Dể nâng cao chất lượng đạy và học, nhiễu nước trên thế giới đã sử dụng câu hỏi TNKQ với nhiều mục đích khác nhau như: sứ dụng trong việc hình thành kiến thức mới, sử dụng để củng cố, ôn
Trang 1ĐẠI HỌC QUOC GIA HA NOI
KHOA SU PHAM
LÊ TT] CẢM THƠ
DỎI MỚI VIỆC XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG
HE THONG CAU HOI TRAC NGHIEM KHACH QUAN
DẠY HỌC SINH HỌC LỚP 11 BẬC TRUNG HỌC PHỎ
THÔNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM SINH HỌC
IIA NOI 2009
Trang 2
DẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỌI
KHOA SƯ PHẠM
LE TH] CAM THO
ĐÔI MỚI VIỆC XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG
Tf THONG CAU TIOT TRAC NGITIEM KITACIT QUAN
DẠY HỌC SINH HỌC LỚP 11
BAC TRUNG TIOC PTIO THONG
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHAM SINH HỌC
Chuyên ngành: LÍ LUẬN VA PHƯƠNG PHÁP DẠY HOC
Trang 3ởi cảm ơn
Tác giả xin bảy tổ lỏng biết ơn sâu sắc dến TSKH Mai văn Hưng —
người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo trong việc định hướng để tài cũng như
trong suất quá trình nghiên cửu và hoàn thành luận văn
Xin bay t6 long biết ơn các thầy cô giáo đã tận tình giảng dạy, các thấy giáo, cô giáo khoa Sư phạm Đại học Quốc gia IIà nội đã giúp đỡ, chỉ đẫn tôi
trong suốt quá trình học tập nghiên cứu
Xin chân thành cảm ơn Dan giảm hiệu, các thầy giáo, cô giáo và các em
học sinh trường TTIIPT Lê Quý Đôn, TIIPT Lê Ilễng Phong, TITPT Năng khiếu
Tran Pha, THPT An Lao, THPT Mac Dinh Chi, THPT Kién An — Hai Phong đã
giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi dé tôi hoàn thành luận văn
Cảm ơn tắt cả các bạn bè, người thân dã dộng viên giúp đỡ tác giả trong
quá trình thực hiện luận văn này
Luận văn đã thu dược những kết quá nghiên cửu bước dầu Mặc dù đã có nhiều cổ gắng nhưng chắc hẳn không tránh khỏi những mặt côn hạn chế Kính
mong được sự góp ý của các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo và bạn đồng
Trang 4dung chương trình DII ngày cảng nhiều thì một vấn đề tất yếu là phải đổi mới
toàn diện về (31) từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức I2H cũng,
như việc KTĐG kết quả học tập của người học Trong những van dé cần phải đổi
méi thi PP GD và phương thức KTĐG được xcm là những khâu quan trong
nhằm xác định rõ chất lượng DH, nó lả một trong những kênh thông ti để định
hướng quá trình dạy và học Mặt kháo dua vào kết quả KTĐG, kết hợp với phân
tích so sánh để khẳng định hiệu quả của việc cải tiến nội dung chương trình và
PP GD, kịp thời phát hiện những thiếu khuyết để có sự điều chỉnh các khâu trong
QTDH một cách hợp 1í để dạt kết quả cao nhất
Thực trạng DH và KTDG ở các trường phổ thông hiện nay cho thấy: Nội
dung các bài day tương đối nặng về lí thuyết, các bài thực hành bài ân tập còn ít
và nội dưng côn đơn điệu, chưa khái quát một cách triệt để tổng thể của chương
trình Công cụ kiểm tra chủ yếu vẫn đang sử dụng câu hỏi trắc nghiệm tự luận
nên lượng thông tin có trong một bài KT không nhiều và khó đám bảo tính khách
quan trong đánh giá Dể nâng cao chất lượng đạy và học, nhiễu nước trên thế
giới đã sử dụng câu hỏi TNKQ với nhiều mục đích khác nhau như: sứ dụng trong
việc hình thành kiến thức mới, sử dụng để củng cố, ôn tập kiến thức, để KTĐGŒ
kết quả học tập của học sinh
Ở Việt Nam, trắc nghiệm khách quan dã và dang dược sử dụng trong
tuyển sinh đại học, thi sát hạch cấp giấy phép lái xe, trong KTĐO kết quá học
lập và trong dạy bai mới Tuy nhiên, bộ ngân hàng câu hỏi TRKQ dùng để
KIĐG còn ít về số lượng vả chưa đạt chuẩn về chất lượng [heo chúng tôi mỗi
môn học cân phải có một bộ ngân hàng TNKQ bám sát nội dung chương trình
sách giáo khoa , đo được nhiều mức độ nhận thức khác nhau như: ghi nhớ, hiểu,
vận dụng, phân tích, tổng hợp, Trong các loại TNKQ thì dạng MCQ (Miuluiple
choice question) có nhiều ưu điểm nhất, nó hạn chế được việc học Lũ, hoe vel ghi
nhớ máy móc của H8, thay vào đó là H8 phải tự học dễ có một lượng trí thức
tổng thể, bao quát chương trình, hiểu rõ bản chất của vấn dé Qua khảo sát thực
§
Trang 5
THẢNI: MỞ ĐẦU
1 Ly do chon đề tài
Như chúng ta đã biết, đất nước đang trong thời đại đối mới và hội nhập
quốc tẾ, vì vây việc đảo tạo con người - đảo tạo nguồn lực lao động đúng một vai
trd hết sức quan trọng trong việc thúc đây phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội,
Giáo đực trở thành quốc sách hàng đầu, đầu Lư cho GD là đầu tư cho sự phát
triển bền vững lrong giai đoạn mới hiện nay, ngành GI2 cần phải đảo tạo ra những con người vững về tri thức khoa học, kiên định về lập trường chính trị,
năng đồng, sảng tạo trong mọi hoạt động, chủ động trong hội nhập quốc tế, trở
thành chủ nhân của đất nước, Dễ hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình ngành GD
đã tiến hành đổi mới toàn diện về mục tiêu đạy học, nội đụng chương trình,
phương pháp giảng dạy, cách thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập của H8,
Trong đó việc đổi mới phương pháp GD trở nên rất cấp bách, cần thiết và đã
được Đăng, Chỉnh phú định hưởng trong các Nghị quyết TW 2, Nghị quyết TW
4 - Dại hội VI và được quy định rồ trong lat GD tai điều 21, khoản 2:
"Phương pháp giáo dục phải phát huy được tỉnh tích cực, tự giác, chú động, sảng tao của HS, phủ hợp với đặc diém của từng lớp học, môn học, GD phải hình
thành và bồi đưỡng cho I1S phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng
kiến thức vào thực tiễn, tác đông đến tỉnh cảm va dem lại niềm hứng thú cho
người học " [19]
Tội nghị TW 6 khoá IX đã khẳng định: “Phải đối mới nội dung, PP GD
theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, tăng cường GID tư duy sảng tạo, năng lực tự
học, tự tu đưỡng, tự tạo việc làm đấp ứng nhu câu nguằn nhân lực của đất
nước ” [19] Xã hội loài người dang trong thời dại bùng nổ thông lim, trí thức
khoa học kĩ thuật và công nghệ không ngừng được khám phá, phát hiện vì thế
niên chương trình giảng đạy ở các cấp học, ngành học ngày cảng nhiều nội đụng
mới và khó mà đặc biệt là trong lĩnh vực 8H - một hộ môn dang phát triển mạnh
ở thể kỷ 21 Trong xu hướng tri thức khoa học không ngừng được tăng lên, nội
7
Trang 6- Điều tra thực trạng sử đụng câu hỏi TNKQ, đặc biệt là việc sử dụng
MCQ trong dạy học chương Il: “Cảm ứng” - 8H 11-'PHPT
- Nghiên cứu mục tiêu, nội dung chương trình và kế hoạch giảng dạy của
phan kiến (hức chương II: “Cảm ứng” - SH 11- THPT, làm co sé dé xây dựng kế
hoạch vả soạn thảo hệ thông câu hỏi trắc nghiệm
- Xây dựng quy trình sử dụng MCO trong dạy bải mới và thực nghiệm để đánh giá hiệu quả của việc sử đụng MCO trong quả trình hình thành kiến thức
mới
- Thực nghiệm để đánh giá bộ trắc nghiệm, chỉnh sửa để hoàn chỉnh hệ
thắng câu hồi đã soạn thâo
4 Phạm vi nghiên cửu
Chương II: “Cảm ứng”- Sinh học 11(SGK ban cơ bản)
5 Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cửu,
- Quy trinh xây dựng hệ thống cau héi TNKQ dang MCQ va quy trình sử dung hệ thống câu hii MCQ dé đạy bài mới trong chương II: “Cám ửng”- SH
11-THPT
5.2 Khách thể nghiên cảu
Iloc sinh lớp l1 và GV giảng đạy SII l1 ở một số trường TIIPT, thành
phé 114i Phỏng
6 Giá thuyết khoa học
Nếu đối mới xây dung bộ câu hồi TNKQ đạng MCQ trong chương II:
" 8H 11 dú tiêu chuẩn và sử đựng hợp lí vào việc dạy bài mới thì sẽ
góp phần nâng cao chất lượng DH Sinh học
7 Phương pháp nghiên cứu
Z1 Nghiên cứu by thuyết.
