Luận văn bảo Đảm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt Động trợ giúp pháp lý Ở tỉnh bắc giang

~ Các phương pháp tổng hợp, thông kê, phán tích, so sánh các văn bản pháp luậi, tải liệu chuyên môn, đặc biệt là những báo cáo của Trung tâm TGP1, Nhà nước tỉnh Bắc Giang về hoạt động, '

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

TRUONG CONG HAL

Bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động trợ

Công trình được hoàn thành

tại Khoa Tuuật - Dại học Quốc gia Hà Nội

Phan biện 1:

Phan biện 2:

Luận văn dược bảo vệ tại Hội dồng chấm luận văn, họp

tai Khøa Lnật - Đại học Quốc gia Hà Nội

Vào hải giờ , ngày tháng năm 20

Trung tam tư liệu Khoa Luật— Đại học Quốc gia Hà

Nội

Trung tam tư liệu - Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội

1.1 Khải niệm công lỷ, quyển tiếp cận công, lý và trợ giúp pháp lý: - 5 1.2 Phương thức, nội dng, vai trỏ, ý nghĩa cũa việc hảo đảm quyén tiép cận công lý thông qua

1.3 Khuôn khổ pháp luật hiện hành của Việt Nam liên quan đến việc bảo đâm quyển tiếp cận công lý

1.4 Kinh nghiệm bảo đảm quyển liệp cân công lý thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý ở một số

Chương 2 Thực trạng bão đảm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt dộng trợ giúp pháp lý

ử tĩnh Bắc Giang 8

2.1 Đặc điểm tự nhiên kinh Lê, xã hội của tỉnh Bắc Giang Lác động đến hoạt động trợ giúp php ly

2.2 Tế chức thực hiện và kết quá báa đắm quyển tiếp cận công lý thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý ở tỉnh lắc Giang trong 5 năm gẵn đây 1

Chương 3 Quan điểm, giải pláp bảo đảm quyều tiếp cận công lý thông qua hoạt động (rự

giúp pháp lý ở tỉnh Bắc Ciang - - - 1

3.1 Quan điểm bảo đảm quyên liễp cận công lý thông qua hoại động trợ giúp pháp lý ở tỉnh bắc

Ww 3⁄2 Giải pháp bảo đâm quyển tiếp cân công lý thông qua hoạt đông trợ giữp pháp lý ở tỉnh Bắc

228

3.2 Pag ví nghiên cứu

VỀ nội dung, luận văn chi tập trung nghiên cứu các vẫn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn về

tảo dim quyền tiếp cả

cửa công lý và TGPL chỉ ưng tính khói quất để Lama tiền đề chơ việc phân tích những nội dụng, chính cửa đễ tài

công lý thông qua hoạt đông TGPL Những phân tích về các vẫn đề khác

VỆ không gian, luận văn chỉ giới hạn pham vì nghiền cứu thực tiển về bảo đâm quyền tiếp

cận công tỷ thông qua hoạt động TỚPI ở tỉnh Bắc Giang Những phân tích về báo dam qnyén tiép

cận cũng lý thông qua hoại động TGPL ở các quốc gia và địa phương khóc của Việi Nơm chủ

mang, tinh khái quát để tham chiến với địa bàn nghiên cứu

Vẻ thời gian, đễ phù hợp với thời gian hạn chế của việc thực hiện luận văn thạc sĩ, luận văn này chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng bảo quyên tiếp cận công lý thủng qua hoại động TOPL ở

tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn tử năm 2014 2018

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cửu

41 Muc dich nghién cin

"Mục đích của luận văn là nghiên cứa các vẫn để lý luận, pháp lý và thực tiễn của việc bảo

đầm quyền tiến cân công lý thông qua hoạt động TGPI, ớ một tính miễn núi là Rắc Giang, qna đó

xút ra những bài học kinh nghiêm và những phương hướng, giải pháp cho việc thúc đây quyền này:

ở địa bản nghiên cứu cũng nh ở các địa phương khác của nước ta

42 Nhiệm nụ nghiên cứa

ðể đại được mục đích nêu trên, luận văn cần giải quyết những nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:

~ Xác định và phân tích khung các vẫn đề tý luận và pháp lý cơ bản về bảo đảm quyển tiếp cận công lý thông qua hoại động TGPL ở Việt Nam

- Dánh giá thực trạng bâo dim quyển tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL ở tỉnh

Bac Giang trong giai doan tir nim 2014 — 20 L8,

- Dê xuất các quan điểm, giãi pháp Khắc phục những tén tai, han cha, phat huy nhfimg thanh,

tựu để thúc đây việc bảo đâm quyền tiếp cân công lý thông qua hoạt đông TGPL, ở tỉnh Bắc Giang

trong nhữmg năm tới

5 Phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện dựa liên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng của tiết học

"Mắc _ Lênin và một số lý thuyết về công lý, tiếp cân công lý và trợ giúp pháp lý

Để thục Hiện các nhiệu vụ nghiên cứu đặt ra tác giả kếi hựp sử dụng các phương pháp

nghiên cứu cụ thế sau đây:

- Các prương pháp tổng hợp, phân tích các công trình nghiền cứu hiện có và các tải liệu

khác đế làm sáng tố nhữmg vấn đề lý Inận vẻ bảo đâm qnyễn tiếp cận công lý qua hoạt động TGPI,

ở Việt Nam (ở Chương )

Thứ ba, hoại động TGPL thông qua hình thức tham gia Lễ tựng góp phân bảo vệ quyền và Joi ích của người đân nói chung cũng như các đối tượng được hưởng TGPL nói riêng trước các cơ

quan tiền hành tô tụng

1.1.3 Vai trò, ý nghĩa caa việc bản đâm quyền tiến cận công lị tông qua logt động ứrợ gizip pháp lý

Tit géc độ vĩ mỏ, bảo đảm quyên tiếp cận cổng lý thông qua hoạt động TGPL, giúp hiện

thực hoà các chỉnh sách xã hội công ri thực hiện công bằng, xã hội

Từ góc độ cụ thể, bảo đâm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL trực tiếp bắo

vệ quyên và lợi ích hợp pháp cho các đối tượng được hưởng TỚPL trong xã hội

Cuéi cùng, hoạt động TGPL gớp phân giứp cho người dân và cốc cơ quamt Nhà nước luân thủ, chấp hành nghiêm chink céc quy định của pháp luật Thông qua hoạt động TGPL, đội ngĩi nihfing người tham gia thục hiện TGPL có thế phát hiện những bất cập từ các quy định của pháp luậi, qua đó kiến nghị đến cơ quan có thắm quyền để sửa đổi bỗ sung, xây dựng mới các văn bản

