Phân tích bản chất của lợi Ích kinh tế và quan hệ lợi Ích kinh tế trong nền kinh tế thị trường vai trò của nhà nước trong việc Đảm bảo hài hòa các quan hệ lợi Ích

Vai trò của lợi ích kinh tế trong nền kinh tế thị trường Trong kinh tế thị trường thì vai trò của lợi ích kinh tế được thể hiện ở hai khía cạnhnhư sau: Lợi ích kinh tế là động lực trực

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

KINH TẾ CHÍNH TRỊ MAC – LENIN

ĐỀ TÀI :

Phân tích bản chất của lợi ích kinh tế và quan hệ lợi ích kinh tế trong nền kinh tế thị trường Vai trò của nhà nước trong việc đảm bảo hài hòa các quan hệ lợi ích?

Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Minh Tuấn

Mã học phần: 25D1POL51002464

Thành viên nhóm: Lương Thái Hà

Bùi Hoàng KhangNguyễn Ngọc Diễm Phúc

Lê Hữu Phước

TP Hồ Chí Minh, ngày 14 tháng 03 năm 2025

MỤC LỤC

A. LỜI NÓI ĐẦU ….……….4

B. NỘI DUNG I LỢI ÍCH KINH TẾ ………3

1 Tìm hiểu chung về lợi ích kinh tế ………3

2 Bản chất lợi ích kinh tế……….5

II QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ ……….7

1 Khái niệm quan hệ lợi ích kinh tế ………7

2 Thống nhất và mâu thuẫn trong quan hệ lợi ích kinh tế … 9

3 Nhân tố ảnh hướng đến quan hệ lợi ích kinh tế………12

4 Các loại quan hệ lợi ích kinh tế ………13

III VAI TRÒ NHÀ NƯỚC TRONG VIỆC BẢO ĐẢM HÀI HÒA QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ ……… 17

C. TÀI LIỆU THAM KHẢO

2

A.LỜI NÓI ĐẦU

Kinh tế thị trường là một bộ phận không thể thiếu đối với nền kinh tế của từng quốcgia Thị trường luôn khó đoán và khó nắm bắt, nhưng cũng chính điều đó tạo ra sự đadạng cho nền kinh tế Đây là nơi diễn ra những cuộc mua bán hàng hóa, là nơi tạo ranhững sản phẩm đa dạng cho đời sống con người Và nhắc đến kinh tế thị trường thìkhông thể thiếu được lợi ích kinh tế Suy cho cùng, mỗi chủ thể kinh tế đều mang mụcđích để đến với thị trường kinh tế, đó là muốn nắm lấy những lợi ích trong quá trìnhhoạt động kinh tế để cải thiện đời sống bản thân và nâng cao thu nhập

Chúng em chọn đề tài “Phân tích bản chất của lợi ích kinh tế và quan hệ lợi ích kinh tếtrong nền kinh tế thị trường Vai trò của nhà nước trong việc đảm bảo hài hòa các quan

hệ lợi ích?” bởi vì thấy hứng thú với sự vận hành của một nền kinh tế - nơi lấy lợi íchlàm trong tâm giao dịch Nơi nào có hoạt động kinh tế, nơi đó sẽ có sự xuất hiện củalợi ích kinh tế

Lợi ích kinh tế luôn mang tính lịch sử và phụ thuộc vào trình độ phát triển của xãhội, và cụ thể là trình độ sống của mỗi chủ thể Đây là động lực sâu xa nhất, là yếu tố

quan trọng nhất thúc đẩy xã hội ngày càng phát triển Con người hướng tới lợi ích, cóthể phân ra thành hai lợi ích chính là lợi ích tinh thần và lợi ích vật chất Tuy nhiênxuyên suốt theo thời gian, trong hoạt động kinh doanh, kinh tế, con người phần lớnhướng đến lợi ích vật chất hơn Vì vậy, có thể nói lợi ích kinh tế là lợi ích vật chất, lợiích thu được khi thực hiện các hoạt động kinh tế của con người

Chẳng hạn như hoạt động kinh tế của người nông dân, thì lợi ích kinh tế mà ngườinông dân thu được là lúa, gạo, hoặc là số tiền bán được lúa, gạo ấy Hay một ngườingư dân ra khơi câu cá, thì lợi ích kinh tế mà họ hướng đến là các loại hải sản và tiềnkhi bán được các loại hải sản ấy Những người thương nhân trong kinh tế thị trường thìlợi ích kinh tế mà họ thu được là lợi nhuận trong quá trình kinh doanh

