Phát huy tính tích cực chủ Động và bồi dưỡng tư duy sáng tạo của học sinh thông qua xây dựng hệ thống bài tập phương trình lượng giác và hướng dẫn giải bài tập trong chương trình toán trung học phổ thông

Lịch sử nghiên cứu Qua tìm hiểu tôi thấy có rất nhiều tài liệu nghiên cứu về rẻn luyện tư duy sáng tạo của bộ môn, vả một số tài liệu nghiên cứu về xây dựng hệ thông, bài tập phần phươ

Trang 1

DẠI HỌC QUỐC GIA HA NOI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYEN VAN VO"

PHAT HUY TEXHTICH CUC CHU BONG VA BOI DUONG TU DUY SANG TAO

CUA HOC SINH THONG QUA XÂY DỰNG HỆ THÔNG BÀI LẬP “PHƯƠNG TRÌNH

TUỢNG GIÁC” VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP PHÁN TRONG CHƯƠNG TRÌNH

TOAN TRUNG HOC PHO THONG

LUAN VAN THAC SI SU PHAM TOAN

CHUYEN NGANH: LY LUAN VA PHUONG PHAP DAY HOC

(BO MON TOAN)

Mã số: 60 14 10

Người hướng din khoa hgc: PGS TSKH VU DINH HOA

ITA NOI - 2012

Trang 2

Chương 1: cơ SỞ Li LUAN V cơ so THỰC TIẾN CỦA DE TAT

1.1 Quan diém hién dai vé day hoe

1.1 1 Khái niệm về hoạt động dạy học

1.1.2 Ban chất của hoạt động day

1.1.3 Bắn chất của hoạt động học tập "

1.1.4 Mắt quan hệ giữa hoạt động dạy và hoạt động học

5 Ban chất của quả trình dạy học

tạo thông qua tổ chức thực hiện các hoạt động học tập của học sinh

1.2.2 Day học chủ trọng rèn huyện phương pháp và phát huy năng lực

tự học của học sinh ” _— teases

1.2.3 Dạy học phân hỏa kết hợp với si hop tac

1.2.4 Day hoe két hợp đánh giá của thầy với tự đánh gid cha trò

1.3 Sáng tạo và quá trình sáng tạo

1.3.1 Khái niệm về sảng tạo

1.3.2 Bến (04) giai đoạn của quá trình sáng tạo

1.3.3 Từ duy sáng tao và những biện pháp của tư duy sảng tạo

1.3.4 Một số phương pháp dạy học nâng cao khả năng tư duy sáng tạo

Chương 2: XÂY DỰNG HỆ THÔNG BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN

HOAT DONG G1Al BAL TAP CHƯƠNG "PHƯƠNG TRÌNH

LUOQNG GIAC” TRONG CHUONG TRINH TOÁN TRƯNG

HOC PHO THONG THEO HUONG TICH CUC HOA HOAT

ĐỘNG HỌC TẬP VÀ BỞI DƯỠNG NANG LUC SANG TAO

CỦA HỌC SINH

2.1 Thực trạng việc day va hoc phương trình lượng giác ở trưởng IHPT

2.1.1 Nguồn gốc và vai trỏ của lượng giác

2.1.2 Thực trạng việc học phương trình lượng giác trong THPT

2.1.3 Thực trạng việc dạy phương trình lượng giác ở ưưởng THPT

2.1⁄4 Nội dụng chương “Phương trình lương giác” trong chuong trinh Dai sé 11

hủ đồng, sáng

Trang 3

2.2 Một số công thức Lượng giác cơ bản

2.2.1 Cáo hảm lượng giáo

2.2.2 Đẳng thức Pytapo

2.2.3 Công thức lượng giác về 1ổng và hiệu của các góc

2.2.4 Biển tích thành tông

2.2.8 Bién tổng thành tích

2.2.6, Bang gid trị lượng giác của các cung đặc biệt

2.3 Cơ sở phân loại và soạn thio bai tap toán học chương “Phương,

trình lượng giác”

2.3 Cơ sở phân loại vá soạn thảo bài tập toán học chương ° “Phương

trình lượng giác”

