Xu hướng tiêu dùng: Sữa hạt ngày càng được ưa chuộng nhờ lợi ích dinh dưỡng và tác động môitrường thấp, thúc đẩy sự mở rộng dòng sản phẩm như sữa hạnh nhân, óc chó, hạt điều,gạo,… Thị t
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG THƯƠNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Trang 22025-TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG THƯƠNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Trang 32025-Mục lục nội dung
I Đầu đề đồ án (tên đồ án): Thiết kế công nghệ và bố trí dây chuyền sản xuất sữa
hạt điều năng suất 100m3/ tháng 5
II Dữ liệu ban đầu 5
III Nội dung các phần thuyết minh tính toán 5
Chương 1 XÂY DỰNG LUẬN CHỨNG KINH TẾ KỸ THUẬT 5
1 Xác định sản phẩm 5
2 Tính khả thi về kinh tế 7
3 Tính khả thi của công nghệ 12
Chương 2 THIẾT KẾ KỸ THUẬT 16
1 Thiết lập quy trình công nghệ 16
2 Tính cân bằng vật chất và năng lượng 20
3 Lựa chọn thiết bị 23
4 Tính năng lượng 23
5 Tính cung cấp nước 24
TÀI LIỆU THAM KHẢO 25
Trang 4Theo một báo cáo mới đây của Data Bridge Market Research, thị trường sữa hạttoàn câu dự kiến đạt giá trị 19,8 tỷ USD vào năm 2023 và đạt mức tăng trưởng képhàng năm (CAGR) lên tới 9,9% giai đoạn từ 2023 đến 2030 Do đó nhà máy sữa hạtđiều hoàn toàn có thế tận dụng cơ hội này để mở rộng thị trường và tiếp cận kháchhàng quốc tế.
2.1.3 Xu hướng tiêu dùng:
Sữa hạt ngày càng được ưa chuộng nhờ lợi ích dinh dưỡng và tác động môitrường thấp, thúc đẩy sự mở rộng dòng sản phẩm như sữa hạnh nhân, óc chó, hạt điều,gạo,… Thị trường sữa thực vật tăng trưởng mạnh do nhu cầu thực phẩm không lactose
và xu hướng ưu tiên sản phẩm tự nhiên, không chất bảo quản, đạt chứng nhận hữu cơ
Giá rẻ, thương hiệu gần gũi
Chưa có nhiều sản phẩm từ hạt điều, thương hiệu chưa mạnh trong phân khúc sữa hạt, tập trung chủ yếu vào sữa đậu nành
TH True Nut Sữa hạt mắc ca,
óc chó
Thương hiệu lớn, có sẵn kênh phân phối, tập trungvào sản phẩm tự nhiên, không chất bảo quản
Giá cao, ít sản phẩm từ hạt điều
Vinamilk Sữa hạt Almond,
Óc chó
Thương hiệu lớn, hệ thống phân phối rộng khắp, có nhiều dòng sữa thực vật
Tập trung chủ yếu vào sữa bò, chưa
có sản phẩm sữa hạt điều, giá thành
Trang 52 Tính khả thi về kinh tế
2.1 Tổng quan nền kinh tế và thị trường
2.1.1 Tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam
Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý IV năm 2024 tăng 7,55% Các tổ chứcquốc tế như WB, ADB, OECD và IMF đều dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2025
ở mức từ 6,1%-6,6% (Theo Các động lực tăng trưởng năm 2025 – General StatisticsOffice of Vietnam [4])
Thu nhập bình quân đầu người: ~4.500 USD/năm
Chi tiêu cho thực phẩm và đồ uống: chiếm 35-40% thu nhập, tăng nhanh với tầnglớp trung lưu
Tăng trưởng kinh tế giúp sản phẩm cao cấp như sữa hạt điều có cơ hội phát triển
2.1.2 Thị trường sữa hạt tại Việt Nam
Thị trường sữa hạt Việt Nam trong những năm gần đây đã có những tín hiệu tíchcực về sự tăng trưởng, phát triển mạnh mẽ Theo số liệu mới nhất từ Công Ty Cổ PhầnNghiên Cứu Ngành và Tư Vấn Việt Nam VIRAC, kim ngạch Việt Nam của thị trườngsữa và sản phẩm từ sữa trong 4 tháng đầu năm 2023 đạt 406,39 triệu USD Sự gia tăngnày thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao đối với các dòng sữa dinh dưỡng,lành mạnh, tốt cho sức khoẻ và thân thiện với môi trường [5]
Hình 1: Sản phẩm sữa hạt điều được đánh giá cao tại thị trường VN
Trang 6I Đầu đề đồ án (tên đồ án): Thiết kế công nghệ và bố trí dây chuyền sản xuất sữa hạt điều năng suất 100m3/ tháng.
II Dữ liệu ban đầu
- Địa điểm đặt nhà máy: Khu Công Nghiệp Bắc Đồng Phú (Thị trấn Tân Phú,huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước)
- Năng suất nhà máy: 100m3/ tháng
III Nội dung các phần thuyết minh tính toán
Chương 1 XÂY DỰNG LUẬN CHỨNG KINH TẾ KỸ THUẬT
1 Xác định sản phẩm
Tên sản phẩm: Sữa hạt điều Cashew Delight.
Mô tả ngắn gọn: Sữa hạt điều là một loại sữa thực vật có nguyên liệu chính là hạt
điều, hương vị thơm ngon, ít ngọt, béo nhẹ và kết cấu mịn, không chứa lactose,cholesterol hay các chất béo bão hòa có hại
Nguyên liệu sử dụng: Hạt điều nhân trắng W320
Đặc điểm cảm quản:
- Màu sắc: màu trắng kem hoặc trắng ngà
- Mùi vị: mùi thơm nhẹ đặc trưng của hạt điều, vị béo nhẹ, hơi ngọt tự nhiên từhạt điều
- Cấu trúc: cấu trúc sánh mịn, không quá đặc như kem nhưng không loãng nhưnước
- Hậu vị: cảm giác béo, ngọt thanh, không có vị chát hoặc khé cổ
Thành phần: [1]
Sữa hạt (95%) (sữa chiết từ hạt điều nghiền), Nước, Chất tạo ngọt tự nhiên(đường mía), Muối canxi hữu cơ, Vitamin B12 (Cyanocobalamin), DHA (Vi tảoSchizochytrium spp.), Protein thực vật (đậu nành, đậu Hà Lan), Xanthan gum0.3% (E415), GMS 0.3%, Hương liệu tự nhiên
Thành phần dinh dưỡng:
Trang 72 Tính khả thi về kinh tế
2.1 Tổng quan nền kinh tế và thị trường
2.1.1 Tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam
Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý IV năm 2024 tăng 7,55% Các tổ chứcquốc tế như WB, ADB, OECD và IMF đều dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2025
ở mức từ 6,1%-6,6% (Theo Các động lực tăng trưởng năm 2025 – General StatisticsOffice of Vietnam [4])
Thu nhập bình quân đầu người: ~4.500 USD/năm
Chi tiêu cho thực phẩm và đồ uống: chiếm 35-40% thu nhập, tăng nhanh với tầnglớp trung lưu
Tăng trưởng kinh tế giúp sản phẩm cao cấp như sữa hạt điều có cơ hội phát triển
2.1.2 Thị trường sữa hạt tại Việt Nam
Thị trường sữa hạt Việt Nam trong những năm gần đây đã có những tín hiệu tíchcực về sự tăng trưởng, phát triển mạnh mẽ Theo số liệu mới nhất từ Công Ty Cổ PhầnNghiên Cứu Ngành và Tư Vấn Việt Nam VIRAC, kim ngạch Việt Nam của thị trườngsữa và sản phẩm từ sữa trong 4 tháng đầu năm 2023 đạt 406,39 triệu USD Sự gia tăngnày thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao đối với các dòng sữa dinh dưỡng,lành mạnh, tốt cho sức khoẻ và thân thiện với môi trường [5]
