Sáng kiến kinh nghiệm một số biện pháp giúp trẻ 3 4 tuổi hình thành thói quen vệ sinh cá nhân

5 Biện pháp 2: Dạy trẻ các thao tác, kỹ năng vệ sinh trong các hoạt động...6 Biện pháp 3: Giáo dục hình thành thói quen vệ sinh các nhân thông qua hoạt động học.... Chính vì vậy hình thà

TRƯỜNG MẦM NON HẠ MỖ

- -  

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 3 - 4 TUỔI HÌNH THÀNH

THÓI QUEN VỆ SINH CÁ NHÂN.

Lĩnh vực : Giáo dục mẫu giáo

Tên tác giả Chức vụ

: :

Uông Thị Hải Yến Giáo viên

Đơn vị công tác : Trường Mầm Non Hạ Mỗ

Số điện thoại : 0393958840

Đan Phượng, tháng 3 năm 2025

A ĐẶT VẤN ĐỀ 1

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2

IV ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT, THỰC NGHIỆM 2

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . 2

VI PHẠM VI VÀ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU 2

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2

I CƠ SỞ LÝ LUẬN 3

II THỰC TRẠNG 4

III CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN. 5

Biện pháp 1: Học tập, bồi dưỡng kỹ năng thực hành thao tác chăm sóc vệ sinh 5

Biện pháp 2: Dạy trẻ các thao tác, kỹ năng vệ sinh trong các hoạt động 6

Biện pháp 3: Giáo dục hình thành thói quen vệ sinh các nhân thông qua hoạt động học 7

Biện pháp 4: Giáo dục hình thành thói quen vệ sinh thông qua các hoạt dộng khác 8

Biện pháp 5: Tuyên truyền với phụ hinh trong công việc chăm sóc và giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ 12

IV KẾT QUẢ SAU KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 13

V BÀI HỌC KINH NGHIỆM. 14

C KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 15

I KẾT LUẬN 15

II KHUYẾN NGHỊ 15

D CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… ………….……… 16

A ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Như chúng ta đã biết, trường học Mầm non là trường học đầu tiên ở đó cóđiều kiện cơ hội lớn để “Giáo dục, phát triển ngôn ngữ, rèn luyện thói quen vệsinh cá nhân cho trẻ”, Cổ xưa có câu: “Có sức khỏe là có tất cả” Ở đây sức khỏeđược coi là tài sản quý giá nhất của mỗi con người Ngoài yếu tố di truyền, chămsóc sức khỏe chế độ dinh dưỡng hợp lí thì phần lớn sức khỏe phụ thuộc vào yếu

tố chăm sóc vệ sinh Bao gồm vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân Đối với trẻmầm non việc giáo dục ý thức vệ sinh cá nhân nhằm giúp trẻ khỏe mạnh, có thóiquen vệ sinh, có hành vi văn minh và phòng chống bệnh tật Vì vậy công tácchăm sóc và giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ mầm non nói chung là 1 việc làmrất quan trọng và cần thiết giúp cơ thể trẻ phát triển tốt Đó là một trong nhữngnội dung hàng đầu trong chương trình chăm sóc trẻ mầm non nói chung và trẻ3-4 tuổi nói riêng Chính vì vậy hình thành những thói quen vệ sinh cá nhânsạch sẽ là một trong những nhiệm vụ rất quan trọng và cần thiết giúp tăng cườngsức khỏe, hình thành những kỹ năng sống cơ bản đầu tiên cho trẻ

Việc làm này cần có sự kiên trì, tỉ mỉ của cô giáo, sự phối hợp rèn luyện thóiquen cho trẻ của gia đình - nhà trường, sự đầu tư trang bị chăm sóc vệ sinh vàcác điều kiện thuận tiện cho hoạt động vệ sinh của trẻ Không phải trẻ nhỏ nàocũng có thói quen biết rửa tay lúc bẩn, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, biếtđánh răng, rửa mặt đúng quy trình…muốn tạo được thói quen cho trẻ thì nhiệm

vụ của cô giáo là hết sức quan trọng Cô giáo phải thường xuyên rèn luyện đểhình thành và tạo thói quen cho trẻ với nhiều hình thức