Trang 7Noi dung nghiên cứu
Đối mới xây dựng câu hỏi TNKQ dang MCQ trong,
day học chương H: Cảm ứửng- 5inh học 11 TIIET
Mục đích sử dụng của bộ câu hỏi trắc nghiệm
"Tiêu chuẩn của một câu hỗi MO, bải MCQ, bộ
Các giải pháp để nâng cao chất lượng câu hồi MCQ
Quy trình xây dựng câu hói TNKO dạng MCQ
Nghiên cứu nội dung cần trắc nghiệm
Xây dựng câu hỏi trắc nghiệm
Sử dụng trắc nghiệm MCQ trong day bài mới
Trắc nghiệm khách quan là một công cụ dạy học
Quy trình sử dụng MCQ trong dạy bài mới
'Thực nghiệm sư phạm - si sereeeiie
Mục dích và nhiễm vụ thực nghiệm sư pham
Nội dung thực nghiệm sư phạm
Trang 8CAC CHU VIET TAT TRONG LUAN VAN
ADN Axit dézéxiribonucleic
ARN Axit ribonucleic
DI Index of discrimination (độ phân biệU
DIL Day hoc
KTĐG Kiểm tra đánh giá
McQ Mulliple Choice Question (nhidu lua chon)
Trang 9trạng DII ở các trường trung hoc phé thông thấy rằng việc sử dụng TNEKQ dang
MCQ mới chỉ dừng lại ở các khâu như: ôn tập, củng cố, KTĐG kết quả học tập
mà chưa được sử dụng trong việc hình thành kiến thức mới Trong khi đó nếu sử
dung TNKQ dang MCQ để day bai mới số giúp HS lĩnh hội kiến thức vững chắc,
tạo nên hứng thú, niềm say mê trong học tập Dông thời dạy bài mới bằng
TNKO sẽ giúp HS làm quen với phương pháp thị bằng TNEQ vị vậy chất lượng
của QLDH sẽ cao hơn, đám bảo tính hiệu quá, tính khách quan trong hoạt động
học tập nói chung và học môn Sinh học nỏi riêng
Phần Sinh ly thực vật và dộng vật thuậc chương trình SH 11 THPT là nội dung kiến thức mới và khó đòi hỏi tính 1ý luận và tính thực tiễn cao, chính vi thế
nên việc xây dựng bộ câu hỏi TNKQ dạng MCQ đổ tiêu chuẩn cả về định lượng
và định tính phần kiến thức nảy là một vấn đề khó nhưng rất cần thiết Hơn thể
nữa, việc xây dựng và sử đụng câu hỏi TNKQ dạng MCQ một cách khoa học
trong các khâu của QTDH, đặc biệt lả trong day bài mới sẽ góp phần tích cực
hoá hoạt động nhận thức của HS nhằm nâng cao chất lượng day va hoc [12] Dé
Ất lượng DH SH phổ thông nói
dap (mg yêu cầu đổi mới góp phần nâng cao
chung và chất lượng dạy học phần kiến thức 8I,TV-ĐV nỏi riêng, chủng tôi chọn
đề tài: ” "Đi mới việc xâp dựng và sử dụng hệ thẳng cân hỗi trắc nghiệm
khách quan dạy học sinh học lớp 11 bậc trung hoc pha thing”
2 Mục tiêu nghiễn cứu
Xây dựng và sử dụng hệ thông câu hỏi TNKQ dạng MCO trong chương II
“Cảm ứng” - SH I1- 'UHPT đủ tiêu chuẩn định tính và tiêu chuẩn đỉnh lượng để
sử dụng vào các mục tiêu khác nhau trong QTDH
Nghiên cứu các giải pháp để nâng cao chất lượng cầu hỏi trắc nghiệm
MCQ nhằm đáp ứng các yêu cầu cla QTDH
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của dễ tải
Trang 11dung chương trình DII ngày cảng nhiều thì một vấn đề tất yếu là phải đổi mới
toàn diện về (31) từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức I2H cũng,
như việc KTĐG kết quả học tập của người học Trong những van dé cần phải đổi
méi thi PP GD và phương thức KTĐG được xcm là những khâu quan trong
nhằm xác định rõ chất lượng DH, nó lả một trong những kênh thông ti để định
hướng quá trình dạy và học Mặt kháo dua vào kết quả KTĐG, kết hợp với phân
tích so sánh để khẳng định hiệu quả của việc cải tiến nội dung chương trình và
PP GD, kịp thời phát hiện những thiếu khuyết để có sự điều chỉnh các khâu trong
QTDH một cách hợp 1í để dạt kết quả cao nhất
Thực trạng DH và KTDG ở các trường phổ thông hiện nay cho thấy: Nội
dung các bài day tương đối nặng về lí thuyết, các bài thực hành bài ân tập còn ít
và nội dưng côn đơn điệu, chưa khái quát một cách triệt để tổng thể của chương
trình Công cụ kiểm tra chủ yếu vẫn đang sử dụng câu hỏi trắc nghiệm tự luận
nên lượng thông tin có trong một bài KT không nhiều và khó đám bảo tính khách
quan trong đánh giá Dể nâng cao chất lượng đạy và học, nhiễu nước trên thế
giới đã sử dụng câu hỏi TNKQ với nhiều mục đích khác nhau như: sứ dụng trong
việc hình thành kiến thức mới, sử dụng để củng cố, ôn tập kiến thức, để KTĐGŒ
kết quả học tập của học sinh
Ở Việt Nam, trắc nghiệm khách quan dã và dang dược sử dụng trong
tuyển sinh đại học, thi sát hạch cấp giấy phép lái xe, trong KTĐO kết quá học
lập và trong dạy bai mới Tuy nhiên, bộ ngân hàng câu hỏi TRKQ dùng để
KIĐG còn ít về số lượng vả chưa đạt chuẩn về chất lượng [heo chúng tôi mỗi
môn học cân phải có một bộ ngân hàng TNKQ bám sát nội dung chương trình
sách giáo khoa , đo được nhiều mức độ nhận thức khác nhau như: ghi nhớ, hiểu,
vận dụng, phân tích, tổng hợp, Trong các loại TNKQ thì dạng MCQ (Miuluiple
choice question) có nhiều ưu điểm nhất, nó hạn chế được việc học Lũ, hoe vel ghi
nhớ máy móc của H8, thay vào đó là H8 phải tự học dễ có một lượng trí thức
tổng thể, bao quát chương trình, hiểu rõ bản chất của vấn dé Qua khảo sát thực
§
Trang 14Noi dung nghiên cứu
Đối mới xây dựng câu hỏi TNKQ dang MCQ trong,
day học chương H: Cảm ứửng- 5inh học 11 TIIET
Mục đích sử dụng của bộ câu hỏi trắc nghiệm
"Tiêu chuẩn của một câu hỗi MO, bải MCQ, bộ
Các giải pháp để nâng cao chất lượng câu hồi MCQ
Quy trình xây dựng câu hói TNKO dạng MCQ
Nghiên cứu nội dung cần trắc nghiệm
Xây dựng câu hỏi trắc nghiệm
Sử dụng trắc nghiệm MCQ trong day bài mới
Trắc nghiệm khách quan là một công cụ dạy học
Quy trình sử dụng MCQ trong dạy bài mới
