Một trong những vẫn đề đổi mới phương pháp dạy học ở bậc đại học là nâng cao tính tự học, tự nghiên cứu cho 8V nhằm phát huy nội lực của người học, nâng cao hiệu quả học tập, giúp SV họ
Trang 1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYÊN THỊ NHƯNG
XAY DUNG TAI LIEU VÀ TÓ CHỨC HƯỚNG DẪN TỰ HỌC THEO
MODUN PHAN “DONG LUC HOC CHAT DIEM” THUOC MON
VAT Li BAT CUONG 6 TRUONG Si QUAN LUC QUAN 1
LUAN VAN THAC SI SU’ PHAM VAT LÍ
CHUYEN NGHANH: LY LUAN VA PHUONG PHAP
DẠY HỌC BỘ MÔN VAT Li
Mã số: 6 140111
Người hướng dẫn khoa học: TS Ngô
TIA NỘI — 2015
Trang 2
MỤC LỤC Loi cam ơn
Danh mục các kí hiệu, các chữ viết tắt
TMục lục
Danh mục các bẳng
MỞ ĐẦIU Ăn Hs cereea seen "—
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỀN CỦA VIỆC
BIẾN SOẠN TÀI LIỆU VÀ TÔ CIIỨC HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
1.2.2 Nguyên tắc biển soạn tải liệu hướng dẫn tự học theo môdun
1.2.3 Phương pháp tự học có hướng dẫn theo médun
1.3 Thực tiễn về hoạt động tự học Vật lí của sinh viên và việc hưởng
dẫn tự học của giảng viên ở Trường Si quan T.uc quan 1
CHƯƠNG 2 BIẾN SOẠN TÀI LIỆU VÀ TÔ CHỨC HƯỚNG
DAN TU HOC THEO MODUN PHAN “DONG LỰC HỌC
CHAT DIEM” THUOC MON VAT Li DAI CUGNG G TRUONG
ii
ii
vi
28
Trang 32.1 Tầm quan trọng của môn Vật lí đại cương trong vồng táo đảo lwo
ở trường Sĩ quan T.ục quân 1
2.2 Nội dung chương trình Vật lí đại cương ở trường Si quan Lục
quân ]
2.3 Nội đưng kiến thức phần “Dộng lực học chất điểm” thuộc chương
trình Vật lí đại cương ở trường Sĩ quan Lục quân l
3.4 Biên soạn tải liệu và hướng dẫn sinh viên tự học theo môdun phần
“Động lực học chất điểm” thuộc chương trình Vật lỉ đại cương ở
trường Sĩ quan Lục quân 1
2.4.1 Quy trình thiết kế vả biên soan môđun phần “Động lực học chất
điểm” thuộc chương trình Vật lí đại cương ở trường Sĩ quan Lục quân
1
2.4.2 'Thiết kế một môđun của học phần Vật lí đại cương
2.4.3 IIệ thẳng các môđun
2.44 TẾ chức hưởng dẫn tự học theo môdun phần “Động lực học chit
điểm” thuộc chương trình Vật lí đại cương ở trường Sĩ quan Lục quân I
Kết luận chương 2
CHUONG 3 THUC NGHTEM SU PHAM _
3.1 Mục đích của thực nghiệm sur phạm
3.2 Đối tượng thực nghiệm sư phạm
3.3 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
3.4 Các bước tiến hành thực nghiệm
3.5 Kết quả thực nghiệm vả nhận xét
Kết luận chương 3
KET LUAN VẢ KIIUYÉN NGII 5-5 5< c5 cò
'TÀI LIỆU THÁM KHẢO., à So Ă TS sen se re xe,
Trang 4Trong chuyên ngảnh Lý luận và PPDH Vật lí cho đến nay chua od ai van
đụng tiếp cận môdun để biển soạn tải liệu tự học có hướng dẫn cho S§V
khối nhả trường quân đội, vì vậy tôi đã chọn đề tài này áp dụng cho SV
trường Sf quan T.uc quan 1
3 Mục dich nghiên cứu của dễ tai
Xây dựng được tài liệu và tỗ chức hướng dẫn tự học theo môđun phần
“Đông lực học chất điểm” thuộc môn VI.ĐC ở trường SQLQI, nhằm phát huy tính tích cực, tự lực và đồng thời từng bước hinh thành năng lực tự học cho SV
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
#1 Nghiên cứa những cơ sé lý luận và thực tiễn của tiệc áp dụng
phương pháp tự học có hưởng dẫn theo môäun đổi với lĩnh vực VLĐC ở trường SQELQ 1
- Tìm hiểu quá trình tự học dẻ hướng dẫn và phương pháp dạy học ở
trường cao dẳng, dại học
- Ung dụng phương pháp tự học có hướng dẫn theo môđun trong dạy
học Vật li ở trường cao đẳng, đại học
42 Xây dựng tài liệu và tổ chức hưởng dẫn sinh viên tự hoc phan
“Động lực học chất điểm" thuộc môn VLĐC ở trường SQLQ1 theo médun
- Nghiên cứu chương trinh đạy học VLDC ở trường SQLQ1
- Nghiên cứu, đánh giá chất lượng học tập của SV trưởng SQLQI
- Xây dựng tài liệu hướng dẫn §V tự học phần “Động lực học chất
điểm” theo hệ thống môđun chính và hệ thống môđun phụ đạo phủ hợp với
chương trinh hiện hành của trường SQLQ1
- Iế chức hưởng dẫn §V tự học phần “Động lực học chất điểm”
thuộc môn VLĐC ở trường SQLQ1
4.3 Đề xuất các điều kiện thực hiện phương pháp tự học có hướng dẫn theo médun trong linh vực VLĐC & truéng SOLQ1
Trang 5thời “Đổi mới phương pháp giáng day trong các trường đại học theo hướng thực nghiêm những phương pháp sư phạm tích cực”
Tổ chức được cho §V trường Sĩ quan lục quân 1 học tập học phần
Vật lí dại cương bằng phường pháp Lự học có hướng dẫn theo môdun thì có
khả năng nâng cao chất lượng học tập học phần này và tăng cường khả
năng tự học, tự nghiên cứu của 5V
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tỗi lựa chọn và tiến hanh nghiền cứu để tài Xây đựng tài liệu và tễ chức hưởng dẫn tự học thea
môäđun phần “Dộng lực học chất điểm" thuộc môn Lật H đại cương ở trường Sĩ quan lực quân 1
2 Lịch sử nghiên cứu của vấn đề
Trong lĩnh vực nghiên cứu về phương pháp dạy học môn Vật lí tiếp
cân möđun tự học đã có một số công trình nghiên cứu như:
Luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Tân: Tướng dẫn học sinh ur
học trong dạy học chương “Động học chất diém” V4l li 10 nang cao, bảo
vệ năm 201 ] tại trường DHSP Hà Nội 2
Luận văn Thạc sĩ của Lác giả Nguyễn Thị Kim Cương: Hướng dẫn họ
sinh tự học trong dạy học chương “Dỏng điện xoay chiều” Vật H 12 nâng
cao, bảo vệ năm 2010 tại trường DHSP Hà Nội
Luan vin Thạc sĩ của tác giá Đoàn Thanh Hà: Xây dựng lải hiệu vả tổ
chức hướng dẫn học sinh tự học theo môđun trong đạy học chương “Hạt nhân nguyễn tử” Vật lí lớp 12, bảo vệ năm 2012 tại trường ĐIIGD- ĐIIQG
Ha Nai
Luận án Phó tiến sĩ khoa học sư phạm của tác giả Phạm Văn Lâm (1995),
ập Vật lí đại cương ở trường Đại học kỹ thuật bằng
Nâng cao chất lượng thị
phương pháp tự học có hướng dẫn theo médun
Ngoài ra còn có nhiễu công trình nghiên cứu khác là các luận văn thạc
sĩ, cáo khóa luận tốt nghiện trong các môn học Vật li vận dụng liếp cận
môđun cho 8V các khếi trường sư phạm, học sinh các trưởng phô thông
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Li do chon dé tai
Trong xã hội hiện đại ngày nay, trí thức nhân loại ngảy càng được
xmở rộng, các phát minh mới không ngừng dược công bd La những trí thức
trẻ đi đầu, SV trong các trường đại học không chỉ luôn phải nắm bắt kiến
thức mới mà cỏn phải biết tự học, tự nghiên cứu Với 5V, việc tự học, tự
nghiên cứu là võ cùng quan trong nhưng tự học như thé nao cho hiệu quả
và sử dụng công cụ nào để hỗ trợ cho quá trình tự học là vấn dé ma cdc SV
luôn gặp khó khăn
Bên cạnh đó sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã và
đang cung cấp cho quá trình tự học của SV những tải liệu học tập rất đa
đạng, phong phú Nhưng cũng chính điều này lại gây ra nhiều khó khăn
cho SV trong việc lựa chẹn tài liệu học tập cho phù hợp với năng lực của
từng cá nhân Trong khi việc lựa chọn được tải liệu học lập phù hợp lại là
yếu tố quyết dịnh dến kết quá tự học của họ Một tải liệu học Lập vừa sức,
phù hợp với năng lực và còn phải giúp SV ty kiểm tra, đánh giá được kết
quả học tập oững như sự tiến hồ của bản thân trong quá trình học lập - dé 1a
những điều mà 5 V cần
Một trong những vẫn đề đổi mới phương pháp dạy học ở bậc đại học
là nâng cao tính tự học, tự nghiên cứu cho 8V nhằm phát huy nội lực của
người học, nâng cao hiệu quả học tập, giúp SV học cách học, giúp sinh viên tiếp cận nghiên cứu khoa học Qua tự học, tự nghiên cứu vả qua hoạt
động hợp tác, 8V rèn luyện được nhiễu năng lực, phẩm chất giúp họ có thể tiếp tục tự học, tự nghiên cứu về sau và tự học suốt đời
Định hưởng đổi mới chương trình giáo đục ở nước la đặc biệt coi
trọng phương pháp dạy học Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quy chế tạm
thời ban hành kẻm theo Quyết định 2091 ngảy 07 tháng 10 nắm 1993 về tế
chức đảo tạo đại học theo hình thức lự học có hưởng dẫn: “áp dụng thật sự
công nghệ môđun hoá kiến thức và quản lý theo hệ thông học phần”, đồng