        Quá trình thực hiện nội dung giáo dục và rèn luyện thói quen vệ sinh cánhân cho trẻ ở trường mầm non đã được giáo viên năng động, sáng tạo, tìm tòinhiều hình thức và phương pháp phù hợp để chuyển tải những nội dung và kĩnăng rửa tay bằng xà phòng, rửa mặt đến trẻ Các hoạt động trong chương trìnhchăm sóc giáo dục trẻ mầm non rất đa dạng và phong phú Quan hệ giữa cô vàcác cháu là quan hệ mẹ con gần gũi nhau trong từng biểu hiện, từ lời nói đếnhành động Phát huy đặc trưng các môn học chúng ta phải thể hiện hết chứcnăng chăm sóc và giáo dục, hai chức năng này song song hòa quyện với nhau,trong giáo dục có lồng ghép chăm sóc giáo dục vệ sinh Là giáo viên trực tiếpgiảng dạy trẻ, chăm lo cho trẻ từng bữa ăn giấc ngủ đòi hỏi bản thân cần phảinắm bắt yêu cầu cụ thể để có kế hoạch hướng dẫn rèn luyện thói quen vệ sinhcác nhân cho các cháu một cách nhẹ nhàng và khéo léo

Thói quen rửa tay trước khi ăn và sau khi đại tiểu tiện, hoặc trẻ chưa biếtcách rửa tay, lau mặt Đây thực sự là một khó khăn lớn đối với trẻ mầm non

nói chung và trẻ 3-4 tuổi nói riêng. Là một giáo viên phụ trách lớp trẻ 3-4 tuổi.

Là người trực tiếp giảng dạy và chăm lo cho các con từng bữa ăn, giấc ngủ, nhậnthức được tầm quan trọng của việc giáo dục rèn luyện nề nếp thói quen vệ sinh

cá nhân cho trẻ ở tại nhóm lớp mình Điều này khiến tôi phải băn khoăn suynghĩ: “Phải làm những gì, làm bằng cách nào? để trẻ lớp tôi có được những thóiquen vệ sinh cá nhân một cách tốt nhất Với lòng yêu nghề mến trẻ và những lý

do trên, tôi đã lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 3-4 tuổi hình thành thói quen vệ sinh cá nhân” để làm đề tài nghiên cứu.

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.

- Tìm ra một số biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục nề nếp, vệ sinh chotrẻ, giúp trẻ có kỹ năng trong các hoạt động hàng ngày

- Giúp trẻ có ý thức, thói quen vệ sinh cá nhân để trẻ có thể phục vụ chính bảnthân mình

- Góp phần thay đổi những suy nghĩ lệch lạc của một số phụ huynh

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

- Đối tượng nghiên cứu: “Một số biện pháp giúp trẻ 3 - 4 tuổi hình thành thói quen vệ sinh cá nhân”

IV ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT, THỰC NGHIỆM.

- Tôi tiền hành và áp dụng đối với trẻ 3 - 4 tuổi lớp C4 - Trường Mầm Non

- Tổng số là: 19 trẻ trong đó (Nam; Nữ

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:

Đọc tài liệu làm cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu

2 Phương pháp thực tiễn:

Phương pháp quan sát trực quan

Phương pháp nêu gương

Phương pháp dùng lời nói (giảng giải, chỉ dẫn)

Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp thực hành

Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

VI PHẠM VI VÀ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU.