"hấp luật đỏ sao cho phù hợp với điều kiện kim xã hội cũa đái nước

‘Xet tổng quát, bảo đảm quyển tiệp cận cảng lÿ thông qua hoạt đông TGPL chính là một

nh thức hiện The hóa quyền con người Nhỏm đối tượng yến thế để tị tấn thương trong xã hội lÁ những người có mức sống thập, do vậy nêu họ không nằm trong điện đối lượng được TOPL thủ sẽ

ảnh tưởng đến tắt cả các quyền khác của họ từ học tập, chăm sóc sức khỏe, tự đo đi lại, tự do cư trú, quyên được hưởng những diễu kiện làm việc thích đảng,

1.3 Khuñn khổ pháp luật hiện bành của Việt Nam liên qnan đến việc hãa đảm qnyén

tiếp cặn công lý thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý

1.3.1 Khái quát khuân khễ pháp luật hiện hành củu Việt Ngm về quyên tiếp cận công bi

và trợ giáp pháp lý

Ở Việt Nam hiện nay, quyển tiếp cận công lý chưa được quy định cu thể, trực tiếp tong, các văn bân quy phạm pháp luật riêng mà thay vào đó là được quy định gián tiếp tại các văn bản quy phạm pháp Inật khát bao gdm: Hién pháp, Bộ mật Tổ tựng hình sự, T.uật TGPE,, T.nật ï tật sư

Như vậy, có thé tha

'am đã khá hoàn chỉnh, có tính thống, nhất, đồng bộ cao V

SPL ở Việt

qmả các hoạt động, TGPL, bảo dam quyên tiếp cận công lý của người dân.

Chương 1

NHỮNG VẤN ĐÈ LÝ LUẬN, PHÁP' LÝ VÉ BẢO ĐẮM QUYÊN

TIẾP CẬN CÔNG LÝ THÔNG QUÁ HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ Ở VIỆT

NAM HIỆN NAY

1.1 Khái niệm công lý, quyên tiếp cận công lý vả trợ giúp pháp lý

1.1.1 Xhúi niệm công lý

Công lý là khải niệm xuất hiện tử thời kỹ sơ khai của nhân loại Ở thời kỷ nảy, ý niệm về công lý đã bất đâu được hình thành thể hiện khái vọng về sự công bằng, tự do, lê phải, lỏng nhân

nghĩa trong mỗi con người Công lý gắn Hèn với lịch mự hình thành vá phát triển xã hội của loài

người, được khắc họa rõ nét qua nhiều công trinh luật học và triết học nổi tiếng

Ở Việt Nan hiện nay vẫn chưa có một định nghĩa cụ thể nào về công, lý được nếu (rong các

ên Luật học (1999), “Công lý có nghĩa là lẽ

phải, lẽ công bằng, phù hợp với pháp luấi đương thời, không thiên lệch, không tư ví" [AI] Trong

ăn bản của cơ quan Nhả nước Tuy nhiên, theo Tử

luận văn này, tác giả chia sẽ và sử dụng định nghĩa công lý của Tử điển Luật học để phân tích các vẫn để có liên quan

1.1.2 Khúi niện quyến tiện côn cing

Luật quốc tế an đại tiếp cân công lý với tính cách là quyền cơ bản của con người Tuy

Tnhiễn, trên thể giới hiện nay nội ham của quyển tiến cận công lý được hiểu theo hai hưởng, chính

Tint hai, theo quan điểm hiện đại mà đại điện là Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc

UNDP thi qnyền tiép cân công lý là Khả năng tim kiểm và đạt được sự đền hù, khắc phục những,

thiệt hại (gây ra cho cá nhân hoặc nhóm cá nhân đặc biệt la các nhỏm để bị tén throng) thong qua

việc HẾp cận với các thiết chế tư pháp chính thống (cơ quan điền tra, công tố, tòa án, ) và không,

chỉnh thông (hệ thông các lật tục, các cơ chế hỏa giải tại công đẳng, ) phù hợp với các nguyên

tất và tiêu chuẩn nhân quyền quốc Lê [39]

"Như vậy, từ những, phản tích ở trên có thể xem: “Quyên sắp cân công lý là một quyền con người trong Nhà nuốc pháp quyền, thể hiện khả năng của chủ thề yêu câu Nhà nước bảo đản:

những diễu kiện thuận lợi nhất dễ sử dụng pháp káật nhằm mục dích bảo vệ quyền lợt hop pháp,

chỉnh đúng của mink tại cơ quan Nhà nuắc khi có tranh chấp hoặc bị ví phan"

1.1.3 Khúi niệm trợ giản pháp

TGPL, được hiểu là việc cung cấp địch vụ pháp lý miễn phủ hoặc có giảm phi cho những,

3.2 Pag ví nghiên cứu

VỀ nội dung, luận văn chi tập trung nghiên cứu các vẫn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn về

tảo dim quyền tiếp cả

cửa công lý và TGPL chỉ ưng tính khói quất để Lama tiền đề chơ việc phân tích những nội dụng, chính cửa đễ tài

công lý thông qua hoạt đông TGPL Những phân tích về các vẫn đề khác

VỆ không gian, luận văn chỉ giới hạn pham vì nghiền cứu thực tiển về bảo đâm quyền tiếp

cận công tỷ thông qua hoạt động TỚPI ở tỉnh Bắc Giang Những phân tích về báo dam qnyén tiép

cận cũng lý thông qua hoại động TGPL ở các quốc gia và địa phương khóc của Việi Nơm chủ

mang, tinh khái quát để tham chiến với địa bàn nghiên cứu

Vẻ thời gian, đễ phù hợp với thời gian hạn chế của việc thực hiện luận văn thạc sĩ, luận văn này chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng bảo quyên tiếp cận công lý thủng qua hoại động TOPL ở

tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn tử năm 2014 2018

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cửu

41 Muc dich nghién cin

"Mục đích của luận văn là nghiên cứa các vẫn để lý luận, pháp lý và thực tiễn của việc bảo

đầm quyền tiến cân công lý thông qua hoạt động TGPI, ớ một tính miễn núi là Rắc Giang, qna đó

xút ra những bài học kinh nghiêm và những phương hướng, giải pháp cho việc thúc đây quyền này:

ở địa bản nghiên cứu cũng nh ở các địa phương khác của nước ta

42 Nhiệm nụ nghiên cứa

ðể đại được mục đích nêu trên, luận văn cần giải quyết những nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:

~ Xác định và phân tích khung các vẫn đề tý luận và pháp lý cơ bản về bảo đảm quyển tiếp cận công lý thông qua hoại động TGPL ở Việt Nam

- Dánh giá thực trạng bâo dim quyển tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL ở tỉnh

Bac Giang trong giai doan tir nim 2014 — 20 L8,

- Dê xuất các quan điểm, giãi pháp Khắc phục những tén tai, han cha, phat huy nhfimg thanh,

tựu để thúc đây việc bảo đâm quyền tiếp cân công lý thông qua hoạt đông TGPL, ở tỉnh Bắc Giang

trong nhữmg năm tới

5 Phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện dựa liên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng của tiết học

"Mắc _ Lênin và một số lý thuyết về công lý, tiếp cân công lý và trợ giúp pháp lý

Để thục Hiện các nhiệu vụ nghiên cứu đặt ra tác giả kếi hựp sử dụng các phương pháp

nghiên cứu cụ thế sau đây:

- Các prương pháp tổng hợp, phân tích các công trình nghiền cứu hiện có và các tải liệu

khác đế làm sáng tố nhữmg vấn đề lý Inận vẻ bảo đâm qnyễn tiếp cận công lý qua hoạt động TGPI,

ở Việt Nam (ở Chương )

~ Các phương pháp tổng hợp, thông kê, phán tích, so sánh các văn bản pháp luậi, tải liệu chuyên môn, đặc biệt là những báo cáo của Trung tâm TGP1, Nhà nước tỉnh Bắc Giang về hoạt động, 'TGPL ở địa phương trong, 5 năm gắn day và phương pháp quan sát thực tế dễ đánh giá thực trạng bảo đảm quyền tiếp cận công lý qua hoại động TGPL ở địa bàn nghiên cứu (ở Chương H)

~ Các phương pháp Lông hợp, phân tích, sơ sánh để để xuốt các quan điểm, giải pháp nhằm thúc đây quyên tiếp cận công lý thông qua hoạt dêng TGPL ở tỉnh Bắc Giang và các địa phương

“khác của nnóc fa trong thời gian tới (ở Chương II),

6 Những đóng góp mới và ý nghĩa của luận văn

T,uận văn là nghiên cứu đâu tiên tương đổi chuyên sâu và toàn diện về bảo đầm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động, TỐPI, ở tỉnh Bắc Giang từ trước tới nay Kết qua nghiên cứu cúa luận văn góp phân củng cổ những trì thức khơa học về bả đảm quyền liếp cận công lý ở Việt Nam giúp người đọc nhận thức đẫy đủ và toàn điện hơn về các vẫn dé tỷ luận, pháp tý và thực tiễn của việc bảo đâm quyển này, đặc biệt thông qua biện pháp quan trạng đó là TGPL

Với những điểm mới như vậy, luận văn là một tài liệu tham khảo Lôi chờ các cơ quan của

"Nhà nước cũng như các cơ quan của tỉnh Bắc Giang trong quá trình hoàn thiện và thực thử hệ thông, Tháp luật về bão đảm quyển tiếp cận công lý thông qua hoạt động TỔPL ở tỉnh Bắc Giang nói Tiếng và ở các địa phương Khác nói chưng của nước ta trong những năm tới, đẳng thời là một học liệu cho việc nghiên cửu, giảng day các ngành Luậi 1Hên pháp vi Lual Nhân quyền ở Khoa Luậi — Đai học Quốc gia Hà Nội và các cơ sử đào tạo, nghiên cứn luật khắc ở nước ta

7 Kết cầu cña luận van

Ngoài phân Mở đầu, Kết luận, Danh mục ti liệu tha

Danh mục các biểu đồ và Phụ lục, nội dung luận văn được câu trúc thành 3 chương:

Chương 1 Những vân dé iy luận, pháp lý vẻ bảo đảm quyền tiếp cản công lý thông qna

u khao, Danh mye các chữ viết lãi,

Chương 3 Quan điểm, pjải phán báo đảm quyền tiếp cận công Tý thông qua hoạt động trợ

giúp pháp lý ở linh Bắc Giang

3.2 Pag ví nghiên cứu

VỀ nội dung, luận văn chi tập trung nghiên cứu các vẫn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn về

tảo dim quyền tiếp cả

cửa công lý và TGPL chỉ ưng tính khói quất để Lama tiền đề chơ việc phân tích những nội dụng, chính cửa đễ tài

công lý thông qua hoạt đông TGPL Những phân tích về các vẫn đề khác

VỆ không gian, luận văn chỉ giới hạn pham vì nghiền cứu thực tiển về bảo đâm quyền tiếp

cận công tỷ thông qua hoạt động TỚPI ở tỉnh Bắc Giang Những phân tích về báo dam qnyén tiép

cận cũng lý thông qua hoại động TGPL ở các quốc gia và địa phương khóc của Việi Nơm chủ

mang, tinh khái quát để tham chiến với địa bàn nghiên cứu

Vẻ thời gian, đễ phù hợp với thời gian hạn chế của việc thực hiện luận văn thạc sĩ, luận văn này chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng bảo quyên tiếp cận công lý thủng qua hoại động TOPL ở

tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn tử năm 2014 2018

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cửu

41 Muc dich nghién cin

"Mục đích của luận văn là nghiên cứa các vẫn để lý luận, pháp lý và thực tiễn của việc bảo

đầm quyền tiến cân công lý thông qua hoạt động TGPI, ớ một tính miễn núi là Rắc Giang, qna đó

xút ra những bài học kinh nghiêm và những phương hướng, giải pháp cho việc thúc đây quyền này:

ở địa bản nghiên cứu cũng nh ở các địa phương khác của nước ta

42 Nhiệm nụ nghiên cứa

ðể đại được mục đích nêu trên, luận văn cần giải quyết những nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:

~ Xác định và phân tích khung các vẫn đề tý luận và pháp lý cơ bản về bảo đảm quyển tiếp cận công lý thông qua hoại động TGPL ở Việt Nam

- Dánh giá thực trạng bâo dim quyển tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL ở tỉnh