Hình 1: Sản phẩm sữa hạt điều được đánh giá cao tại thị trường VN
Trang 8137 Degrees
(Thái Lan)
Sữa hạt điều nguyên chất
Sản phẩm nhập khẩu, thương hiệu uy tín
Giá cao, phụ thuộc nhập khẩu
Nhìn chung thị trường sữa hạt hiện nay ít đối thủ trực tiếp về sữa hạt điều, đây là cơhội lớn cho thương hiệu mới
Cạnh tranh gián tiếp từ sữa đậu nành và sữa hạt khác
2.2 Địa điểm xây dựng nhà máy [6]
Nhà máy được đặt tại Khu Công nghiệp Bắc Đồng Phú, thị trấn Tân Phú, huyệnĐồng Phú, tỉnh Bình Phước, với diện tích 184 ha (gồm 2 khu)
Lý do lựa chọn:
- Bình Phước là thủ phủ hạt điều Việt Nam, chiếm ~50% sản lượng cả nước(~300.000 tấn/năm) Nguồn cung cấp nguyên liệu dồi dào, dễ dàng thu mua hạtđiều thô hoặc đã bóc vỏ với giá thấp hơn so với các tỉnh khác
- Giúp giảm chi phí vận chuyển và đảm bảo nguồn cung ổn định
- Bình Phước cũng có chính sách thu hút đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp trongngành chế biến nông sản, thực phẩm và các ngành công nghiệp khác, tạo điềukiện thuận lợi cho sự phát triển của nhà máy
2.2.1 Đặc điểm thiên nhiên
Khu 1: Phía Đông giáp đường ĐT741, phía Tây giáp với đất cao su và đất dân,phía Nam giáp với đường đất đỏ và đất của dân, phía Bắc giáp với đất giao Bệnh viện
đa khoa tư nhân Thánh Tâm
Khu 2: Phía Đông giáp đất của dân, phía Tây giáp với đất của dân, phía Nam giápvới đường đất, phía Bắc giáp với đất của dân
Địa hình : tương đối bằng phẳng, phù, đất đỏ bazan, có khả năng chịu lực tốt, phùhợp để xây dựng nhà máy, giúp duy trì nguồn nguyên liệu lâu dài
Khí hậu: khí hậu nhiệt đới gió mùa, hai mùa rõ rệt
- Mùa mưa (tháng 5 – 10): nguồn nước dồi dào, thuận lợi cho sản xuất và chếbiến
Trang 9Mục lục hình
Hình 1: Sản phẩm sữa hạt điều được đánh giá cao tại thị trường VN 8
Hình 2: Hạt điều nhân trắng W320 17
Hình 3: Thiết bị rửa băng tải 24
Hình 4: Thiết bị nghiền ướt - tách bã tích hợp 25
Hình 5: Thiết bị phối trộn gia nhiệt có cánh khuấy 25
Hình 6: Thiết bị đồng hoá áp lực cao 26
Hình 7: Thiết bị tiệt trùng dạng ống 26
Hình 8: Thiết bị đóng gói Tetra - Pak 27
Mục lục bảng Bảng 1: Thành phần dinh dưỡng có trong 100ml sữa hạt điều 6
Bảng 2: Tình hình cạnh tranh với các thương hiệu khác 9
Bảng 3: So sánh với các nhà máy ở địa phương khác 12
Bảng 4:Các phương án công nghệ sử dụng trong sản xuất sữa hạt điều 13
Bảng 5: Đầu vào – đầu ra của các công đoạn 22
Bảng 6: Tóm tắt cân bằng năng lượng (1 ngày sản xuất) 23
Bảng 7: Điện năng tiêu thụ (kWh/ ngày) của các công đoạn 25
Trang 10Theo một báo cáo mới đây của Data Bridge Market Research, thị trường sữa hạttoàn câu dự kiến đạt giá trị 19,8 tỷ USD vào năm 2023 và đạt mức tăng trưởng képhàng năm (CAGR) lên tới 9,9% giai đoạn từ 2023 đến 2030 Do đó nhà máy sữa hạtđiều hoàn toàn có thế tận dụng cơ hội này để mở rộng thị trường và tiếp cận kháchhàng quốc tế.
2.1.3 Xu hướng tiêu dùng:
Sữa hạt ngày càng được ưa chuộng nhờ lợi ích dinh dưỡng và tác động môitrường thấp, thúc đẩy sự mở rộng dòng sản phẩm như sữa hạnh nhân, óc chó, hạt điều,gạo,… Thị trường sữa thực vật tăng trưởng mạnh do nhu cầu thực phẩm không lactose
và xu hướng ưu tiên sản phẩm tự nhiên, không chất bảo quản, đạt chứng nhận hữu cơ
Giá rẻ, thương hiệu gần gũi
Chưa có nhiều sản phẩm từ hạt điều, thương hiệu chưa mạnh trong phân khúc sữa hạt, tập trung chủ yếu vào sữa đậu nành
TH True Nut Sữa hạt mắc ca,
óc chó
Thương hiệu lớn, có sẵn kênh phân phối, tập trungvào sản phẩm tự nhiên, không chất bảo quản
Giá cao, ít sản phẩm từ hạt điều
Vinamilk Sữa hạt Almond,
Óc chó
Thương hiệu lớn, hệ thống phân phối rộng khắp, có nhiều dòng sữa thực vật
Tập trung chủ yếu vào sữa bò, chưa
có sản phẩm sữa hạt điều, giá thành
Trang 112 Tính khả thi về kinh tế
2.1 Tổng quan nền kinh tế và thị trường
2.1.1 Tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam
Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý IV năm 2024 tăng 7,55% Các tổ chứcquốc tế như WB, ADB, OECD và IMF đều dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2025
ở mức từ 6,1%-6,6% (Theo Các động lực tăng trưởng năm 2025 – General StatisticsOffice of Vietnam [4])
Thu nhập bình quân đầu người: ~4.500 USD/năm
Chi tiêu cho thực phẩm và đồ uống: chiếm 35-40% thu nhập, tăng nhanh với tầnglớp trung lưu
Tăng trưởng kinh tế giúp sản phẩm cao cấp như sữa hạt điều có cơ hội phát triển
2.1.2 Thị trường sữa hạt tại Việt Nam
Thị trường sữa hạt Việt Nam trong những năm gần đây đã có những tín hiệu tíchcực về sự tăng trưởng, phát triển mạnh mẽ Theo số liệu mới nhất từ Công Ty Cổ PhầnNghiên Cứu Ngành và Tư Vấn Việt Nam VIRAC, kim ngạch Việt Nam của thị trườngsữa và sản phẩm từ sữa trong 4 tháng đầu năm 2023 đạt 406,39 triệu USD Sự gia tăngnày thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao đối với các dòng sữa dinh dưỡng,lành mạnh, tốt cho sức khoẻ và thân thiện với môi trường [5]
Hình 1: Sản phẩm sữa hạt điều được đánh giá cao tại thị trường VN
Trang 12137 Degrees
(Thái Lan)
Sữa hạt điều nguyên chất
Sản phẩm nhập khẩu, thương hiệu uy tín
Giá cao, phụ thuộc nhập khẩu
Nhìn chung thị trường sữa hạt hiện nay ít đối thủ trực tiếp về sữa hạt điều, đây là cơhội lớn cho thương hiệu mới
Cạnh tranh gián tiếp từ sữa đậu nành và sữa hạt khác
2.2 Địa điểm xây dựng nhà máy [6]
Nhà máy được đặt tại Khu Công nghiệp Bắc Đồng Phú, thị trấn Tân Phú, huyệnĐồng Phú, tỉnh Bình Phước, với diện tích 184 ha (gồm 2 khu)
Lý do lựa chọn:
- Bình Phước là thủ phủ hạt điều Việt Nam, chiếm ~50% sản lượng cả nước(~300.000 tấn/năm) Nguồn cung cấp nguyên liệu dồi dào, dễ dàng thu mua hạtđiều thô hoặc đã bóc vỏ với giá thấp hơn so với các tỉnh khác
- Giúp giảm chi phí vận chuyển và đảm bảo nguồn cung ổn định