- Thời gian nghiên cứu và áp dụng: Từ tháng 9/2024 đến tháng 3/2025

Những thói quen hàng ngày thường để chỉ những hoạt động của cá nhân trẻđược diễn ra trong những điều kiện ổn định về thời gian, không gian, nề nếp là

sự thể hiện tính chất hoạt động của một cá nhân, một gia đình, một tập thể Mọiphẩm chất, nhân cách của trẻ được hình thành phát triển trên nền tảng nhữngthói quen tốt Do vậy cần phải tạo ra các ổn định để hình thành và phát triểnphẩm chất nhân cách tốt cho trẻ Trong cuộc sống có những hoạt động vừa là kỹxảo vừa là thói quen, nhưng không phải lúc nào cũng như vậy Chính vì vậytrong giáo dục cần làm cho các hoạt động học tập, vui chơi, vệ sinh vừa là kỹxảo, vừa trở thành thói quen đã được hình thành

Trẻ mầm non nói chung, trẻ 3-4 tuổi nói riêng có nhu cầu phát triển vềthể chất cũng như trí tuệ, trẻ thích làm theo những công việc của người lớn, tuynhiên khả năng của trẻ còn nhiều hạn chế nên các kỹ năng và thói quen cá nhâncủa trẻ phụ thuộc vào người lớn (bố, mẹ và cô giáo) Vì vậy rèn luyện cho trẻ cómột số kỹ năng và thói quen vệ sinh cá nhân là đã góp phần rèn luyện kỹ năng

tự phục vụ cho trẻ, hình thành nhân cách con người và những hành vi văn minhtrong giao tiếp, ứng xử trong cuộc sống hàng ngày

Để cho các kỹ năng, kỹ xảo đó trở thành thói quen, nề nếp trong các hoạtđộng cho trẻ cần đảm bảo các điều kiện trẻ phải được thực hiện các hành động,các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày ở gia đình cũng như ở trường mầmnon Trong những năm qua việc dạy trẻ có những thói quen vệ sinh còn nhiềuhạn chế nên có phần ảnh hưởng đến việc chăm sóc giáo dục trẻ Với yêu cầunâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ hiện nay, trên thực tế có rất nhiều

căn bệnh diễn ra hết sức nguy hiểm, dẫn đến tử vong như bệnh: “ Tay chânmiệng”, “Bệnh da lạ” và các bệnh truyền nhiễm khác Vì vậỵ, dạy trẻ có thóiquen vệ sinh cá nhân là một nhiệm vụ rất cần thiết mà cô giáo mầm non cần phảiquan tâm và chú trọng để góp phần cùng nhà trường thực hiện tốt nhiệm vụ nămhọc.

Rèn luyện nề nếp thói quen để hình thành kỹ năng trong nề nếp vệ sinh cánhân cho trẻ mầm non chính là rèn cho trẻ tính tự lập, ý thức tự phục vụ bảnthân phù hợp với mục tiêu nội dung của chương trình CSGD trẻ Mầm non

II THỰC TRẠNG.

Năm học 2024 - 2025, tôi được BGH nhà trường phân công chủ nhiệm lớp

3 tuổi C4 với 19 trẻ Tôi nhận thấy lớp có những thuận lợi và khó khăn sau:

1.Thuận lợi:

- Phòng học rộng rãi khang trang, sạch đẹp có đầy đủ đồ dùng đồ chơi phục

vụ cho các hoạt động của trẻ

- Ban giám hiệu chỉ đạo sát sao và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho giáo viên

- Bản thân có trình độ chuyên môn trên chuẩn, nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ

- Tích cực học hỏi và trao đổi chuyên môn với chị em đồng nghiệp say mê nghiên cứu các loại sách báo, tài liệu để tích luỹ khả năng chăm sóc giáo dục trẻ

- Lớp có 19 học sinh, trẻ trong lớp có cùng độ tuổi hầu hết đều học qua lớpnhà trẻ

- 100% trẻ ăn bán trú

- Trẻ được theo dõi cân đo sức khoẻ theo định kỳ

- Có đầy đủ các trang thiết bị, đồ dùng, dụng cụ cho trẻ vệ sinh cá nhân

2 Khó khăn:

- Trẻ mới chuyển từ lớp nhà trẻ nên các kỹ năng vệ sinh là hoàn toàn mới

- Trẻ tuy cùng độ tuổi nhưng khả năng tiếp thu không đồng đều Một số trẻđược cưng chiều nên không chủ động thực hiện các việc vệ sinh cá nhân

- Trẻ đang ở độ tuổi khủng hoảng trẻ lên 3 đôi khi bướng bình chỉ thích làmtheo ý mình