'Thực nghiệm sư phạm - si sereeeiie
Mục dích và nhiễm vụ thực nghiệm sư pham
Nội dung thực nghiệm sư phạm
Trang 15trạng DII ở các trường trung hoc phé thông thấy rằng việc sử dụng TNEKQ dang
MCQ mới chỉ dừng lại ở các khâu như: ôn tập, củng cố, KTĐG kết quả học tập
mà chưa được sử dụng trong việc hình thành kiến thức mới Trong khi đó nếu sử
dung TNKQ dang MCQ để day bai mới số giúp HS lĩnh hội kiến thức vững chắc,
tạo nên hứng thú, niềm say mê trong học tập Dông thời dạy bài mới bằng
TNKO sẽ giúp HS làm quen với phương pháp thị bằng TNEQ vị vậy chất lượng
của QLDH sẽ cao hơn, đám bảo tính hiệu quá, tính khách quan trong hoạt động
học tập nói chung và học môn Sinh học nỏi riêng
Phần Sinh ly thực vật và dộng vật thuậc chương trình SH 11 THPT là nội dung kiến thức mới và khó đòi hỏi tính 1ý luận và tính thực tiễn cao, chính vi thế
nên việc xây dựng bộ câu hỏi TNKQ dạng MCQ đổ tiêu chuẩn cả về định lượng
và định tính phần kiến thức nảy là một vấn đề khó nhưng rất cần thiết Hơn thể
nữa, việc xây dựng và sử đụng câu hỏi TNKQ dạng MCQ một cách khoa học
trong các khâu của QTDH, đặc biệt lả trong day bài mới sẽ góp phần tích cực
hoá hoạt động nhận thức của HS nhằm nâng cao chất lượng day va hoc [12] Dé
Ất lượng DH SH phổ thông nói
dap (mg yêu cầu đổi mới góp phần nâng cao
chung và chất lượng dạy học phần kiến thức 8I,TV-ĐV nỏi riêng, chủng tôi chọn
đề tài: ” "Đi mới việc xâp dựng và sử dụng hệ thẳng cân hỗi trắc nghiệm
khách quan dạy học sinh học lớp 11 bậc trung hoc pha thing”
2 Mục tiêu nghiễn cứu
Xây dựng và sử dụng hệ thông câu hỏi TNKQ dạng MCO trong chương II
“Cảm ứng” - SH I1- 'UHPT đủ tiêu chuẩn định tính và tiêu chuẩn đỉnh lượng để
sử dụng vào các mục tiêu khác nhau trong QTDH
Nghiên cứu các giải pháp để nâng cao chất lượng cầu hỏi trắc nghiệm
MCQ nhằm đáp ứng các yêu cầu cla QTDH
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của dễ tải
Trang 16
THẢNI: MỞ ĐẦU
1 Ly do chon đề tài
Như chúng ta đã biết, đất nước đang trong thời đại đối mới và hội nhập
quốc tẾ, vì vây việc đảo tạo con người - đảo tạo nguồn lực lao động đúng một vai
trd hết sức quan trọng trong việc thúc đây phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội,
Giáo đực trở thành quốc sách hàng đầu, đầu Lư cho GD là đầu tư cho sự phát
triển bền vững lrong giai đoạn mới hiện nay, ngành GI2 cần phải đảo tạo ra những con người vững về tri thức khoa học, kiên định về lập trường chính trị,
năng đồng, sảng tạo trong mọi hoạt động, chủ động trong hội nhập quốc tế, trở
thành chủ nhân của đất nước, Dễ hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình ngành GD
đã tiến hành đổi mới toàn diện về mục tiêu đạy học, nội đụng chương trình,
phương pháp giảng dạy, cách thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập của H8,
Trong đó việc đổi mới phương pháp GD trở nên rất cấp bách, cần thiết và đã
được Đăng, Chỉnh phú định hưởng trong các Nghị quyết TW 2, Nghị quyết TW
4 - Dại hội VI và được quy định rồ trong lat GD tai điều 21, khoản 2:
"Phương pháp giáo dục phải phát huy được tỉnh tích cực, tự giác, chú động, sảng tao của HS, phủ hợp với đặc diém của từng lớp học, môn học, GD phải hình
thành và bồi đưỡng cho I1S phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng
kiến thức vào thực tiễn, tác đông đến tỉnh cảm va dem lại niềm hứng thú cho
người học " [19]
Tội nghị TW 6 khoá IX đã khẳng định: “Phải đối mới nội dung, PP GD
theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, tăng cường GID tư duy sảng tạo, năng lực tự
học, tự tu đưỡng, tự tạo việc làm đấp ứng nhu câu nguằn nhân lực của đất
nước ” [19] Xã hội loài người dang trong thời dại bùng nổ thông lim, trí thức
khoa học kĩ thuật và công nghệ không ngừng được khám phá, phát hiện vì thế
niên chương trình giảng đạy ở các cấp học, ngành học ngày cảng nhiều nội đụng
mới và khó mà đặc biệt là trong lĩnh vực 8H - một hộ môn dang phát triển mạnh
ở thể kỷ 21 Trong xu hướng tri thức khoa học không ngừng được tăng lên, nội
7
Trang 17- Điều tra thực trạng sử đụng câu hỏi TNKQ, đặc biệt là việc sử dụng
MCQ trong dạy học chương Il: “Cảm ứng” - 8H 11-'PHPT
- Nghiên cứu mục tiêu, nội dung chương trình và kế hoạch giảng dạy của
phan kiến (hức chương II: “Cảm ứng” - SH 11- THPT, làm co sé dé xây dựng kế
hoạch vả soạn thảo hệ thông câu hỏi trắc nghiệm
- Xây dựng quy trình sử dụng MCO trong dạy bải mới và thực nghiệm để đánh giá hiệu quả của việc sử đụng MCO trong quả trình hình thành kiến thức
mới
- Thực nghiệm để đánh giá bộ trắc nghiệm, chỉnh sửa để hoàn chỉnh hệ
thắng câu hồi đã soạn thâo
4 Phạm vi nghiên cửu
Chương II: “Cảm ứng”- Sinh học 11(SGK ban cơ bản)
5 Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cửu,
- Quy trinh xây dựng hệ thống cau héi TNKQ dang MCQ va quy trình sử dung hệ thống câu hii MCQ dé đạy bài mới trong chương II: “Cám ửng”- SH
11-THPT
5.2 Khách thể nghiên cảu
Iloc sinh lớp l1 và GV giảng đạy SII l1 ở một số trường TIIPT, thành
phé 114i Phỏng
6 Giá thuyết khoa học
Nếu đối mới xây dung bộ câu hồi TNKQ đạng MCQ trong chương II:
" 8H 11 dú tiêu chuẩn và sử đựng hợp lí vào việc dạy bài mới thì sẽ
góp phần nâng cao chất lượng DH Sinh học
7 Phương pháp nghiên cứu
Z1 Nghiên cứu by thuyết.
