Đề tài bài hát “viết tiếp câu chuyện hòa bình” mỗi liên hệ giữa năng lực, nhân cách của thế hệ trẻ trong khía cạnh tâm lý học

Năng lực và hệ thống năng lực Năng lực là tập hợp các kiến thức, kỹ năng, thái độ và hành vi của cá nhân phù hợp với yêu cầu đặc trưng của một hoạt động, nhằm đảm bảo cho hoạt động đó đạ

NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

 

TIỂU LUẬN NHÓM MÔN TÂM LÝ HỌC

Đề tài: Bài hát “Viết tiếp câu chuyện hòa bình”: Mỗi liên hệ giữa năng lực, nhân cách

của thế hệ trẻ trong khía cạnh Tâm lý học Lớp học

phần

SOC303_242_12_L38

Giảng viên hướng

dẫn

Nguyễn Thị Trang Nhung

Họ và tên Nguyễn Bùi Bảo Ly _ 050512240179 Phạm Quỳnh Nga _ 050512240187

Ngô Gia Mẫn _ 050512240181 Lê Thị Kim Ngân _ 050512240188

Lý Nhật Minh _ 050610221078 Lý Trần Kim Ngân _ 050512240189 Nguyễn Thị Hồng Nga _ Trần Bảo Ngân _ 050812240076

050512240186 Trần Nguyễn Ngọc Kim Ngân _

050512240191

Mức độ hoàn thành 100%

Thành phố Hồ Chí Minh ngày 01 tháng 06 năm 2025

ĐÁNH GIÁ NHIỆM VỤ THÀNH VIÊN

Họ và tên Mã số sinh

viên Nhiệm vụ phân công

Mức độ hoàn thành

Ghi chú

1

Nguyễn Bùi

050512240179

1.1 Nhân cách 1.2 Năng lực và hệ thống năng lực

Tham gia đóng góp, xây dựng bố cục bài tiểu luận

100%

050512240181

1.3 Cấu trúc nhân cách 1.4 Vai trò nhân cách trong định hướng hành vi trách nhiệm xã hội

Tham gia đóng góp, xây dựng bố cục bài tiểu luận

100%

Lời mở đầu Lời kết luận Chỉnh sửa, soạn thảo nội dung Word

Tham gia đóng góp, xây dựng bố cục tiểu luận

trưởng

4

Nguyễn Thị

050512240186 2.1 Bối cảnh thời đại hiện

Họ và tên Mã số sinh

viên công Nhiệm vụ phân

Mức độ hoàn thành

Ghi chú

Quỳnh

187

2.2 Đặc điểm nổi bật của thế hệ trẻ và xã hội hiện nay

Tham gia đóng góp, xây dựng bố cục tiểu luận

100%

6 Lê Thị

Kim

188

100%

7 Lý Trần

Kim

189

3.1 Những năng lực cần có của thế hệ trẻ

3.2 Cách thức rèn luyện và phát triển nhân cách

Tham gia đóng góp, xây dựng bố cục tiểu luận

100%

076

100%

9

Trần

Nguyễn

Ngọc Kim

191

100%

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: NHỮNG KHÁI NIỆM LIÊN QUAN NHÂN CÁCH VÀ SỰ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH 2

1.1 Nhân cách 2

1.2 Năng lực và hệ thống năng lực 2

1.3 Cấu trúc của nhân cách 2

1.4 Vai trò của nhân cách trong định hướng hành vi có trách nhiệm xã hội 3

CHƯƠNG 2 DẤN ẤN TÂM LÝ VÀ XÃ HỘI CỦA THẾ HỆ TRẺ THỜI ĐẠI MỚI 4

2.1 Bối cảnh thời đại hiện nay 4

2.2 Đặc điểm nổi bật của thế hệ trẻ và xã hội hiện nay 5

CHƯƠNG 3: THẾ HỆ TRẺ VÀ CÂU CHUYỆN VIẾT TIẾP CÂU CHUYỆN HÒA BÌNH 6

3.1 Những năng lực cần có của thế hệ trẻ 6

3.2 Cách thức rèn luyện và phát triển nhân cách 6

3.2.1 Những yếu tố chi phối sự hình thành nhân cách của thế hệ trẻ 6

3.2.2 Sự hình thành và phát triển nhân cách của thế hệ trẻ 7

KẾT LUẬN 10

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

Viết tiếp câu chuyện hòa bình chính là lời hiệu triệu từ trái tim, lời nhắn LỜI NÓI ĐẦU

gửi tới thế hệ ngày sau tinh thần tự lực tự cường, khát khao cống hiến của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Với trọng trách “rường cột

nước nhà” (baochinhphu.vn, 2019), thế hệ trẻ cần phát triển nhân cách, hun đúc tinh thần, khí thế mới, xây dựng hệ thống năng lực toàn diện như năng lực chung, năng lực chuyên môn và năng lực bổ trợ