- Do điều kiện kinh tế, xã hội phát triển nên trẻ được ông bà, bố mẹ chămsóc rất chu đáo Phần lớn các gia đình yêu thương, chiều chuộng, bao bọc trẻ,luôn có thói quen làm thay trẻ trong tất cả mọi việc Vì thế trẻ hay ỉ lại, không

có tính tự lập nên kĩ năng tự chăm sóc của trẻ còn rất hạn chế

- Còn một số phụ huynh chưa nhận thức hết tầm quan trọng của việc giáodục vệ sinh cá nhân cho trẻ 3 – 4 tuổi

3 Khảo sát trẻ và số liệu điều tra trước khi thực hiện.

Sau khi đã nắm được tình hình của lớp mình, tôi đã tiến hành khảo sát đểbiết được kỹ năng vệ sinh cá nhân của trẻ

Bảng khảo sát trước khi thực hiện.

Sau đây là một số biện pháp mà tôi đã sử dụng để giáo dục và rèn luyệncho trẻ có thói quen vệ sinh cá nhân được tốt và hiệu quả nhất

III BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.

1 Biện pháp 1: Học tập, bồi dưỡng kỹ năng thực hành thao tác chăm sóc - vệ sinh cho trẻ.

Bản thân tôi luôn xác định muốn rèn luyện cho trẻ Mẫu Giáo Bé có thóiquen trong việc giữ gìn vệ sinh cá nhân thì việc làm đầu tiên là cô giáo phải cókiến thức chuẩn và chín xác về các kĩ năng thực hành Chính vì điều đó mà bảnthân tôi luôn tìm tòi, nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến vấn đề giáo dục vệsinh cá nhân cho trẻ Không chỉ có vậy, tôi còn trao đổi học tập đồng nghiệpnhững kinh nghiệm hay, kinh nghiệm quý báu khi chăm sóc, dạy dỗ trẻ Đồngthời có những gì thắc mắc, băn khoăn, chưa nắm rõ, tôi mạnh dạn trao đổi vớiđồng chí phụ trách chuyên môn của tổ, khối để được thông suốt và nắm bắt kiếnthúc một cách chính xác nhất

Qua nghiên cứu và học hỏi, tôi đã nẵm vững kiến thức về kỹ năng vệ sinh cánhân theo đúng quy trình để hướng dẫn cho trẻ giúp trẻ biết cách tự phục vụ bảnthân Cụ thể là:

Ví dụ: Hướng dẫn trẻ cách “Rửa tay, rửa mặt, xúc miệng”

 Quy trình rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy, cô phải hướng dẫntrẻ thực hiện theo đúng quy trình 6 bước:

+ Bước 1: Làm ướt hai bàn tay bằng nước sạch, xoa xà phòng vào lòng bàntay Chà xát hai lòng bàn tay vào nhau

+ Bước 2: Chà lòng bàn tay này lên mu và kẽ ngoài các ngón tay của bàntay kia và ngược lại

+ Bước 3: Chà 2 lòng bàn tay vào nhau, miết mạnh các kẽ ngón tay

+ Bước 4: Chà mặt ngoài các ngón tay này vào lòng bàn tay kia

+ Bước 5: Xoay ngón tay cái của bàn tay này vào lòng bàn tay kia vàngược lại (Làm sạch ngón tay cái)

+ Bước 6: Xoay các đầu ngón tay của tay này vào lòng tay kia và ngược lại.Làm sạch dưới vòi nước chảy đến cổ tay và lau khô

 Quy trình rửa mặt:

+ Bước 1: Lấy khăn và mở khăn để lên 2 bàn tay, dùng ngón tay trỏ của bàn tay phải lau mắt phải, ngón trỏ của bàn tay trái lau mắt trái.