Trang 18dung chương trình DII ngày cảng nhiều thì một vấn đề tất yếu là phải đổi mới
toàn diện về (31) từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức I2H cũng,
như việc KTĐG kết quả học tập của người học Trong những van dé cần phải đổi
méi thi PP GD và phương thức KTĐG được xcm là những khâu quan trong
nhằm xác định rõ chất lượng DH, nó lả một trong những kênh thông ti để định
hướng quá trình dạy và học Mặt kháo dua vào kết quả KTĐG, kết hợp với phân
tích so sánh để khẳng định hiệu quả của việc cải tiến nội dung chương trình và
PP GD, kịp thời phát hiện những thiếu khuyết để có sự điều chỉnh các khâu trong
QTDH một cách hợp 1í để dạt kết quả cao nhất
Thực trạng DH và KTDG ở các trường phổ thông hiện nay cho thấy: Nội
dung các bài day tương đối nặng về lí thuyết, các bài thực hành bài ân tập còn ít
và nội dưng côn đơn điệu, chưa khái quát một cách triệt để tổng thể của chương
trình Công cụ kiểm tra chủ yếu vẫn đang sử dụng câu hỏi trắc nghiệm tự luận
nên lượng thông tin có trong một bài KT không nhiều và khó đám bảo tính khách
quan trong đánh giá Dể nâng cao chất lượng đạy và học, nhiễu nước trên thế
giới đã sử dụng câu hỏi TNKQ với nhiều mục đích khác nhau như: sứ dụng trong
việc hình thành kiến thức mới, sử dụng để củng cố, ôn tập kiến thức, để KTĐGŒ
kết quả học tập của học sinh
Ở Việt Nam, trắc nghiệm khách quan dã và dang dược sử dụng trong
tuyển sinh đại học, thi sát hạch cấp giấy phép lái xe, trong KTĐO kết quá học
lập và trong dạy bai mới Tuy nhiên, bộ ngân hàng câu hỏi TRKQ dùng để
KIĐG còn ít về số lượng vả chưa đạt chuẩn về chất lượng [heo chúng tôi mỗi
môn học cân phải có một bộ ngân hàng TNKQ bám sát nội dung chương trình
sách giáo khoa , đo được nhiều mức độ nhận thức khác nhau như: ghi nhớ, hiểu,
vận dụng, phân tích, tổng hợp, Trong các loại TNKQ thì dạng MCQ (Miuluiple
choice question) có nhiều ưu điểm nhất, nó hạn chế được việc học Lũ, hoe vel ghi
nhớ máy móc của H8, thay vào đó là H8 phải tự học dễ có một lượng trí thức
tổng thể, bao quát chương trình, hiểu rõ bản chất của vấn dé Qua khảo sát thực
§
Trang 19dung chương trình DII ngày cảng nhiều thì một vấn đề tất yếu là phải đổi mới
toàn diện về (31) từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức I2H cũng,
như việc KTĐG kết quả học tập của người học Trong những van dé cần phải đổi
méi thi PP GD và phương thức KTĐG được xcm là những khâu quan trong
nhằm xác định rõ chất lượng DH, nó lả một trong những kênh thông ti để định
hướng quá trình dạy và học Mặt kháo dua vào kết quả KTĐG, kết hợp với phân
tích so sánh để khẳng định hiệu quả của việc cải tiến nội dung chương trình và
PP GD, kịp thời phát hiện những thiếu khuyết để có sự điều chỉnh các khâu trong
QTDH một cách hợp 1í để dạt kết quả cao nhất
Thực trạng DH và KTDG ở các trường phổ thông hiện nay cho thấy: Nội
dung các bài day tương đối nặng về lí thuyết, các bài thực hành bài ân tập còn ít
và nội dưng côn đơn điệu, chưa khái quát một cách triệt để tổng thể của chương
trình Công cụ kiểm tra chủ yếu vẫn đang sử dụng câu hỏi trắc nghiệm tự luận
nên lượng thông tin có trong một bài KT không nhiều và khó đám bảo tính khách
quan trong đánh giá Dể nâng cao chất lượng đạy và học, nhiễu nước trên thế
giới đã sử dụng câu hỏi TNKQ với nhiều mục đích khác nhau như: sứ dụng trong
việc hình thành kiến thức mới, sử dụng để củng cố, ôn tập kiến thức, để KTĐGŒ
kết quả học tập của học sinh
Ở Việt Nam, trắc nghiệm khách quan dã và dang dược sử dụng trong
tuyển sinh đại học, thi sát hạch cấp giấy phép lái xe, trong KTĐO kết quá học
lập và trong dạy bai mới Tuy nhiên, bộ ngân hàng câu hỏi TRKQ dùng để
KIĐG còn ít về số lượng vả chưa đạt chuẩn về chất lượng [heo chúng tôi mỗi
môn học cân phải có một bộ ngân hàng TNKQ bám sát nội dung chương trình
sách giáo khoa , đo được nhiều mức độ nhận thức khác nhau như: ghi nhớ, hiểu,
vận dụng, phân tích, tổng hợp, Trong các loại TNKQ thì dạng MCQ (Miuluiple
choice question) có nhiều ưu điểm nhất, nó hạn chế được việc học Lũ, hoe vel ghi
nhớ máy móc của H8, thay vào đó là H8 phải tự học dễ có một lượng trí thức
tổng thể, bao quát chương trình, hiểu rõ bản chất của vấn dé Qua khảo sát thực
§
Trang 20Noi dung nghiên cứu
Đối mới xây dựng câu hỏi TNKQ dang MCQ trong,
day học chương H: Cảm ứửng- 5inh học 11 TIIET
Mục đích sử dụng của bộ câu hỏi trắc nghiệm
"Tiêu chuẩn của một câu hỗi MO, bải MCQ, bộ
Các giải pháp để nâng cao chất lượng câu hồi MCQ
Quy trình xây dựng câu hói TNKO dạng MCQ
Nghiên cứu nội dung cần trắc nghiệm
Xây dựng câu hỏi trắc nghiệm
Sử dụng trắc nghiệm MCQ trong day bài mới
Trắc nghiệm khách quan là một công cụ dạy học
Quy trình sử dụng MCQ trong dạy bài mới
'Thực nghiệm sư phạm - si sereeeiie
Mục dích và nhiễm vụ thực nghiệm sư pham
Nội dung thực nghiệm sư phạm
Trang 21
THẢNI: MỞ ĐẦU
1 Ly do chon đề tài
Như chúng ta đã biết, đất nước đang trong thời đại đối mới và hội nhập
quốc tẾ, vì vây việc đảo tạo con người - đảo tạo nguồn lực lao động đúng một vai