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Li do chon dé tai
Trong xã hội hiện đại ngày nay, trí thức nhân loại ngảy càng được
xmở rộng, các phát minh mới không ngừng dược công bd La những trí thức
trẻ đi đầu, SV trong các trường đại học không chỉ luôn phải nắm bắt kiến
thức mới mà cỏn phải biết tự học, tự nghiên cứu Với 5V, việc tự học, tự
nghiên cứu là võ cùng quan trong nhưng tự học như thé nao cho hiệu quả
và sử dụng công cụ nào để hỗ trợ cho quá trình tự học là vấn dé ma cdc SV
luôn gặp khó khăn
Bên cạnh đó sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã và
đang cung cấp cho quá trình tự học của SV những tải liệu học tập rất đa
đạng, phong phú Nhưng cũng chính điều này lại gây ra nhiều khó khăn
cho SV trong việc lựa chẹn tài liệu học tập cho phù hợp với năng lực của
từng cá nhân Trong khi việc lựa chọn được tải liệu học lập phù hợp lại là
yếu tố quyết dịnh dến kết quá tự học của họ Một tải liệu học Lập vừa sức,
phù hợp với năng lực và còn phải giúp SV ty kiểm tra, đánh giá được kết
quả học tập oững như sự tiến hồ của bản thân trong quá trình học lập - dé 1a
những điều mà 5 V cần
Một trong những vẫn đề đổi mới phương pháp dạy học ở bậc đại học
là nâng cao tính tự học, tự nghiên cứu cho 8V nhằm phát huy nội lực của
người học, nâng cao hiệu quả học tập, giúp SV học cách học, giúp sinh viên tiếp cận nghiên cứu khoa học Qua tự học, tự nghiên cứu vả qua hoạt
động hợp tác, 8V rèn luyện được nhiễu năng lực, phẩm chất giúp họ có thể tiếp tục tự học, tự nghiên cứu về sau và tự học suốt đời
Định hưởng đổi mới chương trình giáo đục ở nước la đặc biệt coi
trọng phương pháp dạy học Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quy chế tạm
thời ban hành kẻm theo Quyết định 2091 ngảy 07 tháng 10 nắm 1993 về tế
chức đảo tạo đại học theo hình thức lự học có hưởng dẫn: “áp dụng thật sự
công nghệ môđun hoá kiến thức và quản lý theo hệ thông học phần”, đồng
Trang 8CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÏ LUẬN VÀ THỰC TIỀN CỦA VIỆC BIÊN
SOẠN TÀI LIỆU VÀ TÔ CHỨC HƯỚNG DẪN TỰ HỌC THEO
MODUN
1.1 Cơ sở lý luận của quá trình tự hoc
1.1.1 Khái niệm tự học
Có rất nhiễu khái mộm kháo nhau về tự học
Theo từ điển giáo đục học —- NXB Từ diễn Bách khoa 2001: Tự học
là quá trỉnh tw minh hoạt động lĩnh hội tri thửc khoa học và rèn luyện kĩ năng thực hảnh
Trong tập bải giảng chuyên đề “Day tw hoc cho SV trong các nhà
trường trung học chuyên nghiệp và cao ding, dai hoc”, GS- TSKH Thai
Tuy Tuyên viết: Tự học là hoạt động độc lập chiếm lĩnh kiến thức, kĩ năng,
kĩ xảo, là tự mình động não, suy nghĩ, sử đụng các năng lực trí tuệ (quan
sát, so sảnh, phân tích, tông hợp, ) cùng các phẩm chất dộng co, tinh cảm
để chiếm lĩnh tri thức một lĩnh vực hiểu biết nảo đó hay những ki nghiệm lịch sử, xã hội của nhân loại, biến nó thành sở hữu của chính bản
thân người học [5, tr 1]
Thea Giáo sư Đặng Vũ Iloạt và Phó giáo sư IIà Thị Đức trong cuốn “Lý
luận day hoc dai hoc” thi “Tu học lả một hình thức tổ chức đạy học cơ bán ở đại học Đó lả một hình thức nhận thức của cá nhần, nhằm nắm vững hệ thống trị thức
và kỹ năng đo chính người học tự tiên hành ö trên lớp hoặc ở ngoài lớp, theo hoặc
không theo chương trình và sách giáo khoa đã được qui định” [4, tz.35]
Trong bài phát biếu tại hội thảo nâng cao chất lượng dạy học tổ chức
vào tháng 11 năm 2005 tại Đại học Iluế, G5 Trần Phương cho rằng: Ioc
bao giờ và vào lúc nào cũng chủ yếu 1a tự học, tức lả biển kiến thức khoa
học tích lũy từ nhiều thể hệ của nhân loại thành kiển thức của ruỉnh, tr cdi
tạo tư duy cla minh vả rèn luyện cho mình kĩ năng thực hành những tri thức ấy [5, tr.2]
Mỗi nhà nghiên cứu đểu đưa ra một định nghĩa riêng về tự học, nhưng tất cá dều có chung quan diểm: Tự học là quả írình tự giác, tích
Trang 9CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÏ LUẬN VÀ THỰC TIỀN CỦA VIỆC BIÊN
SOẠN TÀI LIỆU VÀ TÔ CHỨC HƯỚNG DẪN TỰ HỌC THEO
MODUN
1.1 Cơ sở lý luận của quá trình tự hoc
1.1.1 Khái niệm tự học
Có rất nhiễu khái mộm kháo nhau về tự học
Theo từ điển giáo đục học —- NXB Từ diễn Bách khoa 2001: Tự học
là quá trỉnh tw minh hoạt động lĩnh hội tri thửc khoa học và rèn luyện kĩ năng thực hảnh
Trong tập bải giảng chuyên đề “Day tw hoc cho SV trong các nhà
trường trung học chuyên nghiệp và cao ding, dai hoc”, GS- TSKH Thai
Tuy Tuyên viết: Tự học là hoạt động độc lập chiếm lĩnh kiến thức, kĩ năng,
kĩ xảo, là tự mình động não, suy nghĩ, sử đụng các năng lực trí tuệ (quan
sát, so sảnh, phân tích, tông hợp, ) cùng các phẩm chất dộng co, tinh cảm
để chiếm lĩnh tri thức một lĩnh vực hiểu biết nảo đó hay những ki nghiệm lịch sử, xã hội của nhân loại, biến nó thành sở hữu của chính bản
thân người học [5, tr 1]
Thea Giáo sư Đặng Vũ Iloạt và Phó giáo sư IIà Thị Đức trong cuốn “Lý
luận day hoc dai hoc” thi “Tu học lả một hình thức tổ chức đạy học cơ bán ở đại học Đó lả một hình thức nhận thức của cá nhần, nhằm nắm vững hệ thống trị thức
và kỹ năng đo chính người học tự tiên hành ö trên lớp hoặc ở ngoài lớp, theo hoặc
không theo chương trình và sách giáo khoa đã được qui định” [4, tz.35]
Trong bài phát biếu tại hội thảo nâng cao chất lượng dạy học tổ chức
vào tháng 11 năm 2005 tại Đại học Iluế, G5 Trần Phương cho rằng: Ioc
bao giờ và vào lúc nào cũng chủ yếu 1a tự học, tức lả biển kiến thức khoa
học tích lũy từ nhiều thể hệ của nhân loại thành kiển thức của ruỉnh, tr cdi
tạo tư duy cla minh vả rèn luyện cho mình kĩ năng thực hành những tri thức ấy [5, tr.2]
Mỗi nhà nghiên cứu đểu đưa ra một định nghĩa riêng về tự học, nhưng tất cá dều có chung quan diểm: Tự học là quả írình tự giác, tích
Trang 10Trong chuyên ngảnh Lý luận và PPDH Vật lí cho đến nay chua od ai van
đụng tiếp cận môdun để biển soạn tải liệu tự học có hướng dẫn cho S§V
khối nhả trường quân đội, vì vậy tôi đã chọn đề tài này áp dụng cho SV
trường Sf quan T.uc quan 1
3 Mục dich nghiên cứu của dễ tai
Xây dựng được tài liệu và tỗ chức hướng dẫn tự học theo môđun phần
“Đông lực học chất điểm” thuộc môn VI.ĐC ở trường SQLQI, nhằm phát huy tính tích cực, tự lực và đồng thời từng bước hinh thành năng lực tự học cho SV
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
#1 Nghiên cứa những cơ sé lý luận và thực tiễn của tiệc áp dụng
phương pháp tự học có hưởng dẫn theo môäun đổi với lĩnh vực VLĐC ở trường SQELQ 1
- Tìm hiểu quá trình tự học dẻ hướng dẫn và phương pháp dạy học ở
trường cao dẳng, dại học
- Ung dụng phương pháp tự học có hướng dẫn theo môđun trong dạy
học Vật li ở trường cao đẳng, đại học
42 Xây dựng tài liệu và tổ chức hưởng dẫn sinh viên tự hoc phan
“Động lực học chất điểm" thuộc môn VLĐC ở trường SQLQ1 theo médun
- Nghiên cứu chương trinh đạy học VLDC ở trường SQLQ1
- Nghiên cứu, đánh giá chất lượng học tập của SV trưởng SQLQI
- Xây dựng tài liệu hướng dẫn §V tự học phần “Động lực học chất
điểm” theo hệ thống môđun chính và hệ thống môđun phụ đạo phủ hợp với
chương trinh hiện hành của trường SQLQ1
- Iế chức hưởng dẫn §V tự học phần “Động lực học chất điểm”
thuộc môn VLĐC ở trường SQLQ1
4.3 Đề xuất các điều kiện thực hiện phương pháp tự học có hướng dẫn theo médun trong linh vực VLĐC & truéng SOLQ1
Trang 11cực, độc lập chiếm lình kiến thức, kã năng, kĩ xảo và kinh nghiệm lịch sử
của xã hội loài người nói chung và của chính bản thân người học nói
nông Trong quá trình đó, người học là chủ thê của quả trình nhận thác,
nổ lực sử dụng các năng lực trí tuệ và cô khi cả cơ bẵn cùng với các phẫm
chất của mình để tiên hành hoạt động nhận thức [8, tr.13]
Như vậy, tự học là một bộ phận của học, nó cũng được hình thành bởi
những thao tác, cử chỉ, ngồn ngữ, hành động của người hoc trong hệ thống tương