Trong bộ môn Tâm lý học – môn học thuộc Khoa học xã hội chú trọng khám phá bản chất cốt lõi nhân cách, tâm lý của chủ thể con người Với bài tiểu luận này, nhóm chỉ rõ mối quan hệ giữa mối liên hệ nhân cách, hệ thống năng lực và cách rèn luyện đối với thế

hệ trẻ trong thời đại hòa bình ngày nay – một tinh thần chủ động, sáng tạo, tư duy tích cực, trách nhiệm tiếp nối giá trị hòa bình của đất nước

Một lần nữa, nhóm xin trân trọng cảm ơn sự hướng dẫn nhiệt tình từ cô Nguyễn Thị Trang Nhung đã hỗ trợ nhóm hoàn thành tốt bài tiểu luận quan trọng này

CHƯƠNG 1: NHỮNG KHÁI NIỆM LIÊN QUAN NHÂN CÁCH VÀ SỰ PHÁT

TRIỂN NHÂN CÁCH 1.1 Nhân cách

Nhân cách là tổ hợp những thuộc tính tâm lý của một cá nhân, biểu hiện ở bản sắc và giá trị xã hội của người ấy

1.2 Năng lực và hệ thống năng lực

Năng lực là tập hợp các kiến thức, kỹ năng, thái độ và hành vi của cá nhân phù hợp với yêu cầu đặc trưng của một hoạt động, nhằm đảm bảo cho hoạt động đó đạt hiệu quả cao

Hệ thống năng lực trong tâm lý học bao gồm:

- Năng lực chung là những năng lực cơ bản, thiết yếu hoặc cốt lõi làm nền tảng

cho mọi hoạt động của con người, được áp dụng và phát triển trong nhiều tình huống và lĩnh vực khác nhau có thể kể đến như năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo, giao tiếp…

- Năng lực chuyên môn/năng lực riêng là khả năng, kiến thức và kỹ năng

chuyên sâu mà một cá nhân có được trong một lĩnh vực hoặc ngành nghề cụ thể, đạt được thông qua học tập, đào tạo và kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực đó có thể kể đến như phân tích số liệu và lập báo cáo tài chính, sử dụng các công cụ và phần mềm chuyên môn…

- Năng lực bổ trợ là những kỹ năng, kiến thức và phẩm chất hỗ trợ, bổ sung cho

năng lực chính hoặc nhiệm vụ chính, nó không cần thiết có trong hoạt động nhưng nếu có

sẽ hỗ trợ cho năng lực chủ đạo và chuyên môn thực hiện hoạt động nhanh hơn có thể kể đếnnăng lực làm việc nhóm, năng lực quản lý thời gian…

1.3 Cấu trúc của nhân cách

 Khối xu hướng nhân cách

Nhu cầu là những đòi hỏi tất yếu về nhu cầu của cá nhân về mặt vật chất và tin thần Hứng thú là trạng thái tinh thần hoặc cảm xúc tích cực của cá nhân hướng vào đối

tượng, xuất hiện khi có sự kích thích, sự tò mò và niềm say mê

Lý tưởng là mục tiêu cao đẹp, là hành vi mẫu mực có sức mạnh thôi thúc cá nhân

vươn tới thực hiện nó Lý tưởng có tính hiện thực, lãng mạn, tính lịch sử và giai cấp

Thế giới quan là quan niệm và cách thức nhìn nhận về thế giới và cuộc sống.

Niềm tin là kết tinh của nhận thức - tình cảm - ý chí.

 Khối khả năng của nhân cách

Năng lực là tập hợp những phẩm chất tâm lý cá nhân nhằm đáp ứng yêu cầu, đảm

bảo cho việc thực hiện hoạt động đó hiệu quả

 Khối phong cách hành vi

Phong cách hành vi là tập hợp các cách thức, quy tắc và xu hướng mà người đó thể hiện trong hành động và tương tác với người khác

Phong cách hành vi gồm:

- Tính cách thể hiện qua thái độ, hành vi của người đó đối với thế giới xung quanh.