trd hết sức quan trọng trong việc thúc đây phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội,
Giáo đực trở thành quốc sách hàng đầu, đầu Lư cho GD là đầu tư cho sự phát
triển bền vững lrong giai đoạn mới hiện nay, ngành GI2 cần phải đảo tạo ra những con người vững về tri thức khoa học, kiên định về lập trường chính trị,
năng đồng, sảng tạo trong mọi hoạt động, chủ động trong hội nhập quốc tế, trở
thành chủ nhân của đất nước, Dễ hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình ngành GD
đã tiến hành đổi mới toàn diện về mục tiêu đạy học, nội đụng chương trình,
phương pháp giảng dạy, cách thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập của H8,
Trong đó việc đổi mới phương pháp GD trở nên rất cấp bách, cần thiết và đã
được Đăng, Chỉnh phú định hưởng trong các Nghị quyết TW 2, Nghị quyết TW
4 - Dại hội VI và được quy định rồ trong lat GD tai điều 21, khoản 2:
"Phương pháp giáo dục phải phát huy được tỉnh tích cực, tự giác, chú động, sảng tao của HS, phủ hợp với đặc diém của từng lớp học, môn học, GD phải hình
thành và bồi đưỡng cho I1S phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng
kiến thức vào thực tiễn, tác đông đến tỉnh cảm va dem lại niềm hứng thú cho
người học " [19]
Tội nghị TW 6 khoá IX đã khẳng định: “Phải đối mới nội dung, PP GD
theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, tăng cường GID tư duy sảng tạo, năng lực tự
học, tự tu đưỡng, tự tạo việc làm đấp ứng nhu câu nguằn nhân lực của đất
nước ” [19] Xã hội loài người dang trong thời dại bùng nổ thông lim, trí thức
khoa học kĩ thuật và công nghệ không ngừng được khám phá, phát hiện vì thế
niên chương trình giảng đạy ở các cấp học, ngành học ngày cảng nhiều nội đụng
mới và khó mà đặc biệt là trong lĩnh vực 8H - một hộ môn dang phát triển mạnh
ở thể kỷ 21 Trong xu hướng tri thức khoa học không ngừng được tăng lên, nội
7
Trang 22dung chương trình DII ngày cảng nhiều thì một vấn đề tất yếu là phải đổi mới
toàn diện về (31) từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức I2H cũng,
như việc KTĐG kết quả học tập của người học Trong những van dé cần phải đổi
méi thi PP GD và phương thức KTĐG được xcm là những khâu quan trong
nhằm xác định rõ chất lượng DH, nó lả một trong những kênh thông ti để định
hướng quá trình dạy và học Mặt kháo dua vào kết quả KTĐG, kết hợp với phân
tích so sánh để khẳng định hiệu quả của việc cải tiến nội dung chương trình và
PP GD, kịp thời phát hiện những thiếu khuyết để có sự điều chỉnh các khâu trong
QTDH một cách hợp 1í để dạt kết quả cao nhất
Thực trạng DH và KTDG ở các trường phổ thông hiện nay cho thấy: Nội
dung các bài day tương đối nặng về lí thuyết, các bài thực hành bài ân tập còn ít
và nội dưng côn đơn điệu, chưa khái quát một cách triệt để tổng thể của chương
trình Công cụ kiểm tra chủ yếu vẫn đang sử dụng câu hỏi trắc nghiệm tự luận
nên lượng thông tin có trong một bài KT không nhiều và khó đám bảo tính khách
quan trong đánh giá Dể nâng cao chất lượng đạy và học, nhiễu nước trên thế
giới đã sử dụng câu hỏi TNKQ với nhiều mục đích khác nhau như: sứ dụng trong
việc hình thành kiến thức mới, sử dụng để củng cố, ôn tập kiến thức, để KTĐGŒ
kết quả học tập của học sinh
Ở Việt Nam, trắc nghiệm khách quan dã và dang dược sử dụng trong
tuyển sinh đại học, thi sát hạch cấp giấy phép lái xe, trong KTĐO kết quá học
lập và trong dạy bai mới Tuy nhiên, bộ ngân hàng câu hỏi TRKQ dùng để
KIĐG còn ít về số lượng vả chưa đạt chuẩn về chất lượng [heo chúng tôi mỗi
môn học cân phải có một bộ ngân hàng TNKQ bám sát nội dung chương trình
sách giáo khoa , đo được nhiều mức độ nhận thức khác nhau như: ghi nhớ, hiểu,
vận dụng, phân tích, tổng hợp, Trong các loại TNKQ thì dạng MCQ (Miuluiple
choice question) có nhiều ưu điểm nhất, nó hạn chế được việc học Lũ, hoe vel ghi
nhớ máy móc của H8, thay vào đó là H8 phải tự học dễ có một lượng trí thức
tổng thể, bao quát chương trình, hiểu rõ bản chất của vấn dé Qua khảo sát thực
§
Trang 23CAC CHU VIET TAT TRONG LUAN VAN
ADN Axit dézéxiribonucleic
ARN Axit ribonucleic
DI Index of discrimination (độ phân biệU
DIL Day hoc
KTĐG Kiểm tra đánh giá
McQ Mulliple Choice Question (nhidu lua chon)
Trang 24
THẢNI: MỞ ĐẦU
1 Ly do chon đề tài
Như chúng ta đã biết, đất nước đang trong thời đại đối mới và hội nhập
quốc tẾ, vì vây việc đảo tạo con người - đảo tạo nguồn lực lao động đúng một vai
trd hết sức quan trọng trong việc thúc đây phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội,
Giáo đực trở thành quốc sách hàng đầu, đầu Lư cho GD là đầu tư cho sự phát
triển bền vững lrong giai đoạn mới hiện nay, ngành GI2 cần phải đảo tạo ra những con người vững về tri thức khoa học, kiên định về lập trường chính trị,
năng đồng, sảng tạo trong mọi hoạt động, chủ động trong hội nhập quốc tế, trở
thành chủ nhân của đất nước, Dễ hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình ngành GD
đã tiến hành đổi mới toàn diện về mục tiêu đạy học, nội đụng chương trình,
phương pháp giảng dạy, cách thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập của H8,