tác của hoạt động day học Tự học phan anh rõ nhất nhu cầu bức xúc về học tập
của người học, phân ánh tỉnh tự giác và nỗ lực của người học, phản ánh năng lực
tổ chức và tự điều khiến của người học nhằm đạt kết quả nhất định trong hoàn cảnh nhất định với nội dưng học tập nhất định
Tự học thể hiện bằng cách tự đọc tài liệu giáo khoa, sách báo các loại,
nghe radio, trayén hình, nghe nói chuyên, báo cáo tham quan bảo tàng triển
lãm, xem phim, kịch, giao tiếp với người có học, với các chuyên gia và những,
người hoạt động thực tiễn trong các lãnh vực khác nhau Người tự học phải biết
cách lựa chọn tải liệu, tìm ra những điểm chính, điểm quan trọng trong các tài
liệu đã đọc, đã ngh, phải biết cách ghi chép những điều cần thiết, biết viết tóm
tất và làm đề cương, biết cách tra cứu từ điển và sách tham khảo, biết cách lâm
việc trong các thư viện, Déi vei SV, tu hoc con duge thé hién bing cách tự
làm các bài lập chuyên môn, tổ chức các câu lạc bộ, các nhóm thực nghiệm va
các hoạt động ngoại khoá khác Tự học đỏi hồi phải có tính độc lập, tự chủ, tự giác và kiên tri cao
1.12 Vai trà của tự học
Trong quá trỉnh dạy học nói chung, dạy học ở đại học nói riêng, GV luôn giữ
một vai trỏ quan trọng đặc biệt không thể thiếu được đó là sự tổ chức, điều khiến, hướng dẫn, chỉ đạo hoạt động học tập của SV Nhung thuc tế cho
thấy rằng, đủ GV viên có kiến thức uyên thâm đến đâu, phương pháp giảng
đạy hay đến mấy nhưng 8V không chịu đầu tư thời gian, không có sự lao
đồng của cá nhân, không có niềm khao khát với trì thức, không có sự say
Trang 12- Điều kiện về sinh viên
- Điều kiện về piãng viên
- Diễu kiện về thời gian, tải liệu học tập
#4.# Thực nghiệm sư phạm
- Tễ chức thực nghiệm sư phạm
- Xử lý thống kê các số liệu và rút ra kết luận
§ Khách thể, đổi tượng và phạm vi nghiên cứu
5.1 Khách thế nghiên cửu
Quá trình dạy và họu môn VLĐC ở trường SQLQI1
5.2, Đổi tượng nghiên cửu
- Cơ sở lí luận về tự học và hướng dẫn tự học theo môđun
- Nội dung kiến thức phần “Động lực học chất điểm” ở môn VLĐC ở
trường SQLQI
5.3 Pham vi nghiên cứu
- Nội dung kiển thức phần “Động lực học chất điểm” ở môn VLĐC ở
trường SQLQI
- Xây dựng tai héu và tổ chức hưởng dẫn SV tự học theo môđun phan “Déng lye hoc chất điểm” thuộc môn VLDC ở trường 5QLQ1
6 Giả thuyết Ichoa học
Tiểu biên soạn được tài liệu hướng dẫn tự học theo môđun nội dung kiến thức “Dệng lực học chất điểm” thuộc môn VLDC ở trường SQLQI bám sát
mục tiêu đạy học, đồng thời tổ chức sử dụng hợp lí các hình thức hướng dẫn
SV tur hoc theo tai liệu đã biển soạn thì có tác dụng giúp SV tự lực chiếm lĩnh
kiến thức vả hình thành năng lực tự học cho họ
7 Các phương pháp nghiên cứu
7.4 Phương pháp nghiên cứu tỷ luận
- Nghiên cứu các tải liệu về cơ sở lí luận hướng đẫn tự học
- Nghiên cứu chương trình VLĐC ở trường SQLQI, chú ý phần “Động
lực học chất điểm”.
Trang 137.2.Phương pháp nghiên cứu thực dẫn
- Phương pháp diều tra để thu thập thông tin
dẫn SV tự học của GV và việc tự học của §V trong quá trình day học Vật lí
73 Phương pháp thông kê toán
Mô tả mẫu, tính các tham sế đặc trung của mẫu và kiểm định hai giá trị
trung binh cộng để so sánh kết quả học tập giữa hai lớp thực nghiệm và đối
chứng,
8 Tính mới mé của đề tài
Đề tải được xây dựng trên tư tưởng đổi mới PPI3H theo hướng phát
huy tính tích cực, tự chủ chiếm lĩnh kiến thức của người học và luận văn đó
thể hiện được một số điểm sau
1 Luận văn đã vận dụng lí luận về hướng dẫn tự học theo môđun
trong việc biên soạn tải liệu và tổ chức hướng dẫn tự học phần “Động lực học chất điểm” của môn VI.ĐO ở trưởng SQIQ1, góp phần tăng cường
năng lực tư học tự nghiên cứu của 5V
2 Tổ chức cho SV tham gia vào quá trinh tự đánh giá và đánh giá lẫn
nhau để thấy được hiệu quả của việc tự học
9 Câu trúc của luận văn
Luận văn ngoải phần mở dầu, kết luận, các phụ lục, nội dung chính
được trinh bảy trong ba chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận vả thực tiễn của việc biên soạn tải liệu vả tổ
chức hướng dẫn tự học theo môđun
Chương 2: Diễn soạn tải liệu và tổ chức hưởng dẫn tự học theo
mỗdun phẩn “Đông lực học chất diễm” thuộc môn Vật lí dại cương ở
trường Sĩ quan lục quân 1
Chương 3: !hực nghiệm sư phạm
Trang 14cực, độc lập chiếm lình kiến thức, kã năng, kĩ xảo và kinh nghiệm lịch sử
của xã hội loài người nói chung và của chính bản thân người học nói
nông Trong quá trình đó, người học là chủ thê của quả trình nhận thác,
nổ lực sử dụng các năng lực trí tuệ và cô khi cả cơ bẵn cùng với các phẫm
chất của mình để tiên hành hoạt động nhận thức [8, tr.13]
Như vậy, tự học là một bộ phận của học, nó cũng được hình thành bởi
những thao tác, cử chỉ, ngồn ngữ, hành động của người hoc trong hệ thống tương
tác của hoạt động day học Tự học phan anh rõ nhất nhu cầu bức xúc về học tập
của người học, phân ánh tỉnh tự giác và nỗ lực của người học, phản ánh năng lực
tổ chức và tự điều khiến của người học nhằm đạt kết quả nhất định trong hoàn cảnh nhất định với nội dưng học tập nhất định
Tự học thể hiện bằng cách tự đọc tài liệu giáo khoa, sách báo các loại,
nghe radio, trayén hình, nghe nói chuyên, báo cáo tham quan bảo tàng triển
lãm, xem phim, kịch, giao tiếp với người có học, với các chuyên gia và những,
người hoạt động thực tiễn trong các lãnh vực khác nhau Người tự học phải biết
cách lựa chọn tải liệu, tìm ra những điểm chính, điểm quan trọng trong các tài
liệu đã đọc, đã ngh, phải biết cách ghi chép những điều cần thiết, biết viết tóm
tất và làm đề cương, biết cách tra cứu từ điển và sách tham khảo, biết cách lâm
việc trong các thư viện, Déi vei SV, tu hoc con duge thé hién bing cách tự
làm các bài lập chuyên môn, tổ chức các câu lạc bộ, các nhóm thực nghiệm va
các hoạt động ngoại khoá khác Tự học đỏi hồi phải có tính độc lập, tự chủ, tự giác và kiên tri cao
1.12 Vai trà của tự học
Trong quá trỉnh dạy học nói chung, dạy học ở đại học nói riêng, GV luôn giữ
một vai trỏ quan trọng đặc biệt không thể thiếu được đó là sự tổ chức, điều khiến, hướng dẫn, chỉ đạo hoạt động học tập của SV Nhung thuc tế cho
thấy rằng, đủ GV viên có kiến thức uyên thâm đến đâu, phương pháp giảng
đạy hay đến mấy nhưng 8V không chịu đầu tư thời gian, không có sự lao
đồng của cá nhân, không có niềm khao khát với trì thức, không có sự say
Trang 15CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÏ LUẬN VÀ THỰC TIỀN CỦA VIỆC BIÊN
SOẠN TÀI LIỆU VÀ TÔ CHỨC HƯỚNG DẪN TỰ HỌC THEO
MODUN
1.1 Cơ sở lý luận của quá trình tự hoc
1.1.1 Khái niệm tự học
Có rất nhiễu khái mộm kháo nhau về tự học
Theo từ điển giáo đục học —- NXB Từ diễn Bách khoa 2001: Tự học
là quá trỉnh tw minh hoạt động lĩnh hội tri thửc khoa học và rèn luyện kĩ năng thực hảnh
Trong tập bải giảng chuyên đề “Day tw hoc cho SV trong các nhà
trường trung học chuyên nghiệp và cao ding, dai hoc”, GS- TSKH Thai
Tuy Tuyên viết: Tự học là hoạt động độc lập chiếm lĩnh kiến thức, kĩ năng,
kĩ xảo, là tự mình động não, suy nghĩ, sử đụng các năng lực trí tuệ (quan
sát, so sảnh, phân tích, tông hợp, ) cùng các phẩm chất dộng co, tinh cảm
để chiếm lĩnh tri thức một lĩnh vực hiểu biết nảo đó hay những ki nghiệm lịch sử, xã hội của nhân loại, biến nó thành sở hữu của chính bản
thân người học [5, tr 1]
Thea Giáo sư Đặng Vũ Iloạt và Phó giáo sư IIà Thị Đức trong cuốn “Lý
luận day hoc dai hoc” thi “Tu học lả một hình thức tổ chức đạy học cơ bán ở đại học Đó lả một hình thức nhận thức của cá nhần, nhằm nắm vững hệ thống trị thức
và kỹ năng đo chính người học tự tiên hành ö trên lớp hoặc ở ngoài lớp, theo hoặc
không theo chương trình và sách giáo khoa đã được qui định” [4, tz.35]
Trong bài phát biếu tại hội thảo nâng cao chất lượng dạy học tổ chức
