Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu Làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn về bảo đảm dịch vụ xãhội cơ bản ở phạm vi cấp tỉnh; trên cơ sở đó đề xuất quan điểm, giải phápbảo
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do lựa chọn đề tài luận án
Dịch vụ xã hội cơ bản là loại hình dịch vụ xã hội đáp ứngnhu cầu cần thiết, tối thiểu cho sự tồn tại, phát triển của con người và
xã hội; tương ứng với chuẩn mực và trình độ phát triển kinh tế - xãhội ở mỗi thời kỳ nhất định Bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản có vai tròrất quan trọng trong hiện thực hóa mục tiêu công bằng, bình đẳng vàtiến bộ xã hội Ở Việt Nam, thực hiện an sinh xã hội nói chung, bảođảm dịch vụ xã hội cơ bản nói riêng là chủ trương lớn của Đảng vàNhà nước góp phần hiện thực hóa mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dânchủ, công bằng, văn minh” Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lầnthứ XIII của Đảng xác định: bảo đảm cung cấp và nâng cao khả năngtiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, nhất là những người nghèo, ngườiyếu thế trong xã hội thông qua huy động các cá nhân, tổ chức xã hội,cộng đồng tham gia cung cấp dịch vụ gia đình và chăm lo giúp đỡ, hỗtrợ các gia đình nghèo, khó khăn; bảo đảm gia đình được tiếp cận dịch
vụ xã hội cơ bản công bằng, bình đẳng, thuận lợi
Thanh Hóa là tỉnh có diện tích lớn, dân số đông, khu vựcmiền núi rộng, điều kiện phát triển còn nhiều khó khăn Nhận thức rõtầm quan trọng của bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản, trong những nămqua cùng với thúc đẩy kinh tế phát triển, Thanh Hóa luôn coi trọngcông tác bảo đảm các dịch vụ xã hội cơ bản, góp phần không ngừngnâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân trong Tỉnh Tuynhiên, bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản cho người dân trên địa bànTỉnh còn có những hạn chế nhất định Vì vậy, nghiên cứu những vấn
Trang 2đề lý luận, đánh giá đúng thực trạng dịch vụ xã hội cơ bản ở tỉnhThanh Hóa trong thời gian qua, làm cơ sở cho việc đề xuất quan điểm
và giải pháp bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản ở tỉnh Thanh Hóa thờigian tới có ý nghĩa hết sức quan trọng
Thực tế đã có nhiều công trình nghiên cứu ở trong và ngoàinước về dịch vụ xã hội, dịch vụ xã hội cơ bản và bảo đảm dịch vụ xãhội cơ bản dưới những bình diện khác nhau Song, dưới góc độ khoahọc Kinh tế chính trị chưa có công trình nào nghiên cứu một cách đầy
đủ cả mặt lý luận và thực tiễn về bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản ở tỉnh
Thanh Hóa Vì vậy, tác giả chọn vấn đề: “Bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa” làm đề tài luận án tiến sĩ chuyên
ngành Kinh tế chính trị có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu
Làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn về bảo đảm dịch vụ xãhội cơ bản ở phạm vi cấp tỉnh; trên cơ sở đó đề xuất quan điểm, giải phápbảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đến năm2035
Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 3Tổng quan các công trình nghiên cứu ở nước ngoài, trong nước
có liên quan đến đề tài luận án; khái quát giá trị của các công trình đãtổng quan và chỉ ra những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu
Phân tích những vấn đề lý luận về dịch vụ xã hội cơ bản, bảođảm dịch vụ xã hội cơ bản: làm rõ quan niệm, vai trò của dịch vụ xã hội
cơ bản; quan niệm bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản,; quan niệm, tiêu chíđánh giá và các yếu tố ảnh hưởng đến bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bảntrên địa bàn tỉnh Thanh Hoá Khảo cứu kinh nghiệm thực tiễn của một
số địa phương nước ngoài, trong nước về bảo đảm dịch vụ xã hội cơbản, và rút ra bài học mà tỉnh Thanh Hóa có thể tham khảo
Đánh giá thành tựu, hạn chế, phân tích nguyên nhân vànhững vấn đề đặt ra cần giải quyết từ thực trạng bảo đảm dịch vụ xãhội cơ bản, trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá giai đoạn 2015-2024
Đề xuất quan điểm, giải pháp bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản,trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá đến năm 2035
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản
Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung: căn cứ vào văn kiện, chỉ thị của Đảng, Nghịđịnh 07/2021/NĐ-CP của Chính phủ về quy định chuẩn nghèo đachiều giai đoạn 2021-2025… và thực tiễn của địa phương, với phươngpháp trừu tượng hóa khoa học luận án nghiên cứu bảo đảm dịch vụ xã hội
cơ bản cả về mặt lượng và mặt chất trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa với cáchợp phần: y tế cơ bản; giáo dục cơ bản; nhà ở cơ bản; nước sinh hoạt và
vệ sinh môi trường cơ bản; thông tin và truyền thông cơ bản
Về không gian: nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
Về thời gian: các tư liệu, số liệu dùng để đánh giá thực trạng được
sử dụng chủ yếu từ năm 2015 đến 2024; đề xuất quan điểm, giải pháp bảo
Trang 4đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đến năm 2035.
