Luận văn thạc sĩ thiết kế và sử dụng bài tập thực hành nhằm tích cực hóa hoạt Động nhận thức của học sinh trong dạy học sinh học lớp 11 trung học phổ thông

- Nghiên cứu cấu trúc, nội dung chương trình Sinh học ở bậc trung học phổ thông đặc biệt là chương trình sinh học lớp 11 - Nghiên cứu lí luận và thực tiễn về bài tập thực hành, vai trò

ĐẠI HỌC QUỐC GIÁ HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

THỊ THU HOÀI

THIET KE VA SU DUNG BAL TAP THUC HANH NHAM TICH CUC

TIÓA HOẠT ĐỌNG NHẠN THỨC CỦA HỌC SINH TRONG DẠY

'HỌC SINH HỌC LỚP 11 TRUNG HOC PHO THONG

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM SINH HỌC

TIA NỌI_— 2011

ĐẠI HỌC QUỐC GIÁ HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

VŨ THỊ THU HỘI

THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG BÀI TẬP THỰC HÀNH NHẢM TÍCH CỰC HOA HOAT DONG NHAN THUC CUA HQC SINH TRONG DẠY HỌC

SINH HỌC LỚP 11 TRUNG HỌC PHĨ THƠNG

VAN THAC SĨ SƯ PHẠM SINH HỌC

Chuyên ngành: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

(RO MON SINH HỌC)

Mã sé: 60 14 10

Người hướng dẫn khoa học: G5.TS, ĐINII QUANG BẢO

HÀ NỘI —2011

DANII MUC VIET TAT

PTTQ Thương tiên trực quan

PITQ Phương trình tổng quát

1.4.1 Thực trạng day va hoc Sinh hoc 6 trường TIIPT

1.4.2 Nguyên nhân của thực trạng dạy học Sinh hoc

Kết luận chương ]

Chương 2: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG BÀI TẬP THỰC HÀNH

NHAM TICH CUC HOA HOAT DONG NHAN THUC CUA

HQC SINH TRONG DAY HOC SINH HOC LOP 11 TRUNG

HOC PHO THONG

2.1 Cấu trúc và nội dung chương trinh Sinh hoc lép 11

2.1.1 Cấu trúc chương trình Sinh học 11 trung học phổ thông

2.1.2 Nội dung chương trình Sinh học 11 trung học phể thông

2.2 Hệ thống bai tập thực hảnh thi nghiệm nhằm tích hỏa hóa hoạt

động nhận thức của học sinh trong dạy học Sinh học 11 trung học phd

thông,

2.2.1 Quy trỉnh thiết kế bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy k học

Sinh học 11 trung học phổ thông

3.2.2 Hệ thống bài tập thực hành thí nghiệm nhằm tích cực hóa hoại

động nhận thức của học sinh trong đạy học Sinh học lớp 11 trung học

phố thông

2.3 Sử dụng bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy học Sinh học e lớp

11 trung học pho thông

3.2 Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm

3.3 Kế hoạch thực nghiệm sư phạm

1.4.1 Thực trạng day va hoc Sinh hoc 6 trường TIIPT

1.4.2 Nguyên nhân của thực trạng dạy học Sinh hoc

Kết luận chương ]

Chương 2: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG BÀI TẬP THỰC HÀNH

NHAM TICH CUC HOA HOAT DONG NHAN THUC CUA

HQC SINH TRONG DAY HOC SINH HOC LOP 11 TRUNG

HOC PHO THONG

2.1 Cấu trúc và nội dung chương trinh Sinh hoc lép 11

2.1.1 Cấu trúc chương trình Sinh học 11 trung học phổ thông

2.1.2 Nội dung chương trình Sinh học 11 trung học phể thông

2.2 Hệ thống bai tập thực hảnh thi nghiệm nhằm tích hỏa hóa hoạt

động nhận thức của học sinh trong dạy học Sinh học 11 trung học phd

thông,

2.2.1 Quy trỉnh thiết kế bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy k học

Sinh học 11 trung học phổ thông

3.2.2 Hệ thống bài tập thực hành thí nghiệm nhằm tích cực hóa hoại

động nhận thức của học sinh trong đạy học Sinh học lớp 11 trung học

phố thông

2.3 Sử dụng bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy học Sinh học e lớp

11 trung học pho thông

3.2 Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm

3.3 Kế hoạch thực nghiệm sư phạm

từ duy của học sinh, mắt đần đi những hiểu biết sáng tạo vô cùng lí thú của bộ

môn khoa hợc thực nghiệm nảy

Một trong những phương hướng để gắn lí thuyết với thực hành, phát

triển năng lực nhận thức, rẻn luyện các kĩ năng chơ học sinh lả việc sử dụng các bài tập thực hành trong dạy học Giải các bài tập thực hành, một mặt các

em được trang bị, củng cế kiến thức, mặt khác rèn luyện cho các em nang luc

tư duy thực nghiệm trong quả trình học tập từ dó phát triển năng lực nhận thức cho các em

Xuất phát từ những lí đo trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “fiế

kỂ và sứ: dụng bài tập thực hành nhằm tích cực hỏa hoạt động nhận thức

cia hee sinh trong day học Sinh học lớp 11 trung học phố thông”

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu thiết kế và sử dụng bai tập thực hành nhằm tích cực hóa

hoạt động nhận thức của học sinh góp phần nâng cao chất lượng đạy và học

Sinh học lớp 11 trung học phế thông

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, để tài phái thực hiện được các nhiệm

vu sau

- Nghiên cứu xu hướng đổi mới phương pháp day hoc

- Nghiên cửu một số kĩ thuật dạy học: kĩ thuật dạy học các mãnh ghép,

kĩ thuật khăn phủ bàn, kĩ thuật đạy học theo góc, kĩ thuật đạy học theo bản đồ

tư đưy

- Nghiên cứu cấu trúc, nội dung chương trình Sinh học ở bậc trung học

phổ thông đặc biệt là chương trình sinh học lớp 11

- Nghiên cứu lí luận và thực tiễn về bài tập thực hành, vai trò và

phương pháp sử dụng bài tập thực hành trong đạy học

- Nghiễn cứu và vận dụng bải tập thực hành trong việc tô chức hoạt

đồng dạy và học sinh học 11

wo

từ duy của học sinh, mắt đần đi những hiểu biết sáng tạo vô cùng lí thú của bộ

môn khoa hợc thực nghiệm nảy

Một trong những phương hướng để gắn lí thuyết với thực hành, phát

triển năng lực nhận thức, rẻn luyện các kĩ năng chơ học sinh lả việc sử dụng các bài tập thực hành trong dạy học Giải các bài tập thực hành, một mặt các

em được trang bị, củng cế kiến thức, mặt khác rèn luyện cho các em nang luc

tư duy thực nghiệm trong quả trình học tập từ dó phát triển năng lực nhận thức cho các em