Lợi ích kinh tế là hình thức biểu hiện của quan hệ sản xuất Ở đâu có hoạt động sảnxuất - kinh doanh thì ở đó có lợi ích kinh tế và chủ thể của sản xuất - kinh doanh cũng

là chủ thể của lợi ích kinh tế

b Vai trò của lợi ích kinh tế trong nền kinh tế thị trường

Trong kinh tế thị trường thì vai trò của lợi ích kinh tế được thể hiện ở hai khía cạnhnhư sau:

Lợi ích kinh tế là động lực trực tiếp của các chủ thể và hoạt động kinh tế - xã hội:Chúng ta có thể hình dung rằng sinh viên sau khi tốt nghiệp đại học và bắt đầu đi làmthì điều thôi chúc các bạn làm việc tích cực hay không suy cho cùng là lợi ích kinh tế,

nó sẽ cần cụ thể hóa bằng thu nhập bằng tiền công hay bằng số lượng hàng hóa dịch vụ

mà các bạn quy đổi được sau khi làm việc, mức thu nhập càng cao thì mức độ thỏamãn nhu cầu vật chất và tinh thần càng tốt, đó là động lực mạnh mẽ để người lao độnglàm việc khi theo đuổi lợi ích chính đáng của mình, người lao động sẽ tích cực laođộng sản xuất nâng cao tay nghề đáp ứng nhu cầu thị hiếu của khách hàng, tất cảnhững điều đó vô hình chung sẽ có tác dụng thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sảnxuất giúp cho nền kinh tế tăng trưởng và nâng cao đời sống của xã hội

4

Lợi ích kinh tế là cơ sở thúc đẩy các lợi ích khác: Hoạt động của con người khôngphải chỉ vì lợi ích kinh tế như là kiếm được nhiều tiền hay là thu được nhiều lợi nhuận

mà con người cũng cần phải có các cái lợi ích khác như lợi ích về văn hóa, lợi ích vềchính ích, lợi ích về xã hội Tuy nhiên, khi lợi ích kinh tế được thực hiện thì sẽ tạođiều kiện vật chất cho việc hình thành và thực hiện các lợi ích khác, chúng ta có thểhình dung rằng là muốn đi du lịch để đạt được cái lợi ích tinh thần thì phải có chi phí,chi phí muốn có được ấy phải từ lợi ích kinh tế trước đó mà ra, hay là muốn làm từthiện hoặc muốn tham gia vào các công tác xã hội thì phải có những điều kiện và chấtnhất định

Nhưng chỉ khi có sự đồng thuận thống nhất giữa các cái lợi ích kinh tế thì lợi íchkinh tế mới thực hiện được vai trò của mình và ngược lại việc theo đuổi lợi ích kinh tếkhông chính đáng, không hợp lý, không hợp pháp sẽ trở thành trở ngại cho sự pháttriển kinh tế xã hội, và đặt biệt có thể gây phản tác tác dụng đối với cá nhân chủ thể Trong doanh nghiệp, lợi ích kinh tế của người chủ và người làm thuê phải hài hòa,khi đó lợi ích xã hội sẽ được ổn định, còn nếu như người chủ chỉ quan tâm đến lợi íchkinh tế cá nhân mà bóc lột tàn khốc sức lao động của người công nhân thì sớm haymuộn lợi ích xã hội sẽ bị ảnh hưởng bởi các hoạt động như là biểu tình, bãi công, đậpphá nhà xưởng, Thế còn ở Việt Nam hiện nay, trong điều kiện cơ chế thị trường,quan điểm của đảng và nhà nước ta coi lợi ích kinh tế là động lực của các hoạt độngkinh tế, phải tôn trọng lợi ích kinh tế cá nhân chính đáng, điều này góp phần tạo độnglực cho sự phát triển đất nước trong năm qua