+ Bước 2: Dịch khăn xuống phần khăn sạch lau từ sống mũi xuống và vuốtphần ngoài của lỗ mũi cho sạch

+ Bước 3: Dịch khăn xuống phần khăn sạch lau xung quanh miệng

+ Bước 4: Dùng 2 tay cầm ở giữa 2 mép khăn lật khăn gấp làm đôi sao chophần khăn đã lau vào trong và khăn đã gấp để lên 2 lòng bàn tay, tay phải lautrán và má cằm cổ bên phải lật khăn lau trán, má, cằm, cổ bên trái

 Quy trình xúc miệng bằng nước muối:

+ Bước 1: Rót một lượng nước muối vừa đủ ra cốc

+ Bước 2: Ngậm một ngụm nước muối trong miệng, bắt đầu xúc miệngkhoảng 15 giây, chú ý không nuốt nước muối vào bụng

+ Bước 3: Nhổ nước muối ra

* Ngoài ra tôi cũng rèn luyện thêm 1 số kỹ năng và thói quen vệ sinh sau: + Trẻ tự rửa mặt, rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, đánh răng

+ Có ý thức giữ vệ sinh nơi công cộng, tôn trọng người khác như: khôngnhổ bậy, không vứt rác ra lớp học, nơi công cộng, biết sử dụng nước sạch

+ Trẻ tự mặc quần áo, kéo và cởi cúc (khóa) áo Biết ăn mặc gọn gàng sạch sẽ + Biết giúp cô lau bàn ghế, rửa đồ chơi, xếp lại giá đồ chơi gọn gàng ngăn nắp

2 Biện pháp 2: Dạy trẻ các thao tác, kỹ năng vệ sinh trong các hoạt động.

Muốn hình thành cho trẻ một nề nếp, thói quen nào đó thì trước tiên trẻ phải

có kỹ năng để thực hiện và phải hiểu được ý nghĩa, tầm quan trọng của thói quen

đó đem lại ích lợi gì? Như vậy giáo viên chính là người hướng dẫn trẻ và giảithích cho trẻ hiểu ích lợi của việc làm đó

Chẳng hạn: Muốn trẻ có nề nếp thói quen vệ sinh cá nhân như: “Rửa mặt,rửa tay, chải tóc …” thì đầu tiên cô giáo phải hướng dẫn cho trẻ kỹ năng “Rửamặt” như thế nào cho đúng, và vì sao phải rửa như vậy? Rửa như vậy để làm gì? Chính vì vậy nay từ đầu năm học tôi đã kết hợp với giáo viên cùng phụtrách lớp thống nhất các kỹ năng và lên kế hoạch cho từng hoạt động Mỗi hoạtđộng sẽ được giáo viên hướng dẫn trẻ vào các buổi chiều và được ôn luyện thựchành trong chế độ sinh hoạt 1 ngày của trẻ có sự theo dõi diều chỉnh của giáoviên

Ví dụ: Dạy trẻ: “Rửa mặt”

Cô làm mẫu cho trẻ xem, sau đó phân tích từng thao tác để trẻ nắm đượcthao tác nào thực hiện trước, thao tác nào thưc hiện sau: “Rửa mặt cần rửa mắttrước, rửa từ khóe mắt ra đuôi mắt … và giải thích cho trẻ hiểu: rửa mắt trước đểtránh bụi bẩn, vi khuẩn xâm nhâp vào mắt, vì mắt là bộ phận quan trọng dễ bị

nhiễm khuẩn, nếu chúng ta không nhìn thấy được thì mọi công việc sẽ trở nênrất khó khăn và rửa mặt để cho khuôn mặt sạch sẽ, thơm tho, tinh thần sảngkhoái, dễ chịu sẽ được mọi người yêu mến Rửa mặt phải rửa bằng nước sạch,rửa trước và sau khi ngủ, khi mặt bẩn, khi đi ra đường…

Bằng cách hướng dẫn rõ ràng, tỉ mỉ và giải thích cho trẻ hiểu được ý nghĩacủa việc “Rửa mặt” như vậy không những tạo cho trẻ có kỹ năng khi thực hiện

mà còn có dạy trẻ hiểu ý nghĩa của việc rửa mặt và nhất là nhất tạo thói quen đócho trẻ