Xuất phát từ những lí đo trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “fiế

kỂ và sứ: dụng bài tập thực hành nhằm tích cực hỏa hoạt động nhận thức

cia hee sinh trong day học Sinh học lớp 11 trung học phố thông”

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu thiết kế và sử dụng bai tập thực hành nhằm tích cực hóa

hoạt động nhận thức của học sinh góp phần nâng cao chất lượng đạy và học

Sinh học lớp 11 trung học phế thông

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, để tài phái thực hiện được các nhiệm

vu sau

- Nghiên cứu xu hướng đổi mới phương pháp day hoc

- Nghiên cửu một số kĩ thuật dạy học: kĩ thuật dạy học các mãnh ghép,

kĩ thuật khăn phủ bàn, kĩ thuật đạy học theo góc, kĩ thuật đạy học theo bản đồ

tư đưy

- Nghiên cứu cấu trúc, nội dung chương trình Sinh học ở bậc trung học

phổ thông đặc biệt là chương trình sinh học lớp 11

- Nghiên cứu lí luận và thực tiễn về bài tập thực hành, vai trò và

phương pháp sử dụng bài tập thực hành trong đạy học

- Nghiễn cứu và vận dụng bải tập thực hành trong việc tô chức hoạt

đồng dạy và học sinh học 11

wo

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm và phân tích kết quả thực nghiệm đề

chứng minh tỉnh khả thi của để tà

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Phương pháp dạy học Sinh học

4.2 Dỗi trựng nghiên cửu

Bài tập thực hành và phương pháp sử dựng các bài tập thực hành trong

day hoc sinh học 11 để phát triển hoat đồng nhân thức của học sinh trung học

phố thông

Š Phạm vi nghiên cứu

Bài tập thực hành trong dạy học có nhiều đạng khác nhau, nhưng trong

phạm vi nghiên cứu của luận văn, chủng tôi chỉ tập chung nghiên cứu thiết kế

và sử dụng các bài tập thực hành thí nghiệm trong dạy học Sinh học lớp 11

trung học phế thông

6 Vẫn đề nghiên cứu

"thiết kế và sử dụng hải tập thực hành thí nghiệm như thế nao trong

giảng dạy Sinh học lớp 11 trung học phố thông để phát triển được tư đuy thực nghiệm, năng lực nhận thức của học sinh

” Giá thuyết khoa học

ập thực hành vào thiết kế ác hoạt động đạy và học Sinh

học lớp 11 trung học phổ thông sẽ phát triển các kĩ năng thực nghiệm, tích cực

Van dung bai

hóa hoạt động nhận thức của học sinh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng

dạy và học bộ môn Sinh học ở trường trung học phổ thông

8 Phương pháp nghiên cứu

81 Phương pháp nghiên cứu lí Huyết

Nghiên cứu các lải liệu trong vả ngoài nước về lí luận dạy học có liên

quan dén dé tai

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm và phân tích kết quả thực nghiệm đề

chứng minh tỉnh khả thi của để tà

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Phương pháp dạy học Sinh học

4.2 Dỗi trựng nghiên cửu

Bài tập thực hành và phương pháp sử dựng các bài tập thực hành trong

day hoc sinh học 11 để phát triển hoat đồng nhân thức của học sinh trung học

phố thông

Š Phạm vi nghiên cứu

Bài tập thực hành trong dạy học có nhiều đạng khác nhau, nhưng trong

phạm vi nghiên cứu của luận văn, chủng tôi chỉ tập chung nghiên cứu thiết kế

và sử dụng các bài tập thực hành thí nghiệm trong dạy học Sinh học lớp 11

trung học phế thông

6 Vẫn đề nghiên cứu

"thiết kế và sử dụng hải tập thực hành thí nghiệm như thế nao trong

giảng dạy Sinh học lớp 11 trung học phố thông để phát triển được tư đuy thực nghiệm, năng lực nhận thức của học sinh

” Giá thuyết khoa học

ập thực hành vào thiết kế ác hoạt động đạy và học Sinh

học lớp 11 trung học phổ thông sẽ phát triển các kĩ năng thực nghiệm, tích cực

Van dung bai

hóa hoạt động nhận thức của học sinh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng

dạy và học bộ môn Sinh học ở trường trung học phổ thông

8 Phương pháp nghiên cứu

81 Phương pháp nghiên cứu lí Huyết

Nghiên cứu các lải liệu trong vả ngoài nước về lí luận dạy học có liên

quan dén dé tai

8&2 Phuong pháp chuyên gia

Gặp pỡ trao dỗi với những chuyên pia piới về lĩnh vực dang nghiên cứu,

lắng nghe sự tư vấn của các chuyên gia để giúp định hướng triển khai đề tải

nghiên cửu

83 Phương pháp điều tra

Điều tra tập trưng vào các vấn để sau:

- Thực trạng hiểu biết và vận dụng các phương pháp dạy học tích cực

của giáo viên LHP1 hiện nay

- Thực trạng sử dụng các bài tập thực hảnh trong dạy học Sinh học ở

nhà trường phổ thông,

- Thái độ học tập đối với bộ môn Sinh học của học sinh THPT

8.4 Phương pháp thu thập tr liệu

Sưu tầm, thiết kế, phân loại các bài tập thực hành,

85 Phương pháp thực nghiêm sư pham

~ Tiên hành thực nghiệm sư phạm ở 3 trưởng trung học phổ thông của

tỉnh Phú Thọ, trong đó mỗi trường sẽ chọn 2 lớp I1 (1 lớp đối chứng 1 lớp

thực nghiệm),

- Lớp thực nghiệm vả lớp dối chứng có sĩ số gẦn bằng nhau, trinh độ và

chất lượng học tập ngang nhau

~ Lớp thực nghiệm: Sử dụng giáo án dược thiết kế theo phương pháp có

sử dụng bài tập thực hành thí nghiệm đã để xuất

- Lớp đối chứng: Giáo án được thiết kế để dạy không sử đụng bài tập

thực hành

- Các lớp thực nghiệm và đổi chứng của mỗi trường được cùng một

giáo viên giảng dạy, dồng đều về thời gian, nội dung kiến thức, bài kiểm tra

đánh giá

8&2 Phuong pháp chuyên gia

Gặp pỡ trao dỗi với những chuyên pia piới về lĩnh vực dang nghiên cứu,

lắng nghe sự tư vấn của các chuyên gia để giúp định hướng triển khai đề tải

nghiên cửu

83 Phương pháp điều tra

Điều tra tập trưng vào các vấn để sau:

- Thực trạng hiểu biết và vận dụng các phương pháp dạy học tích cực

của giáo viên LHP1 hiện nay

- Thực trạng sử dụng các bài tập thực hảnh trong dạy học Sinh học ở

nhà trường phổ thông,

- Thái độ học tập đối với bộ môn Sinh học của học sinh THPT

8.4 Phương pháp thu thập tr liệu

Sưu tầm, thiết kế, phân loại các bài tập thực hành,

85 Phương pháp thực nghiêm sư pham

~ Tiên hành thực nghiệm sư phạm ở 3 trưởng trung học phổ thông của

tỉnh Phú Thọ, trong đó mỗi trường sẽ chọn 2 lớp I1 (1 lớp đối chứng 1 lớp

thực nghiệm),

- Lớp thực nghiệm vả lớp dối chứng có sĩ số gẦn bằng nhau, trinh độ và

chất lượng học tập ngang nhau

~ Lớp thực nghiệm: Sử dụng giáo án dược thiết kế theo phương pháp có

sử dụng bài tập thực hành thí nghiệm đã để xuất

- Lớp đối chứng: Giáo án được thiết kế để dạy không sử đụng bài tập

thực hành

- Các lớp thực nghiệm và đổi chứng của mỗi trường được cùng một

giáo viên giảng dạy, dồng đều về thời gian, nội dung kiến thức, bài kiểm tra

đánh giá

7 Giá thuyết khoa học

8 Phương pháp nghiên cứu

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CỦA BÊ TÀI

1.1 Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học "

1.1.1 Dễi mới phương pháp dạy học — xu hướng chugc của thể giới

1.1.2 Định hướng đổi mới phương pháp day học Sinh học hiện nay

1.2 Dạy học tích cực là một quan điểm sư phạm

1.3 Cơ sở lí luận để thiết kế vả sử dung bi bài tập thực hành trong tổ chức

boạt động day va hoe Sinh học

1.3.1 Bài tập thực hành va vai trò của bài tập thực hành

1.3.2 'Thí nghiệm và bải tập thực hành thí nghiêm

1.3.3 Phương pháp sử đụng bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy học

Sinh học

1.4 Cơ sở thực tiễn để thiết kế và sử dụng bải tập thực hành trong day

hoe Sinh hoc

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm và phân tích kết quả thực nghiệm đề

chứng minh tỉnh khả thi của để tà

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Phương pháp dạy học Sinh học

4.2 Dỗi trựng nghiên cửu

Bài tập thực hành và phương pháp sử dựng các bài tập thực hành trong

day hoc sinh học 11 để phát triển hoat đồng nhân thức của học sinh trung học

phố thông

Š Phạm vi nghiên cứu

Bài tập thực hành trong dạy học có nhiều đạng khác nhau, nhưng trong

phạm vi nghiên cứu của luận văn, chủng tôi chỉ tập chung nghiên cứu thiết kế

và sử dụng các bài tập thực hành thí nghiệm trong dạy học Sinh học lớp 11

trung học phế thông

6 Vẫn đề nghiên cứu

"thiết kế và sử dụng hải tập thực hành thí nghiệm như thế nao trong

giảng dạy Sinh học lớp 11 trung học phố thông để phát triển được tư đuy thực nghiệm, năng lực nhận thức của học sinh

” Giá thuyết khoa học

ập thực hành vào thiết kế ác hoạt động đạy và học Sinh

học lớp 11 trung học phổ thông sẽ phát triển các kĩ năng thực nghiệm, tích cực

Van dung bai

hóa hoạt động nhận thức của học sinh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng

dạy và học bộ môn Sinh học ở trường trung học phổ thông

8 Phương pháp nghiên cứu

81 Phương pháp nghiên cứu lí Huyết

Nghiên cứu các lải liệu trong vả ngoài nước về lí luận dạy học có liên

quan dén dé tai

MỞ ĐÀU

1 Tá do chụn dễ tài

Ngày nay, ching ta dang sống trong thế kỉ 21- thế kỉ của khoa học công

nghệ, kho tảng kiến thức nhân loại tăng thco cấp số nhân Để theo kịp sự phát triển của thời đại, hỏa nhập với nền kinh tế thế giới, đổi hỏi sự nghiệp giáo

đục của Việt Nam phải đổi mới mạnh mế toàn diện và đồng bộ, nhằm đảo tạo

ra những con người mới có trinh dộ văn hóa cao, có năng lực tư duy, năng lực

sáng tạo và có kĩ năng thực hành giỏi Ở Việt Nam vấn dé nay dang rat được

coi trọng Nghị quyết Trung ương 2 khóa VHI đã khẳng định: “Giáo đục và đào tạo là quắc sách hàng đầu ”, do đó “ phải đổi mới phương pháp dạy học

ở tất cả các cấp học, bậc học, khuyên khich tự học, áp dụng những phương

pháp giáo dục hiện đại để bỗi dưỡng cho học sinh năng lực lư duy sáng tao,

năng lực tự giải quyết vẫn đề ”

Các công trình nghiên cứu về thực trạng giáo đục của nước ta đã cho

thấy chất lượng học tập của học sinh nước 1a đã cỏ một số chuyển biến trong

những năm qua Song đối chiếu với nhu cầu chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ

sự nghiệp công nghiệp hóa — hiện đại hóa đất nước vẫn còn thấp, củn nhiều

yếu kém, bất cập Đa số học sinh vẫn cỏn thiên về cách học tích lñy trí thức

trong sách giáo khoa, coi trọng ghi nhớ sự kiện, công thức, quy trình, quen

làm theo mẫu đã cho, học theo lối học thuộc lỏng

"Thực tế giảng dạy các môn khoa học thực nghiệm nói chung vả môn

Sinh học nói riêng ở nhà trường phổ thông hiện nay, nhiều giáo viên vẫn còn

áp dụng phương pháp dạy học cễ truyền: thông hao, nhồi nhét kiết thức, lí

thuyết chưa gắn với thực hành Hoc sinh không được tạo điều kiện để bôi

dưỡng phương pháp nhận thức, rèn luyện Lư đuy khoa học, phát triển năng lực

tự giải quyết vẫn đề Về phía giáo viên, phần nhiều ngại sử dụng thí nghiệm

trong các giờ dạy, đặc biệt là các giờ thực hảnh và có xu hưởng là dạy chay

Hậu quả của các Lồn lại trong đạy học nói trên là dẫn đến hạn chế sự phát triển

1

8&2 Phuong pháp chuyên gia

Gặp pỡ trao dỗi với những chuyên pia piới về lĩnh vực dang nghiên cứu,

lắng nghe sự tư vấn của các chuyên gia để giúp định hướng triển khai đề tải

nghiên cửu

83 Phương pháp điều tra

Điều tra tập trưng vào các vấn để sau:

- Thực trạng hiểu biết và vận dụng các phương pháp dạy học tích cực

của giáo viên LHP1 hiện nay

- Thực trạng sử dụng các bài tập thực hảnh trong dạy học Sinh học ở

nhà trường phổ thông,

- Thái độ học tập đối với bộ môn Sinh học của học sinh THPT

8.4 Phương pháp thu thập tr liệu

Sưu tầm, thiết kế, phân loại các bài tập thực hành,

85 Phương pháp thực nghiêm sư pham

~ Tiên hành thực nghiệm sư phạm ở 3 trưởng trung học phổ thông của

tỉnh Phú Thọ, trong đó mỗi trường sẽ chọn 2 lớp I1 (1 lớp đối chứng 1 lớp

thực nghiệm),

- Lớp thực nghiệm vả lớp dối chứng có sĩ số gẦn bằng nhau, trinh độ và

chất lượng học tập ngang nhau

~ Lớp thực nghiệm: Sử dụng giáo án dược thiết kế theo phương pháp có

sử dụng bài tập thực hành thí nghiệm đã để xuất

- Lớp đối chứng: Giáo án được thiết kế để dạy không sử đụng bài tập

thực hành

- Các lớp thực nghiệm và đổi chứng của mỗi trường được cùng một

giáo viên giảng dạy, dồng đều về thời gian, nội dung kiến thức, bài kiểm tra

đánh giá

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm và phân tích kết quả thực nghiệm đề

chứng minh tỉnh khả thi của để tà

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Phương pháp dạy học Sinh học

4.2 Dỗi trựng nghiên cửu

Bài tập thực hành và phương pháp sử dựng các bài tập thực hành trong

day hoc sinh học 11 để phát triển hoat đồng nhân thức của học sinh trung học

phố thông

Š Phạm vi nghiên cứu

Bài tập thực hành trong dạy học có nhiều đạng khác nhau, nhưng trong

phạm vi nghiên cứu của luận văn, chủng tôi chỉ tập chung nghiên cứu thiết kế

và sử dụng các bài tập thực hành thí nghiệm trong dạy học Sinh học lớp 11

trung học phế thông

6 Vẫn đề nghiên cứu

"thiết kế và sử dụng hải tập thực hành thí nghiệm như thế nao trong

giảng dạy Sinh học lớp 11 trung học phố thông để phát triển được tư đuy thực nghiệm, năng lực nhận thức của học sinh

” Giá thuyết khoa học

ập thực hành vào thiết kế ác hoạt động đạy và học Sinh

học lớp 11 trung học phổ thông sẽ phát triển các kĩ năng thực nghiệm, tích cực

Van dung bai

hóa hoạt động nhận thức của học sinh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng

dạy và học bộ môn Sinh học ở trường trung học phổ thông

8 Phương pháp nghiên cứu

81 Phương pháp nghiên cứu lí Huyết

Nghiên cứu các lải liệu trong vả ngoài nước về lí luận dạy học có liên

quan dén dé tai

từ duy của học sinh, mắt đần đi những hiểu biết sáng tạo vô cùng lí thú của bộ

môn khoa hợc thực nghiệm nảy

Một trong những phương hướng để gắn lí thuyết với thực hành, phát

triển năng lực nhận thức, rẻn luyện các kĩ năng chơ học sinh lả việc sử dụng các bài tập thực hành trong dạy học Giải các bài tập thực hành, một mặt các

em được trang bị, củng cế kiến thức, mặt khác rèn luyện cho các em nang luc

tư duy thực nghiệm trong quả trình học tập từ dó phát triển năng lực nhận thức cho các em

Xuất phát từ những lí đo trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “fiế

kỂ và sứ: dụng bài tập thực hành nhằm tích cực hỏa hoạt động nhận thức

cia hee sinh trong day học Sinh học lớp 11 trung học phố thông”

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu thiết kế và sử dụng bai tập thực hành nhằm tích cực hóa

hoạt động nhận thức của học sinh góp phần nâng cao chất lượng đạy và học

Sinh học lớp 11 trung học phế thông

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, để tài phái thực hiện được các nhiệm

vu sau

- Nghiên cứu xu hướng đổi mới phương pháp day hoc

- Nghiên cửu một số kĩ thuật dạy học: kĩ thuật dạy học các mãnh ghép,

kĩ thuật khăn phủ bàn, kĩ thuật đạy học theo góc, kĩ thuật đạy học theo bản đồ

tư đưy

- Nghiên cứu cấu trúc, nội dung chương trình Sinh học ở bậc trung học

phổ thông đặc biệt là chương trình sinh học lớp 11

- Nghiên cứu lí luận và thực tiễn về bài tập thực hành, vai trò và

phương pháp sử dụng bài tập thực hành trong đạy học

- Nghiễn cứu và vận dụng bải tập thực hành trong việc tô chức hoạt

đồng dạy và học sinh học 11

wo

8&2 Phuong pháp chuyên gia

Gặp pỡ trao dỗi với những chuyên pia piới về lĩnh vực dang nghiên cứu,

lắng nghe sự tư vấn của các chuyên gia để giúp định hướng triển khai đề tải

nghiên cửu

83 Phương pháp điều tra

Điều tra tập trưng vào các vấn để sau:

- Thực trạng hiểu biết và vận dụng các phương pháp dạy học tích cực

của giáo viên LHP1 hiện nay

- Thực trạng sử dụng các bài tập thực hảnh trong dạy học Sinh học ở

nhà trường phổ thông,

- Thái độ học tập đối với bộ môn Sinh học của học sinh THPT

8.4 Phương pháp thu thập tr liệu

Sưu tầm, thiết kế, phân loại các bài tập thực hành,

85 Phương pháp thực nghiêm sư pham

~ Tiên hành thực nghiệm sư phạm ở 3 trưởng trung học phổ thông của

tỉnh Phú Thọ, trong đó mỗi trường sẽ chọn 2 lớp I1 (1 lớp đối chứng 1 lớp

thực nghiệm),

- Lớp thực nghiệm vả lớp dối chứng có sĩ số gẦn bằng nhau, trinh độ và

chất lượng học tập ngang nhau

~ Lớp thực nghiệm: Sử dụng giáo án dược thiết kế theo phương pháp có

sử dụng bài tập thực hành thí nghiệm đã để xuất

- Lớp đối chứng: Giáo án được thiết kế để dạy không sử đụng bài tập

thực hành

- Các lớp thực nghiệm và đổi chứng của mỗi trường được cùng một

giáo viên giảng dạy, dồng đều về thời gian, nội dung kiến thức, bài kiểm tra

đánh giá

MỞ ĐÀU

1 Tá do chụn dễ tài

Ngày nay, ching ta dang sống trong thế kỉ 21- thế kỉ của khoa học công

nghệ, kho tảng kiến thức nhân loại tăng thco cấp số nhân Để theo kịp sự phát triển của thời đại, hỏa nhập với nền kinh tế thế giới, đổi hỏi sự nghiệp giáo