- Bình Phước cũng có chính sách thu hút đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp trongngành chế biến nông sản, thực phẩm và các ngành công nghiệp khác, tạo điềukiện thuận lợi cho sự phát triển của nhà máy
2.2.1 Đặc điểm thiên nhiên
Khu 1: Phía Đông giáp đường ĐT741, phía Tây giáp với đất cao su và đất dân,phía Nam giáp với đường đất đỏ và đất của dân, phía Bắc giáp với đất giao Bệnh viện
đa khoa tư nhân Thánh Tâm
Khu 2: Phía Đông giáp đất của dân, phía Tây giáp với đất của dân, phía Nam giápvới đường đất, phía Bắc giáp với đất của dân
Địa hình : tương đối bằng phẳng, phù, đất đỏ bazan, có khả năng chịu lực tốt, phùhợp để xây dựng nhà máy, giúp duy trì nguồn nguyên liệu lâu dài
Khí hậu: khí hậu nhiệt đới gió mùa, hai mùa rõ rệt
- Mùa mưa (tháng 5 – 10): nguồn nước dồi dào, thuận lợi cho sản xuất và chếbiến
Trang 132 Tính khả thi về kinh tế
2.1 Tổng quan nền kinh tế và thị trường
2.1.1 Tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam
Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý IV năm 2024 tăng 7,55% Các tổ chứcquốc tế như WB, ADB, OECD và IMF đều dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2025
ở mức từ 6,1%-6,6% (Theo Các động lực tăng trưởng năm 2025 – General StatisticsOffice of Vietnam [4])
Thu nhập bình quân đầu người: ~4.500 USD/năm
Chi tiêu cho thực phẩm và đồ uống: chiếm 35-40% thu nhập, tăng nhanh với tầnglớp trung lưu
Tăng trưởng kinh tế giúp sản phẩm cao cấp như sữa hạt điều có cơ hội phát triển
2.1.2 Thị trường sữa hạt tại Việt Nam
Thị trường sữa hạt Việt Nam trong những năm gần đây đã có những tín hiệu tíchcực về sự tăng trưởng, phát triển mạnh mẽ Theo số liệu mới nhất từ Công Ty Cổ PhầnNghiên Cứu Ngành và Tư Vấn Việt Nam VIRAC, kim ngạch Việt Nam của thị trườngsữa và sản phẩm từ sữa trong 4 tháng đầu năm 2023 đạt 406,39 triệu USD Sự gia tăngnày thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao đối với các dòng sữa dinh dưỡng,lành mạnh, tốt cho sức khoẻ và thân thiện với môi trường [5]
Hình 1: Sản phẩm sữa hạt điều được đánh giá cao tại thị trường VN
Trang 14Theo một báo cáo mới đây của Data Bridge Market Research, thị trường sữa hạttoàn câu dự kiến đạt giá trị 19,8 tỷ USD vào năm 2023 và đạt mức tăng trưởng képhàng năm (CAGR) lên tới 9,9% giai đoạn từ 2023 đến 2030 Do đó nhà máy sữa hạtđiều hoàn toàn có thế tận dụng cơ hội này để mở rộng thị trường và tiếp cận kháchhàng quốc tế.
2.1.3 Xu hướng tiêu dùng:
Sữa hạt ngày càng được ưa chuộng nhờ lợi ích dinh dưỡng và tác động môitrường thấp, thúc đẩy sự mở rộng dòng sản phẩm như sữa hạnh nhân, óc chó, hạt điều,gạo,… Thị trường sữa thực vật tăng trưởng mạnh do nhu cầu thực phẩm không lactose
và xu hướng ưu tiên sản phẩm tự nhiên, không chất bảo quản, đạt chứng nhận hữu cơ
Giá rẻ, thương hiệu gần gũi
Chưa có nhiều sản phẩm từ hạt điều, thương hiệu chưa mạnh trong phân khúc sữa hạt, tập trung chủ yếu vào sữa đậu nành
TH True Nut Sữa hạt mắc ca,
óc chó
Thương hiệu lớn, có sẵn kênh phân phối, tập trungvào sản phẩm tự nhiên, không chất bảo quản
Giá cao, ít sản phẩm từ hạt điều
Vinamilk Sữa hạt Almond,
Óc chó
Thương hiệu lớn, hệ thống phân phối rộng khắp, có nhiều dòng sữa thực vật
Tập trung chủ yếu vào sữa bò, chưa
có sản phẩm sữa hạt điều, giá thành
Trang 15LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, xu hướng tiêu dùng thực phẩm có nguồn gốc từ thựcvật ngày càng phổ biến, khi người tiêu dùng quan tâm hơn đến các sản phẩm không chỉgiàu dinh dưỡng mà còn tốt cho sức khỏe và thân thiện với môi trường Trong đó, sữahạt, đặc biệt là sữa hạt điều, đang dần trở thành sự lựa chọn thay thế sữa động vật nhờvào giá trị dinh dưỡng cao, giàu khoáng chất và phù hợp với nhiều đối tượng tiêu dùngnhư người ăn chay, người không dung nạp lactose, dân văn phòng và người cao tuổi Việt Nam là một trong những nước sản xuất và xuất khẩu hạt điều lớn nhất thếgiới với chất lượng cao, tuy nhiên, phần lớn sản lượng vẫn chủ yếu ở dạng thô mà chưa
có nhiều sản phẩm chế biến sâu, dẫn đến giá trị kinh tế chưa được khai thác tối ưu.Việc tận dụng nguồn nguyên liệu này để sản xuất sữa hạt điều không chỉ giúp nâng caogiá trị cho ngành điều mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường trongnước và quốc tế
Chính vì vậy, đề tài "Thiết kế công nghệ và bố trí dây chuyền sản xuất sữa hạtđiều năng suất 100 m³/tháng" được thực hiện nhằm xây dựng một mô hình sản xuấthiệu quả, đảm bảo chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa quy trình chế biến Nghiên cứunày tập trung vào việc thiết kế công nghệ sản xuất sữa hạt điều theo quy mô côngnghiệp, đồng thời đề xuất phương án bố trí dây chuyền hợp lý để tiết kiệm không gian,tối ưu chi phí và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm Đối tượng nghiên cứu baogồm quy trình sản xuất và hệ thống dây chuyền sản xuất sữa hạt điều, với phạm vinghiên cứu trải rộng từ đặc điểm nguyên liệu đến thiết kế bố trí dây chuyền sản xuấtvới năng suất 100 m³/tháng Kết quả nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa khoa học khicung cấp cơ sở cho các nghiên cứu về công nghệ chế biến sữa hạt điều, mà còn manglại lợi ích thực tiễn trong việc nâng cao giá trị kinh tế của ngành điều, tối ưu hóa sảnxuất và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng Điều này không chỉ góp phần pháttriển ngành công nghiệp thực phẩm theo hướng bền vững mà còn mở ra cơ hội lớn chocác doanh nghiệp trong lĩnh vực chế biến sữa thực vật
Trang 16Theo một báo cáo mới đây của Data Bridge Market Research, thị trường sữa hạttoàn câu dự kiến đạt giá trị 19,8 tỷ USD vào năm 2023 và đạt mức tăng trưởng képhàng năm (CAGR) lên tới 9,9% giai đoạn từ 2023 đến 2030 Do đó nhà máy sữa hạtđiều hoàn toàn có thế tận dụng cơ hội này để mở rộng thị trường và tiếp cận kháchhàng quốc tế.