2 Bản chất của lợi ích kinh tế trong nền kinh tế thị trường

Trong nền kinh tế thị trường, ở đâu có hoạt động kinh doanh thì ở đó có sự xuấthiện của lợi ích kinh tế Các thành viên trong xã hội thiết lập quan hệ kinh tế với nhau

vì trong đó chứa lợi ích kinh tế mà họ có thể có được Không ai tham gia sản xuất,kinh doanh hay giao dịch một cách ngẫu nhiên; thay vào đó, mỗi cá nhân, doanhnghiệp hay tổ chức đều có mục tiêu cụ thể và luôn muốn tối ưu hóa lợi ích của mình.Giống như khi một doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, họ mong muốn đạt được lợinhuận, khi một người lao động tham gia làm việc, họ tìm kiếm thu nhập để đáp ứngnhu cầu sống Chẳng hạn lợi ích kinh tế của người nông dân là gạo, lúa và tiền bán

gạo Trong cả một quá trình từ gieo giống đến phơi lúa, bán lúa, người nông dâncũng phải gắn với các chủ thể kinh tế khác như người làm công, người bán phân bón,người thu mua lúa, Dù các chủ thể kinh tế có khác nhau về tính chất công việc nhưngmục đích và động cơ hợp tác của họ đều hướng tới lợi ích kinh tế.

Lợi ích kinh tế phản ánh mục đích và động cơ khách quan của các chủ thể khi thamgia vào các hoạt động kinh tế, xã hội và do hệ thống quan hệ sản xuất quyết định Bất

kỳ cá nhân hay tổ chức nào cũng sẽ đưa ra quyết định kinh tế dựa trên lợi ích mà họ cóthể đạt được, chứ không chỉ đơn thuần vì ý muốn chủ quan hay các yếu tố cảm tính.Chủ thể kinh tế khai thác lợi ích và “đánh sâu” vào cái khách quan của xã hội, conngười cần gì, xã hội cần gì và chính bản thân chủ thể mong muốn gì Chính vì vậy cóthể nói lợi ích kinh tế phản ánh quan hệ giữa con người với con người trong quá trìnhtham gia các hoạt động đó để tạo ra của cải vật chất cho bản thân Từ đó, lợi ích kinh

tế đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nên các mối quan hệ hợp tác hoặccạnh tranh trong nền kinh tế

Một doanh nghiệp ô tô, chẳng hạn như VinFast, không sản xuất xe điện chỉ vì sởthích hay ý muốn chủ quan của ban lãnh đạo, mà vì động cơ khách quan xuất phát từnhu cầu thị trường, xu hướng tiêu dùng và điều kiện kinh tế - xã hội Mục tiêu chínhcủa VinFast khi sản xuất ô tô điện là tối đa hóa lợi nhuận và mở rộng thị trường Nếucông ty chỉ dựa vào mong muốn chủ quan mà không quan tâm đến thị trường, họ sẽkhông thể tồn tại trong môi trường cạnh tranh khốc liệt Họ nhận thấy xu hướng toàncầu hóa xanh đang ngày càng mở rộng, khi các quốc gia siết chặt quy định về khí thải

và người tiêu dùng có xu hướng chuyển sang xe điện để tiết kiệm nhiên liệu Vì vậy,việc sản xuất xe điện không phải là quyết định cảm tính mà là một phản ứng kháchquan trước thay đổi của nền kinh tế và chính sách toàn cầu Đồng thời, nhà nước đưa

ra chính sách ưu đãi thuế và hỗ trợ cho xe điện để thúc đẩy quá trình chuyển đổi nănglượng sạch Nếu không tận dụng cơ hội này, VinFast có thể mất lợi thế cạnh tranhtrước các đối thủ lớn Như vậy, có thể thấy rằng lợi ích kinh tế luôn chịu sự chi phốicủa điều kiện khách quan, và các chủ thể kinh tế buộc phải đưa ra quyết định dựa trênnhững yếu tố này để tối ưu hóa lợi ích của mình

6

Lợi ích kinh tế phản ánh bản chất xã hội trong từng giai đoạn lịch sử Lê-nin chorằng: "Lợi ích của giai cấp này hay giai cấp khác được xác định một cách khách quantheo vai trò mà họ có trong hệ thống quan hệ sản xuất, theo những hoàn cảnh và điềukiện sống của họ" Lợi ích kinh tế phản ánh bản chất của xã hội trong từng giai đoạnphát triển, bởi vì trong mỗi thời kỳ lịch sử, quan hệ sản xuất, phương thức tổ chức kinh

tế và mục tiêu phát triển đều có sự thay đổi Hệ thống quan hệ sản xuất của mỗi mộtchế độ xã hội nhất định sẽ quy định hệ thống lợi ích kinh tế của xã hội đó