đục của Việt Nam phải đổi mới mạnh mế toàn diện và đồng bộ, nhằm đảo tạo

ra những con người mới có trinh dộ văn hóa cao, có năng lực tư duy, năng lực

sáng tạo và có kĩ năng thực hành giỏi Ở Việt Nam vấn dé nay dang rat được

coi trọng Nghị quyết Trung ương 2 khóa VHI đã khẳng định: “Giáo đục và đào tạo là quắc sách hàng đầu ”, do đó “ phải đổi mới phương pháp dạy học

ở tất cả các cấp học, bậc học, khuyên khich tự học, áp dụng những phương

pháp giáo dục hiện đại để bỗi dưỡng cho học sinh năng lực lư duy sáng tao,

năng lực tự giải quyết vẫn đề ”

Các công trình nghiên cứu về thực trạng giáo đục của nước ta đã cho

thấy chất lượng học tập của học sinh nước 1a đã cỏ một số chuyển biến trong

những năm qua Song đối chiếu với nhu cầu chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ

sự nghiệp công nghiệp hóa — hiện đại hóa đất nước vẫn còn thấp, củn nhiều

yếu kém, bất cập Đa số học sinh vẫn cỏn thiên về cách học tích lñy trí thức

trong sách giáo khoa, coi trọng ghi nhớ sự kiện, công thức, quy trình, quen

làm theo mẫu đã cho, học theo lối học thuộc lỏng

"Thực tế giảng dạy các môn khoa học thực nghiệm nói chung vả môn

Sinh học nói riêng ở nhà trường phổ thông hiện nay, nhiều giáo viên vẫn còn

áp dụng phương pháp dạy học cễ truyền: thông hao, nhồi nhét kiết thức, lí

thuyết chưa gắn với thực hành Hoc sinh không được tạo điều kiện để bôi

dưỡng phương pháp nhận thức, rèn luyện Lư đuy khoa học, phát triển năng lực

tự giải quyết vẫn đề Về phía giáo viên, phần nhiều ngại sử dụng thí nghiệm

trong các giờ dạy, đặc biệt là các giờ thực hảnh và có xu hưởng là dạy chay

Hậu quả của các Lồn lại trong đạy học nói trên là dẫn đến hạn chế sự phát triển

1

từ duy của học sinh, mắt đần đi những hiểu biết sáng tạo vô cùng lí thú của bộ

môn khoa hợc thực nghiệm nảy

Một trong những phương hướng để gắn lí thuyết với thực hành, phát

triển năng lực nhận thức, rẻn luyện các kĩ năng chơ học sinh lả việc sử dụng các bài tập thực hành trong dạy học Giải các bài tập thực hành, một mặt các

em được trang bị, củng cế kiến thức, mặt khác rèn luyện cho các em nang luc

tư duy thực nghiệm trong quả trình học tập từ dó phát triển năng lực nhận thức cho các em

Xuất phát từ những lí đo trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “fiế

kỂ và sứ: dụng bài tập thực hành nhằm tích cực hỏa hoạt động nhận thức

cia hee sinh trong day học Sinh học lớp 11 trung học phố thông”

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu thiết kế và sử dụng bai tập thực hành nhằm tích cực hóa

hoạt động nhận thức của học sinh góp phần nâng cao chất lượng đạy và học

Sinh học lớp 11 trung học phế thông

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, để tài phái thực hiện được các nhiệm

vu sau

- Nghiên cứu xu hướng đổi mới phương pháp day hoc

- Nghiên cửu một số kĩ thuật dạy học: kĩ thuật dạy học các mãnh ghép,

kĩ thuật khăn phủ bàn, kĩ thuật đạy học theo góc, kĩ thuật đạy học theo bản đồ

tư đưy

- Nghiên cứu cấu trúc, nội dung chương trình Sinh học ở bậc trung học

phổ thông đặc biệt là chương trình sinh học lớp 11

- Nghiên cứu lí luận và thực tiễn về bài tập thực hành, vai trò và

phương pháp sử dụng bài tập thực hành trong đạy học

- Nghiễn cứu và vận dụng bải tập thực hành trong việc tô chức hoạt

đồng dạy và học sinh học 11

wo

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm và phân tích kết quả thực nghiệm đề

chứng minh tỉnh khả thi của để tà

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Phương pháp dạy học Sinh học

4.2 Dỗi trựng nghiên cửu

Bài tập thực hành và phương pháp sử dựng các bài tập thực hành trong

day hoc sinh học 11 để phát triển hoat đồng nhân thức của học sinh trung học

phố thông

Š Phạm vi nghiên cứu

Bài tập thực hành trong dạy học có nhiều đạng khác nhau, nhưng trong

phạm vi nghiên cứu của luận văn, chủng tôi chỉ tập chung nghiên cứu thiết kế

và sử dụng các bài tập thực hành thí nghiệm trong dạy học Sinh học lớp 11

trung học phế thông

6 Vẫn đề nghiên cứu

"thiết kế và sử dụng hải tập thực hành thí nghiệm như thế nao trong

giảng dạy Sinh học lớp 11 trung học phố thông để phát triển được tư đuy thực nghiệm, năng lực nhận thức của học sinh

” Giá thuyết khoa học

ập thực hành vào thiết kế ác hoạt động đạy và học Sinh

học lớp 11 trung học phổ thông sẽ phát triển các kĩ năng thực nghiệm, tích cực

Van dung bai

hóa hoạt động nhận thức của học sinh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng

dạy và học bộ môn Sinh học ở trường trung học phổ thông

8 Phương pháp nghiên cứu

81 Phương pháp nghiên cứu lí Huyết

Nghiên cứu các lải liệu trong vả ngoài nước về lí luận dạy học có liên

quan dén dé tai

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm và phân tích kết quả thực nghiệm đề

chứng minh tỉnh khả thi của để tà

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Phương pháp dạy học Sinh học

4.2 Dỗi trựng nghiên cửu

Bài tập thực hành và phương pháp sử dựng các bài tập thực hành trong

day hoc sinh học 11 để phát triển hoat đồng nhân thức của học sinh trung học

phố thông

Š Phạm vi nghiên cứu

Bài tập thực hành trong dạy học có nhiều đạng khác nhau, nhưng trong

phạm vi nghiên cứu của luận văn, chủng tôi chỉ tập chung nghiên cứu thiết kế

và sử dụng các bài tập thực hành thí nghiệm trong dạy học Sinh học lớp 11

trung học phế thông

6 Vẫn đề nghiên cứu

"thiết kế và sử dụng hải tập thực hành thí nghiệm như thế nao trong

giảng dạy Sinh học lớp 11 trung học phố thông để phát triển được tư đuy thực nghiệm, năng lực nhận thức của học sinh