4 Cơ sở lý luận, chính trị, pháp lý và thực tiễn
Cơ sở lý luận
Luận án nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác
- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộngsản Việt Nam về an sinh xã hội nói chung, bảo đảm dịch vụ xã hội cơbản nói riêng
Cơ sở chính trị
Luận án dựa trên các văn kiện Đại Hội Đảng; các nghị quyết, chỉthị,… của Ban Chấp hành trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trungương Đảng và của tỉnh Thanh Hóa về bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản
Cơ sở pháp lý
Luận án dựa trên hiến pháp, pháp luật của Nhà nước; cácnghị định, thông tư, hướng dẫn, kế hoạch,… của Chính phủ, các bộ,ban ngành Trung ương và tỉnh Thanh Hóa liên quan đến bảo đảmdịch vụ xã hội cơ bản
Cơ sở thực tiễn
Luận án nghiên cứu dựa trên báo cáo tổng kết, báo cáothống kê của các cơ quan chức năng ở Trung ương và tỉnh ThanhHóa; sử dụng tư liệu, số liệu khảo sát thực tế của nghiên cứu sinh vàkết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố liênquan đến đề tài luận án
5 Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp biện chứng duy vật, luận án sử dụngphương pháp nghiên cứu đặc thù của Kinh tế chính trị là trừu tượng hóakhoa học và các phương pháp nghiên cứu của khoa học xã hội như: kếthợp lôgic với lịch sử, thống kê - so sánh, phân tích - tổng hợp
6 Những đóng góp mới của luận án
Xây dựng được quan niệm về bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản,
Trang 5bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa; xác địnhnội dung, tiêu chí đánh giá và các yếu tố ảnh hưởng đến bảo đảmdịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
Chỉ rõ được một số vấn đề đặt ra cần giải quyết từ thực trạng bảo đảm dịch
vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2015 - 2024
Đề xuất được các quan điểm, giải pháp có tính hệ thống,đồng bộ, khả thi về bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnhThanh Hóa đến năm 2035
7 Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của luận án
Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần bổ sung và làm sâusắc thêm lý luận về bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản nói chung, ởphạm vi địa bàn cấp tỉnh nói riêng, cụ thể là tỉnh Thanh Hóa
Ý nghĩa thực tiễn
Luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong lãnh đạo,chỉ đạo bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản của cấp ủy Đảng, chính quyềncác cấp ở tỉnh Thanh Hóa và những địa phương khác có đặc điểmtương đồng Kết quả của luận án góp phần làm học liệu trong giảngdạy môn Kinh tế chính trị và nghiên cứu khoa học ở các học viện,nhà trường trong và ngoài Quân đội
8 Kết cấu của luận án
Luận án bao gồm: Phần mở đầu; 4 chương (9 tiết); danh mụccông trình khoa học của tác giả đã công bố liên quan đến đề tài luậnán; danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục
Trang 6Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài, trong nước liên quan đến đề tài luận án
1.1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án
1.1.1.1 Công trình nghiên cứu về dịch vụ xã hội
South Asia Centre for Disability Inclusive Development andResearch (2012), “Access to health care and employment status ofpeople with disabilities in South India, the South India DisabilityEvidence study” (Tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe và tình trạngviệc làm của người khuyết tật ở Nam Ấn Độ, Nghiên cứu bằng chứng
về khuyết tật ở Nam Ấn Độ); Chinyere Erondu (2015), “Social
Services Provision and Community Development in Nigeria” (Cung