2.3.1 Cư sở phan loại

2.3.2 Soạn thảo hệ thống bài tập chương “Phương trỉnh lượng giác”

toan hoc 11

2.4 IIệ thống bài tập chương, “Phương trình lượng giác” toán học 11

2.4.1 Phương trình lượng giác cơ bản

2.4.2 Phương trình bậc hai vả bậc cao đổi vơi một hàm số lương giao

2.4.3 Phương trình bãc nhật theo sin va côsin cung một cưng,

2.4.4 Phương trinh ding câp thuần nhất theo sin va côsi cùng một cung,

2.4.5 Phương tràh chưa tồnghoặc hiềù và tích củasmvà cos cùng một cung

2.4.6 Bai tập nâng cao

2.5 Một số phương pháp giúp học sinh phát! triển tư rduy: sáng tạo thông

qua giải phương trình lượng giác

2.5.1 Tìm nhiều lời giải cho một hài toán

2.5.2 Sáng tạo bài toán mới

2.6.1 Phương pháp giải bải tập chương" “Phương trình lương giác” toán học l1

2.6.2 Tướng đẫn học sinh giải hệ thống bài tập đã soạn thảo

Trang 4

7 Giả thuyết nghiên cứu

Nêu xây dựng được một hệ thống bài tập phủ hợp với mục tiêu dạy học

và xây đựng tiến trình hướng đẫn hoạt động giải bài tập sao cho phát huy được tính tích cực, chủ đông và sáng tạo của học sinh thì khi vận dựng hệ thống bài tập đó vào day học môn toán sẽ không những giúp học sinh ôn tập củng cố kiến

thức mà còn bồi dưỡng được Linh tự chủ, năng lực sáng tạa của học sinh

8 Dự kiến luận cứ

81 Luận cứ l thuyết

Cae co sé lí luận về dạy học tích cực

Các biện pháp phát huy tỉnh tích cực, tự chủ và bồi dưỡng năng lực sắng tạo của học sinh trong hoạt động dạy giải bải tập toán

82 Tuân cứ thực tê

Phiếu điều tra, biên bản dự giờ, trao đổi với giáo viền

Phiếu điều Ira, kháo sát trên học sinh Các bài kiểm tra kết quả học tập của học sinh

9, Phương pháp chứng minh luận điểm

Sử dụng nhóm các phương pháp sau

Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp thực nghiêm Phương pháp thông kê toán học

10 Cầu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, nội

dung chính của luận văn được trình bảy trong ba chương:

Chương 1: Cơ sỡ lý luân và thực tiễn của đề tải

Chương 2: Xây dựng hệ thông bài tập và hướng dẫn hoạt động giải bài tập

chương “phương trình lượng giác” trong chương trình toán THPT theo hướng tích

cực hóa hoạt dông học tập và bồi dưỡng năng lực sáng tạo của học sinh

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

11

Trang 5

11

Trang 6

DANII MUC CAC CIM VIET TAT Viết tắt Viết đây đủ

Trang 7

11

Trang 8

Thông qua bài tập có thể cung cấp cho cá giáo viên và học sinh thông

tin một cách đầy đủ để xác định, phân tích những khó khăn trong nhận thức

của từng học sinh để cả thầy và trò điều chỉnh hoạt động dạy và hoạt động

học Đây là diều rất quan trọng mà mọi người dễu phải quan tâm bởi vì, diễu

khó nhất đổi với giáo viên là phải tìm ra được những điểm mạnh, điểm yếu

của từng học sinh trong học tập môn toán Điễu đó không phải chỉ để phan xét

cho điểm mà quan trọng hơn cả là để uốn nắn, khích lê học sinh vươn lên

trong nhận thức

Thần phương trình lượng giác được phân hồ trong chương trình đại số

11 trung học phổ thông Những kiển thức về lượng giác đã được dé cập sơ bộ

ở chương trình TIICS và chương trình lớp 10 Đây là một phan khá rộng và

phức tạp và học sinh thưởng pặp nhiều khó khăn khi giải bài tập về Phương

trình lượng giác

Với lẤt cả các lí do trên, tôi lựa chọn dễ tải “Phát by tính tích cực chủ

dong va bai dưỡng tư duy sảng tạo của học sinh thông qua xây dựng hệ thống

bài tập “phương trình lượng giác" và hướng dẫn giải bài lập trong chương

trình toán trung học phố thông " dễ nghiên cứu

2 Lịch sử nghiên cứu

Qua tìm hiểu tôi thấy có rất nhiều tài liệu nghiên cứu về rẻn luyện tư

duy sáng tạo của bộ môn, vả một số tài liệu nghiên cứu về xây dựng hệ thông,

bài tập phần phương trình lương giác nhưng chưa có công trinh nào nghiên

cứu về xây dựng hệ thẳng bài tập và hướng dẫn hoạt động giải bài tập phần phương trình lượng giác trong chương trình toán trung học phổ thông nhằm

phát huy tỉnh tích cực, chủ động và bồi đưỡng tư đuy sáng tạo của học sinh

3 Mục tiêu nghiên cứu

Xây dựng hệ thống bài tập và hướng dẫn hoạt động giải bài tập phần

phương trình lượng giác rong chương trình toán trung học phố thông đảm

bảo tính hệ thống, khoa học theo các mức độ nhận thức: nhận biết, hiểu,

vận dụng,

Trang 9

MỞ ĐÀU

1 Lý do nghiên cứu

Định hướng dổi mới phương pháp dạy và học đã dược xác dịnh trong, Nghị quyết 1rung ương 4 khóa VII (1 - 1993), Nghị quyết Irung ương 2 khóa

VIII (12 - 1996), và được thể chế hóa trong Luật giáo dục (2005) Luật giáo

dục, điêu 28.2 đã chỉ rõ: “Phương pháp giáo dục phô thông là phái phát huy

tính tích cực, tự giác, chủ động, sảng tạo của học sinh, phủ hợp với đặc điểm

của lừng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp lự học, khá năng làm

việc nhóm, rèn huyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tinh câm, đem lại niềm vui, hứng thú vả trách nhiệm học tập cho học sinh”,

Trong quá trình học tập bộ môn toán, mục tiêu chính của người học bô môn này là việc học tập những kiến thức về lý thuyết, hiểu và vận đụng được

các ]ý thuyết chung của toán học vào những lĩnh vực cụ thể, một trong những lĩnh vực dó là việc giải bài tập toán

Bài tập toán học có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trính nhận thức và phát triển năng lực tư duy của người học, giúp cho người học ôn tập đảo sâu, mở rộng kiến thức, rèn hryện kỹ năng, kỹ xâo, ứng dụng toán học

vào thực tiễn, phát triển tư duy sáng tạo Phần lớn các giáo viên đã nhận

thức được diều này, đã đánh giá đúng vai trỏ của bải tập toán học và coi

trong hoạt đông giải bài tập trong dạy học toán Tuy nhiên vẫn rất nhiễu học sinh gặp khó khăn khi giải bài tập Điều này không chỉ do tính phức tạp, đa dang, phong phú của công việc này mà còn do chính nhược điểm mắc phải

khi soan tháo hệ thông bài tập, phân dang và hướng dẫn học sinh giải bai tap của giáo viên

'Thông thường, nhiễu giáo viên có quan niệm rằng số lượng bài tập

cảng nhiều và mức độ bài tập cảng khó thì cảng tốt Chính điều này lại thường

dễ lại những dẫu Ấn căng thẳng và năng nề trong tâm lí học sinh khi học toàn

Trang 10

Xây dựng kế hoạch sứ dựng hệ thẳng bài tập khi dạy hoc phần Phương,

trình lượng giác vả soạn thảo tiền trình hướng dẫn hoạt động giải hệ thông bài

tập đó theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và bồi đưỡng tư đuy sáng

tạo của học sinh

4 Phạm vi nghiên cửu

Để lài nghiên cứu xây dựng hệ thống hài tập và hướng dẫn hoạt động

giải bài tập phần Phương trình lượng giác trong chương trình toán THPT

5 Mẫu khảo sát

Tiến hành trên 92 học sinh của các lớp 11A2, 11A3 trường THPT

Phúc Thọ Hà Nội

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sử lý luận của phương pháp day học Toán để phát huy