” Giá thuyết khoa học

ập thực hành vào thiết kế ác hoạt động đạy và học Sinh

học lớp 11 trung học phổ thông sẽ phát triển các kĩ năng thực nghiệm, tích cực

Van dung bai

hóa hoạt động nhận thức của học sinh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng

dạy và học bộ môn Sinh học ở trường trung học phổ thông

8 Phương pháp nghiên cứu

81 Phương pháp nghiên cứu lí Huyết

Nghiên cứu các lải liệu trong vả ngoài nước về lí luận dạy học có liên

quan dén dé tai

từ duy của học sinh, mắt đần đi những hiểu biết sáng tạo vô cùng lí thú của bộ

môn khoa hợc thực nghiệm nảy

Một trong những phương hướng để gắn lí thuyết với thực hành, phát

triển năng lực nhận thức, rẻn luyện các kĩ năng chơ học sinh lả việc sử dụng các bài tập thực hành trong dạy học Giải các bài tập thực hành, một mặt các

em được trang bị, củng cế kiến thức, mặt khác rèn luyện cho các em nang luc

tư duy thực nghiệm trong quả trình học tập từ dó phát triển năng lực nhận thức cho các em

Xuất phát từ những lí đo trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “fiế

kỂ và sứ: dụng bài tập thực hành nhằm tích cực hỏa hoạt động nhận thức

cia hee sinh trong day học Sinh học lớp 11 trung học phố thông”

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu thiết kế và sử dụng bai tập thực hành nhằm tích cực hóa

hoạt động nhận thức của học sinh góp phần nâng cao chất lượng đạy và học

Sinh học lớp 11 trung học phế thông

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, để tài phái thực hiện được các nhiệm

vu sau

- Nghiên cứu xu hướng đổi mới phương pháp day hoc

- Nghiên cửu một số kĩ thuật dạy học: kĩ thuật dạy học các mãnh ghép,

kĩ thuật khăn phủ bàn, kĩ thuật đạy học theo góc, kĩ thuật đạy học theo bản đồ

tư đưy

- Nghiên cứu cấu trúc, nội dung chương trình Sinh học ở bậc trung học

phổ thông đặc biệt là chương trình sinh học lớp 11

- Nghiên cứu lí luận và thực tiễn về bài tập thực hành, vai trò và

phương pháp sử dụng bài tập thực hành trong đạy học

- Nghiễn cứu và vận dụng bải tập thực hành trong việc tô chức hoạt

đồng dạy và học sinh học 11

wo

7 Giá thuyết khoa học

8 Phương pháp nghiên cứu

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CỦA BÊ TÀI

1.1 Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học "

1.1.1 Dễi mới phương pháp dạy học — xu hướng chugc của thể giới

1.1.2 Định hướng đổi mới phương pháp day học Sinh học hiện nay

1.2 Dạy học tích cực là một quan điểm sư phạm

1.3 Cơ sở lí luận để thiết kế vả sử dung bi bài tập thực hành trong tổ chức

boạt động day va hoe Sinh học

1.3.1 Bài tập thực hành va vai trò của bài tập thực hành

1.3.2 'Thí nghiệm và bải tập thực hành thí nghiêm

1.3.3 Phương pháp sử đụng bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy học

Sinh học

1.4 Cơ sở thực tiễn để thiết kế và sử dụng bải tập thực hành trong day

hoe Sinh hoc

1.4.1 Thực trạng day va hoc Sinh hoc 6 trường TIIPT

1.4.2 Nguyên nhân của thực trạng dạy học Sinh hoc

Kết luận chương ]

Chương 2: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG BÀI TẬP THỰC HÀNH

NHAM TICH CUC HOA HOAT DONG NHAN THUC CUA

HQC SINH TRONG DAY HOC SINH HOC LOP 11 TRUNG

HOC PHO THONG

2.1 Cấu trúc và nội dung chương trinh Sinh hoc lép 11

2.1.1 Cấu trúc chương trình Sinh học 11 trung học phổ thông

2.1.2 Nội dung chương trình Sinh học 11 trung học phể thông

2.2 Hệ thống bai tập thực hảnh thi nghiệm nhằm tích hỏa hóa hoạt

động nhận thức của học sinh trong dạy học Sinh học 11 trung học phd

thông,

2.2.1 Quy trỉnh thiết kế bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy k học

Sinh học 11 trung học phổ thông

3.2.2 Hệ thống bài tập thực hành thí nghiệm nhằm tích cực hóa hoại

động nhận thức của học sinh trong đạy học Sinh học lớp 11 trung học

phố thông

2.3 Sử dụng bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy học Sinh học e lớp

11 trung học pho thông

3.2 Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm

3.3 Kế hoạch thực nghiệm sư phạm

1.4.1 Thực trạng day va hoc Sinh hoc 6 trường TIIPT

1.4.2 Nguyên nhân của thực trạng dạy học Sinh hoc

Kết luận chương ]

Chương 2: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG BÀI TẬP THỰC HÀNH

NHAM TICH CUC HOA HOAT DONG NHAN THUC CUA

HQC SINH TRONG DAY HOC SINH HOC LOP 11 TRUNG

HOC PHO THONG

2.1 Cấu trúc và nội dung chương trinh Sinh hoc lép 11

2.1.1 Cấu trúc chương trình Sinh học 11 trung học phổ thông

2.1.2 Nội dung chương trình Sinh học 11 trung học phể thông

2.2 Hệ thống bai tập thực hảnh thi nghiệm nhằm tích hỏa hóa hoạt

động nhận thức của học sinh trong dạy học Sinh học 11 trung học phd

thông,

2.2.1 Quy trỉnh thiết kế bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy k học

Sinh học 11 trung học phổ thông

3.2.2 Hệ thống bài tập thực hành thí nghiệm nhằm tích cực hóa hoại

động nhận thức của học sinh trong đạy học Sinh học lớp 11 trung học

phố thông

2.3 Sử dụng bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy học Sinh học e lớp

11 trung học pho thông

3.2 Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm

3.3 Kế hoạch thực nghiệm sư phạm

MỞ ĐÀU

1 Tá do chụn dễ tài

Ngày nay, ching ta dang sống trong thế kỉ 21- thế kỉ của khoa học công

nghệ, kho tảng kiến thức nhân loại tăng thco cấp số nhân Để theo kịp sự phát triển của thời đại, hỏa nhập với nền kinh tế thế giới, đổi hỏi sự nghiệp giáo

đục của Việt Nam phải đổi mới mạnh mế toàn diện và đồng bộ, nhằm đảo tạo

ra những con người mới có trinh dộ văn hóa cao, có năng lực tư duy, năng lực

sáng tạo và có kĩ năng thực hành giỏi Ở Việt Nam vấn dé nay dang rat được

coi trọng Nghị quyết Trung ương 2 khóa VHI đã khẳng định: “Giáo đục và đào tạo là quắc sách hàng đầu ”, do đó “ phải đổi mới phương pháp dạy học