2.1.3 Xu hướng tiêu dùng:
Sữa hạt ngày càng được ưa chuộng nhờ lợi ích dinh dưỡng và tác động môitrường thấp, thúc đẩy sự mở rộng dòng sản phẩm như sữa hạnh nhân, óc chó, hạt điều,gạo,… Thị trường sữa thực vật tăng trưởng mạnh do nhu cầu thực phẩm không lactose
và xu hướng ưu tiên sản phẩm tự nhiên, không chất bảo quản, đạt chứng nhận hữu cơ
Giá rẻ, thương hiệu gần gũi
Chưa có nhiều sản phẩm từ hạt điều, thương hiệu chưa mạnh trong phân khúc sữa hạt, tập trung chủ yếu vào sữa đậu nành
TH True Nut Sữa hạt mắc ca,
óc chó
Thương hiệu lớn, có sẵn kênh phân phối, tập trungvào sản phẩm tự nhiên, không chất bảo quản
Giá cao, ít sản phẩm từ hạt điều
Vinamilk Sữa hạt Almond,
Óc chó
Thương hiệu lớn, hệ thống phân phối rộng khắp, có nhiều dòng sữa thực vật
Tập trung chủ yếu vào sữa bò, chưa
có sản phẩm sữa hạt điều, giá thành
Trang 17Bảng 1: Thành phần dinh dưỡng có trong 100ml sữa hạt điều [2], [3]
- Người quan tâm sức khỏe: hướng đến lối sống lành mạnh, giàu dinh dưỡng
- Người ăn chay, thuần chay: cần bổ sung B12, DHA từ thực vật
- Người không dung nạp lactose: không thể uống sữa động vật
- Trẻ em, người già: cần canxi, DHA để phát triển trí não, xương chắc khỏe
- Người tập luyện thể thao, tập gym, cần bổ sung dinh dưỡng lành mạnh
Trang 18Theo một báo cáo mới đây của Data Bridge Market Research, thị trường sữa hạttoàn câu dự kiến đạt giá trị 19,8 tỷ USD vào năm 2023 và đạt mức tăng trưởng képhàng năm (CAGR) lên tới 9,9% giai đoạn từ 2023 đến 2030 Do đó nhà máy sữa hạtđiều hoàn toàn có thế tận dụng cơ hội này để mở rộng thị trường và tiếp cận kháchhàng quốc tế.
2.1.3 Xu hướng tiêu dùng:
Sữa hạt ngày càng được ưa chuộng nhờ lợi ích dinh dưỡng và tác động môitrường thấp, thúc đẩy sự mở rộng dòng sản phẩm như sữa hạnh nhân, óc chó, hạt điều,gạo,… Thị trường sữa thực vật tăng trưởng mạnh do nhu cầu thực phẩm không lactose
và xu hướng ưu tiên sản phẩm tự nhiên, không chất bảo quản, đạt chứng nhận hữu cơ
Giá rẻ, thương hiệu gần gũi
Chưa có nhiều sản phẩm từ hạt điều, thương hiệu chưa mạnh trong phân khúc sữa hạt, tập trung chủ yếu vào sữa đậu nành
TH True Nut Sữa hạt mắc ca,
óc chó
Thương hiệu lớn, có sẵn kênh phân phối, tập trungvào sản phẩm tự nhiên, không chất bảo quản
Giá cao, ít sản phẩm từ hạt điều
Vinamilk Sữa hạt Almond,
Óc chó
Thương hiệu lớn, hệ thống phân phối rộng khắp, có nhiều dòng sữa thực vật
Tập trung chủ yếu vào sữa bò, chưa
có sản phẩm sữa hạt điều, giá thành
Trang 19LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, xu hướng tiêu dùng thực phẩm có nguồn gốc từ thựcvật ngày càng phổ biến, khi người tiêu dùng quan tâm hơn đến các sản phẩm không chỉgiàu dinh dưỡng mà còn tốt cho sức khỏe và thân thiện với môi trường Trong đó, sữahạt, đặc biệt là sữa hạt điều, đang dần trở thành sự lựa chọn thay thế sữa động vật nhờvào giá trị dinh dưỡng cao, giàu khoáng chất và phù hợp với nhiều đối tượng tiêu dùngnhư người ăn chay, người không dung nạp lactose, dân văn phòng và người cao tuổi Việt Nam là một trong những nước sản xuất và xuất khẩu hạt điều lớn nhất thếgiới với chất lượng cao, tuy nhiên, phần lớn sản lượng vẫn chủ yếu ở dạng thô mà chưa
có nhiều sản phẩm chế biến sâu, dẫn đến giá trị kinh tế chưa được khai thác tối ưu.Việc tận dụng nguồn nguyên liệu này để sản xuất sữa hạt điều không chỉ giúp nâng caogiá trị cho ngành điều mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường trongnước và quốc tế
Chính vì vậy, đề tài "Thiết kế công nghệ và bố trí dây chuyền sản xuất sữa hạtđiều năng suất 100 m³/tháng" được thực hiện nhằm xây dựng một mô hình sản xuấthiệu quả, đảm bảo chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa quy trình chế biến Nghiên cứunày tập trung vào việc thiết kế công nghệ sản xuất sữa hạt điều theo quy mô côngnghiệp, đồng thời đề xuất phương án bố trí dây chuyền hợp lý để tiết kiệm không gian,tối ưu chi phí và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm Đối tượng nghiên cứu baogồm quy trình sản xuất và hệ thống dây chuyền sản xuất sữa hạt điều, với phạm vinghiên cứu trải rộng từ đặc điểm nguyên liệu đến thiết kế bố trí dây chuyền sản xuấtvới năng suất 100 m³/tháng Kết quả nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa khoa học khicung cấp cơ sở cho các nghiên cứu về công nghệ chế biến sữa hạt điều, mà còn manglại lợi ích thực tiễn trong việc nâng cao giá trị kinh tế của ngành điều, tối ưu hóa sảnxuất và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng Điều này không chỉ góp phần pháttriển ngành công nghiệp thực phẩm theo hướng bền vững mà còn mở ra cơ hội lớn chocác doanh nghiệp trong lĩnh vực chế biến sữa thực vật
Trang 20LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, xu hướng tiêu dùng thực phẩm có nguồn gốc từ thựcvật ngày càng phổ biến, khi người tiêu dùng quan tâm hơn đến các sản phẩm không chỉgiàu dinh dưỡng mà còn tốt cho sức khỏe và thân thiện với môi trường Trong đó, sữahạt, đặc biệt là sữa hạt điều, đang dần trở thành sự lựa chọn thay thế sữa động vật nhờvào giá trị dinh dưỡng cao, giàu khoáng chất và phù hợp với nhiều đối tượng tiêu dùngnhư người ăn chay, người không dung nạp lactose, dân văn phòng và người cao tuổi Việt Nam là một trong những nước sản xuất và xuất khẩu hạt điều lớn nhất thếgiới với chất lượng cao, tuy nhiên, phần lớn sản lượng vẫn chủ yếu ở dạng thô mà chưa
có nhiều sản phẩm chế biến sâu, dẫn đến giá trị kinh tế chưa được khai thác tối ưu.Việc tận dụng nguồn nguyên liệu này để sản xuất sữa hạt điều không chỉ giúp nâng caogiá trị cho ngành điều mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường trongnước và quốc tế