Hình ảnh: Cô hướng dẫn trẻ rửa mặt, rửa tay

Khi cho trẻ thực hiện được một thói quen nào đó tôi kiểm tra trẻ bằng cáchcho trẻ đọc thơ hoặc hát các bài hát mang nội dung của hoạt động đó để khuyếnkhích, động viên trẻ và tạo cho trẻ có hứng thú khi mình đã thực hiện được mộtthói quen tốt

Ví dụ: Khi trẻ “Rửa tay” xong tôi cho trẻ đọc thơ: “Tay đẹp”

“1tay đẹp

2 tay đẹp

Tay sạch đẹp

Cô khen ngoan

Tay chưa ngoan

Là chưa sạch”

Khi đọc xong bài thơ trẻ sẽ biết được tay của mình là tay sạch hay tay chưasạch và trẻ cũng rất thích thú nếu như trẻ có một đôi tay sạch khi được cô khen.Như vậy vừa giúp trẻ có được hứng thú và cô đã kiểm tra được nếp vệ sinh củatrẻ một cách nhẹ nhàng không làm cho trẻ thấy khó chịu

3 Biện pháp 3:

Giáo dục hình thành thói quen vệ sinh cá nhân thông qua hoạt động học.

Trẻ 3-4 tuổi thường chóng nhớ - mau quên, vì vậy việc rèn thói quen vệ sinh

cá nhân cho trẻ cô cần kiên trì hướng dẫn trực tiếp qua các giờ học

Thông qua hoạt động học tôi đã lồng ghép nội dung giáo dục vệ sinh và vàocác hoạt động có chủ đích nhằm hình thành cho trẻ những hành vi và thói quen

có văn hoá, ý thức rèn luyện và bảo vệ sức khoẻ như:

Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, qua câu truyện “Gấu con bị đaurăng” giúp trẻ hiểu tại sao bạn Gấu bị đau răng? Từ đó giáo dục trẻ vệ sinh răngmiệng sạch sẽ vào buổi tối trước khi đi ngủ và buổi sáng sau khi ngủ dậy Hay ởhoạt động khám phá khoa học, với đề tài “Tìm hiểu cơ thể bé” giúp trẻ hiểu tác

dụng của các bộ phận trên cơ thể? Từ đó giáo dục trẻ biết giữ gìn vệ sinh cơ thểsạch sẽ.

Ví dụ: Với đề tài "Đôi mắt của em" tôi đặt các câu hỏi giúp bé tìm hiểu đặcđiểm, chức năng của đôi mắt

Ví dụ: HĐÂN Với đề tài: Dạy hát bài “Khám tay”; “Chiếc khăn tay” quanội dung bài hát tôi giáo dục để trẻ hình thành có thói quen vệ sinh cá nhân chotrẻ một cách nhẹ nhàng, cô có thể nói: “Bạn nhỏ rất yêu quý chiếc khăn tay mẹtặng, bạn nhỏ dùng khăn để lau tay hàng ngày giúp đôi bàn tay sạch sẽ, thơmtho” Các con hãy học tập bạn nhỏ rửa tay hàng ngày để luôn có đôi bàn tay sạchnhé”! Từ đó tôi đã khắc sâu vào tâm trí kỹ năng vệ sinh cho trẻ khi trẻ được thựchành hàng ngày

Thông qua các hoạt động học như vậy, tôi thấy trẻ hứng thú tham gia hoạtđộng rửa tay, lau mặt, chải răng…và trẻ tự giác thực hiện những thói quen vệsinh cá nhân rửa tay, lau mặt và giữ gìn cơ thể sạch sẽ Qua đó trẻ cũng thấyđược tầm quan trọng cũng như ý nghĩa của những thói quen này

4 Biện pháp 4: Giáo dục và hình thành các thói quen vệ sinh cá nhân thông qua hoạt động khác.

Ở trường mầm non trẻ được tham gia rất nhiều hoạt động trong ngày nhưđón trẻ, thể dục sáng, hoạt động ngoài trời, hoạt động vui chơi, hoạt động ăn ngủ

vệ sinh, hoạt động chiều, nêu gương cuối ngày, trả trẻ Những hoạt động này cứnối tiếp nhau và được lặp đi lặp lại hàng ngày Thông qua các hoạt động này tôi

