Luận văn thạc sĩ xây dựng bài tập phát triển năng lực Đọc hiểu cho học sinh lớp 10 trung học phổ thông theo hướng ra Đề của pisa

DAT HOC QUOC GIA HA NOT TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYEN TIT MAI PHƯƠNG XÂY DỰNG BÀI TẬP PHÁT TRIÊN NĂNG LỰC DỌC HIỂU CHIO HỌC SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHÔ THÔNG THEO HUONG RA DE CUA PISA

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUONG DAI HOC GIAO DUC

NGUYEN THI MAI PHUO:

XÂY DỰNG BÀI TẬP PHAT TRIEN NANG LUC DOC HIEU CHO

HQC SINH LOP 10 TRUNG HQC PHO THONG

THEO HUONG RA DE CUA PISA

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PILAM NGỮ V

Chuyên ngành: Tá luận và phương pháp đạy học (bộ môn Ngữ văn)

Trang 2

DAT HOC QUOC GIA HA NOT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYEN TIT MAI PHƯƠNG

XÂY DỰNG BÀI TẬP PHÁT TRIÊN NĂNG LỰC DỌC HIỂU

CHIO HỌC SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHÔ THÔNG

THEO HUONG RA DE CUA PISA

VĂN

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM NGỮ

Chuyên ngành: Li luận và phương pháp dạy học (Bộ mân Ngữ Văn)

Mã số: 601410

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thúy Hồng

HÀ NỘI- 2012

Trang 3

Nhà xuất bản Organization of Economic Co- operation and Development- Tổ chức hợp tác và phát triển kính tễ

Proaranune for Intemational Student Assessment- Chuong trình danh gia boc sinh quốc tê

Trung hoe phé théng

‘Trang Sách giáo khoa

Trang 4

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG DẠY HỌC VÀ PHÁT TRIÊN NĂNG LỰC ĐỌC

HIỂU CHO HỌC SINH LỚP 10 TRONG NHÀ TRƯỜNG HIỆN NAY

2.1 Về nội dung và yêu câu cần đạt về năng lực đọc hiểu trong chương trình và

gã XilcdsyEeexibdtotfiodlee le Môisbolbuesidhilm 10 trong trường

phổ thông hiện nay „38

CHUONG 3 HE THONG BAI TAP PHAT T TRIÊN N NĂNG LỰC ĐỌC CHIẾU

TRONG MON NGU VĂN CHO HỌC SINH LỚP 10 THEO HƯỚNG RA ĐÈ

CỦA PISA

3.1 Nguyên tắc xây đựng bài tập

3.2 Hệ thống bài tập phát triển năng lực đọc hiểu cho học sinh theo asin ra đề của PISA m

3.2.1 Bài tập phát triển năng lực đọc hiểu với tình huỗng là các văn ban lu

Trang 5

TEN HINH TRANG

Tình 3.1 Quá trình hình thành gid fon

Trang 6

TEN HINH TRANG

Trang 7

PISA tập trung dảnh giá năng lực của học sinh trên các lĩnh vực Toán, Khoa

học, Doc hiểu Cách đánh giá này loại bỏ hoản toàn sự phụ thuộc của học sinh vào những văn bản đã học trong chương trinh vốn là một trong những căn nguyên của nạn học vẹt vả luyện thi Ngữ liệu được dùng để kiểm tra gắn với các lĩnh vực kiến

thức rất gẵn gũi với các văn đề của đời sống thực tế

PISA còn là một chuẩn đánh giá quốc tế với nột đụng không bị thiên lệch bởi

đặc điểm của một hay một nhóm quốc gia nảo dó mà hướng tới các vẫn đẻ toàn cầu Kết quả của chương trình PISA gớp phan giúp chính phủ các nước tham gia rút ra các bài học về chính sách đối với giáo dục phổ thông Chính phủ của nhiều nước (Đức, Đan Mạch, Mỹ ) dã có các chiến lược tan dụng PIHSA như một công cu dé thúc đây cải cách giáo đục

Việt Nam đã tham gia Pisa 2012 và kì thi chính thứo được tổ chức từ ngày 12 dến L4 tháng 4 nắm 2012 Đây là lần dâu tiên Việt Nam tham gia kỉ thí khảo sát

mang tính quốc tế đề rút ra những bài học về chính sách đối với giáo dục phổ thông,

bên cạnh cơ hội, chúng ta phải đổi mặt với nhiêu thách thức như: Thiếu +inh nghiệm tổ chức, đội ngũ chuyên gia chuyên ngÌuệ:

học sinh trong độ tuổi 15; các tải liệu tham khảo bŠ

tiếng nước ngoài, giáo viên và học sinh chưa từng được làm quen vai cao dang dé

Vì những lí đo trên chứng tôi lựa chọn tây dựng bài lập phải triển năng

lực dọc hiểu cho học sinh lớp 10 THPT theo hướng ra dé ciia PISA giúp giáo viên

và học sinh làm quen với một chương trình đánh giá mang tính quốc tế còn đây mới

xuê này Dựa trêu việc phân tích ruục dịch, thuệm vụ và cách [hức xây dựng cầu hồi