Ở thời kỳ phong kiến, lợi ích kinh tế gắn chặt với ruộng đất và chế độ địa tô, nơitầng lớp địa chủ, quan lại chiếm đoạt phần lớn của cải từ lao động của nông dân.Chẳng hạn, một người nông dân dưới triều Lê nếu muốn canh tác phải nộp địa tô hoặclao dịch không công, điều này cho thấy lợi ích kinh tế chủ yếu thuộc về tầng lớp thốngtrị và người nông dân chỉ thu được lợi ích nhỏ, hoặc thậm chí là chẳng thu lợi ích gì.Thời kỳ tư bản chủ nghĩa, lợi ích kinh tế chuyển sang quan hệ giữa tư bản và lao độnglàm thuê, nơi các nhà tư bản sở hữu tư liệu sản xuất và thuê công nhân làm việc vớimục tiêu tối đa hóa lợi nhuận Thời kỳ Cách mạng Công nghiệp ở Anh là một ví dụđiển hình, khi hàng triệu công nhân phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt tronghàng chục giờ đồng hồ với mức lương thấp, trong khi chủ xưởng thu được lợi nhuậnkhổng lồ Đến thời kỳ hiện đại, trong nền kinh tế thị trường, lợi ích kinh tế không chỉgiới hạn trong lợi nhuận cá nhân mà còn gắn với sự điều tiết của nhà nước nhằm đảmbảo công bằng xã hội Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, ưu đãi thuế cho người laođộng có thu nhập thấp là minh chứng cho sự điều chỉnh lợi ích kinh tế nhằm hướng tới

sự phát triển bền vững Ngày nay, với sự phát triển của công nghệ, lợi ích kinh tếkhông còn chỉ dựa trên tư liệu sản xuất hữu hình mà còn gắn với tri thức, dữ liệu vàcông nghệ Các công ty như Facebook thu lợi nhuận từ việc khai thác dữ liệu ngườidùng, phản ánh sự thay đổi trong bản chất của lợi ích kinh tế ở thời đại 4.0 Như vậy,qua từng giai đoạn, lợi ích kinh tế luôn gắn liền với điều kiện lịch sử và đặc trưng kinh

tế - xã hội, từ đó tạo nên những mối quan hệ sản xuất đặc trưng của mỗi thời kỳ

II QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

1.Khái niệm quan hệ lợi ích kinh tế

Trong nền kinh tế thị trường ngày nay, các chủ thể kinh tế cùng tồn tại, hợp táchoặc cạnh tranh với nhau để phát triển Các chủ thể đó có thể là cá nhân, có thể là tổchức, và thậm chí là nhà nước Đồng thời, chủ thể kinh tế luôn muốn tối ưu hóa lợi íchcủa mình, chính vì thế các chủ thể này không thể độc lập Họ sẽ hướng đến sự hợp táccùng nhau phát triển nhằm tối ưu lợi ích hoặc hướng đến sự cạnh tranh nhằm xâu xélợi ích kinh tế Từ đó hình nên mối quan hệ về lợi ích kinh tế.

Quan hệ lợi ích kinh tế là sự thiết lập những tương tác giữa các chủ thể kinh tếnhằm mục tiêu xác lập các loại lợi ích kinh tế trên cơ sở trình độ phát triển của lựclượng sản xuất và kiến trúc thượng tầng tương ứng trong một giai đoạn phát triển xãhội nhất định

Chẳng hạn như quan hệ lợi ích kinh tế giữa doanh nghiệp và nhà nước, đây là mộtmối quan hệ tương hỗ, trong đó lợi ích kinh tế của doanh nghiệp không chỉ gắn liền

mà còn đóng vai trò hạt nhân cấu thành lợi ích kinh tế của nhà nước Sự phát triển củadoanh nghiệp mang lại nguồn thu thông qua thuế, đóng góp vào ngân sách quốc gia,đồng thời tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Ngược lại, lợi ích kinh tế củanhà nước, khi được đảm bảo, sẽ tạo ra môi trường pháp lý, chính sách và cơ sở hạ tầngthuận lợi cho doanh nghiệp phát triển Mối quan hệ này không tồn tại một cách tự phát

mà được thể chế hóa thông qua các công cụ quản lý của nhà nước, bao gồm pháp luật,

hệ thống thuế, các chính sách kinh tế và cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp

Ví dụ, chính phủ có thể ban hành chính sách ưu đãi thuế cho doanh nghiệp trongmột số lĩnh vực chiến lược nhằm thúc đẩy đầu tư và sản xuất Khi doanh nghiệp hoạtđộng hiệu quả, lợi nhuận tăng lên, từ đó đóng góp nhiều hơn vào ngân sách thông quathuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và các khoản phí khác Ngân sáchnhà nước vững mạnh cho phép chính phủ đầu tư vào hạ tầng, giáo dục, y tế và các dịch

vụ công, từ đó tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng suất lao động

và tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển bền vững Chẳng hạn, trong ngành sảnxuất ô tô, chính phủ Việt Nam đã thực hiện chính sách miễn thuế nhập khẩu linh kiện

ô tô và giảm thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe điện nhằm khuyến khích các doanh nghiệptrong nước phát triển, điển hình là VinFast, Thaco hay Hyundai Thành Công Chínhsách này không chỉ giúp các doanh nghiệp sản xuất ô tô trong nước tăng trưởng mà

8

còn mang lại lợi ích lớn cho nhà nước thông qua việc tăng nguồn thu thuế khi doanhnghiệp mở rộng sản xuất, tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động, đồng thời giúpViệt Nam giảm nhập khẩu xe và cải thiện cán cân thương mại Điều này cho thấy rằngkhi lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội hài hòa với nhau, nền kinh tế sẽ phát triển ổn định

mô Đồng thời, Việt Nam cũng tích cực hội nhập kinh tế quốc tế nhằm nâng cao khảnăng cạnh tranh và ổn định nền kinh tế trong khu vực Như vậy, quan hệ lợi ích kinh tếgiữa các chủ thể không chỉ phản ánh trình độ phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốcgia mà còn thể hiện rõ ràng mục tiêu và định hướng phát triển riêng biệt của từng nướctrong bối cảnh toàn cầu hóa

Quan hệ lợi ích kinh tế có thể được biểu hiện theo chiều dọc hoặc chiều ngang,phản ánh sự tương tác giữa các chủ thể trong nền kinh tế theo những cách khác nhau.Quan hệ lợi ích kinh tế theo chiều dọc tức là giữa một tổ chức với các cá nhân trong tổchức đó Chẳng hạn như lợi ích kinh tế của doanh nghiệp có mối quan hệ với lợi íchkinh tế của cá nhân người lao động trong doanh nghiệp đó Quan hệ lợi ích kinh tế cònđược biểu hiện theo chiều ngang, tức là giữa các chủ thể với nhau, hay giữa các cộngđồng người với nhau, hay giữa các quốc gia với nhau

2 Thống nhất và mâu thuẫn trong quan hệ lợi ích kinh tế

Trong nền kinh tế, mỗi chủ thể không tồn tại độc lập mà luôn có sự tác động qualại, gắn bó chặt chẽ với nhau và thậm chí trong nhiều trường hợp còn là một bộ phậncủa nhau Điều này có nghĩa là lợi ích kinh tế của một chủ thể không thể tách rời lợiích kinh tế của các chủ thể khác Khi một chủ thể đạt được lợi ích kinh tế thì cũng gópphần vào lợi ích chung của nền kinh tế, và ngược lại, nếu một bộ phận bị ảnh hưởngtiêu cực thì có thể kéo theo sự suy giảm của toàn bộ hệ thống.

Chẳng hạn, trong mối quan hệ giữa doanh nghiệp và người lao động, hai bên có sựphụ thuộc lẫn nhau về lợi ích kinh tế Khi doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, tạo ra lợinhuận cao, họ có khả năng chi trả lương thưởng tốt hơn cho người lao động, cải thiệnđiều kiện làm việc, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân viên Ví dụ, cáccông ty công nghệ lớn như Google hay Facebook không chỉ trả lương cao mà còn cónhiều chính sách phúc lợi hấp dẫn để giữ chân nhân tài, từ đó nâng cao hiệu suất làmviệc và thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp

Ngược lại, nếu lợi ích kinh tế của người lao động không được đảm bảo, tức là họ bịtrả lương thấp, điều kiện làm việc kém hoặc không có động lực làm việc thì năng suấtlao động sẽ giảm sút Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp Ví dụ như trong ngành dệt may, nếu công nhân bị trả lương quáthấp, họ có thể đình công, nghỉ việc hàng loạt, dẫn đến tình trạng gián đoạn sản xuất

và gây tổn hại đến lợi ích kinh tế của doanh nghiệp Trường hợp này từng xảy ra tạimột số khu công nghiệp ở Việt Nam khi công nhân đình công đòi tăng lương, làmnhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh chính sách lương để đảm bảo sản xuất không bịảnh hưởng