Trong đó việc đổi mới phương pháp GD trở nên rất cấp bách, cần thiết và đã
được Đăng, Chỉnh phú định hưởng trong các Nghị quyết TW 2, Nghị quyết TW
4 - Dại hội VI và được quy định rồ trong lat GD tai điều 21, khoản 2:
"Phương pháp giáo dục phải phát huy được tỉnh tích cực, tự giác, chú động, sảng tao của HS, phủ hợp với đặc diém của từng lớp học, môn học, GD phải hình
thành và bồi đưỡng cho I1S phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng
kiến thức vào thực tiễn, tác đông đến tỉnh cảm va dem lại niềm hứng thú cho
người học " [19]
Tội nghị TW 6 khoá IX đã khẳng định: “Phải đối mới nội dung, PP GD
theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, tăng cường GID tư duy sảng tạo, năng lực tự
học, tự tu đưỡng, tự tạo việc làm đấp ứng nhu câu nguằn nhân lực của đất
nước ” [19] Xã hội loài người dang trong thời dại bùng nổ thông lim, trí thức
khoa học kĩ thuật và công nghệ không ngừng được khám phá, phát hiện vì thế
niên chương trình giảng đạy ở các cấp học, ngành học ngày cảng nhiều nội đụng
mới và khó mà đặc biệt là trong lĩnh vực 8H - một hộ môn dang phát triển mạnh
ở thể kỷ 21 Trong xu hướng tri thức khoa học không ngừng được tăng lên, nội
7
Trang 25trạng DII ở các trường trung hoc phé thông thấy rằng việc sử dụng TNEKQ dang
MCQ mới chỉ dừng lại ở các khâu như: ôn tập, củng cố, KTĐG kết quả học tập
mà chưa được sử dụng trong việc hình thành kiến thức mới Trong khi đó nếu sử
dung TNKQ dang MCQ để day bai mới số giúp HS lĩnh hội kiến thức vững chắc,
tạo nên hứng thú, niềm say mê trong học tập Dông thời dạy bài mới bằng
TNKO sẽ giúp HS làm quen với phương pháp thị bằng TNEQ vị vậy chất lượng
của QLDH sẽ cao hơn, đám bảo tính hiệu quá, tính khách quan trong hoạt động
học tập nói chung và học môn Sinh học nỏi riêng
Phần Sinh ly thực vật và dộng vật thuậc chương trình SH 11 THPT là nội dung kiến thức mới và khó đòi hỏi tính 1ý luận và tính thực tiễn cao, chính vi thế
nên việc xây dựng bộ câu hỏi TNKQ dạng MCQ đổ tiêu chuẩn cả về định lượng
và định tính phần kiến thức nảy là một vấn đề khó nhưng rất cần thiết Hơn thể
nữa, việc xây dựng và sử đụng câu hỏi TNKQ dạng MCQ một cách khoa học
trong các khâu của QTDH, đặc biệt lả trong day bài mới sẽ góp phần tích cực
hoá hoạt động nhận thức của HS nhằm nâng cao chất lượng day va hoc [12] Dé
Ất lượng DH SH phổ thông nói
dap (mg yêu cầu đổi mới góp phần nâng cao
chung và chất lượng dạy học phần kiến thức 8I,TV-ĐV nỏi riêng, chủng tôi chọn
đề tài: ” "Đi mới việc xâp dựng và sử dụng hệ thẳng cân hỗi trắc nghiệm
khách quan dạy học sinh học lớp 11 bậc trung hoc pha thing”
2 Mục tiêu nghiễn cứu
Xây dựng và sử dụng hệ thông câu hỏi TNKQ dạng MCO trong chương II
“Cảm ứng” - SH I1- 'UHPT đủ tiêu chuẩn định tính và tiêu chuẩn đỉnh lượng để
sử dụng vào các mục tiêu khác nhau trong QTDH
Nghiên cứu các giải pháp để nâng cao chất lượng cầu hỏi trắc nghiệm
MCQ nhằm đáp ứng các yêu cầu cla QTDH
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của dễ tải
Trang 26CAC CHU VIET TAT TRONG LUAN VAN
ADN Axit dézéxiribonucleic
ARN Axit ribonucleic
DI Index of discrimination (độ phân biệU
DIL Day hoc
KTĐG Kiểm tra đánh giá
McQ Mulliple Choice Question (nhidu lua chon)
Trang 27Noi dung nghiên cứu
Đối mới xây dựng câu hỏi TNKQ dang MCQ trong,
day học chương H: Cảm ứửng- 5inh học 11 TIIET
Mục đích sử dụng của bộ câu hỏi trắc nghiệm
"Tiêu chuẩn của một câu hỗi MO, bải MCQ, bộ
Các giải pháp để nâng cao chất lượng câu hồi MCQ
Quy trình xây dựng câu hói TNKO dạng MCQ
Nghiên cứu nội dung cần trắc nghiệm
Xây dựng câu hỏi trắc nghiệm
Sử dụng trắc nghiệm MCQ trong day bài mới
Trắc nghiệm khách quan là một công cụ dạy học
Quy trình sử dụng MCQ trong dạy bài mới
'Thực nghiệm sư phạm - si sereeeiie
Mục dích và nhiễm vụ thực nghiệm sư pham
Nội dung thực nghiệm sư phạm
Trang 28- Điều tra thực trạng sử đụng câu hỏi TNKQ, đặc biệt là việc sử dụng
MCQ trong dạy học chương Il: “Cảm ứng” - 8H 11-'PHPT
- Nghiên cứu mục tiêu, nội dung chương trình và kế hoạch giảng dạy của
phan kiến (hức chương II: “Cảm ứng” - SH 11- THPT, làm co sé dé xây dựng kế
hoạch vả soạn thảo hệ thông câu hỏi trắc nghiệm
- Xây dựng quy trình sử dụng MCO trong dạy bải mới và thực nghiệm để đánh giá hiệu quả của việc sử đụng MCO trong quả trình hình thành kiến thức
mới
- Thực nghiệm để đánh giá bộ trắc nghiệm, chỉnh sửa để hoàn chỉnh hệ
thắng câu hồi đã soạn thâo
4 Phạm vi nghiên cửu
Chương II: “Cảm ứng”- Sinh học 11(SGK ban cơ bản)
5 Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cửu,
- Quy trinh xây dựng hệ thống cau héi TNKQ dang MCQ va quy trình sử dung hệ thống câu hii MCQ dé đạy bài mới trong chương II: “Cám ửng”- SH
11-THPT
5.2 Khách thể nghiên cảu
Iloc sinh lớp l1 và GV giảng đạy SII l1 ở một số trường TIIPT, thành
phé 114i Phỏng
6 Giá thuyết khoa học
Nếu đối mới xây dung bộ câu hồi TNKQ đạng MCQ trong chương II:
" 8H 11 dú tiêu chuẩn và sử đựng hợp lí vào việc dạy bài mới thì sẽ
góp phần nâng cao chất lượng DH Sinh học
7 Phương pháp nghiên cứu
Z1 Nghiên cứu by thuyết.