đã lồng ghép để giáo dục trẻ có được các thói quen vệ sinh cá nhân cho trẻ mộtcách nhẹ nhàng, gần gũi, tự nhiên nhất

4.1 Thông qua hoạt động đón trả trẻ.

Ngay từ đầu năm học khi nhận lớp tôi đã lập kế hoạch rèn cho trẻ các thóiquen vệ sinh cá nhân cụ thể: Cất dép, cất đồ dùng cá nhân gọn gàng ngăn nắpvào đúng nơi quy định Thông qua việc luyện tập thường xuyên, hàng ngày, với

sự giúp đỡ và giám sát chặt chẽ của giáo viên, trẻ sẽ có được những kỹ năng cơ

bản thực hiện các hành động có văn hoá vệ sinh, dần dần những kỹ năng đó sẽtrở thành thói quen, thành nhu cầu bên trong của trẻ.

Ví dụ: Lúc đón trẻ vào lớp phải chào cô, cô hướng dẫn trẻ cất ba lô vào tủ, chải đầu, để dép lên giá

Những hành động này được lặp đi lặp lại nhiều lần đã giúp hình thành ở trẻhình thành nề nếp trong sinh hoạt cá nhân Sau khoảng 2 tuần nhiều trẻ khôngcần cô nhắc trẻ đã biết cất và lấy đồ dùng theo ký hiệu của mình

Hình ảnh: Trẻ cất đồ dùng cá nhân của mình

Trong khoảng thời gian trò chuyện sáng, tôi gợi ý cho trẻ kể về những hoạtđộng của trẻ sau khi ngủ dạy buổi sáng khuyến khích trẻ chia sẻ với cô và cácbạn và cô cũng động viên khen ngợi trẻ kịp thời

Ví dụ: Trò chuyện với trẻ:

+ Buổi sáng thức dạy con thường làm gì?

+ Vì sao chúng ta phải đánh răng?

+ Để có khuôn mặt sạch sẽ con sẽ làm gì?

+ Con lau mặt như thế nào?

Hoặc cho trẻ chơi trò chơi: “Tay đẹp” và hỏi: Hôm nay tay ai đẹp nhất?Các con muốn có đôi bàn tay đẹp không? Vậy chúng mình phải làm gì để đôibàn tay luôn được sạch và đẹp Sau đó trẻ sẽ chia sẻ ý kiến của mình và cô độngviên khen ngợi trẻ, nhắc nhở trẻ nói đúng, làm đúng Sự thân thiện, gần gũi giữa

cô và trẻ sẽ tạo ra cảm giác an toàn, tự nhiên khi trò chuyện về việc thực hiệncác thói quen vệ sinh cá nhân ở nhà và ở mọi nơi

4.2 Thông qua hoạt động ngoài trời

Thực tế cho thấy rằng việc tổ chức cho trẻ hoạt động ngoài trời, đi dạo quanhsân trường, đi thăm quan, hay trò chuyện với trẻ về một đề tài nào đó giúp trẻhọc được một số kỹ năng giao tiếp và kỹ năng vệ sinh cá nhân rất quan trọng.Trẻ biết chào hỏi, cám ơn, xin lỗi, biết quan tâm, giúp đỡ người khác, biết chia

sẻ, giữ vệ sinh nơi công cộng… được thể hiện qua hành vi, hành động và lời nóicủa trẻ

Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động ngoài trời tôi cho trẻ chơi trò chơi “Gieo hạt”qua đó rèn luyện cho trẻ kỹ năng rửa tay dưới vòi nước chảy

Khi đọc đến câu “Lá rụng” trẻ làm động tác đưa tay xuống phía dưới mặt đất.+ Lá rụng nhiều trên sân trường cô và các con sẽ làm gì nhỉ? (Nhặt là bỏvào thùng rác)

+ Vì sao lại nhặt là bỏ vào thùng rác? (Để sân trường luôn sạch sẽ)

+ Sau khi nhặt là thì phải làm gì? (Rửa tay)

+ Các con cùng làm động tác rửa tay không với cô nào!