Bac Giang trong giai doan tir nim 2014 — 20 L8,

- Dê xuất các quan điểm, giãi pháp Khắc phục những tén tai, han cha, phat huy nhfimg thanh,

tựu để thúc đây việc bảo đâm quyền tiếp cân công lý thông qua hoạt đông TGPL, ở tỉnh Bắc Giang

trong nhữmg năm tới

5 Phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện dựa liên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng của tiết học

"Mắc _ Lênin và một số lý thuyết về công lý, tiếp cân công lý và trợ giúp pháp lý

Để thục Hiện các nhiệu vụ nghiên cứu đặt ra tác giả kếi hựp sử dụng các phương pháp

nghiên cứu cụ thế sau đây:

- Các prương pháp tổng hợp, phân tích các công trình nghiền cứu hiện có và các tải liệu

khác đế làm sáng tố nhữmg vấn đề lý Inận vẻ bảo đâm qnyễn tiếp cận công lý qua hoạt động TGPI,

ở Việt Nam (ở Chương )

MỞ ĐẦU

1 Tình cấp thiết của đỀ tài nghiên cứu

Công lý là một thuật ngữ xuất hiện tử thời kỳ Hy Lạp cổ đại và được để cập một cách phố biến lrơng nên khoa học pháp lý Lù rước đến nay Trong lịch sử bình (hành của xã hội, khi cơn người nhận thúc được vị tí, vai trò của mình tủ quan niệm về công lý đã đần xuất hiện và được thế hiện rõ nát thông qua việc phân chia các nguồn lợi phẩm theo sự đóng gúp của các thành viên trong,

hộ lạc, ti tộc

Có thể thấy rồng, lịch sử hình thành và phát triển côa khái niệm công lý gắn liên với lịch sử

phát triển của xi hội loài người Trải qua các hình thái kinh tế _ xã hội, công lý phải triển từ những,

'*ết tỉnh cúa nỗ tực, cố gắng không ngứng của nhân loại để thực hiện lý tưởng công bằng, là gia trị nên lảng, cốt lũi Irơng việc Lô chức muội xã hội trật Lự, ôn định và phái triển

Trong xã hội hiện đại, ấn cân công lý được coi là một tiên chuẩn để đánh giá sự tiễn bộ của một quốc gia bởi đây được coi là một quyền cơ bản của con người, của công dân

'Từ sau Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Việt Marn lẫn thử VI, cùng với việc đối mới

*inh tẺ, Đăng và Nhà nước đã chữ trương xây đựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Khân dân,

do Nhân đân và vi Nhân đân nhằm “sine hiện tốt dân clui XHƠN, phái buy dây dù quyền làm chú của nhân dâu”, “vì mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, vẫn mini Nhà nước pháp quyền trước hết cẩn phái có một hệ thông pháp luậi bảo đàm được công lý, bảo

vệ lẽ công bằng cứng nh quyền con người, quyền cơ bản của công đân

Một trong những biện pháp quan trọng để bảo đảm quyển tiếp cần công lý là thông qua

“hoại động trợ giúp pháp lý CTGPL) Quyêu tiếp cận công lý thông qua hoại động 'TGPL được hiểu,

là khả năng thu kiếm, khắc phục những thiệt hại gây ra cho người din thông qua việc cơ quan Nhà

trước, các tổ chúc xã hội cung cấp dich vu pháp lý nhằm đảm bão quyên con người, quyền cơ bản

công dân, Trong những, năm qna, hoạt động TGPI ở Việt Nam đã đạt những thành tựu đáng kể, góp phần tích cực vào việc cải thiện và thúc đẩy việc nụ hưởng quyển được ti

ân công lý của người đân Mặc đù vậy, đo nhiều nguyên nhân chữ quan và khách quan nên việc bảo đảm quyên

tiếp cận công lý thông qua hoạt động TP, hiện vẫn còn nhiều hất cập, hạn chế nhất định, đặc biệt

ở những khu vực vùng núi, vùng sâu, vùng xa và vùng có điều kiện kinh tế khỏ khăn

Trong bối cảnh đỏ, học viên đã hựa chon dé tài “Bêo đâm quyển tiấp cận công if thing qua hoạt động trợ giáp pháp ty 6 tinh Bae Giưng” dễ thục hiện Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Luật

Thứ ba, hoại động TGPL thông qua hình thức tham gia Lễ tựng góp phân bảo vệ quyền và Joi ích của người đân nói chung cũng như các đối tượng được hưởng TGPL nói riêng trước các cơ

quan tiền hành tô tụng

1.1.3 Vai trò, ý nghĩa caa việc bản đâm quyền tiến cận công lị tông qua logt động ứrợ gizip pháp lý

Tit géc độ vĩ mỏ, bảo đảm quyên tiếp cận cổng lý thông qua hoạt động TGPL, giúp hiện

thực hoà các chỉnh sách xã hội công ri thực hiện công bằng, xã hội

Từ góc độ cụ thể, bảo đâm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL trực tiếp bắo

vệ quyên và lợi ích hợp pháp cho các đối tượng được hưởng TỚPL trong xã hội

Cuéi cùng, hoạt động TGPL gớp phân giứp cho người dân và cốc cơ quamt Nhà nước luân thủ, chấp hành nghiêm chink céc quy định của pháp luật Thông qua hoạt động TGPL, đội ngĩi nihfing người tham gia thục hiện TGPL có thế phát hiện những bất cập từ các quy định của pháp luậi, qua đó kiến nghị đến cơ quan có thắm quyền để sửa đổi bỗ sung, xây dựng mới các văn bản

"hấp luật đỏ sao cho phù hợp với điều kiện kim xã hội cũa đái nước

‘Xet tổng quát, bảo đảm quyển tiệp cận cảng lÿ thông qua hoạt đông TGPL chính là một

nh thức hiện The hóa quyền con người Nhỏm đối tượng yến thế để tị tấn thương trong xã hội lÁ những người có mức sống thập, do vậy nêu họ không nằm trong điện đối lượng được TOPL thủ sẽ

ảnh tưởng đến tắt cả các quyền khác của họ từ học tập, chăm sóc sức khỏe, tự đo đi lại, tự do cư trú, quyên được hưởng những diễu kiện làm việc thích đảng,

1.3 Khuñn khổ pháp luật hiện bành của Việt Nam liên qnan đến việc hãa đảm qnyén

tiếp cặn công lý thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý

1.3.1 Khái quát khuân khễ pháp luật hiện hành củu Việt Ngm về quyên tiếp cận công bi

và trợ giáp pháp lý

Ở Việt Nam hiện nay, quyển tiếp cận công lý chưa được quy định cu thể, trực tiếp tong, các văn bân quy phạm pháp luật riêng mà thay vào đó là được quy định gián tiếp tại các văn bản quy phạm pháp Inật khát bao gdm: Hién pháp, Bộ mật Tổ tựng hình sự, T.uật TGPE,, T.nật ï tật sư

Như vậy, có thé tha

'am đã khá hoàn chỉnh, có tính thống, nhất, đồng bộ cao V

SPL ở Việt

qmả các hoạt động, TGPL, bảo dam quyên tiếp cận công lý của người dân.