Như vậy, mối quan hệ lợi ích giữa các chủ thể trong nền kinh tế là sự tương tác haichiều Doanh nghiệp muốn phát triển thì phải đảm bảo quyền lợi của người lao động,ngược lại, người lao động có công việc ổn định, thu nhập tốt thì mới có thể đóng góplâu dài cho doanh nghiệp Điều này thể hiện sự liên kết chặt chẽ và tính thống nhấttrong nền kinh tế, nơi mà lợi ích của một bên không thể tách rời khỏi lợi ích của bênkia

Bên cạnh những sự thống nhất về quan hệ lợi ích thì cũng tồn tại nhiều mâu thuẫn.Trong nền kinh tế, mỗi chủ thể đều có những lợi ích kinh tế riêng, nhưng khi chạy theo

10

Downloaded by Quang Quang (khoa31141020806@gmail.com)

lợi ích của mình, họ có thể gây tổn hại đến các chủ thể khác hoặc thậm chí ảnh hưởngtiêu cực đến toàn bộ xã hội Mâu thuẫn lợi ích kinh tế xuất hiện khi một chủ thể tìmcách gia tăng lợi ích của mình nhưng lại làm giảm hoặc gây tổn hại đến lợi ích của chủthể khác Chẳng hạn, để tối đa hóa lợi nhuận, nhiều doanh nghiệp có thể vi phạm phápluật bằng cách sản xuất hàng giả, hàng nhái hoặc trốn thuế Điều này không chỉ gâythiệt hại trực tiếp cho người tiêu dùng khi họ mua phải sản phẩm kém chất lượng, màcòn làm suy giảm nguồn thu ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến các chủ thể kinh tếkhác có liên quan trong chuỗi cung ứng, từ nhà sản xuất chính hãng đến các đại lýphân phối chân chính Ví dụ, vụ việc hàng loạt công ty mỹ phẩm giả bị triệt phá tạiViệt Nam đã cho thấy hậu quả của việc doanh nghiệp vi phạm lợi ích kinh tế chung,không chỉ làm mất lòng tin của người tiêu dùng mà còn khiến các doanh nghiệp làm ănchân chính gặp khó khăn.

Bên cạnh đó, mâu thuẫn lợi ích kinh tế còn thể hiện ở sự phân chia thu nhập giữacác chủ thể Khi thu nhập của một chủ thể tăng lên, có thể kéo theo sự suy giảm thunhập của chủ thể khác Ví dụ, khi nhà nước giảm thuế cho doanh nghiệp thì lợi nhuậncủa doanh nghiệp tăng lên nhưng ngân sách nhà nước có thể bị ảnh hưởng, dẫn đếnviệc cắt giảm đầu tư vào các dịch vụ công như giáo dục, y tế Tương tự, nếu công nhânđược tăng lương thì chi phí lao động của doanh nghiệp sẽ cao hơn từ đó làm giảm lợinhuận của họ Đây là mâu thuẫn tất yếu trong nền kinh tế thị trường - nơi mà lợi íchcủa các bên luôn có sự xung đột nhất định Một ví dụ cụ thể là trong các cuộc đàmphán lương giữa công nhân và doanh nghiệp dệt may, khi công nhân đòi tăng lương,doanh nghiệp lo ngại lợi nhuận bị giảm nên thường có xu hướng trì hoãn hoặc tìmcách cắt giảm chi phí ở những khâu khác, điều này đôi khi dẫn đến đình công và ảnhhưởng tiêu cực đến cả hai bên

Khi có mâu thuẫn, việc thực hiện lợi ích kinh tế của một chủ thể có thể cản trở hoặcgây tổn hại đến lợi ích của chủ thể khác Trong nhiều trường hợp, mâu thuẫn lợi íchkinh tế không được kiểm soát có thể dẫn đến bất ổn xã hội, thậm chí là khủng hoảngkinh tế Chẳng hạn như cuộc đại suy thoái 1929-1933 ở Mỹ phần nào bắt nguồn từ sựtham lam của các tập đoàn tài chính khi họ tìm cách tối đa hóa lợi nhuận mà bỏ qua rủi

ro, dẫn đến sụp đổ thị trường chứng khoán, kéo theo hàng triệu người mất việc làm và

11