vào tháng 11 năm 2005 tại Đại học Iluế, G5 Trần Phương cho rằng: Ioc
bao giờ và vào lúc nào cũng chủ yếu 1a tự học, tức lả biển kiến thức khoa
học tích lũy từ nhiều thể hệ của nhân loại thành kiển thức của ruỉnh, tr cdi
tạo tư duy cla minh vả rèn luyện cho mình kĩ năng thực hành những tri thức ấy [5, tr.2]
Mỗi nhà nghiên cứu đểu đưa ra một định nghĩa riêng về tự học, nhưng tất cá dều có chung quan diểm: Tự học là quả írình tự giác, tích
Trang 16Trong chuyên ngảnh Lý luận và PPDH Vật lí cho đến nay chua od ai van
đụng tiếp cận môdun để biển soạn tải liệu tự học có hướng dẫn cho S§V
khối nhả trường quân đội, vì vậy tôi đã chọn đề tài này áp dụng cho SV
trường Sf quan T.uc quan 1
3 Mục dich nghiên cứu của dễ tai
Xây dựng được tài liệu và tỗ chức hướng dẫn tự học theo môđun phần
“Đông lực học chất điểm” thuộc môn VI.ĐC ở trường SQLQI, nhằm phát huy tính tích cực, tự lực và đồng thời từng bước hinh thành năng lực tự học cho SV
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
#1 Nghiên cứa những cơ sé lý luận và thực tiễn của tiệc áp dụng
phương pháp tự học có hưởng dẫn theo môäun đổi với lĩnh vực VLĐC ở trường SQELQ 1
- Tìm hiểu quá trình tự học dẻ hướng dẫn và phương pháp dạy học ở
trường cao dẳng, dại học
- Ung dụng phương pháp tự học có hướng dẫn theo môđun trong dạy
học Vật li ở trường cao đẳng, đại học
42 Xây dựng tài liệu và tổ chức hưởng dẫn sinh viên tự hoc phan
“Động lực học chất điểm" thuộc môn VLĐC ở trường SQLQ1 theo médun
- Nghiên cứu chương trinh đạy học VLDC ở trường SQLQ1
- Nghiên cứu, đánh giá chất lượng học tập của SV trưởng SQLQI
- Xây dựng tài liệu hướng dẫn §V tự học phần “Động lực học chất
điểm” theo hệ thống môđun chính và hệ thống môđun phụ đạo phủ hợp với
chương trinh hiện hành của trường SQLQ1
- Iế chức hưởng dẫn §V tự học phần “Động lực học chất điểm”
thuộc môn VLĐC ở trường SQLQ1
4.3 Đề xuất các điều kiện thực hiện phương pháp tự học có hướng dẫn theo médun trong linh vực VLĐC & truéng SOLQ1
Trang 17- Điều kiện về sinh viên
- Điều kiện về piãng viên
- Diễu kiện về thời gian, tải liệu học tập
#4.# Thực nghiệm sư phạm
- Tễ chức thực nghiệm sư phạm
- Xử lý thống kê các số liệu và rút ra kết luận
§ Khách thể, đổi tượng và phạm vi nghiên cứu
5.1 Khách thế nghiên cửu
Quá trình dạy và họu môn VLĐC ở trường SQLQI1
5.2, Đổi tượng nghiên cửu
- Cơ sở lí luận về tự học và hướng dẫn tự học theo môđun
- Nội dung kiến thức phần “Động lực học chất điểm” ở môn VLĐC ở
trường SQLQI
5.3 Pham vi nghiên cứu
- Nội dung kiển thức phần “Động lực học chất điểm” ở môn VLĐC ở
trường SQLQI
- Xây dựng tai héu và tổ chức hưởng dẫn SV tự học theo môđun phan “Déng lye hoc chất điểm” thuộc môn VLDC ở trường 5QLQ1
6 Giả thuyết Ichoa học
Tiểu biên soạn được tài liệu hướng dẫn tự học theo môđun nội dung kiến thức “Dệng lực học chất điểm” thuộc môn VLDC ở trường SQLQI bám sát
mục tiêu đạy học, đồng thời tổ chức sử dụng hợp lí các hình thức hướng dẫn
SV tur hoc theo tai liệu đã biển soạn thì có tác dụng giúp SV tự lực chiếm lĩnh
kiến thức vả hình thành năng lực tự học cho họ
7 Các phương pháp nghiên cứu
7.4 Phương pháp nghiên cứu tỷ luận
- Nghiên cứu các tải liệu về cơ sở lí luận hướng đẫn tự học
- Nghiên cứu chương trình VLĐC ở trường SQLQI, chú ý phần “Động
lực học chất điểm”.
Trang 18MỞ ĐẦU
1 Li do chon dé tai
Trong xã hội hiện đại ngày nay, trí thức nhân loại ngảy càng được
xmở rộng, các phát minh mới không ngừng dược công bd La những trí thức
trẻ đi đầu, SV trong các trường đại học không chỉ luôn phải nắm bắt kiến
thức mới mà cỏn phải biết tự học, tự nghiên cứu Với 5V, việc tự học, tự
nghiên cứu là võ cùng quan trong nhưng tự học như thé nao cho hiệu quả
và sử dụng công cụ nào để hỗ trợ cho quá trình tự học là vấn dé ma cdc SV
luôn gặp khó khăn
Bên cạnh đó sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã và
đang cung cấp cho quá trình tự học của SV những tải liệu học tập rất đa
đạng, phong phú Nhưng cũng chính điều này lại gây ra nhiều khó khăn
cho SV trong việc lựa chẹn tài liệu học tập cho phù hợp với năng lực của
từng cá nhân Trong khi việc lựa chọn được tải liệu học lập phù hợp lại là
yếu tố quyết dịnh dến kết quá tự học của họ Một tải liệu học Lập vừa sức,
phù hợp với năng lực và còn phải giúp SV ty kiểm tra, đánh giá được kết
quả học tập oững như sự tiến hồ của bản thân trong quá trình học lập - dé 1a
những điều mà 5 V cần
Một trong những vẫn đề đổi mới phương pháp dạy học ở bậc đại học
là nâng cao tính tự học, tự nghiên cứu cho 8V nhằm phát huy nội lực của
người học, nâng cao hiệu quả học tập, giúp SV học cách học, giúp sinh viên tiếp cận nghiên cứu khoa học Qua tự học, tự nghiên cứu vả qua hoạt
động hợp tác, 8V rèn luyện được nhiễu năng lực, phẩm chất giúp họ có thể tiếp tục tự học, tự nghiên cứu về sau và tự học suốt đời
Định hưởng đổi mới chương trình giáo đục ở nước la đặc biệt coi
trọng phương pháp dạy học Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quy chế tạm
thời ban hành kẻm theo Quyết định 2091 ngảy 07 tháng 10 nắm 1993 về tế
chức đảo tạo đại học theo hình thức lự học có hưởng dẫn: “áp dụng thật sự
công nghệ môđun hoá kiến thức và quản lý theo hệ thông học phần”, đồng
Trang 19MỞ ĐẦU
1 Li do chon dé tai
Trong xã hội hiện đại ngày nay, trí thức nhân loại ngảy càng được
xmở rộng, các phát minh mới không ngừng dược công bd La những trí thức
trẻ đi đầu, SV trong các trường đại học không chỉ luôn phải nắm bắt kiến
thức mới mà cỏn phải biết tự học, tự nghiên cứu Với 5V, việc tự học, tự
nghiên cứu là võ cùng quan trong nhưng tự học như thé nao cho hiệu quả
và sử dụng công cụ nào để hỗ trợ cho quá trình tự học là vấn dé ma cdc SV
luôn gặp khó khăn
Bên cạnh đó sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã và
đang cung cấp cho quá trình tự học của SV những tải liệu học tập rất đa
đạng, phong phú Nhưng cũng chính điều này lại gây ra nhiều khó khăn
cho SV trong việc lựa chẹn tài liệu học tập cho phù hợp với năng lực của
từng cá nhân Trong khi việc lựa chọn được tải liệu học lập phù hợp lại là
yếu tố quyết dịnh dến kết quá tự học của họ Một tải liệu học Lập vừa sức,
phù hợp với năng lực và còn phải giúp SV ty kiểm tra, đánh giá được kết
quả học tập oững như sự tiến hồ của bản thân trong quá trình học lập - dé 1a
những điều mà 5 V cần
Một trong những vẫn đề đổi mới phương pháp dạy học ở bậc đại học
là nâng cao tính tự học, tự nghiên cứu cho 8V nhằm phát huy nội lực của
người học, nâng cao hiệu quả học tập, giúp SV học cách học, giúp sinh viên tiếp cận nghiên cứu khoa học Qua tự học, tự nghiên cứu vả qua hoạt
động hợp tác, 8V rèn luyện được nhiễu năng lực, phẩm chất giúp họ có thể tiếp tục tự học, tự nghiên cứu về sau và tự học suốt đời
Định hưởng đổi mới chương trình giáo đục ở nước la đặc biệt coi
trọng phương pháp dạy học Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quy chế tạm
thời ban hành kẻm theo Quyết định 2091 ngảy 07 tháng 10 nắm 1993 về tế
chức đảo tạo đại học theo hình thức lự học có hưởng dẫn: “áp dụng thật sự
công nghệ môđun hoá kiến thức và quản lý theo hệ thông học phần”, đồng
Trang 20MỞ ĐẦU
1 Li do chon dé tai
Trong xã hội hiện đại ngày nay, trí thức nhân loại ngảy càng được
xmở rộng, các phát minh mới không ngừng dược công bd La những trí thức
trẻ đi đầu, SV trong các trường đại học không chỉ luôn phải nắm bắt kiến
thức mới mà cỏn phải biết tự học, tự nghiên cứu Với 5V, việc tự học, tự
nghiên cứu là võ cùng quan trong nhưng tự học như thé nao cho hiệu quả
và sử dụng công cụ nào để hỗ trợ cho quá trình tự học là vấn dé ma cdc SV
luôn gặp khó khăn
Bên cạnh đó sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã và