MỞ ĐẦU

1 Tình cấp thiết của đỀ tài nghiên cứu

Công lý là một thuật ngữ xuất hiện tử thời kỳ Hy Lạp cổ đại và được để cập một cách phố biến lrơng nên khoa học pháp lý Lù rước đến nay Trong lịch sử bình (hành của xã hội, khi cơn người nhận thúc được vị tí, vai trò của mình tủ quan niệm về công lý đã đần xuất hiện và được thế hiện rõ nát thông qua việc phân chia các nguồn lợi phẩm theo sự đóng gúp của các thành viên trong,

hộ lạc, ti tộc

Có thể thấy rồng, lịch sử hình thành và phát triển côa khái niệm công lý gắn liên với lịch sử

phát triển của xi hội loài người Trải qua các hình thái kinh tế _ xã hội, công lý phải triển từ những,

'*ết tỉnh cúa nỗ tực, cố gắng không ngứng của nhân loại để thực hiện lý tưởng công bằng, là gia trị nên lảng, cốt lũi Irơng việc Lô chức muội xã hội trật Lự, ôn định và phái triển

Trong xã hội hiện đại, ấn cân công lý được coi là một tiên chuẩn để đánh giá sự tiễn bộ của một quốc gia bởi đây được coi là một quyền cơ bản của con người, của công dân

'Từ sau Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Việt Marn lẫn thử VI, cùng với việc đối mới

*inh tẺ, Đăng và Nhà nước đã chữ trương xây đựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Khân dân,

do Nhân đân và vi Nhân đân nhằm “sine hiện tốt dân clui XHƠN, phái buy dây dù quyền làm chú của nhân dâu”, “vì mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, vẫn mini Nhà nước pháp quyền trước hết cẩn phái có một hệ thông pháp luậi bảo đàm được công lý, bảo

vệ lẽ công bằng cứng nh quyền con người, quyền cơ bản của công đân

Một trong những biện pháp quan trọng để bảo đảm quyển tiếp cần công lý là thông qua

“hoại động trợ giúp pháp lý CTGPL) Quyêu tiếp cận công lý thông qua hoại động 'TGPL được hiểu,

là khả năng thu kiếm, khắc phục những thiệt hại gây ra cho người din thông qua việc cơ quan Nhà

trước, các tổ chúc xã hội cung cấp dich vu pháp lý nhằm đảm bão quyên con người, quyền cơ bản

công dân, Trong những, năm qna, hoạt động TGPI ở Việt Nam đã đạt những thành tựu đáng kể, góp phần tích cực vào việc cải thiện và thúc đẩy việc nụ hưởng quyển được ti

ân công lý của người đân Mặc đù vậy, đo nhiều nguyên nhân chữ quan và khách quan nên việc bảo đảm quyên

tiếp cận công lý thông qua hoạt động TP, hiện vẫn còn nhiều hất cập, hạn chế nhất định, đặc biệt

ở những khu vực vùng núi, vùng sâu, vùng xa và vùng có điều kiện kinh tế khỏ khăn

Trong bối cảnh đỏ, học viên đã hựa chon dé tài “Bêo đâm quyển tiấp cận công if thing qua hoạt động trợ giáp pháp ty 6 tinh Bae Giưng” dễ thục hiện Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Luật

MỞ ĐẦU

1 Tình cấp thiết của đỀ tài nghiên cứu

Cơng lý là một thuật ngữ xuất hiện tử thời kỳ Hy Lạp cổ đại và được để cập một cách phố biến lrơng nên khoa học pháp lý Lù rước đến nay Trong lịch sử bình (hành của xã hội, khi cơn người nhận thúc được vị tí, vai trị của mình tủ quan niệm về cơng lý đã đần xuất hiện và được thế hiện rõ nát thơng qua việc phân chia các nguồn lợi phẩm theo sự đĩng gúp của các thành viên trong,

hộ lạc, ti tộc

Cĩ thể thấy rồng, lịch sử hình thành và phát triển cơa khái niệm cơng lý gắn liên với lịch sử

phát triển của xi hội lồi người Trải qua các hình thái kinh tế _ xã hội, cơng lý phải triển từ những,

'*ết tỉnh cúa nỗ tực, cố gắng khơng ngứng của nhân loại để thực hiện lý tưởng cơng bằng, là gia trị nên lảng, cốt lũi Irơng việc Lơ chức muội xã hội trật Lự, ơn định và phái triển

Trong xã hội hiện đại, ấn cân cơng lý được coi là một tiên chuẩn để đánh giá sự tiễn bộ của một quốc gia bởi đây được coi là một quyền cơ bản của con người, của cơng dân

'Từ sau Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Việt Marn lẫn thử VI, cùng với việc đối mới

*inh tẺ, Đăng và Nhà nước đã chữ trương xây đựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Khân dân,

do Nhân đân và vi Nhân đân nhằm “sine hiện tốt dân clui XHƠN, phái buy dây dù quyền làm chú của nhân dâu”, “vì mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã hội cơng bằng, dân chủ, vẫn mini Nhà nước pháp quyền trước hết cẩn phái cĩ một hệ thơng pháp luậi bảo đàm được cơng lý, bảo

vệ lẽ cơng bằng cứng nh quyền con người, quyền cơ bản của cơng đân

Một trong những biện pháp quan trọng để bảo đảm quyển tiếp cần cơng lý là thơng qua