Chính vì vậy, đề tài "Thiết kế công nghệ và bố trí dây chuyền sản xuất sữa hạtđiều năng suất 100 m³/tháng" được thực hiện nhằm xây dựng một mô hình sản xuấthiệu quả, đảm bảo chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa quy trình chế biến Nghiên cứunày tập trung vào việc thiết kế công nghệ sản xuất sữa hạt điều theo quy mô côngnghiệp, đồng thời đề xuất phương án bố trí dây chuyền hợp lý để tiết kiệm không gian,tối ưu chi phí và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm Đối tượng nghiên cứu baogồm quy trình sản xuất và hệ thống dây chuyền sản xuất sữa hạt điều, với phạm vinghiên cứu trải rộng từ đặc điểm nguyên liệu đến thiết kế bố trí dây chuyền sản xuấtvới năng suất 100 m³/tháng Kết quả nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa khoa học khicung cấp cơ sở cho các nghiên cứu về công nghệ chế biến sữa hạt điều, mà còn manglại lợi ích thực tiễn trong việc nâng cao giá trị kinh tế của ngành điều, tối ưu hóa sảnxuất và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng Điều này không chỉ góp phần pháttriển ngành công nghiệp thực phẩm theo hướng bền vững mà còn mở ra cơ hội lớn chocác doanh nghiệp trong lĩnh vực chế biến sữa thực vật
Trang 21137 Degrees
(Thái Lan)
Sữa hạt điều nguyên chất
Sản phẩm nhập khẩu, thương hiệu uy tín
Giá cao, phụ thuộc nhập khẩu
Nhìn chung thị trường sữa hạt hiện nay ít đối thủ trực tiếp về sữa hạt điều, đây là cơhội lớn cho thương hiệu mới
Cạnh tranh gián tiếp từ sữa đậu nành và sữa hạt khác
2.2 Địa điểm xây dựng nhà máy [6]
Nhà máy được đặt tại Khu Công nghiệp Bắc Đồng Phú, thị trấn Tân Phú, huyệnĐồng Phú, tỉnh Bình Phước, với diện tích 184 ha (gồm 2 khu)
Lý do lựa chọn:
- Bình Phước là thủ phủ hạt điều Việt Nam, chiếm ~50% sản lượng cả nước(~300.000 tấn/năm) Nguồn cung cấp nguyên liệu dồi dào, dễ dàng thu mua hạtđiều thô hoặc đã bóc vỏ với giá thấp hơn so với các tỉnh khác
- Giúp giảm chi phí vận chuyển và đảm bảo nguồn cung ổn định
- Bình Phước cũng có chính sách thu hút đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp trongngành chế biến nông sản, thực phẩm và các ngành công nghiệp khác, tạo điềukiện thuận lợi cho sự phát triển của nhà máy
2.2.1 Đặc điểm thiên nhiên
Khu 1: Phía Đông giáp đường ĐT741, phía Tây giáp với đất cao su và đất dân,phía Nam giáp với đường đất đỏ và đất của dân, phía Bắc giáp với đất giao Bệnh viện
đa khoa tư nhân Thánh Tâm
Khu 2: Phía Đông giáp đất của dân, phía Tây giáp với đất của dân, phía Nam giápvới đường đất, phía Bắc giáp với đất của dân
Địa hình : tương đối bằng phẳng, phù, đất đỏ bazan, có khả năng chịu lực tốt, phùhợp để xây dựng nhà máy, giúp duy trì nguồn nguyên liệu lâu dài
Khí hậu: khí hậu nhiệt đới gió mùa, hai mùa rõ rệt
- Mùa mưa (tháng 5 – 10): nguồn nước dồi dào, thuận lợi cho sản xuất và chếbiến
Trang 22LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, xu hướng tiêu dùng thực phẩm có nguồn gốc từ thựcvật ngày càng phổ biến, khi người tiêu dùng quan tâm hơn đến các sản phẩm không chỉgiàu dinh dưỡng mà còn tốt cho sức khỏe và thân thiện với môi trường Trong đó, sữahạt, đặc biệt là sữa hạt điều, đang dần trở thành sự lựa chọn thay thế sữa động vật nhờvào giá trị dinh dưỡng cao, giàu khoáng chất và phù hợp với nhiều đối tượng tiêu dùngnhư người ăn chay, người không dung nạp lactose, dân văn phòng và người cao tuổi Việt Nam là một trong những nước sản xuất và xuất khẩu hạt điều lớn nhất thếgiới với chất lượng cao, tuy nhiên, phần lớn sản lượng vẫn chủ yếu ở dạng thô mà chưa
có nhiều sản phẩm chế biến sâu, dẫn đến giá trị kinh tế chưa được khai thác tối ưu.Việc tận dụng nguồn nguyên liệu này để sản xuất sữa hạt điều không chỉ giúp nâng caogiá trị cho ngành điều mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường trongnước và quốc tế
Chính vì vậy, đề tài "Thiết kế công nghệ và bố trí dây chuyền sản xuất sữa hạtđiều năng suất 100 m³/tháng" được thực hiện nhằm xây dựng một mô hình sản xuấthiệu quả, đảm bảo chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa quy trình chế biến Nghiên cứunày tập trung vào việc thiết kế công nghệ sản xuất sữa hạt điều theo quy mô côngnghiệp, đồng thời đề xuất phương án bố trí dây chuyền hợp lý để tiết kiệm không gian,tối ưu chi phí và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm Đối tượng nghiên cứu baogồm quy trình sản xuất và hệ thống dây chuyền sản xuất sữa hạt điều, với phạm vinghiên cứu trải rộng từ đặc điểm nguyên liệu đến thiết kế bố trí dây chuyền sản xuấtvới năng suất 100 m³/tháng Kết quả nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa khoa học khicung cấp cơ sở cho các nghiên cứu về công nghệ chế biến sữa hạt điều, mà còn manglại lợi ích thực tiễn trong việc nâng cao giá trị kinh tế của ngành điều, tối ưu hóa sảnxuất và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng Điều này không chỉ góp phần pháttriển ngành công nghiệp thực phẩm theo hướng bền vững mà còn mở ra cơ hội lớn chocác doanh nghiệp trong lĩnh vực chế biến sữa thực vật
Trang 232 Tính khả thi về kinh tế
2.1 Tổng quan nền kinh tế và thị trường
2.1.1 Tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam
Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý IV năm 2024 tăng 7,55% Các tổ chứcquốc tế như WB, ADB, OECD và IMF đều dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2025
ở mức từ 6,1%-6,6% (Theo Các động lực tăng trưởng năm 2025 – General StatisticsOffice of Vietnam [4])
Thu nhập bình quân đầu người: ~4.500 USD/năm
Chi tiêu cho thực phẩm và đồ uống: chiếm 35-40% thu nhập, tăng nhanh với tầnglớp trung lưu
Tăng trưởng kinh tế giúp sản phẩm cao cấp như sữa hạt điều có cơ hội phát triển
2.1.2 Thị trường sữa hạt tại Việt Nam