đang cung cấp cho quá trình tự học của SV những tải liệu học tập rất đa
đạng, phong phú Nhưng cũng chính điều này lại gây ra nhiều khó khăn
cho SV trong việc lựa chẹn tài liệu học tập cho phù hợp với năng lực của
từng cá nhân Trong khi việc lựa chọn được tải liệu học lập phù hợp lại là
yếu tố quyết dịnh dến kết quá tự học của họ Một tải liệu học Lập vừa sức,
phù hợp với năng lực và còn phải giúp SV ty kiểm tra, đánh giá được kết
quả học tập oững như sự tiến hồ của bản thân trong quá trình học lập - dé 1a
những điều mà 5 V cần
Một trong những vẫn đề đổi mới phương pháp dạy học ở bậc đại học
là nâng cao tính tự học, tự nghiên cứu cho 8V nhằm phát huy nội lực của
người học, nâng cao hiệu quả học tập, giúp SV học cách học, giúp sinh viên tiếp cận nghiên cứu khoa học Qua tự học, tự nghiên cứu vả qua hoạt
động hợp tác, 8V rèn luyện được nhiễu năng lực, phẩm chất giúp họ có thể tiếp tục tự học, tự nghiên cứu về sau và tự học suốt đời
Định hưởng đổi mới chương trình giáo đục ở nước la đặc biệt coi
trọng phương pháp dạy học Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quy chế tạm
thời ban hành kẻm theo Quyết định 2091 ngảy 07 tháng 10 nắm 1993 về tế
chức đảo tạo đại học theo hình thức lự học có hưởng dẫn: “áp dụng thật sự
công nghệ môđun hoá kiến thức và quản lý theo hệ thông học phần”, đồng
Trang 21CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÏ LUẬN VÀ THỰC TIỀN CỦA VIỆC BIÊN
SOẠN TÀI LIỆU VÀ TÔ CHỨC HƯỚNG DẪN TỰ HỌC THEO
MODUN
1.1 Cơ sở lý luận của quá trình tự hoc
1.1.1 Khái niệm tự học
Có rất nhiễu khái mộm kháo nhau về tự học
Theo từ điển giáo đục học —- NXB Từ diễn Bách khoa 2001: Tự học
là quá trỉnh tw minh hoạt động lĩnh hội tri thửc khoa học và rèn luyện kĩ năng thực hảnh
Trong tập bải giảng chuyên đề “Day tw hoc cho SV trong các nhà
trường trung học chuyên nghiệp và cao ding, dai hoc”, GS- TSKH Thai
Tuy Tuyên viết: Tự học là hoạt động độc lập chiếm lĩnh kiến thức, kĩ năng,
kĩ xảo, là tự mình động não, suy nghĩ, sử đụng các năng lực trí tuệ (quan
sát, so sảnh, phân tích, tông hợp, ) cùng các phẩm chất dộng co, tinh cảm
để chiếm lĩnh tri thức một lĩnh vực hiểu biết nảo đó hay những ki nghiệm lịch sử, xã hội của nhân loại, biến nó thành sở hữu của chính bản
thân người học [5, tr 1]
Thea Giáo sư Đặng Vũ Iloạt và Phó giáo sư IIà Thị Đức trong cuốn “Lý
luận day hoc dai hoc” thi “Tu học lả một hình thức tổ chức đạy học cơ bán ở đại học Đó lả một hình thức nhận thức của cá nhần, nhằm nắm vững hệ thống trị thức
và kỹ năng đo chính người học tự tiên hành ö trên lớp hoặc ở ngoài lớp, theo hoặc
không theo chương trình và sách giáo khoa đã được qui định” [4, tz.35]
Trong bài phát biếu tại hội thảo nâng cao chất lượng dạy học tổ chức
vào tháng 11 năm 2005 tại Đại học Iluế, G5 Trần Phương cho rằng: Ioc
bao giờ và vào lúc nào cũng chủ yếu 1a tự học, tức lả biển kiến thức khoa
học tích lũy từ nhiều thể hệ của nhân loại thành kiển thức của ruỉnh, tr cdi
tạo tư duy cla minh vả rèn luyện cho mình kĩ năng thực hành những tri thức ấy [5, tr.2]
Mỗi nhà nghiên cứu đểu đưa ra một định nghĩa riêng về tự học, nhưng tất cá dều có chung quan diểm: Tự học là quả írình tự giác, tích
Trang 22MỞ ĐẦU
1 Li do chon dé tai
Trong xã hội hiện đại ngày nay, trí thức nhân loại ngảy càng được
xmở rộng, các phát minh mới không ngừng dược công bd La những trí thức
trẻ đi đầu, SV trong các trường đại học không chỉ luôn phải nắm bắt kiến
thức mới mà cỏn phải biết tự học, tự nghiên cứu Với 5V, việc tự học, tự
nghiên cứu là võ cùng quan trong nhưng tự học như thé nao cho hiệu quả
và sử dụng công cụ nào để hỗ trợ cho quá trình tự học là vấn dé ma cdc SV
luôn gặp khó khăn
Bên cạnh đó sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã và
đang cung cấp cho quá trình tự học của SV những tải liệu học tập rất đa
đạng, phong phú Nhưng cũng chính điều này lại gây ra nhiều khó khăn
cho SV trong việc lựa chẹn tài liệu học tập cho phù hợp với năng lực của
từng cá nhân Trong khi việc lựa chọn được tải liệu học lập phù hợp lại là
yếu tố quyết dịnh dến kết quá tự học của họ Một tải liệu học Lập vừa sức,
phù hợp với năng lực và còn phải giúp SV ty kiểm tra, đánh giá được kết
quả học tập oững như sự tiến hồ của bản thân trong quá trình học lập - dé 1a
những điều mà 5 V cần
Một trong những vẫn đề đổi mới phương pháp dạy học ở bậc đại học
là nâng cao tính tự học, tự nghiên cứu cho 8V nhằm phát huy nội lực của
người học, nâng cao hiệu quả học tập, giúp SV học cách học, giúp sinh viên tiếp cận nghiên cứu khoa học Qua tự học, tự nghiên cứu vả qua hoạt
động hợp tác, 8V rèn luyện được nhiễu năng lực, phẩm chất giúp họ có thể tiếp tục tự học, tự nghiên cứu về sau và tự học suốt đời
Định hưởng đổi mới chương trình giáo đục ở nước la đặc biệt coi
trọng phương pháp dạy học Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quy chế tạm
thời ban hành kẻm theo Quyết định 2091 ngảy 07 tháng 10 nắm 1993 về tế
chức đảo tạo đại học theo hình thức lự học có hưởng dẫn: “áp dụng thật sự
công nghệ môđun hoá kiến thức và quản lý theo hệ thông học phần”, đồng
Trang 23cực, độc lập chiếm lình kiến thức, kã năng, kĩ xảo và kinh nghiệm lịch sử
của xã hội loài người nói chung và của chính bản thân người học nói
nông Trong quá trình đó, người học là chủ thê của quả trình nhận thác,
nổ lực sử dụng các năng lực trí tuệ và cô khi cả cơ bẵn cùng với các phẫm
chất của mình để tiên hành hoạt động nhận thức [8, tr.13]
Như vậy, tự học là một bộ phận của học, nó cũng được hình thành bởi
những thao tác, cử chỉ, ngồn ngữ, hành động của người hoc trong hệ thống tương
tác của hoạt động day học Tự học phan anh rõ nhất nhu cầu bức xúc về học tập
của người học, phân ánh tỉnh tự giác và nỗ lực của người học, phản ánh năng lực
tổ chức và tự điều khiến của người học nhằm đạt kết quả nhất định trong hoàn cảnh nhất định với nội dưng học tập nhất định
Tự học thể hiện bằng cách tự đọc tài liệu giáo khoa, sách báo các loại,
nghe radio, trayén hình, nghe nói chuyên, báo cáo tham quan bảo tàng triển
lãm, xem phim, kịch, giao tiếp với người có học, với các chuyên gia và những,
người hoạt động thực tiễn trong các lãnh vực khác nhau Người tự học phải biết
cách lựa chọn tải liệu, tìm ra những điểm chính, điểm quan trọng trong các tài
liệu đã đọc, đã ngh, phải biết cách ghi chép những điều cần thiết, biết viết tóm
tất và làm đề cương, biết cách tra cứu từ điển và sách tham khảo, biết cách lâm
việc trong các thư viện, Déi vei SV, tu hoc con duge thé hién bing cách tự
làm các bài lập chuyên môn, tổ chức các câu lạc bộ, các nhóm thực nghiệm va
các hoạt động ngoại khoá khác Tự học đỏi hồi phải có tính độc lập, tự chủ, tự giác và kiên tri cao
1.12 Vai trà của tự học
Trong quá trỉnh dạy học nói chung, dạy học ở đại học nói riêng, GV luôn giữ
một vai trỏ quan trọng đặc biệt không thể thiếu được đó là sự tổ chức, điều khiến, hướng dẫn, chỉ đạo hoạt động học tập của SV Nhung thuc tế cho
thấy rằng, đủ GV viên có kiến thức uyên thâm đến đâu, phương pháp giảng
đạy hay đến mấy nhưng 8V không chịu đầu tư thời gian, không có sự lao
đồng của cá nhân, không có niềm khao khát với trì thức, không có sự say
Trang 24thời “Đổi mới phương pháp giáng day trong các trường đại học theo hướng thực nghiêm những phương pháp sư phạm tích cực”
Tổ chức được cho §V trường Sĩ quan lục quân 1 học tập học phần
Vật lí dại cương bằng phường pháp Lự học có hướng dẫn theo môdun thì có
khả năng nâng cao chất lượng học tập học phần này và tăng cường khả
năng tự học, tự nghiên cứu của 5V
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tỗi lựa chọn và tiến hanh nghiền cứu để tài Xây đựng tài liệu và tễ chức hưởng dẫn tự học thea