“hoại động trợ giúp pháp lý CTGPL) Quyêu tiếp cận cơng lý thơng qua hoại động 'TGPL được hiểu,

là khả năng thu kiếm, khắc phục những thiệt hại gây ra cho người din thơng qua việc cơ quan Nhà

trước, các tổ chúc xã hội cung cấp dich vu pháp lý nhằm đảm bão quyên con người, quyền cơ bản

cơng dân, Trong những, năm qna, hoạt động TGPI ở Việt Nam đã đạt những thành tựu đáng kể, gĩp phần tích cực vào việc cải thiện và thúc đẩy việc nụ hưởng quyển được ti ân cơng lý của người đân Mặc đù vậy, đo nhiều nguyên nhân chữ quan và khách quan nên việc bảo đảm quyên

tiếp cận cơng lý thơng qua hoạt động TP, hiện vẫn cịn nhiều hất cập, hạn chế nhất định, đặc biệt

ở những khu vực vùng núi, vùng sâu, vùng xa và vùng cĩ điều kiện kinh tế khỏ khăn

Trong bối cảnh đỏ, học viên đã hựa chon dé tài “Bêo đâm quyển tiấp cận cơng if thing qua hoạt động trợ giáp pháp ty 6 tinh Bae Giưng” dễ thục hiện Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Luật +Hảnh chính và Hiển pháp với mơng muốn gúp phần phẩm lịch lànn rỡ tình hình, xác định các nguyên hân và đề xuất những giải pháp nhềm thúc đẩy quyền tiếp cận cơng lý thơng qua hòt động TGDL ở

rước fa tử bối cảnh thực tiễn cửa một tỉnh miễn mui là Bắc Giang

3 Tình hình nghiên cứu

Chương 1

NHỮNG VẤN ĐÈ LÝ LUẬN, PHÁP' LÝ VÉ BẢO ĐẮM QUYÊN

TIẾP CẬN CÔNG LÝ THÔNG QUÁ HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ Ở VIỆT

NAM HIỆN NAY

1.1 Khái niệm công lý, quyên tiếp cận công lý vả trợ giúp pháp lý

1.1.1 Xhúi niệm công lý

Công lý là khải niệm xuất hiện tử thời kỹ sơ khai của nhân loại Ở thời kỷ nảy, ý niệm về công lý đã bất đâu được hình thành thể hiện khái vọng về sự công bằng, tự do, lê phải, lỏng nhân

nghĩa trong mỗi con người Công lý gắn Hèn với lịch mự hình thành vá phát triển xã hội của loài

người, được khắc họa rõ nét qua nhiều công trinh luật học và triết học nổi tiếng

Ở Việt Nan hiện nay vẫn chưa có một định nghĩa cụ thể nào về công, lý được nếu (rong các

ên Luật học (1999), “Công lý có nghĩa là lẽ

phải, lẽ công bằng, phù hợp với pháp luấi đương thời, không thiên lệch, không tư ví" [AI] Trong

ăn bản của cơ quan Nhả nước Tuy nhiên, theo Tử

luận văn này, tác giả chia sẽ và sử dụng định nghĩa công lý của Tử điển Luật học để phân tích các vẫn để có liên quan

1.1.2 Khúi niện quyến tiện côn cing

Luật quốc tế an đại tiếp cân công lý với tính cách là quyền cơ bản của con người Tuy

Tnhiễn, trên thể giới hiện nay nội ham của quyển tiến cận công lý được hiểu theo hai hưởng, chính

Tint hai, theo quan điểm hiện đại mà đại điện là Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc

UNDP thi qnyền tiép cân công lý là Khả năng tim kiểm và đạt được sự đền hù, khắc phục những,

thiệt hại (gây ra cho cá nhân hoặc nhóm cá nhân đặc biệt la các nhỏm để bị tén throng) thong qua

việc HẾp cận với các thiết chế tư pháp chính thống (cơ quan điền tra, công tố, tòa án, ) và không,

chỉnh thông (hệ thông các lật tục, các cơ chế hỏa giải tại công đẳng, ) phù hợp với các nguyên

tất và tiêu chuẩn nhân quyền quốc Lê [39]

"Như vậy, từ những, phản tích ở trên có thể xem: “Quyên sắp cân công lý là một quyền con người trong Nhà nuốc pháp quyền, thể hiện khả năng của chủ thề yêu câu Nhà nước bảo đản:

những diễu kiện thuận lợi nhất dễ sử dụng pháp káật nhằm mục dích bảo vệ quyền lợt hop pháp,

chỉnh đúng của mink tại cơ quan Nhà nuắc khi có tranh chấp hoặc bị ví phan"

1.1.3 Khúi niệm trợ giản pháp

TGPL, được hiểu là việc cung cấp địch vụ pháp lý miễn phủ hoặc có giảm phi cho những,

~ Các phương pháp tổng hợp, thông kê, phán tích, so sánh các văn bản pháp luậi, tải liệu chuyên môn, đặc biệt là những báo cáo của Trung tâm TGP1, Nhà nước tỉnh Bắc Giang về hoạt động, 'TGPL ở địa phương trong, 5 năm gắn day và phương pháp quan sát thực tế dễ đánh giá thực trạng bảo đảm quyền tiếp cận công lý qua hoại động TGPL ở địa bàn nghiên cứu (ở Chương H)

~ Các phương pháp Lông hợp, phân tích, sơ sánh để để xuốt các quan điểm, giải pháp nhằm thúc đây quyên tiếp cận công lý thông qua hoạt dêng TGPL ở tỉnh Bắc Giang và các địa phương

“khác của nnóc fa trong thời gian tới (ở Chương II),

6 Những đóng góp mới và ý nghĩa của luận văn

T,uận văn là nghiên cứu đâu tiên tương đổi chuyên sâu và toàn diện về bảo đầm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động, TỐPI, ở tỉnh Bắc Giang từ trước tới nay Kết qua nghiên cứu cúa luận văn góp phân củng cổ những trì thức khơa học về bả đảm quyền liếp cận công lý ở Việt Nam giúp người đọc nhận thức đẫy đủ và toàn điện hơn về các vẫn dé tỷ luận, pháp tý và thực tiễn của việc bảo đâm quyển này, đặc biệt thông qua biện pháp quan trạng đó là TGPL

Với những điểm mới như vậy, luận văn là một tài liệu tham khảo Lôi chờ các cơ quan của

"Nhà nước cũng như các cơ quan của tỉnh Bắc Giang trong quá trình hoàn thiện và thực thử hệ thông, Tháp luật về bão đảm quyển tiếp cận công lý thông qua hoạt động TỔPL ở tỉnh Bắc Giang nói Tiếng và ở các địa phương Khác nói chưng của nước ta trong những năm tới, đẳng thời là một học liệu cho việc nghiên cửu, giảng day các ngành Luậi 1Hên pháp vi Lual Nhân quyền ở Khoa Luậi — Đai học Quốc gia Hà Nội và các cơ sử đào tạo, nghiên cứn luật khắc ở nước ta