cấp DVXH và phát triển cộng đồng ở Nigeria); Ariel N.Delfino(2017), “Social services impact on community development in thePhilippines: Case of Kapitbisig Sa Kahirapan Project in CamarinesSur” (Tác động của DVXH đến sự phát triển cộng đồng ởPhilippines: Trường hợp dự án Kapitbisig Sa Khirapan tại CamarinesSur); Habiba A.Ibrahim (2017), “Social Services and the Poor in LessDeveloped Countries (LDCs): Making Services Work for the Poor”(Dịch vụ xã hội và người nghèo ở các nước kém phát triển: Làm chocác dịch vụ có hiệu quả với người nghèo); Flavia Martinelli (2017),
Social services, welfare states and places An overview (Dịch vụ xã
hội, nhà nước phúc lợi và điểm đến: Một cái nhìn tổng quan); AlanZarychta (2020), “Making social services work better for the poor:
Trang 7Evidence from a natural experiment with health sector decentralization
in Honduras” (Làm cho các dịch vụ xã hội hoạt động tốt hơn vớingười nghèo: Bằng chứng từ thực tiễn khách quan về phân cấp ngành y
tế ở Honduras); Megan L Dolbin-MacNab , Gregory C Smith, BertHayslip Jr (2020) “The role of social services in reunified custodialgrandfamilies” (Vai trò của các dịch vụ xã hội trong các gia đình táiđoàn tụ sau khi ông bà nuôi dưỡng); Aurore P´elissier and associates(2022), “Access to social services for undiagnosed rare diseasepatients in France: A pilot study” (Tiếp cận các dịch vụ xã hội chobệnh nhân mắc bệnh hiếm gặp chưa được chẩn đoán ở Pháp: mộtnghiên cứu thí điểm); Mark D.Fleming, Nadia Safaeinili, MargaeKnox, Elizabeth Hernandez, Amanda L Brewster (2023), “Betweenhealth care and social services: Boundary objects and cross-sectorcollaboration”, (Giữa chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ xã hội: Cácđối tượng ranh giới và hợp tác liên ngành)
1.1.1.2 Công trình nghiên cứu về dịch vụ xã hội cơ bản và bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản
Juzhong Zhuang (2010), Why is Access to Basic Services Not Inclusive? (Tại sao không bao gồm việc tiếp cận các dịch vụ cơ bản?); Keitseope Nthomang (2015), Basic Social Services and Poverty Reduction in Botswana (Dịch vụ xã hội cơ bản và giảm nghèo ở Botswana); Wuyang Honga, Renzhong Guoa (2017), Indicators for quantitative evaluation of the basic social services function of urban greenbelt systems: A case study of Shenzhen, China
(Các chỉ tiêu đánh giá định lượng chức năng dịch vụ xã hội cơ bảncủa hệ thống vành đai xanh đô thị: Nghiên cứu điển hình về ThâmQuyến, Trung Quốc); Jairo Agustín Reyes Plata & Mateo Carlos
Trang 8Galindo Pérez (2019), “Access to Basic Services: From Public BenefitPractice to a Sustainable Development Approach” (Các dịch vụ cơbản: từ thực tiễn lợi ích cộng đồng đến tiếp cận phát triển bền vững);Lan Gough (2019) “Universal Basic Services: a theoretical and moralframework” (Các dịch vụ cơ bản phổ quát: khung lý thuyết và đạo đức;Anna Coote, Pritika Kasliwal and Andrew Percy (2019), “Universalbasic services: theory and practice” (Các dịch vụ cơ bản phổ quát: lýthuyết và thực hành); Lan Gough (2020), “The Case for UniversalBasic Services” (Phổ cập đối với các dịch vụ cơ bản); Anna Coote(2021), “Universal basic services and sustainable consumption” (Cácdịch vụ cơ bản phổ quát và tiêu dùng bền vững); Kristoffer Mattissonand Associates (2023), “Neighborhood green spaces and use of basicsocial services in an older urban population” (Không gian xanh khudân cư và sử dụng các dịch vụ xã hội cơ bản cho người lớn tuổi ở khu
đô thị); C.Sousa and Associates (2023), “Life becomes aboutsurvival: Resettlement, integration, and basic social services amongrefugee parents”(Cuộc sống là sự sống còn: Tái định cư, hội nhập vàcác dịch vụ xã hội cơ bản cho các gia đình người tị nạn)
1.1.2 Các công trình nghiên cứu ở trong nước liên quan đến đề tài luận án
1.1.2.1 Công trình nghiên cứu về dịch vụ xã hội
Trần Hậu, Đoàn Minh Huấn (2012), Phát triển dịch vụ xã hội
ở nước ta đến năm 2020 - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn; Nguyễn