ở tất cả các cấp học, bậc học, khuyên khich tự học, áp dụng những phương

pháp giáo dục hiện đại để bỗi dưỡng cho học sinh năng lực lư duy sáng tao,

năng lực tự giải quyết vẫn đề ”

Các công trình nghiên cứu về thực trạng giáo đục của nước ta đã cho

thấy chất lượng học tập của học sinh nước 1a đã cỏ một số chuyển biến trong

những năm qua Song đối chiếu với nhu cầu chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ

sự nghiệp công nghiệp hóa — hiện đại hóa đất nước vẫn còn thấp, củn nhiều

yếu kém, bất cập Đa số học sinh vẫn cỏn thiên về cách học tích lñy trí thức

trong sách giáo khoa, coi trọng ghi nhớ sự kiện, công thức, quy trình, quen

làm theo mẫu đã cho, học theo lối học thuộc lỏng

"Thực tế giảng dạy các môn khoa học thực nghiệm nói chung vả môn

Sinh học nói riêng ở nhà trường phổ thông hiện nay, nhiều giáo viên vẫn còn

áp dụng phương pháp dạy học cễ truyền: thông hao, nhồi nhét kiết thức, lí

thuyết chưa gắn với thực hành Hoc sinh không được tạo điều kiện để bôi

dưỡng phương pháp nhận thức, rèn luyện Lư đuy khoa học, phát triển năng lực

tự giải quyết vẫn đề Về phía giáo viên, phần nhiều ngại sử dụng thí nghiệm

trong các giờ dạy, đặc biệt là các giờ thực hảnh và có xu hưởng là dạy chay

Hậu quả của các Lồn lại trong đạy học nói trên là dẫn đến hạn chế sự phát triển

1

7 Giá thuyết khoa học

8 Phương pháp nghiên cứu

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CỦA BÊ TÀI

1.1 Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học "

1.1.1 Dễi mới phương pháp dạy học — xu hướng chugc của thể giới

1.1.2 Định hướng đổi mới phương pháp day học Sinh học hiện nay

1.2 Dạy học tích cực là một quan điểm sư phạm

1.3 Cơ sở lí luận để thiết kế vả sử dung bi bài tập thực hành trong tổ chức

boạt động day va hoe Sinh học

1.3.1 Bài tập thực hành va vai trò của bài tập thực hành

1.3.2 'Thí nghiệm và bải tập thực hành thí nghiêm

1.3.3 Phương pháp sử đụng bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy học

Sinh học

1.4 Cơ sở thực tiễn để thiết kế và sử dụng bải tập thực hành trong day

hoe Sinh hoc

MỞ ĐÀU

1 Tá do chụn dễ tài

Ngày nay, ching ta dang sống trong thế kỉ 21- thế kỉ của khoa học công

nghệ, kho tảng kiến thức nhân loại tăng thco cấp số nhân Để theo kịp sự phát triển của thời đại, hỏa nhập với nền kinh tế thế giới, đổi hỏi sự nghiệp giáo

đục của Việt Nam phải đổi mới mạnh mế toàn diện và đồng bộ, nhằm đảo tạo

ra những con người mới có trinh dộ văn hóa cao, có năng lực tư duy, năng lực

sáng tạo và có kĩ năng thực hành giỏi Ở Việt Nam vấn dé nay dang rat được

coi trọng Nghị quyết Trung ương 2 khóa VHI đã khẳng định: “Giáo đục và đào tạo là quắc sách hàng đầu ”, do đó “ phải đổi mới phương pháp dạy học

ở tất cả các cấp học, bậc học, khuyên khich tự học, áp dụng những phương

pháp giáo dục hiện đại để bỗi dưỡng cho học sinh năng lực lư duy sáng tao,

năng lực tự giải quyết vẫn đề ”

Các công trình nghiên cứu về thực trạng giáo đục của nước ta đã cho

thấy chất lượng học tập của học sinh nước 1a đã cỏ một số chuyển biến trong

những năm qua Song đối chiếu với nhu cầu chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ

sự nghiệp công nghiệp hóa — hiện đại hóa đất nước vẫn còn thấp, củn nhiều

yếu kém, bất cập Đa số học sinh vẫn cỏn thiên về cách học tích lñy trí thức

trong sách giáo khoa, coi trọng ghi nhớ sự kiện, công thức, quy trình, quen

làm theo mẫu đã cho, học theo lối học thuộc lỏng

"Thực tế giảng dạy các môn khoa học thực nghiệm nói chung vả môn

Sinh học nói riêng ở nhà trường phổ thông hiện nay, nhiều giáo viên vẫn còn

áp dụng phương pháp dạy học cễ truyền: thông hao, nhồi nhét kiết thức, lí

thuyết chưa gắn với thực hành Hoc sinh không được tạo điều kiện để bôi

dưỡng phương pháp nhận thức, rèn luyện Lư đuy khoa học, phát triển năng lực

tự giải quyết vẫn đề Về phía giáo viên, phần nhiều ngại sử dụng thí nghiệm

trong các giờ dạy, đặc biệt là các giờ thực hảnh và có xu hưởng là dạy chay

Hậu quả của các Lồn lại trong đạy học nói trên là dẫn đến hạn chế sự phát triển

1

1.4.1 Thực trạng day va hoc Sinh hoc 6 trường TIIPT

1.4.2 Nguyên nhân của thực trạng dạy học Sinh hoc

Kết luận chương ]

Chương 2: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG BÀI TẬP THỰC HÀNH

NHAM TICH CUC HOA HOAT DONG NHAN THUC CUA

HQC SINH TRONG DAY HOC SINH HOC LOP 11 TRUNG

HOC PHO THONG

2.1 Cấu trúc và nội dung chương trinh Sinh hoc lép 11

2.1.1 Cấu trúc chương trình Sinh học 11 trung học phổ thông

2.1.2 Nội dung chương trình Sinh học 11 trung học phể thông

2.2 Hệ thống bai tập thực hảnh thi nghiệm nhằm tích hỏa hóa hoạt

động nhận thức của học sinh trong dạy học Sinh học 11 trung học phd

thông,

2.2.1 Quy trỉnh thiết kế bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy k học

Sinh học 11 trung học phổ thông

3.2.2 Hệ thống bài tập thực hành thí nghiệm nhằm tích cực hóa hoại

động nhận thức của học sinh trong đạy học Sinh học lớp 11 trung học

phố thông

2.3 Sử dụng bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy học Sinh học e lớp

11 trung học pho thông

3.2 Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm

3.3 Kế hoạch thực nghiệm sư phạm

7 Giá thuyết khoa học

8 Phương pháp nghiên cứu

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CỦA BÊ TÀI

1.1 Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học "