7 Kết cầu cña luận van

Ngoài phân Mở đầu, Kết luận, Danh mục ti liệu tha

Danh mục các biểu đồ và Phụ lục, nội dung luận văn được câu trúc thành 3 chương:

Chương 1 Những vân dé iy luận, pháp lý vẻ bảo đảm quyền tiếp cản công lý thông qna

u khao, Danh mye các chữ viết lãi,

“hoạt động trợ giúp pháp lý ở Việt Nam hiện may

Chương 2 Thực trạng bảo đảm quyều tiếp cần công lý thông qua hoạt động trợ giúp pháp

ý ở tỉnh Bắc Giang

Chương 3 Quan điểm, pjải phán báo đảm quyền tiếp cận công Tý thông qua hoạt động trợ

giúp pháp lý ở linh Bắc Giang

~ Các phương pháp tổng hợp, thông kê, phán tích, so sánh các văn bản pháp luậi, tải liệu chuyên môn, đặc biệt là những báo cáo của Trung tâm TGP1, Nhà nước tỉnh Bắc Giang về hoạt động, 'TGPL ở địa phương trong, 5 năm gắn day và phương pháp quan sát thực tế dễ đánh giá thực trạng bảo đảm quyền tiếp cận công lý qua hoại động TGPL ở địa bàn nghiên cứu (ở Chương H)

~ Các phương pháp Lông hợp, phân tích, sơ sánh để để xuốt các quan điểm, giải pháp nhằm thúc đây quyên tiếp cận công lý thông qua hoạt dêng TGPL ở tỉnh Bắc Giang và các địa phương

“khác của nnóc fa trong thời gian tới (ở Chương II),

6 Những đóng góp mới và ý nghĩa của luận văn

T,uận văn là nghiên cứu đâu tiên tương đổi chuyên sâu và toàn diện về bảo đầm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động, TỐPI, ở tỉnh Bắc Giang từ trước tới nay Kết qua nghiên cứu cúa luận văn góp phân củng cổ những trì thức khơa học về bả đảm quyền liếp cận công lý ở Việt Nam giúp người đọc nhận thức đẫy đủ và toàn điện hơn về các vẫn dé tỷ luận, pháp tý và thực tiễn của việc bảo đâm quyển này, đặc biệt thông qua biện pháp quan trạng đó là TGPL

Với những điểm mới như vậy, luận văn là một tài liệu tham khảo Lôi chờ các cơ quan của

"Nhà nước cũng như các cơ quan của tỉnh Bắc Giang trong quá trình hoàn thiện và thực thử hệ thông, Tháp luật về bão đảm quyển tiếp cận công lý thông qua hoạt động TỔPL ở tỉnh Bắc Giang nói Tiếng và ở các địa phương Khác nói chưng của nước ta trong những năm tới, đẳng thời là một học liệu cho việc nghiên cửu, giảng day các ngành Luậi 1Hên pháp vi Lual Nhân quyền ở Khoa Luậi — Đai học Quốc gia Hà Nội và các cơ sử đào tạo, nghiên cứn luật khắc ở nước ta

7 Kết cầu cña luận van

Ngoài phân Mở đầu, Kết luận, Danh mục ti liệu tha

Danh mục các biểu đồ và Phụ lục, nội dung luận văn được câu trúc thành 3 chương:

Chương 1 Những vân dé iy luận, pháp lý vẻ bảo đảm quyền tiếp cản công lý thông qna

u khao, Danh mye các chữ viết lãi,

Chương 3 Quan điểm, pjải phán báo đảm quyền tiếp cận công Tý thông qua hoạt động trợ

giúp pháp lý ở linh Bắc Giang

Tại Việt Nam, văn để bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL của

người đân còn khả là mới mê Lần đâu tiền trong lịch sử lập hiên, qua 4 bân Hiến pháp của Nhà

móc pháp quyển XHƠN Việt Nam đến bản Hiện pháp năm 2013, các pia tri cơ bản của công lý đã

lân đầu Liên được khẳng định và ghi nhận Chính vì vậy, cho đến nay Việt Kain vẫn chua có công trình nào nghiên cứ một cách Loàn điện, cỏ hệ thông về bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua

“hoạt đông TGPL mà mới chỉ có một sô công Irinh nghiên cứu về các vẫn để chưng của công lý,

qmyên tiếp cận công, lý và những vẫn để chung về TGPI., trong, đó có thể kế nihur san:

- Cuỗn sách: “Ðđy công lý của thục dân Pháp ở Đông Dương” Nxb Sự that, năm 1962 Tội đung cuốn sách này bao gồm một số bài viết của Chủ tịch Hỗ Chí Minh về vấn đề công lý trơng những năm 1921 — 1926

~ Cuỗn sách: “Quyên con người trong thí bành công lý” của Tòa án nhân dân tối cao, Nxb

Lao động _ Xã hội, năm 2010 Cuốn sách này bao gdm 15 Chương với 545 trang, nội đung đễ cập

dén quyển cơ bản của con người và việc bảo đảm các quyển này trong quả trình thực thỉ công lý

- Luận văn: “Quy

xăm 2015, Khoa Luật — Đại học Quốc gia Hà Nội

tiếp cận công lý ở Việt Nam liện nay” của Thạc sĩ Nguyễn Thể Anh,

- Luận văn: "Hoàn thiện pháp luật về quyền tiếp cân công lý ử Việt Nam hiện nay” của

Thạc sĩ Nguyễn Thủy Linh, năm 2015, Khoa [.uật ~ Đại học Quốc gia Hà Nội

- Luận văn:“Pháp luật về 1OPL cho người nghèo và các đối tương chính sách xã hội khác " của Thạc sĩ Hoàng Thị Liên, năm 2015, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

- Luận văn: “7g giáp pháp lý cho người nghềo trên dịn bản tỉnh Bắc Giang” của Thạc sĩ

Dang Lam Bich, nam 2015, Khoa Luật — Đại họt Quốc gia Hà Nội

- Bài viẾU “Tiếp cẩn công lý và các nguyên lỳ của Nhà nước phấp quyền” của PGS.TS Vũ