- Khí chất thuộc tính tâm lý phức hợp của nhân cách, biểu hiện ở mặt cường độ,

nhịp độ, tốc độ của hành vi

 Khối cái tôi

Cái tôi là sự tự nhận thức về bản thân mình, là sự tự điều khiển, điều chỉnh hành vi

của bản thân

1.4 Vai trò của nhân cách trong định hướng hành vi có trách nhiệm xã hội Khối xu hướng trong nhân cách là yếu tố quyết định động cơ hành vi, nền tảng để

định hướng hành vi có trách nhiệm phù hợp với chuẩn mực xã hội

Khối năng lực, khả năng của nhân cách bảo đảm cá nhân có khả năng thực hiện

hành vi hiệu quả và phù hợp với mục tiêu xã hội

Khối phong cách hành vi với tính cách ảnh hưởng đến thái độ, còn khí chất quyết

định đến tốc độ, cường độ của hành vi nhằm quyết định cách hành xử ở một tình huống, công việc từ thái độ, tốc độ, đến cách ứng xử khi thực hiện hành vi có trách nhiệm với xã hội

Khối cái tôi giúp cá nhân tự điều chỉnh hành vi theo chuẩn mực và vai trò xã hội một

cách có ý thức

CHƯƠNG 2 DẤN ẤN TÂM LÝ VÀ XÃ HỘI CỦA THẾ HỆ TRẺ THỜI ĐẠI

MỚI 2.1 Bối cảnh thời đại hiện nay

 Áp lực tâm lý do bất ổn xã hội và tốc độ sống nhanh

Thứ nhất, sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế và công nghệ tạo ra áp lực lớn đối với hiệu suất và thời gian Điều này ảnh hưởng lớn đến khả năng tập trung, ra quyết định và chất lượng cuộc sống tinh thần của người trẻ

Thứ hai, cạnh tranh khốc liệt trong công việc và học tập, tình trạng bất ổn xã hội có thể gây stress và lo âu (Thảo, 2021)

Và cuối cùng, khi tâm lý căng thẳng, lo âu, thậm chí là trầm cảm có thể được gây ra bởi những bất ổn kinh tế và xã hội như khủng hoảng, dịch bệnh và thất nghiệp Họ có thể trở nên thực dụng hơn, dễ bị cuốn vào lợi ích cá nhân hoặc mất niềm tin vào các giá trị tốt đẹp, điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng của họ để thúc đẩy hòa bình

 Xung đột giá trị giữa các thế hệ, nền văn hóa.

Sự pha trộn và tiếp xúc nhiều nền văn khác nhau trong bối cảnh toàn cầu hóa đã tạo khác biệt giữa nét truyền thống và hiện đại Điều này nhấn mạnh tính giao lưu của đặc điểm nhân cách và quá trình hình thành nhân cách ở thế hệ trẻ Xung đột giữa các thế hệ

về quan điểm, lối sống và lý tưởng là điều không thể tránh khỏi trong thực tế ngày nay, cần có sự thấu hiểu và đồng thuận giữa các bên (Thêm, 2025)

 Ảnh hưởng của mạng xã hội đến nhận thức và cảm xúc.

Mạng xã hội là một công cụ hữu ích để kết nối mọi người, nhưng nó cũng có một tác động tiêu cực Những người trẻ tiếp xúc nhiều với mạng xã hội với nội dung tiêu cực có thể bị ảnh hưởng bởi các "bong bóng lọc thông tin", có thể dẫn đến suy nghĩ phiến diện (ảnh hưởng đến nhận thức), cảm xúc tiêu cực và bị thao túng bởi đám đông (ảnh hưởng đến cảm xúc) Kiểm soát cảm xúc, phân biệt đúng sai và giao tiếp lành mạnh trên internet

là những thách thức lớn đối với mọi người và đặc biệt là thế hệ trẻ

Từ đó ta đưa ra kết luận, những điều kiện trên tạo ra một "môi trường" riêng biệt, đòi hỏi thế hệ trẻ không chỉ có kiến thức mà còn có những kỹ năng vững chắc để vượt qua

thách

thức trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, duy trì ý chí và thực hiện sứ mệnh xây dựng hòa bình

2.2 Đặc điểm nổi bật của thế hệ trẻ và xã hội hiện nay

Tính cá nhân hoá cao - đề cao “cái tôi” Người trẻ có xu hướng khẳng định giá trị của bản thân mình qua việc tự thể hiện, tự khẳng định và lựa chọn những lối sống riêng biệt dựa trên cảm xúc, sở thích, nhu cầu của từng cá nhân

Năng lực thích nghi tâm lý tốt - một thành phần quan trọng trong việc phát triển nhân cách theo hướng mở và bền vững ở giới trẻ (Dân, 2013) Khả năng người trẻ điều chỉnh hành động theo từng tình huống cũng như sự phát triển mạnh mẽ về năng lực mỗi cá nhân đều thể hiện được sự linh hoạt trong cấu trúc nhân cách