Thị trường sữa hạt Việt Nam trong những năm gần đây đã có những tín hiệu tíchcực về sự tăng trưởng, phát triển mạnh mẽ Theo số liệu mới nhất từ Công Ty Cổ PhầnNghiên Cứu Ngành và Tư Vấn Việt Nam VIRAC, kim ngạch Việt Nam của thị trườngsữa và sản phẩm từ sữa trong 4 tháng đầu năm 2023 đạt 406,39 triệu USD Sự gia tăngnày thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao đối với các dòng sữa dinh dưỡng,lành mạnh, tốt cho sức khoẻ và thân thiện với môi trường [5]
Hình 1: Sản phẩm sữa hạt điều được đánh giá cao tại thị trường VN
Trang 24Bảng 1: Thành phần dinh dưỡng có trong 100ml sữa hạt điều [2], [3]
- Người quan tâm sức khỏe: hướng đến lối sống lành mạnh, giàu dinh dưỡng
- Người ăn chay, thuần chay: cần bổ sung B12, DHA từ thực vật
- Người không dung nạp lactose: không thể uống sữa động vật
- Trẻ em, người già: cần canxi, DHA để phát triển trí não, xương chắc khỏe
- Người tập luyện thể thao, tập gym, cần bổ sung dinh dưỡng lành mạnh
Trang 252 Tính khả thi về kinh tế
2.1 Tổng quan nền kinh tế và thị trường
2.1.1 Tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam
Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý IV năm 2024 tăng 7,55% Các tổ chứcquốc tế như WB, ADB, OECD và IMF đều dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2025
ở mức từ 6,1%-6,6% (Theo Các động lực tăng trưởng năm 2025 – General StatisticsOffice of Vietnam [4])
Thu nhập bình quân đầu người: ~4.500 USD/năm
Chi tiêu cho thực phẩm và đồ uống: chiếm 35-40% thu nhập, tăng nhanh với tầnglớp trung lưu
Tăng trưởng kinh tế giúp sản phẩm cao cấp như sữa hạt điều có cơ hội phát triển
2.1.2 Thị trường sữa hạt tại Việt Nam
Thị trường sữa hạt Việt Nam trong những năm gần đây đã có những tín hiệu tíchcực về sự tăng trưởng, phát triển mạnh mẽ Theo số liệu mới nhất từ Công Ty Cổ PhầnNghiên Cứu Ngành và Tư Vấn Việt Nam VIRAC, kim ngạch Việt Nam của thị trườngsữa và sản phẩm từ sữa trong 4 tháng đầu năm 2023 đạt 406,39 triệu USD Sự gia tăngnày thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao đối với các dòng sữa dinh dưỡng,lành mạnh, tốt cho sức khoẻ và thân thiện với môi trường [5]
Hình 1: Sản phẩm sữa hạt điều được đánh giá cao tại thị trường VN
Trang 26Mục lục hình
Hình 1: Sản phẩm sữa hạt điều được đánh giá cao tại thị trường VN 8Hình 2: Hạt điều nhân trắng W320 17Hình 3: Thiết bị rửa băng tải 24Hình 4: Thiết bị nghiền ướt - tách bã tích hợp 25Hình 5: Thiết bị phối trộn gia nhiệt có cánh khuấy 25Hình 6: Thiết bị đồng hoá áp lực cao 26Hình 7: Thiết bị tiệt trùng dạng ống 26
Hình 8: Thiết bị đóng gói Tetra - Pak 27
Mục lục bảng
Bảng 1: Thành phần dinh dưỡng có trong 100ml sữa hạt điều 6Bảng 2: Tình hình cạnh tranh với các thương hiệu khác 9Bảng 3: So sánh với các nhà máy ở địa phương khác 12Bảng 4:Các phương án công nghệ sử dụng trong sản xuất sữa hạt điều 13Bảng 5: Đầu vào – đầu ra của các công đoạn 22Bảng 6: Tóm tắt cân bằng năng lượng (1 ngày sản xuất) 23Bảng 7: Điện năng tiêu thụ (kWh/ ngày) của các công đoạn 25
Trang 27LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, xu hướng tiêu dùng thực phẩm có nguồn gốc từ thựcvật ngày càng phổ biến, khi người tiêu dùng quan tâm hơn đến các sản phẩm không chỉgiàu dinh dưỡng mà còn tốt cho sức khỏe và thân thiện với môi trường Trong đó, sữahạt, đặc biệt là sữa hạt điều, đang dần trở thành sự lựa chọn thay thế sữa động vật nhờvào giá trị dinh dưỡng cao, giàu khoáng chất và phù hợp với nhiều đối tượng tiêu dùngnhư người ăn chay, người không dung nạp lactose, dân văn phòng và người cao tuổi Việt Nam là một trong những nước sản xuất và xuất khẩu hạt điều lớn nhất thếgiới với chất lượng cao, tuy nhiên, phần lớn sản lượng vẫn chủ yếu ở dạng thô mà chưa
có nhiều sản phẩm chế biến sâu, dẫn đến giá trị kinh tế chưa được khai thác tối ưu.Việc tận dụng nguồn nguyên liệu này để sản xuất sữa hạt điều không chỉ giúp nâng caogiá trị cho ngành điều mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường trongnước và quốc tế
Chính vì vậy, đề tài "Thiết kế công nghệ và bố trí dây chuyền sản xuất sữa hạtđiều năng suất 100 m³/tháng" được thực hiện nhằm xây dựng một mô hình sản xuấthiệu quả, đảm bảo chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa quy trình chế biến Nghiên cứunày tập trung vào việc thiết kế công nghệ sản xuất sữa hạt điều theo quy mô côngnghiệp, đồng thời đề xuất phương án bố trí dây chuyền hợp lý để tiết kiệm không gian,tối ưu chi phí và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm Đối tượng nghiên cứu baogồm quy trình sản xuất và hệ thống dây chuyền sản xuất sữa hạt điều, với phạm vinghiên cứu trải rộng từ đặc điểm nguyên liệu đến thiết kế bố trí dây chuyền sản xuấtvới năng suất 100 m³/tháng Kết quả nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa khoa học khicung cấp cơ sở cho các nghiên cứu về công nghệ chế biến sữa hạt điều, mà còn manglại lợi ích thực tiễn trong việc nâng cao giá trị kinh tế của ngành điều, tối ưu hóa sảnxuất và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng Điều này không chỉ góp phần pháttriển ngành công nghiệp thực phẩm theo hướng bền vững mà còn mở ra cơ hội lớn chocác doanh nghiệp trong lĩnh vực chế biến sữa thực vật
Trang 28Bảng 1: Thành phần dinh dưỡng có trong 100ml sữa hạt điều [2], [3]
- Người quan tâm sức khỏe: hướng đến lối sống lành mạnh, giàu dinh dưỡng
- Người ăn chay, thuần chay: cần bổ sung B12, DHA từ thực vật
- Người không dung nạp lactose: không thể uống sữa động vật
- Trẻ em, người già: cần canxi, DHA để phát triển trí não, xương chắc khỏe
- Người tập luyện thể thao, tập gym, cần bổ sung dinh dưỡng lành mạnh
Trang 29Mục lục hình
Hình 1: Sản phẩm sữa hạt điều được đánh giá cao tại thị trường VN 8Hình 2: Hạt điều nhân trắng W320 17Hình 3: Thiết bị rửa băng tải 24Hình 4: Thiết bị nghiền ướt - tách bã tích hợp 25Hình 5: Thiết bị phối trộn gia nhiệt có cánh khuấy 25Hình 6: Thiết bị đồng hoá áp lực cao 26Hình 7: Thiết bị tiệt trùng dạng ống 26
Hình 8: Thiết bị đóng gói Tetra - Pak 27