Trang 29- Điều tra thực trạng sử đụng câu hỏi TNKQ, đặc biệt là việc sử dụng
MCQ trong dạy học chương Il: “Cảm ứng” - 8H 11-'PHPT
- Nghiên cứu mục tiêu, nội dung chương trình và kế hoạch giảng dạy của
phan kiến (hức chương II: “Cảm ứng” - SH 11- THPT, làm co sé dé xây dựng kế
hoạch vả soạn thảo hệ thông câu hỏi trắc nghiệm
- Xây dựng quy trình sử dụng MCO trong dạy bải mới và thực nghiệm để đánh giá hiệu quả của việc sử đụng MCO trong quả trình hình thành kiến thức
mới
- Thực nghiệm để đánh giá bộ trắc nghiệm, chỉnh sửa để hoàn chỉnh hệ
thắng câu hồi đã soạn thâo
4 Phạm vi nghiên cửu
Chương II: “Cảm ứng”- Sinh học 11(SGK ban cơ bản)
5 Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cửu,
- Quy trinh xây dựng hệ thống cau héi TNKQ dang MCQ va quy trình sử dung hệ thống câu hii MCQ dé đạy bài mới trong chương II: “Cám ửng”- SH
11-THPT
5.2 Khách thể nghiên cảu
Iloc sinh lớp l1 và GV giảng đạy SII l1 ở một số trường TIIPT, thành
phé 114i Phỏng
6 Giá thuyết khoa học
Nếu đối mới xây dung bộ câu hồi TNKQ đạng MCQ trong chương II:
" 8H 11 dú tiêu chuẩn và sử đựng hợp lí vào việc dạy bài mới thì sẽ
góp phần nâng cao chất lượng DH Sinh học
7 Phương pháp nghiên cứu
Z1 Nghiên cứu by thuyết.
Trang 31trạng DII ở các trường trung hoc phé thông thấy rằng việc sử dụng TNEKQ dang
MCQ mới chỉ dừng lại ở các khâu như: ôn tập, củng cố, KTĐG kết quả học tập
mà chưa được sử dụng trong việc hình thành kiến thức mới Trong khi đó nếu sử
dung TNKQ dang MCQ để day bai mới số giúp HS lĩnh hội kiến thức vững chắc,
tạo nên hứng thú, niềm say mê trong học tập Dông thời dạy bài mới bằng
TNKO sẽ giúp HS làm quen với phương pháp thị bằng TNEQ vị vậy chất lượng
của QLDH sẽ cao hơn, đám bảo tính hiệu quá, tính khách quan trong hoạt động
học tập nói chung và học môn Sinh học nỏi riêng
Phần Sinh ly thực vật và dộng vật thuậc chương trình SH 11 THPT là nội dung kiến thức mới và khó đòi hỏi tính 1ý luận và tính thực tiễn cao, chính vi thế
nên việc xây dựng bộ câu hỏi TNKQ dạng MCQ đổ tiêu chuẩn cả về định lượng
và định tính phần kiến thức nảy là một vấn đề khó nhưng rất cần thiết Hơn thể
nữa, việc xây dựng và sử đụng câu hỏi TNKQ dạng MCQ một cách khoa học
trong các khâu của QTDH, đặc biệt lả trong day bài mới sẽ góp phần tích cực
hoá hoạt động nhận thức của HS nhằm nâng cao chất lượng day va hoc [12] Dé
Ất lượng DH SH phổ thông nói
dap (mg yêu cầu đổi mới góp phần nâng cao
chung và chất lượng dạy học phần kiến thức 8I,TV-ĐV nỏi riêng, chủng tôi chọn
đề tài: ” "Đi mới việc xâp dựng và sử dụng hệ thẳng cân hỗi trắc nghiệm
khách quan dạy học sinh học lớp 11 bậc trung hoc pha thing”
2 Mục tiêu nghiễn cứu
Xây dựng và sử dụng hệ thông câu hỏi TNKQ dạng MCO trong chương II
“Cảm ứng” - SH I1- 'UHPT đủ tiêu chuẩn định tính và tiêu chuẩn đỉnh lượng để
sử dụng vào các mục tiêu khác nhau trong QTDH
Nghiên cứu các giải pháp để nâng cao chất lượng cầu hỏi trắc nghiệm
MCQ nhằm đáp ứng các yêu cầu cla QTDH
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của dễ tải
Trang 33- Điều tra thực trạng sử đụng câu hỏi TNKQ, đặc biệt là việc sử dụng
MCQ trong dạy học chương Il: “Cảm ứng” - 8H 11-'PHPT
- Nghiên cứu mục tiêu, nội dung chương trình và kế hoạch giảng dạy của
phan kiến (hức chương II: “Cảm ứng” - SH 11- THPT, làm co sé dé xây dựng kế
hoạch vả soạn thảo hệ thông câu hỏi trắc nghiệm
- Xây dựng quy trình sử dụng MCO trong dạy bải mới và thực nghiệm để đánh giá hiệu quả của việc sử đụng MCO trong quả trình hình thành kiến thức
mới
- Thực nghiệm để đánh giá bộ trắc nghiệm, chỉnh sửa để hoàn chỉnh hệ
thắng câu hồi đã soạn thâo
4 Phạm vi nghiên cửu
Chương II: “Cảm ứng”- Sinh học 11(SGK ban cơ bản)
5 Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cửu,
- Quy trinh xây dựng hệ thống cau héi TNKQ dang MCQ va quy trình sử dung hệ thống câu hii MCQ dé đạy bài mới trong chương II: “Cám ửng”- SH
11-THPT
5.2 Khách thể nghiên cảu
Iloc sinh lớp l1 và GV giảng đạy SII l1 ở một số trường TIIPT, thành
phé 114i Phỏng
6 Giá thuyết khoa học
Nếu đối mới xây dung bộ câu hồi TNKQ đạng MCQ trong chương II:
" 8H 11 dú tiêu chuẩn và sử đựng hợp lí vào việc dạy bài mới thì sẽ
góp phần nâng cao chất lượng DH Sinh học
7 Phương pháp nghiên cứu
Z1 Nghiên cứu by thuyết.
