Giám

đốc giữ chức Chủ tịch HĐQT nhiệm kỳ 2023 - 2028 Thời hạn từ ngày 26/7/2024cho đến hết nhiệm kỳ 2023 - 2028

Các thành viên khác bao gồm :Ông Lê Quang Vinh (Tổng Giám đốc), ông Đỗ ViệtHùng, ông Nguyễn Mạnh Hùng, ông Shojiro Mizoguchi (PTGĐ – Đã miễn nhiệm),ông Nguyễn Mỹ Hào (Đã miễn nhiệm), ông Hồng Quang (Giám đốc Khối Nhânsự), bà Nguyễn Thị Kim Oanh, ông Nguyễn Tuấn Anh, bà Hoàng Thanh Nhàn, ôngKohei Matsuoka , ông Vũ Viết Ngoạn (Thành viên độc lập HĐQT)

3.2.2 Hoạt động của các Ủy ban thuộc HĐQT :

Vietcombank có 02 Ủy ban thuộc HĐQT là : Ủy ban Quản lý rủi ro và Ủy ban Nhân

sự Việc thành lập các Ủy ban đảm bảo tuân thủ theo quy định của NHNN và phápluật Các Ủy ban hoạt động theo Quy chế tổ chức và hoạt động của từng Ủy ban doHĐQT ban hành

Ủy ban Quản lý rủi ro sẽ tham mưu cho HĐQT trong việc phê duyệt các chính

sách và định hướng phù hợp trong từng thời kỳ liên quan đến các giới hạn, xác địnhcác tỷ lệ, giới hạn/hạn mức và khẩu vị rủi ro của Ngân hàng

Ủy ban nhân sự có vai trò tham mưu, tư vấn cho HĐQT đối với các vấn đề liên

quan đến nhân sự, chế độ tiền lương, thù lao, tiền thưởng và các chính sách đại ngộkhác của VCB

3.3 Ban kiểm soát

Tại Nghị quyết số 18/TN2025/NQ-ĐHĐCĐ ngày 26/04/2025, ĐHĐCĐ thường niênnăm 2025 đã thông nhất miễn nhiệm chức vụ thành viên BKS nhiệm kỳ 2023–2028