Mục lục bảng
Bảng 1: Thành phần dinh dưỡng có trong 100ml sữa hạt điều 6Bảng 2: Tình hình cạnh tranh với các thương hiệu khác 9Bảng 3: So sánh với các nhà máy ở địa phương khác 12Bảng 4:Các phương án công nghệ sử dụng trong sản xuất sữa hạt điều 13Bảng 5: Đầu vào – đầu ra của các công đoạn 22Bảng 6: Tóm tắt cân bằng năng lượng (1 ngày sản xuất) 23Bảng 7: Điện năng tiêu thụ (kWh/ ngày) của các công đoạn 25
Trang 30Bảng 1: Thành phần dinh dưỡng có trong 100ml sữa hạt điều [2], [3]
- Người quan tâm sức khỏe: hướng đến lối sống lành mạnh, giàu dinh dưỡng
- Người ăn chay, thuần chay: cần bổ sung B12, DHA từ thực vật
- Người không dung nạp lactose: không thể uống sữa động vật
- Trẻ em, người già: cần canxi, DHA để phát triển trí não, xương chắc khỏe
- Người tập luyện thể thao, tập gym, cần bổ sung dinh dưỡng lành mạnh
Trang 31LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, xu hướng tiêu dùng thực phẩm có nguồn gốc từ thựcvật ngày càng phổ biến, khi người tiêu dùng quan tâm hơn đến các sản phẩm không chỉgiàu dinh dưỡng mà còn tốt cho sức khỏe và thân thiện với môi trường Trong đó, sữahạt, đặc biệt là sữa hạt điều, đang dần trở thành sự lựa chọn thay thế sữa động vật nhờvào giá trị dinh dưỡng cao, giàu khoáng chất và phù hợp với nhiều đối tượng tiêu dùngnhư người ăn chay, người không dung nạp lactose, dân văn phòng và người cao tuổi Việt Nam là một trong những nước sản xuất và xuất khẩu hạt điều lớn nhất thếgiới với chất lượng cao, tuy nhiên, phần lớn sản lượng vẫn chủ yếu ở dạng thô mà chưa
có nhiều sản phẩm chế biến sâu, dẫn đến giá trị kinh tế chưa được khai thác tối ưu.Việc tận dụng nguồn nguyên liệu này để sản xuất sữa hạt điều không chỉ giúp nâng caogiá trị cho ngành điều mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường trongnước và quốc tế
Chính vì vậy, đề tài "Thiết kế công nghệ và bố trí dây chuyền sản xuất sữa hạtđiều năng suất 100 m³/tháng" được thực hiện nhằm xây dựng một mô hình sản xuấthiệu quả, đảm bảo chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa quy trình chế biến Nghiên cứunày tập trung vào việc thiết kế công nghệ sản xuất sữa hạt điều theo quy mô côngnghiệp, đồng thời đề xuất phương án bố trí dây chuyền hợp lý để tiết kiệm không gian,tối ưu chi phí và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm Đối tượng nghiên cứu baogồm quy trình sản xuất và hệ thống dây chuyền sản xuất sữa hạt điều, với phạm vinghiên cứu trải rộng từ đặc điểm nguyên liệu đến thiết kế bố trí dây chuyền sản xuấtvới năng suất 100 m³/tháng Kết quả nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa khoa học khicung cấp cơ sở cho các nghiên cứu về công nghệ chế biến sữa hạt điều, mà còn manglại lợi ích thực tiễn trong việc nâng cao giá trị kinh tế của ngành điều, tối ưu hóa sảnxuất và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng Điều này không chỉ góp phần pháttriển ngành công nghiệp thực phẩm theo hướng bền vững mà còn mở ra cơ hội lớn chocác doanh nghiệp trong lĩnh vực chế biến sữa thực vật
Trang 32LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, xu hướng tiêu dùng thực phẩm có nguồn gốc từ thựcvật ngày càng phổ biến, khi người tiêu dùng quan tâm hơn đến các sản phẩm không chỉgiàu dinh dưỡng mà còn tốt cho sức khỏe và thân thiện với môi trường Trong đó, sữahạt, đặc biệt là sữa hạt điều, đang dần trở thành sự lựa chọn thay thế sữa động vật nhờvào giá trị dinh dưỡng cao, giàu khoáng chất và phù hợp với nhiều đối tượng tiêu dùngnhư người ăn chay, người không dung nạp lactose, dân văn phòng và người cao tuổi Việt Nam là một trong những nước sản xuất và xuất khẩu hạt điều lớn nhất thếgiới với chất lượng cao, tuy nhiên, phần lớn sản lượng vẫn chủ yếu ở dạng thô mà chưa
có nhiều sản phẩm chế biến sâu, dẫn đến giá trị kinh tế chưa được khai thác tối ưu.Việc tận dụng nguồn nguyên liệu này để sản xuất sữa hạt điều không chỉ giúp nâng caogiá trị cho ngành điều mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường trongnước và quốc tế
Chính vì vậy, đề tài "Thiết kế công nghệ và bố trí dây chuyền sản xuất sữa hạtđiều năng suất 100 m³/tháng" được thực hiện nhằm xây dựng một mô hình sản xuấthiệu quả, đảm bảo chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa quy trình chế biến Nghiên cứunày tập trung vào việc thiết kế công nghệ sản xuất sữa hạt điều theo quy mô côngnghiệp, đồng thời đề xuất phương án bố trí dây chuyền hợp lý để tiết kiệm không gian,tối ưu chi phí và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm Đối tượng nghiên cứu baogồm quy trình sản xuất và hệ thống dây chuyền sản xuất sữa hạt điều, với phạm vinghiên cứu trải rộng từ đặc điểm nguyên liệu đến thiết kế bố trí dây chuyền sản xuấtvới năng suất 100 m³/tháng Kết quả nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa khoa học khicung cấp cơ sở cho các nghiên cứu về công nghệ chế biến sữa hạt điều, mà còn manglại lợi ích thực tiễn trong việc nâng cao giá trị kinh tế của ngành điều, tối ưu hóa sảnxuất và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng Điều này không chỉ góp phần pháttriển ngành công nghiệp thực phẩm theo hướng bền vững mà còn mở ra cơ hội lớn chocác doanh nghiệp trong lĩnh vực chế biến sữa thực vật
Trang 33Bảng 1: Thành phần dinh dưỡng có trong 100ml sữa hạt điều [2], [3]
- Người quan tâm sức khỏe: hướng đến lối sống lành mạnh, giàu dinh dưỡng
- Người ăn chay, thuần chay: cần bổ sung B12, DHA từ thực vật
- Người không dung nạp lactose: không thể uống sữa động vật
- Trẻ em, người già: cần canxi, DHA để phát triển trí não, xương chắc khỏe
- Người tập luyện thể thao, tập gym, cần bổ sung dinh dưỡng lành mạnh
Trang 34I Đầu đề đồ án (tên đồ án): Thiết kế công nghệ và bố trí dây chuyền sản xuất sữa hạt điều năng suất 100m3/ tháng.