đọc hiểu của PISA, đề tải hưởng tới đề xuất bài tập phát triển năng lực đọc hiểu cho

đọc sinh lớp 10 THPT phục vụ trong giảng day va đánh giá Chúng lôi hì vợng

những kết quả trong công trình nghiền cứu sẽ dóng góp một hướng tiếp cận mới trong việc kiểm tra đảnh giá học sinh, góp phan phát triển năng lực đạc hiểu cho học sinh lớp L0 THPT và hoàn thiện những van đẻ về lí luận, chuẩn bị tốt hơn cho giáo viên và học sinh trong ki thi PISA chính thức vào những năm tiếp theo

2 Tịch sử nghiÊn cứu

Trang 8

DANH MỤC CÁC BẢNG

Ban 1.1 M6 ta 3 phuong dign nang luc doc hiéu theo chudn cia PISA

Ban 1.2 Tinh huông của đọc hiểu

=I5)

“Bảng 1.3 Phân loại văn bản in trong PISA 2000

Bảng 1-4 Tôm tất phân tích cho vi dụ "Thông bảo của siêu thị”

Bang 1.5 Tám tắt phân tích cho vi di “GRAFFITI”

Bang 1.6 Yêu cấu đọc hiểu các văn bản nhật dụng trong SGK Ngữ

van 10 co ban

| | Bang 1.7 Bang thd Win Kat qu Kho sat nliing olp a6 nding te deo | I

biểu học sinh đạt được hiện nay

Bang 3.1: Bảng so sảnh học lực trước khi dạy thực nghiệm

Bảng 3.2 Bảng thông kê kết quả kiếm tra thứ nghiệm của học sinh

Bảng 3.3

DANH MUC CAC BIBU BO

Biéu đồ 1.1 Nội dung câu hỏi giáo viên thường đặt ra trong giờ

1 | day hee đọc hiểu

Biêu đồ 1.2 Biêu đồ thê hiện mức độ năng lực đọc hiểu học sinh

đạt được qua khảo sát

Trang 9

=I5)

van 10 co ban

Bảng 3.3

Trang 10

CỦA PISA

Trang 11

Trang 12

=I5)

van 10 co ban

Bảng 3.3

Trang 13

=I5)

van 10 co ban

Bảng 3.3

Trang 14

=I5)

van 10 co ban

Bảng 3.3

Trang 15

TEN HINH TRANG

Trang 16

31 VỀ đọc hiểu và đảnh giá năng lực đọc hiểu

Trong lịch sử nhân loại, khi các văn bản dược lưu giữ lại dưới hình thức chữ

viết thì bắt đâu có hoạt động đọc Dọc là quá trình chuyển hóa nội dung ý nghĩa từ ghi chép sang âm thanh của lời nói Đã có nhiều công trình trên thế giới nghiên cứn hoat déng doc Theo số liệu của G5 Tăng Tường Cần đã có hơn 12Ó cuốn sách

chuyên hiận về doc, 1600 bài khảo sát, nghiên cửu về sự đọc trên thẻ giới [22,

1.122] Có thể kế tới một số nghiên cứu sau: Công trình “Phương pháp giãng dạy văn học ở trường phỗ thông” của A Nhikônxki tác giả cho rằng hứng thủ dọc sách của học sinh được khới gợi từ chính “kĩ thuật” đoc điễn cảm của người thầy la Rez

trong giáo trình “Phương pháp luận dạy văn học” đã đặt phương pháp đọc sắng

tạo lên vị trí hảng dầu với mục dích nhằm: “phát #iển căn thụ nghệ thuật, hình thành những thê nghiệm nghệ thuật, những khuynh hướng và năng khiếu nghệ thuật cho học sinh bằng phương diện nghệ thuật” |22, tr.45] Hai cuỗn giáo trình uy tín

của Liên Xô này đã nêu lên được mục đích của việc đọc tác phẩm văn chương Tài liệu bối đưỡng giáo viên TIIPT thay sách giáo khoa kgữ văn 10 nâng cao nhân mạnh đọc hiểu như một hoạt động văn hỏa, một hoạt động cảm thụ sảng tạo Trong

amt sé tai ligu hudng din day hoc cia Mi (nhu “The international encyclopedia of

Bdueational evaluation"(1999) của đại học Ilinois; “Learning to learn (1989) của

Tiệp hội đảo tạo và phát triển Mỹ ) khái riệm đọc hiểu cũng được sử dụng khả phô biến với các tên gọi Reading, Reading Literature, Reading novel, reading poetry vei ham nghia trong tu: doc biéu gdm toàn bộ hoạt đệng cảm thu tiép nhận tác phẩm như: đọc, phát hiện, tưởng tượng, Nên tưởng, cắt nghữa, lí giải, phân tích,