Tính chủ thể cao, có tư duy sáng tạo và sự đổi mới trong lối tư duy Người trẻ có tư chất dám nghĩ dám làm, khát khao mở rộng và nâng cao vốn trải nghiệm bản thân

Năng lực giao tiếp mạnh - đặc trưng cho một loại năng lực chung và một trong các yếu tố chi phối tới sự hình thành nhân cách của thế hệ trẻ Sự tiếp cận nền văn hoá tiên tiến, công nghệ hiện đại định hình hệ thống năng lực cá nhân càng thêm phát triển, từ tư chất, tri thức, kinh nghiệm, kỹ năng kỹ xảo

Dưới sự tác động của xã hội - là nguồn gốc cho sự hình thành và phát triển nhân cách

Xã hội với nền công nghệ phát triển có sự giao thoa giữa các nền văn hoá gây tác động mạnh mẽ đến nhân cách, hình thành ý thức đạo đức cá nhân về giá trị truyền thống trở nên vững chắc hơn

CHƯƠNG 3: THẾ HỆ TRẺ VÀ CÂU CHUYỆN VIẾT TIẾP CÂU CHUYỆN

HÒA BÌNH 3.1 Những năng lực cần có của thế hệ trẻ

Năng lực chung là yếu tố cốt lõi trong hệ thống nhân cách Để “Viết tiếp câu chuyện

hoà bình”, người trẻ cần phải có ý thức trách nhiệm xã hội, năng lực giao tiếp và hợp tác, biết lắng nghe, chia sẻ và làm việc nhóm hiệu quả – những yếu tố thuộc năng lực xã hội Đồng thời, cần phải phát triển năng lực giải quyết vấn đề để nhận diện và ứng phó linh hoạt với các vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội và đưa ra hướng giải quyết phù hợp trong quá trình xây dựng nền hòa bình bền vững cho đất nước

Tiếp đến, năng lực chuyên môn giúp người trẻ có những việc làm thiết thực cống

hiến cho đất nước Ở mỗi vị trí khác nhau, thế hệ trẻ cần phát huy mạnh mẽ những năng lực chuyên biệt tùy vào vai trò và lĩnh vực hoạt động như năng lực lãnh đạo, quản lý và tổ chức công việc; năng lực nghiên cứu, đổi mới và sáng tạo… từ đó tạo những giá trị thiết thực cho xã hội

Bên cạnh năng lực chung và năng lực chuyên môn, mỗi cá nhân cần phát triển những năng lực bổ trợ để thích ứng và hội nhập trong thế giới liên tục biến động và toàn cầu hóa

mạnh mẽ Khi đặt trong bối cảnh toàn cầu thì sự đa dạng và độ lệch về quan điểm, góc nhìn ở mọi vấn đề là rất lớn Do đó, cần có tư duy cởi mở, tầm nhìn sâu sắc cũng như trau dồi năng lực tiếp nhận, thích ứng và tận dụng sự đa dạng của các ý kiến trái chiều

Ngoài ra, cần phát triển thêm tri giác nhạy bén, thế giới quan rộng mở, tư duy linh hoạt và khả năng tưởng tượng sáng tạo và tất nhiên là không thể bỏ qua năng lực giao tiếp bằng ngoại ngữ, công nghệ Đó là những năng lực cần thiết để giúp người trẻ dễ dàng đi nhanh hơn trong việc trở thành công dân hiện đại và dựng xây phát triển đất nước trong thời bình

3.2 Cách thức rèn luyện và phát triển nhân cách

3.2.1 Những yếu tố chi phối sự hình thành nhân cách của thế hệ trẻ

 Yếu tố xã hội

Đại dịch Covid-19 đã cho thấy nhiều bạn trẻ tích cực tham gia các hoạt động chống

Điều này cho thấy yếu tố xã hội là nguồn gốc trong quá trình hình thành nhân cách của con người trong khía cạnh tâm lý học Thông qua sự tương tác và phát triển mặt nhận thức, giới trẻ học được phẩm chất cao quý như lòng nhân ái, ý thức cộng đồng, tinh thần trách nhiệm…

 Yếu tố hoạt động và yếu tố giao tiếp

Đến với các cuộc thi như Olympic quốc tế ta thấy được môi trường hoạt động tích cực , năng động giúp người trẻ phát triển năng lực nhận thức và kỹ năng giao tiếp và yếu tố rất hay là khả năng hợp tác