II Dữ liệu ban đầu
- Địa điểm đặt nhà máy: Khu Công Nghiệp Bắc Đồng Phú (Thị trấn Tân Phú,huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước)
- Năng suất nhà máy: 100m3/ tháng
III Nội dung các phần thuyết minh tính toán
Chương 1 XÂY DỰNG LUẬN CHỨNG KINH TẾ KỸ THUẬT
1 Xác định sản phẩm
Tên sản phẩm: Sữa hạt điều Cashew Delight.
Mô tả ngắn gọn: Sữa hạt điều là một loại sữa thực vật có nguyên liệu chính là hạt
điều, hương vị thơm ngon, ít ngọt, béo nhẹ và kết cấu mịn, không chứa lactose,cholesterol hay các chất béo bão hòa có hại
Nguyên liệu sử dụng: Hạt điều nhân trắng W320
Đặc điểm cảm quản:
- Màu sắc: màu trắng kem hoặc trắng ngà
- Mùi vị: mùi thơm nhẹ đặc trưng của hạt điều, vị béo nhẹ, hơi ngọt tự nhiên từhạt điều
- Cấu trúc: cấu trúc sánh mịn, không quá đặc như kem nhưng không loãng nhưnước
- Hậu vị: cảm giác béo, ngọt thanh, không có vị chát hoặc khé cổ
Thành phần: [1]
Sữa hạt (95%) (sữa chiết từ hạt điều nghiền), Nước, Chất tạo ngọt tự nhiên(đường mía), Muối canxi hữu cơ, Vitamin B12 (Cyanocobalamin), DHA (Vi tảoSchizochytrium spp.), Protein thực vật (đậu nành, đậu Hà Lan), Xanthan gum0.3% (E415), GMS 0.3%, Hương liệu tự nhiên
Thành phần dinh dưỡng:
Trang 35Theo một báo cáo mới đây của Data Bridge Market Research, thị trường sữa hạttoàn câu dự kiến đạt giá trị 19,8 tỷ USD vào năm 2023 và đạt mức tăng trưởng képhàng năm (CAGR) lên tới 9,9% giai đoạn từ 2023 đến 2030 Do đó nhà máy sữa hạtđiều hoàn toàn có thế tận dụng cơ hội này để mở rộng thị trường và tiếp cận kháchhàng quốc tế.
2.1.3 Xu hướng tiêu dùng:
Sữa hạt ngày càng được ưa chuộng nhờ lợi ích dinh dưỡng và tác động môitrường thấp, thúc đẩy sự mở rộng dòng sản phẩm như sữa hạnh nhân, óc chó, hạt điều,gạo,… Thị trường sữa thực vật tăng trưởng mạnh do nhu cầu thực phẩm không lactose
và xu hướng ưu tiên sản phẩm tự nhiên, không chất bảo quản, đạt chứng nhận hữu cơ
Giá rẻ, thương hiệu gần gũi
Chưa có nhiều sản phẩm từ hạt điều, thương hiệu chưa mạnh trong phân khúc sữa hạt, tập trung chủ yếu vào sữa đậu nành
TH True Nut Sữa hạt mắc ca,
óc chó
Thương hiệu lớn, có sẵn kênh phân phối, tập trungvào sản phẩm tự nhiên, không chất bảo quản
Giá cao, ít sản phẩm từ hạt điều
Vinamilk Sữa hạt Almond,
Óc chó
Thương hiệu lớn, hệ thống phân phối rộng khắp, có nhiều dòng sữa thực vật
Tập trung chủ yếu vào sữa bò, chưa
có sản phẩm sữa hạt điều, giá thành
Trang 36137 Degrees
(Thái Lan)
Sữa hạt điều nguyên chất
Sản phẩm nhập khẩu, thương hiệu uy tín
Giá cao, phụ thuộc nhập khẩu
Nhìn chung thị trường sữa hạt hiện nay ít đối thủ trực tiếp về sữa hạt điều, đây là cơhội lớn cho thương hiệu mới
Cạnh tranh gián tiếp từ sữa đậu nành và sữa hạt khác
2.2 Địa điểm xây dựng nhà máy [6]
Nhà máy được đặt tại Khu Công nghiệp Bắc Đồng Phú, thị trấn Tân Phú, huyệnĐồng Phú, tỉnh Bình Phước, với diện tích 184 ha (gồm 2 khu)
Lý do lựa chọn:
- Bình Phước là thủ phủ hạt điều Việt Nam, chiếm ~50% sản lượng cả nước(~300.000 tấn/năm) Nguồn cung cấp nguyên liệu dồi dào, dễ dàng thu mua hạtđiều thô hoặc đã bóc vỏ với giá thấp hơn so với các tỉnh khác
- Giúp giảm chi phí vận chuyển và đảm bảo nguồn cung ổn định
- Bình Phước cũng có chính sách thu hút đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp trongngành chế biến nông sản, thực phẩm và các ngành công nghiệp khác, tạo điềukiện thuận lợi cho sự phát triển của nhà máy
2.2.1 Đặc điểm thiên nhiên
Khu 1: Phía Đông giáp đường ĐT741, phía Tây giáp với đất cao su và đất dân,phía Nam giáp với đường đất đỏ và đất của dân, phía Bắc giáp với đất giao Bệnh viện
đa khoa tư nhân Thánh Tâm
Khu 2: Phía Đông giáp đất của dân, phía Tây giáp với đất của dân, phía Nam giápvới đường đất, phía Bắc giáp với đất của dân
Địa hình : tương đối bằng phẳng, phù, đất đỏ bazan, có khả năng chịu lực tốt, phùhợp để xây dựng nhà máy, giúp duy trì nguồn nguyên liệu lâu dài
Khí hậu: khí hậu nhiệt đới gió mùa, hai mùa rõ rệt
- Mùa mưa (tháng 5 – 10): nguồn nước dồi dào, thuận lợi cho sản xuất và chếbiến
Trang 372 Tính khả thi về kinh tế
2.1 Tổng quan nền kinh tế và thị trường
2.1.1 Tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam
Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý IV năm 2024 tăng 7,55% Các tổ chứcquốc tế như WB, ADB, OECD và IMF đều dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2025
ở mức từ 6,1%-6,6% (Theo Các động lực tăng trưởng năm 2025 – General StatisticsOffice of Vietnam [4])
Thu nhập bình quân đầu người: ~4.500 USD/năm
Chi tiêu cho thực phẩm và đồ uống: chiếm 35-40% thu nhập, tăng nhanh với tầnglớp trung lưu
Tăng trưởng kinh tế giúp sản phẩm cao cấp như sữa hạt điều có cơ hội phát triển
2.1.2 Thị trường sữa hạt tại Việt Nam
Thị trường sữa hạt Việt Nam trong những năm gần đây đã có những tín hiệu tíchcực về sự tăng trưởng, phát triển mạnh mẽ Theo số liệu mới nhất từ Công Ty Cổ PhầnNghiên Cứu Ngành và Tư Vấn Việt Nam VIRAC, kim ngạch Việt Nam của thị trườngsữa và sản phẩm từ sữa trong 4 tháng đầu năm 2023 đạt 406,39 triệu USD Sự gia tăngnày thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao đối với các dòng sữa dinh dưỡng,lành mạnh, tốt cho sức khoẻ và thân thiện với môi trường [5]
Hình 1: Sản phẩm sữa hạt điều được đánh giá cao tại thị trường VN