Thị Khoa (2014), “Quản lý và phát triển dịch vụ xã hội ở Nhật Bản Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam”; Nguyễn Mạnh Tuấn (2015),
-“Các mô hình quản lý, phát triển dịch vụ xã hội ở các nước châu Âu:Nghiên cứu so sánh và bài học rút ra với Việt Nam”; Nguyễn Thị
Trang 9Khoa (2016), Phát triển dịch vụ xã hội cho người lao động tại các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh; Phạm Thị Hồng Hoa (2019), Chính sách an sinh xã hội của một số nước ASEAN và bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam; Tô Hiến Thà (2020), Nghiên cứu hệ thống dịch vụ xã hội dành cho người dân khu vực nông thôn của thành phố Hà Nội; Lê Thu Hằng, Nguyễn Danh Nam (2021), “Phát huy vai
trò của các tổ chức cung ứng dịch vụ xã hội không vì lợi nhuận”; PhạmVăn Thanh, Nguyễn Đạt Đạm (2023), “Tiêu chí đánh giá khả năng tiếpcận các dịch vụ xã hội của lao động nữ phi chính thức trên địa bàn tỉnhĐồng Nai”; Nguyễn Ngọc Toàn (2024), “Xây dựng hệ thống an sinh
xã hội có khả năng ứng phó với khủng hoảng và các cú sốc an sinh xãhội”; Phan Thu Hằng (2024), “Quán triệt quan điểm của Đảng Cộngsản Việt Nam về thực hiện an sinh xã hội góp phần bảo vệ nền tảng tưtưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay”
1.1.2.2 Công trình nghiên cứu về dịch vụ xã hội cơ bản và bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản
Hoàng Triều Hoa (2015), “Chính sách hỗ trợ người nghèotiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản ở Việt Nam”; Đặng Thị Ánh Tuyết(2018), “Tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản của người dân tộc thiểu số ởViệt Nam: Thực trạng và hàm ý chính sách”; Phạm Võ Quỳnh Hạnh
(2020), Tiếp cận thông tin về các dịch vụ xã hội cơ bản của người dân hiện nay; Đỗ Thị Hải Hà (2020), Đảm bảo dịch vụ xã hội cơ bản cho người dân vùng dân tộc thiểu số trong thời kỳ đổi mới; Ngô Thị Nhung,
Hoàng Thị Mỹ Lệ (2020), “Triển khai chính sách hỗ trợ người dân tiếpcận dịch vụ xã hội cơ bản - Thực tiễn tại tỉnh Thái Nguyên”; HuỳnhĐinh Phát (2021), “Phân tích sự thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản theochuẩn nghèo đa chiều ở tỉnh Quảng Ngãi”; Nguyễn Thị Minh Châu(2021), “Tiếp cận thông tin dịch vụ xã hội cơ bản về y tế của người lao
Trang 10động từ các tỉnh khác đến thành phố Hồ Chí Minh”; Nguyễn ThanhHuyền (2021), “Rào cản pháp lý khi thực hiện quyền được trợ giúp vàtiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của lao động di cư nội địa”; TrầnQuốc Toản (2023), “Nâng cao cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản,thiết yếu trong phát triển xã hội bền vững của Việt Nam”; Phạm Thị Hải
Dịu (2023), Pháp luật an sinh xã hội về các dịch vụ xã hội cơ bản ở Việt Nam; Bùi Phương Đình (2024), “Quản lý phát triển xã hội bền vững,
đảm bảo tiến bộ công bằng xã hội trong giai đoạn mới”; Nguyễn NgọcHồi (2024), “Thành tựu bảo đảm an sinh xã hội bác bỏ sự xuyên tạc vềnhân quyền ở Việt Nam”
1.2 Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu
1.2.1 Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan đối với đề tài luận án
Thứ nhất, liên quan đến lý luận về dịch vụ xã hôi, dịch vụ xã hội
cơ bản và bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản
Thứ hai, về đánh giá thực trạng bảo đảm dịch vụ xã hội cơ
bản ở phạm vi quốc gia, cũng như ở địa phương
Thứ ba, liên quan đến đề xuất quan điểm, giải pháp bảo đảm
dịch vụ xã hội cơ bản
1.2.2 Những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu
Thứ nhất, bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnh
Thanh Hóa là gì? gồm những nội dung, tiêu chí đánh giá nào? nhữngyếu tố nào ảnh hưởng tới bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàntỉnh Thanh Hóa? những bài học kinh nghiệm nào từ các địa phươngnước ngoài, trong nước có thể được tham khảo để bảo đảm dịch vụ xãhội cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh hóa?