môäđun phần “Dộng lực học chất điểm" thuộc môn Lật H đại cương ở trường Sĩ quan lực quân 1
2 Lịch sử nghiên cứu của vấn đề
Trong lĩnh vực nghiên cứu về phương pháp dạy học môn Vật lí tiếp
cân möđun tự học đã có một số công trình nghiên cứu như:
Luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Tân: Tướng dẫn học sinh ur
học trong dạy học chương “Động học chất diém” V4l li 10 nang cao, bảo
vệ năm 201 ] tại trường DHSP Hà Nội 2
Luận văn Thạc sĩ của Lác giả Nguyễn Thị Kim Cương: Hướng dẫn họ
sinh tự học trong dạy học chương “Dỏng điện xoay chiều” Vật H 12 nâng
cao, bảo vệ năm 2010 tại trường DHSP Hà Nội
Luan vin Thạc sĩ của tác giá Đoàn Thanh Hà: Xây dựng lải hiệu vả tổ
chức hướng dẫn học sinh tự học theo môđun trong đạy học chương “Hạt nhân nguyễn tử” Vật lí lớp 12, bảo vệ năm 2012 tại trường ĐIIGD- ĐIIQG
Ha Nai
Luận án Phó tiến sĩ khoa học sư phạm của tác giả Phạm Văn Lâm (1995),
ập Vật lí đại cương ở trường Đại học kỹ thuật bằng
Nâng cao chất lượng thị
phương pháp tự học có hướng dẫn theo médun
Ngoài ra còn có nhiễu công trình nghiên cứu khác là các luận văn thạc
sĩ, cáo khóa luận tốt nghiện trong các môn học Vật li vận dụng liếp cận
môđun cho 8V các khếi trường sư phạm, học sinh các trưởng phô thông
Trang 25Trong chuyên ngảnh Lý luận và PPDH Vật lí cho đến nay chua od ai van
đụng tiếp cận môdun để biển soạn tải liệu tự học có hướng dẫn cho S§V
khối nhả trường quân đội, vì vậy tôi đã chọn đề tài này áp dụng cho SV
trường Sf quan T.uc quan 1
3 Mục dich nghiên cứu của dễ tai
Xây dựng được tài liệu và tỗ chức hướng dẫn tự học theo môđun phần
“Đông lực học chất điểm” thuộc môn VI.ĐC ở trường SQLQI, nhằm phát huy tính tích cực, tự lực và đồng thời từng bước hinh thành năng lực tự học cho SV
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
#1 Nghiên cứa những cơ sé lý luận và thực tiễn của tiệc áp dụng
phương pháp tự học có hưởng dẫn theo môäun đổi với lĩnh vực VLĐC ở trường SQELQ 1
- Tìm hiểu quá trình tự học dẻ hướng dẫn và phương pháp dạy học ở
trường cao dẳng, dại học
- Ung dụng phương pháp tự học có hướng dẫn theo môđun trong dạy
học Vật li ở trường cao đẳng, đại học
42 Xây dựng tài liệu và tổ chức hưởng dẫn sinh viên tự hoc phan
“Động lực học chất điểm" thuộc môn VLĐC ở trường SQLQ1 theo médun
- Nghiên cứu chương trinh đạy học VLDC ở trường SQLQ1
- Nghiên cứu, đánh giá chất lượng học tập của SV trưởng SQLQI
- Xây dựng tài liệu hướng dẫn §V tự học phần “Động lực học chất
điểm” theo hệ thống môđun chính và hệ thống môđun phụ đạo phủ hợp với
chương trinh hiện hành của trường SQLQ1
- Iế chức hưởng dẫn §V tự học phần “Động lực học chất điểm”
thuộc môn VLĐC ở trường SQLQ1
4.3 Đề xuất các điều kiện thực hiện phương pháp tự học có hướng dẫn theo médun trong linh vực VLĐC & truéng SOLQ1
Trang 26thời “Đổi mới phương pháp giáng day trong các trường đại học theo hướng thực nghiêm những phương pháp sư phạm tích cực”
Tổ chức được cho §V trường Sĩ quan lục quân 1 học tập học phần
Vật lí dại cương bằng phường pháp Lự học có hướng dẫn theo môdun thì có
khả năng nâng cao chất lượng học tập học phần này và tăng cường khả
năng tự học, tự nghiên cứu của 5V
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tỗi lựa chọn và tiến hanh nghiền cứu để tài Xây đựng tài liệu và tễ chức hưởng dẫn tự học thea
môäđun phần “Dộng lực học chất điểm" thuộc môn Lật H đại cương ở trường Sĩ quan lực quân 1
2 Lịch sử nghiên cứu của vấn đề
Trong lĩnh vực nghiên cứu về phương pháp dạy học môn Vật lí tiếp
cân möđun tự học đã có một số công trình nghiên cứu như:
Luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Tân: Tướng dẫn học sinh ur
học trong dạy học chương “Động học chất diém” V4l li 10 nang cao, bảo
vệ năm 201 ] tại trường DHSP Hà Nội 2
Luận văn Thạc sĩ của Lác giả Nguyễn Thị Kim Cương: Hướng dẫn họ
sinh tự học trong dạy học chương “Dỏng điện xoay chiều” Vật H 12 nâng
cao, bảo vệ năm 2010 tại trường DHSP Hà Nội
Luan vin Thạc sĩ của tác giá Đoàn Thanh Hà: Xây dựng lải hiệu vả tổ
chức hướng dẫn học sinh tự học theo môđun trong đạy học chương “Hạt nhân nguyễn tử” Vật lí lớp 12, bảo vệ năm 2012 tại trường ĐIIGD- ĐIIQG
Ha Nai
Luận án Phó tiến sĩ khoa học sư phạm của tác giả Phạm Văn Lâm (1995),
ập Vật lí đại cương ở trường Đại học kỹ thuật bằng
Nâng cao chất lượng thị
phương pháp tự học có hướng dẫn theo médun
Ngoài ra còn có nhiễu công trình nghiên cứu khác là các luận văn thạc
sĩ, cáo khóa luận tốt nghiện trong các môn học Vật li vận dụng liếp cận
môđun cho 8V các khếi trường sư phạm, học sinh các trưởng phô thông
Trang 27CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÏ LUẬN VÀ THỰC TIỀN CỦA VIỆC BIÊN
SOẠN TÀI LIỆU VÀ TÔ CHỨC HƯỚNG DẪN TỰ HỌC THEO
MODUN
1.1 Cơ sở lý luận của quá trình tự hoc
1.1.1 Khái niệm tự học
Có rất nhiễu khái mộm kháo nhau về tự học
Theo từ điển giáo đục học —- NXB Từ diễn Bách khoa 2001: Tự học
là quá trỉnh tw minh hoạt động lĩnh hội tri thửc khoa học và rèn luyện kĩ năng thực hảnh
Trong tập bải giảng chuyên đề “Day tw hoc cho SV trong các nhà
trường trung học chuyên nghiệp và cao ding, dai hoc”, GS- TSKH Thai
Tuy Tuyên viết: Tự học là hoạt động độc lập chiếm lĩnh kiến thức, kĩ năng,
kĩ xảo, là tự mình động não, suy nghĩ, sử đụng các năng lực trí tuệ (quan
sát, so sảnh, phân tích, tông hợp, ) cùng các phẩm chất dộng co, tinh cảm
để chiếm lĩnh tri thức một lĩnh vực hiểu biết nảo đó hay những ki nghiệm lịch sử, xã hội của nhân loại, biến nó thành sở hữu của chính bản
thân người học [5, tr 1]
Thea Giáo sư Đặng Vũ Iloạt và Phó giáo sư IIà Thị Đức trong cuốn “Lý
luận day hoc dai hoc” thi “Tu học lả một hình thức tổ chức đạy học cơ bán ở đại học Đó lả một hình thức nhận thức của cá nhần, nhằm nắm vững hệ thống trị thức
và kỹ năng đo chính người học tự tiên hành ö trên lớp hoặc ở ngoài lớp, theo hoặc
không theo chương trình và sách giáo khoa đã được qui định” [4, tz.35]
Trong bài phát biếu tại hội thảo nâng cao chất lượng dạy học tổ chức
vào tháng 11 năm 2005 tại Đại học Iluế, G5 Trần Phương cho rằng: Ioc
bao giờ và vào lúc nào cũng chủ yếu 1a tự học, tức lả biển kiến thức khoa
học tích lũy từ nhiều thể hệ của nhân loại thành kiển thức của ruỉnh, tr cdi
tạo tư duy cla minh vả rèn luyện cho mình kĩ năng thực hành những tri thức ấy [5, tr.2]
Mỗi nhà nghiên cứu đểu đưa ra một định nghĩa riêng về tự học, nhưng tất cá dều có chung quan diểm: Tự học là quả írình tự giác, tích
Trang 287.2.Phương pháp nghiên cứu thực dẫn
- Phương pháp diều tra để thu thập thông tin
dẫn SV tự học của GV và việc tự học của §V trong quá trình day học Vật lí
73 Phương pháp thông kê toán
Mô tả mẫu, tính các tham sế đặc trung của mẫu và kiểm định hai giá trị
trung binh cộng để so sánh kết quả học tập giữa hai lớp thực nghiệm và đối
chứng,
8 Tính mới mé của đề tài
Đề tải được xây dựng trên tư tưởng đổi mới PPI3H theo hướng phát
huy tính tích cực, tự chủ chiếm lĩnh kiến thức của người học và luận văn đó
thể hiện được một số điểm sau
1 Luận văn đã vận dụng lí luận về hướng dẫn tự học theo môđun
trong việc biên soạn tải liệu và tổ chức hướng dẫn tự học phần “Động lực học chất điểm” của môn VI.ĐO ở trưởng SQIQ1, góp phần tăng cường
năng lực tư học tự nghiên cứu của 5V
2 Tổ chức cho SV tham gia vào quá trinh tự đánh giá và đánh giá lẫn
nhau để thấy được hiệu quả của việc tự học
9 Câu trúc của luận văn
Luận văn ngoải phần mở dầu, kết luận, các phụ lục, nội dung chính
được trinh bảy trong ba chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận vả thực tiễn của việc biên soạn tải liệu vả tổ
chức hướng dẫn tự học theo môđun
Chương 2: Diễn soạn tải liệu và tổ chức hưởng dẫn tự học theo