1.1.1 Dễi mới phương pháp dạy học — xu hướng chugc của thể giới

1.1.2 Định hướng đổi mới phương pháp day học Sinh học hiện nay

1.2 Dạy học tích cực là một quan điểm sư phạm

1.3 Cơ sở lí luận để thiết kế vả sử dung bi bài tập thực hành trong tổ chức

boạt động day va hoe Sinh học

1.3.1 Bài tập thực hành va vai trò của bài tập thực hành

1.3.2 'Thí nghiệm và bải tập thực hành thí nghiêm

1.3.3 Phương pháp sử đụng bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy học

Sinh học

1.4 Cơ sở thực tiễn để thiết kế và sử dụng bải tập thực hành trong day

hoe Sinh hoc

7 Giá thuyết khoa học

8 Phương pháp nghiên cứu

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CỦA BÊ TÀI

1.1 Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học "

1.1.1 Dễi mới phương pháp dạy học — xu hướng chugc của thể giới

1.1.2 Định hướng đổi mới phương pháp day học Sinh học hiện nay

1.2 Dạy học tích cực là một quan điểm sư phạm

1.3 Cơ sở lí luận để thiết kế vả sử dung bi bài tập thực hành trong tổ chức

boạt động day va hoe Sinh học

1.3.1 Bài tập thực hành va vai trò của bài tập thực hành

1.3.2 'Thí nghiệm và bải tập thực hành thí nghiêm

1.3.3 Phương pháp sử đụng bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy học

Sinh học

1.4 Cơ sở thực tiễn để thiết kế và sử dụng bải tập thực hành trong day

hoe Sinh hoc

từ duy của học sinh, mắt đần đi những hiểu biết sáng tạo vô cùng lí thú của bộ

môn khoa hợc thực nghiệm nảy

Một trong những phương hướng để gắn lí thuyết với thực hành, phát

triển năng lực nhận thức, rẻn luyện các kĩ năng chơ học sinh lả việc sử dụng các bài tập thực hành trong dạy học Giải các bài tập thực hành, một mặt các

em được trang bị, củng cế kiến thức, mặt khác rèn luyện cho các em nang luc

tư duy thực nghiệm trong quả trình học tập từ dó phát triển năng lực nhận thức cho các em

Xuất phát từ những lí đo trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “fiế

kỂ và sứ: dụng bài tập thực hành nhằm tích cực hỏa hoạt động nhận thức

cia hee sinh trong day học Sinh học lớp 11 trung học phố thông”

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu thiết kế và sử dụng bai tập thực hành nhằm tích cực hóa

hoạt động nhận thức của học sinh góp phần nâng cao chất lượng đạy và học

Sinh học lớp 11 trung học phế thông

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, để tài phái thực hiện được các nhiệm

vu sau

- Nghiên cứu xu hướng đổi mới phương pháp day hoc

- Nghiên cửu một số kĩ thuật dạy học: kĩ thuật dạy học các mãnh ghép,

kĩ thuật khăn phủ bàn, kĩ thuật đạy học theo góc, kĩ thuật đạy học theo bản đồ

tư đưy

- Nghiên cứu cấu trúc, nội dung chương trình Sinh học ở bậc trung học

phổ thông đặc biệt là chương trình sinh học lớp 11

- Nghiên cứu lí luận và thực tiễn về bài tập thực hành, vai trò và

phương pháp sử dụng bài tập thực hành trong đạy học

- Nghiễn cứu và vận dụng bải tập thực hành trong việc tô chức hoạt

đồng dạy và học sinh học 11

wo

từ duy của học sinh, mắt đần đi những hiểu biết sáng tạo vô cùng lí thú của bộ

môn khoa hợc thực nghiệm nảy

Một trong những phương hướng để gắn lí thuyết với thực hành, phát

triển năng lực nhận thức, rẻn luyện các kĩ năng chơ học sinh lả việc sử dụng các bài tập thực hành trong dạy học Giải các bài tập thực hành, một mặt các

em được trang bị, củng cế kiến thức, mặt khác rèn luyện cho các em nang luc

tư duy thực nghiệm trong quả trình học tập từ dó phát triển năng lực nhận thức cho các em

Xuất phát từ những lí đo trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “fiế

kỂ và sứ: dụng bài tập thực hành nhằm tích cực hỏa hoạt động nhận thức

cia hee sinh trong day học Sinh học lớp 11 trung học phố thông”

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu thiết kế và sử dụng bai tập thực hành nhằm tích cực hóa

hoạt động nhận thức của học sinh góp phần nâng cao chất lượng đạy và học

Sinh học lớp 11 trung học phế thông

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, để tài phái thực hiện được các nhiệm

vu sau

- Nghiên cứu xu hướng đổi mới phương pháp day hoc

- Nghiên cửu một số kĩ thuật dạy học: kĩ thuật dạy học các mãnh ghép,

kĩ thuật khăn phủ bàn, kĩ thuật đạy học theo góc, kĩ thuật đạy học theo bản đồ

tư đưy

- Nghiên cứu cấu trúc, nội dung chương trình Sinh học ở bậc trung học

phổ thông đặc biệt là chương trình sinh học lớp 11

- Nghiên cứu lí luận và thực tiễn về bài tập thực hành, vai trò và

phương pháp sử dụng bài tập thực hành trong đạy học

- Nghiễn cứu và vận dụng bải tập thực hành trong việc tô chức hoạt

đồng dạy và học sinh học 11

wo

1.4.1 Thực trạng day va hoc Sinh hoc 6 trường TIIPT

1.4.2 Nguyên nhân của thực trạng dạy học Sinh hoc

Kết luận chương ]

Chương 2: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG BÀI TẬP THỰC HÀNH

NHAM TICH CUC HOA HOAT DONG NHAN THUC CUA

HQC SINH TRONG DAY HOC SINH HOC LOP 11 TRUNG

HOC PHO THONG

2.1 Cấu trúc và nội dung chương trinh Sinh hoc lép 11

2.1.1 Cấu trúc chương trình Sinh học 11 trung học phổ thông

2.1.2 Nội dung chương trình Sinh học 11 trung học phể thông

2.2 Hệ thống bai tập thực hảnh thi nghiệm nhằm tích hỏa hóa hoạt

động nhận thức của học sinh trong dạy học Sinh học 11 trung học phd

thông,

2.2.1 Quy trỉnh thiết kế bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy k học

Sinh học 11 trung học phổ thông

3.2.2 Hệ thống bài tập thực hành thí nghiệm nhằm tích cực hóa hoại

động nhận thức của học sinh trong đạy học Sinh học lớp 11 trung học

phố thông

2.3 Sử dụng bài tập thực hành thí nghiêm trong dạy học Sinh học e lớp

11 trung học pho thông

3.2 Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm

3.3 Kế hoạch thực nghiệm sư phạm