Trang 34
THẢNI: MỞ ĐẦU
1 Ly do chon đề tài
Như chúng ta đã biết, đất nước đang trong thời đại đối mới và hội nhập
quốc tẾ, vì vây việc đảo tạo con người - đảo tạo nguồn lực lao động đúng một vai
trd hết sức quan trọng trong việc thúc đây phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội,
Giáo đực trở thành quốc sách hàng đầu, đầu Lư cho GD là đầu tư cho sự phát
triển bền vững lrong giai đoạn mới hiện nay, ngành GI2 cần phải đảo tạo ra những con người vững về tri thức khoa học, kiên định về lập trường chính trị,
năng đồng, sảng tạo trong mọi hoạt động, chủ động trong hội nhập quốc tế, trở
thành chủ nhân của đất nước, Dễ hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình ngành GD
đã tiến hành đổi mới toàn diện về mục tiêu đạy học, nội đụng chương trình,
phương pháp giảng dạy, cách thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập của H8,
Trong đó việc đổi mới phương pháp GD trở nên rất cấp bách, cần thiết và đã
được Đăng, Chỉnh phú định hưởng trong các Nghị quyết TW 2, Nghị quyết TW
4 - Dại hội VI và được quy định rồ trong lat GD tai điều 21, khoản 2:
"Phương pháp giáo dục phải phát huy được tỉnh tích cực, tự giác, chú động, sảng tao của HS, phủ hợp với đặc diém của từng lớp học, môn học, GD phải hình
thành và bồi đưỡng cho I1S phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng
kiến thức vào thực tiễn, tác đông đến tỉnh cảm va dem lại niềm hứng thú cho
người học " [19]
Tội nghị TW 6 khoá IX đã khẳng định: “Phải đối mới nội dung, PP GD
theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, tăng cường GID tư duy sảng tạo, năng lực tự
học, tự tu đưỡng, tự tạo việc làm đấp ứng nhu câu nguằn nhân lực của đất
nước ” [19] Xã hội loài người dang trong thời dại bùng nổ thông lim, trí thức
khoa học kĩ thuật và công nghệ không ngừng được khám phá, phát hiện vì thế
niên chương trình giảng đạy ở các cấp học, ngành học ngày cảng nhiều nội đụng
mới và khó mà đặc biệt là trong lĩnh vực 8H - một hộ môn dang phát triển mạnh
ở thể kỷ 21 Trong xu hướng tri thức khoa học không ngừng được tăng lên, nội
7
Trang 35trạng DII ở các trường trung hoc phé thông thấy rằng việc sử dụng TNEKQ dang
MCQ mới chỉ dừng lại ở các khâu như: ôn tập, củng cố, KTĐG kết quả học tập
mà chưa được sử dụng trong việc hình thành kiến thức mới Trong khi đó nếu sử
dung TNKQ dang MCQ để day bai mới số giúp HS lĩnh hội kiến thức vững chắc,
tạo nên hứng thú, niềm say mê trong học tập Dông thời dạy bài mới bằng
TNKO sẽ giúp HS làm quen với phương pháp thị bằng TNEQ vị vậy chất lượng
của QLDH sẽ cao hơn, đám bảo tính hiệu quá, tính khách quan trong hoạt động
học tập nói chung và học môn Sinh học nỏi riêng
Phần Sinh ly thực vật và dộng vật thuậc chương trình SH 11 THPT là nội dung kiến thức mới và khó đòi hỏi tính 1ý luận và tính thực tiễn cao, chính vi thế
nên việc xây dựng bộ câu hỏi TNKQ dạng MCQ đổ tiêu chuẩn cả về định lượng
và định tính phần kiến thức nảy là một vấn đề khó nhưng rất cần thiết Hơn thể
nữa, việc xây dựng và sử đụng câu hỏi TNKQ dạng MCQ một cách khoa học
trong các khâu của QTDH, đặc biệt lả trong day bài mới sẽ góp phần tích cực
hoá hoạt động nhận thức của HS nhằm nâng cao chất lượng day va hoc [12] Dé
Ất lượng DH SH phổ thông nói
dap (mg yêu cầu đổi mới góp phần nâng cao
chung và chất lượng dạy học phần kiến thức 8I,TV-ĐV nỏi riêng, chủng tôi chọn
đề tài: ” "Đi mới việc xâp dựng và sử dụng hệ thẳng cân hỗi trắc nghiệm
khách quan dạy học sinh học lớp 11 bậc trung hoc pha thing”
2 Mục tiêu nghiễn cứu
Xây dựng và sử dụng hệ thông câu hỏi TNKQ dạng MCO trong chương II
“Cảm ứng” - SH I1- 'UHPT đủ tiêu chuẩn định tính và tiêu chuẩn đỉnh lượng để
sử dụng vào các mục tiêu khác nhau trong QTDH
Nghiên cứu các giải pháp để nâng cao chất lượng cầu hỏi trắc nghiệm
MCQ nhằm đáp ứng các yêu cầu cla QTDH
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của dễ tải
Trang 36dung chương trình DII ngày cảng nhiều thì một vấn đề tất yếu là phải đổi mới
toàn diện về (31) từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức I2H cũng,
như việc KTĐG kết quả học tập của người học Trong những van dé cần phải đổi
méi thi PP GD và phương thức KTĐG được xcm là những khâu quan trong
nhằm xác định rõ chất lượng DH, nó lả một trong những kênh thông ti để định
hướng quá trình dạy và học Mặt kháo dua vào kết quả KTĐG, kết hợp với phân
tích so sánh để khẳng định hiệu quả của việc cải tiến nội dung chương trình và
PP GD, kịp thời phát hiện những thiếu khuyết để có sự điều chỉnh các khâu trong
QTDH một cách hợp 1í để dạt kết quả cao nhất
Thực trạng DH và KTDG ở các trường phổ thông hiện nay cho thấy: Nội
dung các bài day tương đối nặng về lí thuyết, các bài thực hành bài ân tập còn ít
và nội dưng côn đơn điệu, chưa khái quát một cách triệt để tổng thể của chương
trình Công cụ kiểm tra chủ yếu vẫn đang sử dụng câu hỏi trắc nghiệm tự luận
nên lượng thông tin có trong một bài KT không nhiều và khó đám bảo tính khách
quan trong đánh giá Dể nâng cao chất lượng đạy và học, nhiễu nước trên thế
giới đã sử dụng câu hỏi TNKQ với nhiều mục đích khác nhau như: sứ dụng trong
việc hình thành kiến thức mới, sử dụng để củng cố, ôn tập kiến thức, để KTĐGŒ
kết quả học tập của học sinh
Ở Việt Nam, trắc nghiệm khách quan dã và dang dược sử dụng trong
tuyển sinh đại học, thi sát hạch cấp giấy phép lái xe, trong KTĐO kết quá học
lập và trong dạy bai mới Tuy nhiên, bộ ngân hàng câu hỏi TRKQ dùng để
KIĐG còn ít về số lượng vả chưa đạt chuẩn về chất lượng [heo chúng tôi mỗi
môn học cân phải có một bộ ngân hàng TNKQ bám sát nội dung chương trình
sách giáo khoa , đo được nhiều mức độ nhận thức khác nhau như: ghi nhớ, hiểu,
vận dụng, phân tích, tổng hợp, Trong các loại TNKQ thì dạng MCQ (Miuluiple
choice question) có nhiều ưu điểm nhất, nó hạn chế được việc học Lũ, hoe vel ghi
nhớ máy móc của H8, thay vào đó là H8 phải tự học dễ có một lượng trí thức
tổng thể, bao quát chương trình, hiểu rõ bản chất của vấn dé Qua khảo sát thực
§
Trang 37- Điều tra thực trạng sử đụng câu hỏi TNKQ, đặc biệt là việc sử dụng
MCQ trong dạy học chương Il: “Cảm ứng” - 8H 11-'PHPT
- Nghiên cứu mục tiêu, nội dung chương trình và kế hoạch giảng dạy của
phan kiến (hức chương II: “Cảm ứng” - SH 11- THPT, làm co sé dé xây dựng kế
hoạch vả soạn thảo hệ thông câu hỏi trắc nghiệm
- Xây dựng quy trình sử dụng MCO trong dạy bải mới và thực nghiệm để đánh giá hiệu quả của việc sử đụng MCO trong quả trình hình thành kiến thức
mới
- Thực nghiệm để đánh giá bộ trắc nghiệm, chỉnh sửa để hoàn chỉnh hệ
thắng câu hồi đã soạn thâo
4 Phạm vi nghiên cửu
Chương II: “Cảm ứng”- Sinh học 11(SGK ban cơ bản)
5 Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cửu,
- Quy trinh xây dựng hệ thống cau héi TNKQ dang MCQ va quy trình sử dung hệ thống câu hii MCQ dé đạy bài mới trong chương II: “Cám ửng”- SH
11-THPT
5.2 Khách thể nghiên cảu
Iloc sinh lớp l1 và GV giảng đạy SII l1 ở một số trường TIIPT, thành
phé 114i Phỏng
6 Giá thuyết khoa học
Nếu đối mới xây dung bộ câu hồi TNKQ đạng MCQ trong chương II:
" 8H 11 dú tiêu chuẩn và sử đựng hợp lí vào việc dạy bài mới thì sẽ
góp phần nâng cao chất lượng DH Sinh học
7 Phương pháp nghiên cứu
Z1 Nghiên cứu by thuyết.