mỗdun phẩn “Đông lực học chất diễm” thuộc môn Vật lí dại cương ở
trường Sĩ quan lục quân 1
Chương 3: !hực nghiệm sư phạm
Trang 29cực, độc lập chiếm lình kiến thức, kã năng, kĩ xảo và kinh nghiệm lịch sử
của xã hội loài người nói chung và của chính bản thân người học nói
nông Trong quá trình đó, người học là chủ thê của quả trình nhận thác,
nổ lực sử dụng các năng lực trí tuệ và cô khi cả cơ bẵn cùng với các phẫm
chất của mình để tiên hành hoạt động nhận thức [8, tr.13]
Như vậy, tự học là một bộ phận của học, nó cũng được hình thành bởi
những thao tác, cử chỉ, ngồn ngữ, hành động của người hoc trong hệ thống tương
tác của hoạt động day học Tự học phan anh rõ nhất nhu cầu bức xúc về học tập
của người học, phân ánh tỉnh tự giác và nỗ lực của người học, phản ánh năng lực
tổ chức và tự điều khiến của người học nhằm đạt kết quả nhất định trong hoàn cảnh nhất định với nội dưng học tập nhất định
Tự học thể hiện bằng cách tự đọc tài liệu giáo khoa, sách báo các loại,
nghe radio, trayén hình, nghe nói chuyên, báo cáo tham quan bảo tàng triển
lãm, xem phim, kịch, giao tiếp với người có học, với các chuyên gia và những,
người hoạt động thực tiễn trong các lãnh vực khác nhau Người tự học phải biết
cách lựa chọn tải liệu, tìm ra những điểm chính, điểm quan trọng trong các tài
liệu đã đọc, đã ngh, phải biết cách ghi chép những điều cần thiết, biết viết tóm
tất và làm đề cương, biết cách tra cứu từ điển và sách tham khảo, biết cách lâm
việc trong các thư viện, Déi vei SV, tu hoc con duge thé hién bing cách tự
làm các bài lập chuyên môn, tổ chức các câu lạc bộ, các nhóm thực nghiệm va
các hoạt động ngoại khoá khác Tự học đỏi hồi phải có tính độc lập, tự chủ, tự giác và kiên tri cao
1.12 Vai trà của tự học
Trong quá trỉnh dạy học nói chung, dạy học ở đại học nói riêng, GV luôn giữ
một vai trỏ quan trọng đặc biệt không thể thiếu được đó là sự tổ chức, điều khiến, hướng dẫn, chỉ đạo hoạt động học tập của SV Nhung thuc tế cho
thấy rằng, đủ GV viên có kiến thức uyên thâm đến đâu, phương pháp giảng
đạy hay đến mấy nhưng 8V không chịu đầu tư thời gian, không có sự lao
đồng của cá nhân, không có niềm khao khát với trì thức, không có sự say
Trang 30Trong chuyên ngảnh Lý luận và PPDH Vật lí cho đến nay chua od ai van
đụng tiếp cận môdun để biển soạn tải liệu tự học có hướng dẫn cho S§V
khối nhả trường quân đội, vì vậy tôi đã chọn đề tài này áp dụng cho SV
trường Sf quan T.uc quan 1
3 Mục dich nghiên cứu của dễ tai
Xây dựng được tài liệu và tỗ chức hướng dẫn tự học theo môđun phần
“Đông lực học chất điểm” thuộc môn VI.ĐC ở trường SQLQI, nhằm phát huy tính tích cực, tự lực và đồng thời từng bước hinh thành năng lực tự học cho SV
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
#1 Nghiên cứa những cơ sé lý luận và thực tiễn của tiệc áp dụng
phương pháp tự học có hưởng dẫn theo môäun đổi với lĩnh vực VLĐC ở trường SQELQ 1
- Tìm hiểu quá trình tự học dẻ hướng dẫn và phương pháp dạy học ở
trường cao dẳng, dại học
- Ung dụng phương pháp tự học có hướng dẫn theo môđun trong dạy
học Vật li ở trường cao đẳng, đại học
42 Xây dựng tài liệu và tổ chức hưởng dẫn sinh viên tự hoc phan
“Động lực học chất điểm" thuộc môn VLĐC ở trường SQLQ1 theo médun
- Nghiên cứu chương trinh đạy học VLDC ở trường SQLQ1
- Nghiên cứu, đánh giá chất lượng học tập của SV trưởng SQLQI
- Xây dựng tài liệu hướng dẫn §V tự học phần “Động lực học chất
điểm” theo hệ thống môđun chính và hệ thống môđun phụ đạo phủ hợp với
chương trinh hiện hành của trường SQLQ1
- Iế chức hưởng dẫn §V tự học phần “Động lực học chất điểm”
thuộc môn VLĐC ở trường SQLQ1
4.3 Đề xuất các điều kiện thực hiện phương pháp tự học có hướng dẫn theo médun trong linh vực VLĐC & truéng SOLQ1
Trang 317.2.Phương pháp nghiên cứu thực dẫn
- Phương pháp diều tra để thu thập thông tin
dẫn SV tự học của GV và việc tự học của §V trong quá trình day học Vật lí
73 Phương pháp thông kê toán
Mô tả mẫu, tính các tham sế đặc trung của mẫu và kiểm định hai giá trị
trung binh cộng để so sánh kết quả học tập giữa hai lớp thực nghiệm và đối
chứng,
8 Tính mới mé của đề tài
Đề tải được xây dựng trên tư tưởng đổi mới PPI3H theo hướng phát
huy tính tích cực, tự chủ chiếm lĩnh kiến thức của người học và luận văn đó
thể hiện được một số điểm sau
1 Luận văn đã vận dụng lí luận về hướng dẫn tự học theo môđun
trong việc biên soạn tải liệu và tổ chức hướng dẫn tự học phần “Động lực học chất điểm” của môn VI.ĐO ở trưởng SQIQ1, góp phần tăng cường
năng lực tư học tự nghiên cứu của 5V
2 Tổ chức cho SV tham gia vào quá trinh tự đánh giá và đánh giá lẫn
nhau để thấy được hiệu quả của việc tự học
9 Câu trúc của luận văn
Luận văn ngoải phần mở dầu, kết luận, các phụ lục, nội dung chính
được trinh bảy trong ba chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận vả thực tiễn của việc biên soạn tải liệu vả tổ
chức hướng dẫn tự học theo môđun
Chương 2: Diễn soạn tải liệu và tổ chức hưởng dẫn tự học theo
mỗdun phẩn “Đông lực học chất diễm” thuộc môn Vật lí dại cương ở
trường Sĩ quan lục quân 1
Chương 3: !hực nghiệm sư phạm
Trang 32thời “Đổi mới phương pháp giáng day trong các trường đại học theo hướng thực nghiêm những phương pháp sư phạm tích cực”
Tổ chức được cho §V trường Sĩ quan lục quân 1 học tập học phần
Vật lí dại cương bằng phường pháp Lự học có hướng dẫn theo môdun thì có
khả năng nâng cao chất lượng học tập học phần này và tăng cường khả
năng tự học, tự nghiên cứu của 5V
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tỗi lựa chọn và tiến hanh nghiền cứu để tài Xây đựng tài liệu và tễ chức hưởng dẫn tự học thea
môäđun phần “Dộng lực học chất điểm" thuộc môn Lật H đại cương ở trường Sĩ quan lực quân 1
2 Lịch sử nghiên cứu của vấn đề
Trong lĩnh vực nghiên cứu về phương pháp dạy học môn Vật lí tiếp
cân möđun tự học đã có một số công trình nghiên cứu như:
Luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Tân: Tướng dẫn học sinh ur
học trong dạy học chương “Động học chất diém” V4l li 10 nang cao, bảo
vệ năm 201 ] tại trường DHSP Hà Nội 2
Luận văn Thạc sĩ của Lác giả Nguyễn Thị Kim Cương: Hướng dẫn họ
sinh tự học trong dạy học chương “Dỏng điện xoay chiều” Vật H 12 nâng
cao, bảo vệ năm 2010 tại trường DHSP Hà Nội
Luan vin Thạc sĩ của tác giá Đoàn Thanh Hà: Xây dựng lải hiệu vả tổ
chức hướng dẫn học sinh tự học theo môđun trong đạy học chương “Hạt nhân nguyễn tử” Vật lí lớp 12, bảo vệ năm 2012 tại trường ĐIIGD- ĐIIQG
Ha Nai
Luận án Phó tiến sĩ khoa học sư phạm của tác giả Phạm Văn Lâm (1995),
ập Vật lí đại cương ở trường Đại học kỹ thuật bằng
Nâng cao chất lượng thị
phương pháp tự học có hướng dẫn theo médun
Ngoài ra còn có nhiễu công trình nghiên cứu khác là các luận văn thạc
sĩ, cáo khóa luận tốt nghiện trong các môn học Vật li vận dụng liếp cận
môđun cho 8V các khếi trường sư phạm, học sinh các trưởng phô thông
Trang 33cực, độc lập chiếm lình kiến thức, kã năng, kĩ xảo và kinh nghiệm lịch sử
của xã hội loài người nói chung và của chính bản thân người học nói
nông Trong quá trình đó, người học là chủ thê của quả trình nhận thác,
nổ lực sử dụng các năng lực trí tuệ và cô khi cả cơ bẵn cùng với các phẫm
chất của mình để tiên hành hoạt động nhận thức [8, tr.13]
Như vậy, tự học là một bộ phận của học, nó cũng được hình thành bởi
những thao tác, cử chỉ, ngồn ngữ, hành động của người hoc trong hệ thống tương
tác của hoạt động day học Tự học phan anh rõ nhất nhu cầu bức xúc về học tập
của người học, phân ánh tỉnh tự giác và nỗ lực của người học, phản ánh năng lực
tổ chức và tự điều khiến của người học nhằm đạt kết quả nhất định trong hoàn cảnh nhất định với nội dưng học tập nhất định