Trang 11Thứ hai, những thành tựu, hạn chế về bảo đảm dịch vụ xã hội
cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa là gì? đâu là nguyên nhân củanhững thành tựu, hạn chế đó? những vấn đề nào đặt ra cần tập trunggiải quyết từ thực trạng bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàntỉnh Thanh Hóa?
Thứ ba, để bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnh
Thanh Hóa đến năm 2035, cần thực hiện những quan điểm, giải phápnào?
Kết luận chương 1
Đã có nhiều công trình khoa học nước ngoài và trong nướcnghiên cứu về dịch vụ xã hội, dịch vụ xã hội cơ bản và bảo đảmdịch vụ xã hội cơ bản dưới nhiều góc tiếp cận khác nhau Tuynhiên, đến thời điểm hiện tại, chưa có công trình khoa học nào đisâu nghiên cứu làm rõ vấn đề bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trênđịa bàn tỉnh Thanh Hóa một cách đầy đủ, hệ thống Do vậy, đề tài
mà nghiên cứu sinh triển khai nghiên cứu là một công trình khoahọc độc lập, không trùng lặp với các công trình đã được công bố.Thông qua khái quát giá trị của các công trình khoa học đã công bốliên quan đến đề tài bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnhThanh Hóa, tác giả đã chỉ ra những khoảng trống khoa học mà đềtài cần tập trung nghiên cứu
Trang 12Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ XÃ HỘI CƠ BẢN, BẢO ĐẢM DỊCH VỤ XÃ HỘI CƠ BẢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THANH HÓA VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN 2.1 Một số vấn đề chung về dịch vụ xã hội, dịch vụ xã hội
cơ bản và bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản
2.1.1 Dịch vụ xã hội
2.1.1.1 Quan niệm về dịch vụ xã hội
Dịch vụ xã hội là toàn bộ hoạt động dịch vụ phục vụ cho sự tồntại và phát triển của con người, nhằm duy trì và mở rộng các mối quan
hệ giữa con người với con người, con người với tự nhiên trong quá trìnhphát triển kinh tế - xã hội
2.1.1.2 Phân loại dịch vụ xã hội
Thứ nhất, căn cứ theo tính chất của dịch vụ xã hội bao gồm:
Dịch vụ xã hội thuần công: Dịch vụ xã hội không thuần công; Dịch
vụ xã hội cá nhân
Thứ hai, căn cứ vào chủ thể cung ứng dịch vụ xã hội được
phân loại thành: Dịch vụ xã hội do nhà nước cung ứng; Dịch vụ xã hội
do tư nhân cung ứng; Dịch vụ xã hội do các tổ chức xã hội cung ứng
Thứ ba, căn cứ vào cơ chế quản lý tài chính, dịch vụ xã hội
được phân loại như sau: Dịch vụ xã hội mà người tiêu dùng phải trả tiềntoàn bộ; Dịch vụ xã hội mà người sử dụng trả phí một phần; Dịch vụ xãhội không thu tiền trực tiếp của người sử dụng mà nhà nước trả phí thay
Thứ tư, căn cứ theo các hình thức dịch vụ cụ thể, dịch vụ xã
hội bao gồm: Dịch vụ giáo dục-đào tạo; Dịch vụ y tế; Dịch vụ văn hóa,thông tin, thể thao, khoa học; Dịch vụ cộng đồng và trợ giúp xã hội
2.1.2 Dịch vụ xã hội cơ bản
2.1.2.1 Quan niệm về dịch vụ xã hội cơ bản
Trang 13Dịch vụ xã hội cơ bản là loại hình dịch vụ xã hội đáp ứng nhucầu cần thiết, tối thiểu cho sự tồn tại, phát triển bình thường của conngười và xã hội; tương ứng với chuẩn mực và trình độ phát triển kinh
tế - xã hội ở mỗi giai đoạn nhất định
2.1.2.2 Vai trò của dịch vụ xã hội cơ bản
Thứ nhất, dịch vụ xã hội cơ bản góp phần hiện thực hóa các
chính sách xã hội, hướng tới mục tiêu công bằng, bình đẳng và tiến bộ
xã hội; Thứ hai, dịch vụ xã hội cơ bản góp phần nâng cao chất lượng
nguồn nhân lực phục vụ cho quá trình công nghiệp hóa, hiện địa hóa
đất nước; Thứ ba, dịch vụ xã hội cơ bản góp phần xóa đói, giảm nghèo
nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững;
Thứ tư, dịch vụ xã hội cơ bản góp phần kết nối các vùng, miền, giữa
thành thị và nông thôn, thúc đẩy hình thành các trung tâm dịch vụ lớn ;
Thứ năm, dịch vụ xã hội cơ bản góp phần giữ vững ổn định chính trị,
củng cố quốc phòng - an ninh và nâng cao uy tín vị thế của Việt Nam
2.1.3 Bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản
2.1.3.1 Quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng ta về bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản
* Quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản
Thứ nhất, về sự cần thiết hình thành các “quỹ dự trữ”, “quỹ dùng chung” để giải quyết các vấn đề xã hội; Thứ hai, về vai trò của
nhà nước trong bảo đảm các nhu cầu cần thiết về giáo dục, vệ sinh vàsức khỏe, nhà ở… cho dân chúng
* Tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản Thứ nhất, về sự cần thiết, nội dung bảo đảm nhu cầu của người dân; Thứ hai, về đối tượng được thụ hưởng; Thứ ba, về chủ
thể tiến hành
* Quan điểm của Đảng ta về bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản
Trang 14Trong thực tiễn lãnh đạo các mạng Việt Nam, Đảng và Nhànước ta luôn quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho quầnchúng nhân dân Quan điểm của Đảng về dịch vụ xã hội cơ bản thểhiện đầy đủ, rõ ràng, toàn diện hơn qua từng giai đoạn lịch sử.
2.1.3.2 Quan niệm về bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản
Bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản là việc tạo ra các điều kiện đểchắc chắn mọi người dân được tiếp cận và thụ hưởng những dịch vụđáp ứng nhu cầu cần thiết, tối thiểu do Nhà nước và toàn xã hội thựchiện, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống, góp phần thực hiện tiến
bộ và công bằng xã hội, phù hợp với trình độ phát triển kinh tế - xãhội ở mỗi giai đoạn nhất định
2.2 Quan niệm, nội dung, tiêu chí đánh giá và các yếu tố ảnh hưởng đến bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
2.2.1 Quan niệm về bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
Bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
là việc tạo ra điều kiện để chắc chắn người dân trên địa bàn Tỉnhđược tiếp cận và thụ hưởng những dịch vụ đáp ứng nhu cầu cầnthiết, tối thiểu do các chủ thể thực hiện, nhằm nâng cao chất lượngcuộc sống, góp phần thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội phù hợpvới trình phát triển kinh tế - xã hội của Tỉnh
2.2.2 Nội dung, tiêu chí đánh giá bảo đảm dịch vụ xã hội
cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
Trang 15sức khỏe bà mẹ, trẻ em; Thứ tư, chất lượng vệ sinh, an toàn thực phẩm.
2.2.2.2 Bảo đảm giáo dục cơ bản
Thứ nhất, hệ thống trường lớp, cơ sở dạy nghề và số lượng, chất lượng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục; Thứ hai, số lượng và tỷ lệ đi học, đi học đúng tuổi của trẻ em; Thứ ba, kết quả chương trình xóa mù chữ và giáo dục của người lớn; Thứ tư, công tác
giáo dục nghề nghiệp và đào tạo nghề; chất lượng giáo dục ở khu vựcnông thôn, miền núi;
2.2.2.3 Bảo đảm nhà ở cơ bản
Thứ nhất, huy động nguồn lực hỗ trợ nhà ở cho người dân, nhất là gia đình chính sách, hộ nghèo, hộ cận nghèo; Thứ hai, phát triển nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp; Thứ ba, chất
lượng, diện tích nhà ở bình quân đầu người của người dân
2.2.2.4 Bảo đảm nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường cơ bản
Thứ nhất, tỷ lệ dân số được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, nước sạch; Thứ hai, tỷ lệ dân số sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh; Thứ ba,
ý thức bảo vệ môi trường của người dân và kết quả công tác tổ chức thugom, xử lý rác thải, nước thải
2.2.2.5 Bảo đảm thông tin và truyền thông cơ bản
Thứ nhất, phương tiện phục vụ tiếp cận thông tin; số lượng,
tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ viễn thông; Thứ hai, kết quả công tác
thông tin, tuyên truyền, phổ biến các chính sách xã hội đến người
dân; Thứ ba, chương trình viễn thông công ích, hỗ trợ tiếp cận thông
tin cho vùng miền núi và dân tộc thiểu số
2.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
2.2.3.1 Yếu tố khách quan
Thứ nhất, tình hình khu vực, trên thế giới và trong nước; Thứ hai,