+ Bây giờ các con hãy cùng xếp hàng rửa tay bằng xà phòng sạch sẽ trước

khi vào lớp nhé!

Bằng cách “Học mà chơi - chơi mà học” trẻ lĩnh hội được kiến thức mộtcách nhẹ nhàng và rất hứng thú Trẻ khắc sâu ý thức biết bảo vệ môi trường luônsạch sẽ và cũng được ôn lại kiến thức, kỹ năng vệ sinh cá nhân khi thực hànhcác thao tác rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy

Thông qua các trò chơi ngoài trời trẻ cũng đã lĩnh hội được nhiều kiếnthức, hiểu được công dụng, nhận diện được các đối tượng khi được trí giác Qua

đó cô nhẹ nhàng lồng các kỹ năng để giúp trẻ hình thành một thói quen vệ sinhsạch sẽ Từ đó trẻ sẽ có ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh cá nhân trẻ được tốt

Ví dụ: Cô tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “Tìm đôi” Mỗi trẻ được một đồdùng, bạn có gương thì tìm bạn có lược, bạn có bàn chải tìm thuốc đánh răng Hoặc trò chơi “Tìm những hình ảnh nào sai – đúng” qua đó giáo dục trẻ biếtchăm sóc bảo vệ thân thể Hay khi cho trẻ chơi ở ngoài trời, đi dạo trên sântrường, cô đồng thời giáo dục trẻ luôn giữ vệ sinh trường lớp sạch sẽ, không vứtgiấy, lá ra sân trường Không nghịch đất cát, hay vẽ bậy lên tường Để cho môitrường, lớp luôn sạch sẽ và trẻ cũng tạo một thói quen tốt hàng ngày cho trẻ

Ví dụ: Khi nhìn thấy trên sân trường có nhiều lá rụng, tôi nói với trẻ: “Conhãy nhặt lá bỏ vào thùng rác đi Khi ấy trẻ sẽ nhặt vì bị nhắc nhở nhưng chắcchắn trẻ sẽ cảm thấy gượng ép, không thoải mái nhưng ngược lại tôi nhặt lá cây

bỏ vào thùng rác và hỏi trẻ: Con biết tại sao cô bỏ lá cây vào thùng rác không?Trẻ sẽ trả lời theo suy nghĩ riêng của mình và tôi cũng sẽ giải thích cho trẻ hiểulàm như vậy sân trường sẽ luôn sạch, đẹp để các con học tập và vui chơi Nhữnglần sau thấy rác, lá cây trẻ lớp tôi sẽ tự động nhặt vì trẻ hiểu rằng nhặt rác làmsạch sân trường chứ không chờ cô phải nhắc nhở

Từ đó trẻ có ý thức hình thành thói quen vệ sinh ngoài môi trường như: Khinhìn thấy lá rụng trẻ sẽ tự nhặt lá bỏ vào thùng rác

Hình ảnh: Trẻ nhặt lá rụng, bỏ vào thùng rác và rửa tay

4.3 Thông qua hoạt động góc.

Trò chơi đóng vai theo chủ đề có ý nghĩa đặc biệt đối với trẻ Mẫu giáo,trong khi chơi trẻ được đóng nhiều vai, mô phỏng lại các hoạt động của ngườilớn Và trong khi chơi trẻ đã được làm quen, học hỏi cách ứng xử và giao tiếp vànhững hành vi của người lớn Trong hoạt động góc, nội dung chơi rất đa dạngphong phú, ở đó có nhiều nhóm đồ chơi, nhiều nội dung chơi Trẻ thực hiện cáchành vi và kỹ năng trong giao tiếp ứng xử: Biết giúp đỡ khi bạn gặp khó khăn,biết nhường đồ chơi cho bạn, biết cảm ơn, xin lỗi và chào hỏi lễ phép khi giaotiếp, biết cùng bạn thu dọn cất đồ chơi gọn gàng ngăn nắp để vào đúng nơi quy