Tự học thể hiện bằng cách tự đọc tài liệu giáo khoa, sách báo các loại,
nghe radio, trayén hình, nghe nói chuyên, báo cáo tham quan bảo tàng triển
lãm, xem phim, kịch, giao tiếp với người có học, với các chuyên gia và những,
người hoạt động thực tiễn trong các lãnh vực khác nhau Người tự học phải biết
cách lựa chọn tải liệu, tìm ra những điểm chính, điểm quan trọng trong các tài
liệu đã đọc, đã ngh, phải biết cách ghi chép những điều cần thiết, biết viết tóm
tất và làm đề cương, biết cách tra cứu từ điển và sách tham khảo, biết cách lâm
việc trong các thư viện, Déi vei SV, tu hoc con duge thé hién bing cách tự
làm các bài lập chuyên môn, tổ chức các câu lạc bộ, các nhóm thực nghiệm va
các hoạt động ngoại khoá khác Tự học đỏi hồi phải có tính độc lập, tự chủ, tự giác và kiên tri cao
1.12 Vai trà của tự học
Trong quá trỉnh dạy học nói chung, dạy học ở đại học nói riêng, GV luôn giữ
một vai trỏ quan trọng đặc biệt không thể thiếu được đó là sự tổ chức, điều khiến, hướng dẫn, chỉ đạo hoạt động học tập của SV Nhung thuc tế cho
thấy rằng, đủ GV viên có kiến thức uyên thâm đến đâu, phương pháp giảng
đạy hay đến mấy nhưng 8V không chịu đầu tư thời gian, không có sự lao
đồng của cá nhân, không có niềm khao khát với trì thức, không có sự say
Trang 34MỞ ĐẦU
1 Li do chon dé tai
Trong xã hội hiện đại ngày nay, trí thức nhân loại ngảy càng được
xmở rộng, các phát minh mới không ngừng dược công bd La những trí thức
trẻ đi đầu, SV trong các trường đại học không chỉ luôn phải nắm bắt kiến
thức mới mà cỏn phải biết tự học, tự nghiên cứu Với 5V, việc tự học, tự
nghiên cứu là võ cùng quan trong nhưng tự học như thé nao cho hiệu quả
và sử dụng công cụ nào để hỗ trợ cho quá trình tự học là vấn dé ma cdc SV
luôn gặp khó khăn
Bên cạnh đó sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã và
đang cung cấp cho quá trình tự học của SV những tải liệu học tập rất đa
đạng, phong phú Nhưng cũng chính điều này lại gây ra nhiều khó khăn
cho SV trong việc lựa chẹn tài liệu học tập cho phù hợp với năng lực của
từng cá nhân Trong khi việc lựa chọn được tải liệu học lập phù hợp lại là
yếu tố quyết dịnh dến kết quá tự học của họ Một tải liệu học Lập vừa sức,
phù hợp với năng lực và còn phải giúp SV ty kiểm tra, đánh giá được kết
quả học tập oững như sự tiến hồ của bản thân trong quá trình học lập - dé 1a
những điều mà 5 V cần
Một trong những vẫn đề đổi mới phương pháp dạy học ở bậc đại học
là nâng cao tính tự học, tự nghiên cứu cho 8V nhằm phát huy nội lực của
người học, nâng cao hiệu quả học tập, giúp SV học cách học, giúp sinh viên tiếp cận nghiên cứu khoa học Qua tự học, tự nghiên cứu vả qua hoạt
động hợp tác, 8V rèn luyện được nhiễu năng lực, phẩm chất giúp họ có thể tiếp tục tự học, tự nghiên cứu về sau và tự học suốt đời
Định hưởng đổi mới chương trình giáo đục ở nước la đặc biệt coi
trọng phương pháp dạy học Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quy chế tạm
thời ban hành kẻm theo Quyết định 2091 ngảy 07 tháng 10 nắm 1993 về tế
chức đảo tạo đại học theo hình thức lự học có hưởng dẫn: “áp dụng thật sự
công nghệ môđun hoá kiến thức và quản lý theo hệ thông học phần”, đồng
Trang 357.2.Phương pháp nghiên cứu thực dẫn
- Phương pháp diều tra để thu thập thông tin
dẫn SV tự học của GV và việc tự học của §V trong quá trình day học Vật lí
73 Phương pháp thông kê toán
Mô tả mẫu, tính các tham sế đặc trung của mẫu và kiểm định hai giá trị
trung binh cộng để so sánh kết quả học tập giữa hai lớp thực nghiệm và đối
chứng,
8 Tính mới mé của đề tài
Đề tải được xây dựng trên tư tưởng đổi mới PPI3H theo hướng phát
huy tính tích cực, tự chủ chiếm lĩnh kiến thức của người học và luận văn đó
thể hiện được một số điểm sau
1 Luận văn đã vận dụng lí luận về hướng dẫn tự học theo môđun
trong việc biên soạn tải liệu và tổ chức hướng dẫn tự học phần “Động lực học chất điểm” của môn VI.ĐO ở trưởng SQIQ1, góp phần tăng cường
năng lực tư học tự nghiên cứu của 5V
2 Tổ chức cho SV tham gia vào quá trinh tự đánh giá và đánh giá lẫn
nhau để thấy được hiệu quả của việc tự học
9 Câu trúc của luận văn
Luận văn ngoải phần mở dầu, kết luận, các phụ lục, nội dung chính
được trinh bảy trong ba chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận vả thực tiễn của việc biên soạn tải liệu vả tổ
chức hướng dẫn tự học theo môđun
Chương 2: Diễn soạn tải liệu và tổ chức hưởng dẫn tự học theo
mỗdun phẩn “Đông lực học chất diễm” thuộc môn Vật lí dại cương ở
trường Sĩ quan lục quân 1
Chương 3: !hực nghiệm sư phạm
Trang 36- Điều kiện về sinh viên
- Điều kiện về piãng viên
- Diễu kiện về thời gian, tải liệu học tập
#4.# Thực nghiệm sư phạm
- Tễ chức thực nghiệm sư phạm
- Xử lý thống kê các số liệu và rút ra kết luận
§ Khách thể, đổi tượng và phạm vi nghiên cứu
5.1 Khách thế nghiên cửu
Quá trình dạy và họu môn VLĐC ở trường SQLQI1
5.2, Đổi tượng nghiên cửu
- Cơ sở lí luận về tự học và hướng dẫn tự học theo môđun
- Nội dung kiến thức phần “Động lực học chất điểm” ở môn VLĐC ở
trường SQLQI
5.3 Pham vi nghiên cứu
- Nội dung kiển thức phần “Động lực học chất điểm” ở môn VLĐC ở
trường SQLQI
- Xây dựng tai héu và tổ chức hưởng dẫn SV tự học theo môđun phan “Déng lye hoc chất điểm” thuộc môn VLDC ở trường 5QLQ1
6 Giả thuyết Ichoa học
Tiểu biên soạn được tài liệu hướng dẫn tự học theo môđun nội dung kiến thức “Dệng lực học chất điểm” thuộc môn VLDC ở trường SQLQI bám sát
mục tiêu đạy học, đồng thời tổ chức sử dụng hợp lí các hình thức hướng dẫn
SV tur hoc theo tai liệu đã biển soạn thì có tác dụng giúp SV tự lực chiếm lĩnh
kiến thức vả hình thành năng lực tự học cho họ
7 Các phương pháp nghiên cứu
7.4 Phương pháp nghiên cứu tỷ luận
- Nghiên cứu các tải liệu về cơ sở lí luận hướng đẫn tự học
- Nghiên cứu chương trình VLĐC ở trường SQLQI, chú ý phần “Động
lực học chất điểm”.
Trang 37CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÏ LUẬN VÀ THỰC TIỀN CỦA VIỆC BIÊN
SOẠN TÀI LIỆU VÀ TÔ CHỨC HƯỚNG DẪN TỰ HỌC THEO
MODUN
1.1 Cơ sở lý luận của quá trình tự hoc
1.1.1 Khái niệm tự học
Có rất nhiễu khái mộm kháo nhau về tự học
Theo từ điển giáo đục học —- NXB Từ diễn Bách khoa 2001: Tự học
là quá trỉnh tw minh hoạt động lĩnh hội tri thửc khoa học và rèn luyện kĩ năng thực hảnh
Trong tập bải giảng chuyên đề “Day tw hoc cho SV trong các nhà
trường trung học chuyên nghiệp và cao ding, dai hoc”, GS- TSKH Thai
Tuy Tuyên viết: Tự học là hoạt động độc lập chiếm lĩnh kiến thức, kĩ năng,
kĩ xảo, là tự mình động não, suy nghĩ, sử đụng các năng lực trí tuệ (quan
sát, so sảnh, phân tích, tông hợp, ) cùng các phẩm chất dộng co, tinh cảm
để chiếm lĩnh tri thức một lĩnh vực hiểu biết nảo đó hay những ki nghiệm lịch sử, xã hội của nhân loại, biến nó thành sở hữu của chính bản
thân người học [5, tr 1]
Thea Giáo sư Đặng Vũ Iloạt và Phó giáo sư IIà Thị Đức trong cuốn “Lý
luận day hoc dai hoc” thi “Tu học lả một hình thức tổ chức đạy học cơ bán ở đại học Đó lả một hình thức nhận thức của cá nhần, nhằm nắm vững hệ thống trị thức
và kỹ năng đo chính người học tự tiên hành ö trên lớp hoặc ở ngoài lớp, theo hoặc
không theo chương trình và sách giáo khoa đã được qui định” [4, tz.35]
Trong bài phát biếu tại hội thảo nâng cao chất lượng dạy học tổ chức
vào tháng 11 năm 2005 tại Đại học Iluế, G5 Trần Phương cho rằng: Ioc
bao giờ và vào lúc nào cũng chủ yếu 1a tự học, tức lả biển kiến thức khoa
học tích lũy từ nhiều thể hệ của nhân loại thành kiển thức của ruỉnh, tr cdi
tạo tư duy cla minh vả rèn luyện cho mình kĩ năng thực hành những tri thức ấy [5, tr.2]
Mỗi nhà nghiên cứu đểu đưa ra một định nghĩa riêng về tự học, nhưng tất cá dều có chung quan diểm: Tự học là quả írình tự giác, tích