đánh giá, khái quát [30] Dọc hiểu là nhắn mạnh vai trò chủ động, sảng tạo của

Trgười đọc, bình đẳng với lắc giã- văn bản của bạn đọc

Ở Việt Nam, trong mấy năm trở lại đây, đọc - hiểu đã trở thánh một khái niệm xuất hiện khá phố biến trong sách giáo khoa Ngữ văn phổ thông và trong các công trình: nghiên cứu về phương pháp day học Văn Giờ “giảng Văn” trong nhá trường phổ thông, nay đã được thay bằng giờ “đọc hiếu văn bản Ngữ văn” Điều đáng nói ở đây không chi

là sự thay dai trong cách gọi tên mà trong bản chất của vẫn dễ, Như đã nói ở trên, có nhiều nhà nghiên cứu trơng các cổng trình, bải bảo khoa học đã đề cập đến vẫn đề đọc -

Trang 17

Trang 18

TEN HINH TRANG

Trang 19

giáo dục Đối với mỗi quốc gia, chính sách đánh pid hop li sé góp phản

chất hương giáo đục Bởi lẽ, những thay dỏi trong đánh giá sẽ chỉ phối dến các yếu

tố khác trong quá trình dạy học như: nội dung dạy học, phương pháp dạy học,

phương liện đạy học và hình thức đạy học

Trên thế giới, khoa học về đo lường- có sở quan trọng của đồnh giá đang có những thay dỗi và những bước tiễn nhảy vot theo timg ugay, timg gid Vi vay cập nhật thông tin, bắt kịp những thành tựu của khoa học đo lường và áp dung sang tao

vào Việt Nam lä đòi hêi bức thiết cho việc cách tân sư phạm

1.2 Đọc hiểu là một trong những năng lực tối cần thiết cho một học sinh chuẩn li bude vào cuộc sống trưởng Hành và cũng là những giá trị nên lãng không thể thiên cho quá trình học tập suốt đời Vì thế, đọc và dạy học đọc là một trọng tâm quan trong trong chương trinh day liêng của các quốc gia nói chung và việc day Tiểng Viét- Van học của Việt Nam nói riêng Yêu cầu về dọc của chương trình Ngữ văn Việt Nam đã có sự thay đổi qua từng giai đoạn, không chỉ đừng lại ở yên cầu

“đọc để thu thập và truyền đạt thông tm” Tuy nhiên, cách dạy học và đánh gra ning lực dọc hiểu của HS của nước ta biện nay “vẫn có nhiều diễm chưa tương img voi

xu thé chung về đổi tượng và phương pháp dạy học đọc hiểu của một số nước có Triển giáo dục phát triển” [10; Iz 82] Việc tiếp cận vá phát triển năng lực người học trong đỏ có năng lực đọc hiểu đáp ứng yêu cầu giải quyết những nhiệm vụ, tỉnh

hung phúc tạp va da dang của cuộc sống thực là xu thể tắt yêu của giáo đục hiện

dại

1.3 PHSA(Programne for InlermaHomal StudenL Assessmem- Chương trình

đánh giá học sinh quốc tế) do tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế QUCD khơi xưởng và chỉ đạo là một treng những nỗ lực đầu tiên xây đựng một hệ thông đánh

giá mang theo triết lý giáo dục, đường hướng và phương pháp giảng đạy dip ứng

hững như cầu của thời dai

Trang 20

2.1 Về đọc hiểu và đảnh giá năng lực đọc hién

2.2 Bài tập phát triển năng lực đọc hiểu theo hướng ra đề của Pisa:

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

4 Đồi tượng và phạm vi nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

6 Cấu trúc luận văn -

CHUONG I CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ ratte an

1.1 Năng lực và phát triển năng lực

1.1.1 Năng lực

1.1.2 Phát triển năng lực

1.2 Năng lực đọc hiểu và phát triển năng lực đọc hiểu qua hệ thống bà

môn Ngữ văn

1.2.1 Năng lực đọc hiểu sins tdo v

1.2.1 Phát triển năng lực đọc hiễu qua hệ thông bài tập trong môn Ngữ văn

1.3 Chương trình đánh giá PISA về năng lực đọc hiểu và vai trò của nó trong việc

phát triển năng lực đọc hiểu cho học sinh

1.3.1 Chương trình đánh giá PISA về năng lực đọc hi

iv

Trang 21

CỦA PISA

Trang 22

Trang 23

CỦA PISA

Trang 24

dại

Trang 25

Trang 26

CỦA PISA

Trang 27

CỦA PISA

Trang 28

TEN HINH TRANG

Trang 29

1.1.1 Năng lực

môn Ngữ văn

iv

Trang 30

Trang 31

1.1.1 Năng lực

môn Ngữ văn

iv

Trang 32

1.1.1 Năng lực

môn Ngữ văn

iv

Trang 33

CỦA PISA

Trang 34

TEN HINH TRANG

Trang 35

dại

Trang 36

=I5)

van 10 co ban

Bảng 3.3

Trang 37

=I5)

van 10 co ban

Bảng 3.3

Tiêu đề	Xây dựng bài tập phát triển năng lực đọc hiểu cho học sinh lớp 10 trung học phổ thông theo hướng ra đề của Pisa
Tác giả	Nguyen Thi Mai Phuong
Người hướng dẫn	PGS.TS Nguyễn Thị Hồng
Trường học	Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Luận văn Thạc sĩ
Năm xuất bản	2012
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	75
Dung lượng	1,78 MB