tính tích cực, chủ động và bồi dưỡng tư duy sáng tạo của học sinh Dặc biệt

chú ý dến cơ sở 1í luận vỀ dạy giải bài Lập toán phổ thông

Phân tích chương trình, nội dung kiến thức và kỹ năng cẦn đạt dược

của phần Phương trình lượng giác

Điều tra thực trạng đạy bài tập phần nay ở một số trường THPT

Soạn thảo hệ thông bài tập đảm bảo tính hệ thông, khoa hạc theo các

mức độ nhận thức: nhận biết, hiểu, vận đụng

Xây đựng kế hoạch sử dụng hệ thống bải tập đã soạn thảo khi dạy họp

phần Phương trình lượng giác ở THPT

Soạn thảo tiễn trình hướng dẫn hoạt động giải hệ thống bài tập đó

theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và bằi đưỡng tư duy sáng tạo

của học sinh,

Thực nghiệm sư phạm để đánh giá hệ thống bải tập đã soạn thảo về

tính khả thi và tác dụng phát huy tính tích cực, chủ động, bồi dưỡng tư duy

sắng Lạo của học sinh

NNều các kết luận về ý nghĩa khoa học và thực tiễn của để tải

10

Trang 11

trong nhận thức

vận dụng,

Trang 12

DANIIMUC CAC BANG

Trang

Bang 1.1 5o sánh phương pháp dạy học tích cực và phương pháp

Bảng 2.1 Giá trị lượng giác của các cung đặc biệt ween 33

Bảng 3.2: Kết quả kiểm tra đề 2 sau thực nghiệm 34 Bảng 3.3 : Kết quả kiểm tra để 3 sau thực nghiệm 85

DANH MỤC CÁC SƠ BỘ

Trang

Sơ đỗ 1.1 Mối quan hệ giữa các thành tố của quá trình đạy học 8

Sơ dễ 1.2 Miễi quan hệ giữa người dạy và người học của quá trình dạy học 8

Trang 13

MỞ ĐÀU

Trang 14

Trang 15

MỞ ĐÀU

Trang 16

MỞ ĐÀU

Trang 17

5 Mẫu khảo sát

của học sinh,

10

Trang 18

5 Mẫu khảo sát

của học sinh,

10

Trang 19

5 Mẫu khảo sát

của học sinh,

10

Trang 20

MỞ ĐÀU

Trang 21

Chương 3 : TIIỰC NGIHỆM SƯ PHẠM

3.1 Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm

3.2 Đối tượng và địa bản thực nghiệm

3.3 Kê hoạch thực nghiệm

3.3.1 Thời gian thực nghiệm

3.3.2 Nội dung và tổ chức thực nghiệm

3.4 Kết quả dạy thực nghiêm

Trang 22

Trang 23

Trang 24

MỞ ĐÀU

Trang 25

DANIIMUC CAC BANG

Trang

Trang 26

5 Mẫu khảo sát

của học sinh,

10

Trang 27

11

Trang 28

MỞ ĐÀU

Trang 29

11

Trang 30

11

Trang 31

Trang 32

11

Trang 33

MỞ ĐÀU

Trang 34

DANIIMUC CAC BANG

Trang

Trang 35

trong nhận thức

vận dụng,

Trang 36

5 Mẫu khảo sát

của học sinh,

10

Trang 37

DANIIMUC CAC BANG

Trang

Tiêu đề	Phát huy tính tích cực chủ Động và bồi dưỡng tư duy sáng tạo của học sinh thông qua xây dựng hệ thống bài tập phương trình lượng giác và hướng dẫn giải bài tập trong chương trình toán trung học phổ thông
Tác giả	Nguyen Van Vo
Người hướng dẫn	PGS. TSKH. Vu Dinh Hoa
Trường học	Đại học quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành	Toán học
Thể loại	Luận văn thạc sỹ
Năm xuất bản	2012
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	75
Dung lượng	201,39 KB