Khi thế hệ trẻ giao lưu quốc tế, họ không chỉ tiếp thu thêm kiến thức mà còn biết thể hiện bản sắc văn hóa dân tộc trước bạn bè quốc tế (Hà, 2019)

Từ đó thế hệ trẻ hình thành các phẩm chất nhân cách như tự tin, cởi mở và tinh thần trách nhiệm Đây là điều cho ta thấy vai trò trực tiếp của hoạt động và giao tiếp trong việc hình thành và phát triển nhân cách

 Yếu tố giáo dục

Từ xưa đến nay, thế hệ trẻ đã được giáo dục qua các câu ca dao, tục ngữ gần gũi mang tinh thần yêu nước, đoàn kết, sẻ chia trong gia đình - những truyền thống tốt đẹp được duy trì từ hàng nghìn năm lịch sử

Ngoài ra, thế hệ trẻ còn được học môn Lịch Sử nhằm thấu hiểu sâu sắc hơn sự hy sinh anh dũng và tinh thần bất khuất, kiên cường của ông cha ta (Tâm, 2022)

Đây là minh chứng cho ta thấy vai trò của yếu tố giáo dục, hoạt động có tổ chức mang tính định hướng và khoa học, trong việc hình thành và phát triển nhân cách

3.2.2 Sự hình thành và phát triển nhân cách của thế hệ trẻ

 Con đường giáo dục và sự phát triển nhân cách

Giáo dục là một trong những con đường quan trọng nhất để phát triển nhân cách của con người Giáo dục đạo đức không chỉ được tích luỹ từ nhà trường mà nó còn gồm có gia đình và xã hội, đóng vai trò rất quan trọng trong giai đoạn hình thành, phát triển nhân cách

của thế hệ trẻ, ngày nay khi phải tiếp xúc quá nhiều với các điều tiêu cực, tệ nạn xã hội các thanh thiếu niên nên được nâng cao việc giáo dục nhân phẩm, đạo đức từ mọi phía

Trong hệ quy chiếu về hệ thống năng lực, vai trò giáo dục được thể hiện và ứng dụng qua các khía cạnh:

- Về tư chất: Nhà trường cần xây dựng và áp dụng các cơ chế đánh giá, quan sát toàn

diện các phẩm chất vượt trội của học sinh như khả năng lãnh đạo, tinh thần trách nhiệm -điều kiện cần định hình ý thức tự chủ, xây dựng hòa bình cho thế hệ trẻ (Nhật, 2023)

- Về tri thức: Học sinh cần có sự chủ động trong học tập, gắn liền việc “học thật thi

thật”, áp dụng linh hoạt kiến thức trong hoàn cảnh cụ thể Để ‘Viết tiếp câu chuyện hòa bình”, tri thức chính là yếu tố hình thành tư duy nhân văn, trách nhiệm xã hội

- Về kỹ năng, kỹ xảo: Học sinh cần kiên trì, nhẫn nại, chủ động trải nghiệm, nâng cao

tri giác và điều chỉnh hành vi sao cho phù hợp thực tiễn Thời đại ngày nay, thế hệ trẻ cần

mở lòng lắng nghe, đàm phán, lãnh đạo nhóm nhằm lan toản giá trị hòa bình

 Con đường giáo dục bằng tập thể, trong tập thể và sự phát triển nhân cách

Môi trường tập thể là nơi con người được học hỏi và phát triển nhân cách lành mạnh,

ở đây con người sẽ được học hỏi cách ứng xử, giao tiếp và phát triển các kỹ năg xã hội, tinh thần trách nhiệm và kỷ luật

Nhân cách và năng lực thế hệ trẻ được hình thành và phát triển thông qua yếu tố:

- Về tri thức: Cá nhân nên không ngừng học hỏi và trao dồi kiến thức cũng như các kỹ

năng mềm để sẵn sàng đối mặt với các vấn đề, thử thách

- Về kinh nghiệm: Thế hệ trẻ cần tăng cường làm việc nhóm trong trường, lớp cũng

giúp trang bị cho mình những kĩ năng đối mặt, giải quyết vấn đề và đánh giá hiệu quả năng suất công việc của mình Qua những việc đó người trẻ có thể tích luỹ cho mình những lời nhận xét, góp ý của những vị tiền bối để từ đó đúc kết và phát triển bản thân của mình hơn nữa

- Về kỹ năng kỹ xảo: Học sinh cần tích cực, chủ động tham gia hoạt động nhóm, thuyết

trình, giải quyết mâu thuẫn nhằm phát triển kỹ năng giao tiếp, tự điều chỉnh hành vi và trí tuệ cảm xúc Điều này chính là nền tảng quan trọng hình thành tư duy mở, tinh thần hợp