Công Giao, Tạp chí Khoa học DHQGHN, Luật học, näm 2009 Bai viet đưa ra nhận định về khái Triệm và đặc điểm của tiếp cận công lý, sự tương thích gift2 các nguyên tắc của tiểp cận công lý với

các nguyễn Lắc của nên phúp quyển tại Việt Neva

Các công trình nêu trên đã cung cấp một số lượng lớn trí thức và thông tin về để tài nghiên

cửn Mặc đủ vậy, sẽ lượng các công trình còn ít vị thế vẫn còn nhiều vấn đề Tỷ Hmận, pháp lý và

thực tiên về quyền tiếp cận công lý chưa được giải quyết Đặc biệt, hồu như chưa có để Lài nào

nghiên cứu về mốt quan hệ giữa quyền tiếp cân công lý và TGPL cfng như về môi quan hé pitta

hai vận để này ở tỉnh Bắc Giang, Do vậy, luận văn này vẫn có ý ngửa cá vẻ lý luận vả thực tiên

3 Dai trợng và nhạm vi nghiên en cũa để tài

3.1 ĐÔI tựng nghiên cửa

Di tượng nghiên cứn của để tải là các vẫn để lý luận, phán lý và thực tiễn vẻ bão đâm quyến tiếp cận công lý thông qua hoạt động, TŒPL, ở tính Bắc Giang

Thứ ba, hoại động TGPL thông qua hình thức tham gia Lễ tựng góp phân bảo vệ quyền và Joi ích của người đân nói chung cũng như các đối tượng được hưởng TGPL nói riêng trước các cơ

quan tiền hành tô tụng

1.1.3 Vai trò, ý nghĩa caa việc bản đâm quyền tiến cận công lị tông qua logt động ứrợ gizip pháp lý

Tit géc độ vĩ mỏ, bảo đảm quyên tiếp cận cổng lý thông qua hoạt động TGPL, giúp hiện

thực hoà các chỉnh sách xã hội công ri thực hiện công bằng, xã hội

Từ góc độ cụ thể, bảo đâm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL trực tiếp bắo

vệ quyên và lợi ích hợp pháp cho các đối tượng được hưởng TỚPL trong xã hội

Cuéi cùng, hoạt động TGPL gớp phân giứp cho người dân và cốc cơ quamt Nhà nước luân thủ, chấp hành nghiêm chink céc quy định của pháp luật Thông qua hoạt động TGPL, đội ngĩi nihfing người tham gia thục hiện TGPL có thế phát hiện những bất cập từ các quy định của pháp luậi, qua đó kiến nghị đến cơ quan có thắm quyền để sửa đổi bỗ sung, xây dựng mới các văn bản

"hấp luật đỏ sao cho phù hợp với điều kiện kim

xã hội cũa đái nước

‘Xet tổng quát, bảo đảm quyển tiệp cận cảng lÿ thông qua hoạt đông TGPL chính là một

nh thức hiện The hóa quyền con người Nhỏm đối tượng yến thế để tị tấn thương trong xã hội lÁ những người có mức sống thập, do vậy nêu họ không nằm trong điện đối lượng được TOPL thủ sẽ

ảnh tưởng đến tắt cả các quyền khác của họ từ học tập, chăm sóc sức khỏe, tự đo đi lại, tự do cư trú, quyên được hưởng những diễu kiện làm việc thích đảng,

1.3 Khuñn khổ pháp luật hiện bành của Việt Nam liên qnan đến việc hãa đảm qnyén

tiếp cặn công lý thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý

1.3.1 Khái quát khuân khễ pháp luật hiện hành củu Việt Ngm về quyên tiếp cận công bi

và trợ giáp pháp lý

Ở Việt Nam hiện nay, quyển tiếp cận công lý chưa được quy định cu thể, trực tiếp tong, các văn bân quy phạm pháp luật riêng mà thay vào đó là được quy định gián tiếp tại các văn bản quy phạm pháp Inật khát bao gdm: Hién pháp, Bộ mật Tổ tựng hình sự, T.uật TGPE,, T.nật ï tật sư

Như vậy, có thé tha

'am đã khá hoàn chỉnh, có tính thống, nhất, đồng bộ cao V

SPL ở Việt

qmả các hoạt động, TGPL, bảo dam quyên tiếp cận công lý của người dân.

MỞ ĐẦU

1 Tình cấp thiết của đỀ tài nghiên cứu

Cơng lý là một thuật ngữ xuất hiện tử thời kỳ Hy Lạp cổ đại và được để cập một cách phố biến lrơng nên khoa học pháp lý Lù rước đến nay Trong lịch sử bình (hành của xã hội, khi cơn người nhận thúc được vị tí, vai trị của mình tủ quan niệm về cơng lý đã đần xuất hiện và được thế hiện rõ nát thơng qua việc phân chia các nguồn lợi phẩm theo sự đĩng gúp của các thành viên trong,

hộ lạc, ti tộc

Cĩ thể thấy rồng, lịch sử hình thành và phát triển cơa khái niệm cơng lý gắn liên với lịch sử

phát triển của xi hội lồi người Trải qua các hình thái kinh tế _ xã hội, cơng lý phải triển từ những,

'*ết tỉnh cúa nỗ tực, cố gắng khơng ngứng của nhân loại để thực hiện lý tưởng cơng bằng, là gia trị nên lảng, cốt lũi Irơng việc Lơ chức muội xã hội trật Lự, ơn định và phái triển

Trong xã hội hiện đại, ấn cân cơng lý được coi là một tiên chuẩn để đánh giá sự tiễn bộ của một quốc gia bởi đây được coi là một quyền cơ bản của con người, của cơng dân

'Từ sau Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Việt Marn lẫn thử VI, cùng với việc đối mới

*inh tẺ, Đăng và Nhà nước đã chữ trương xây đựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Khân dân,

do Nhân đân và vi Nhân đân nhằm “sine hiện tốt dân clui XHƠN, phái buy dây dù quyền làm chú của nhân dâu”, “vì mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã hội cơng bằng, dân chủ, vẫn mini Nhà nước pháp quyền trước hết cẩn phái cĩ một hệ thơng pháp luậi bảo đàm được cơng lý, bảo

vệ lẽ cơng bằng cứng nh quyền con người, quyền cơ bản của cơng đân

Một trong những biện pháp quan trọng để bảo đảm quyển tiếp cần cơng lý là thơng qua

“hoại động trợ giúp pháp lý CTGPL) Quyêu tiếp cận cơng lý thơng qua hoại động 'TGPL được hiểu,

là khả năng thu kiếm, khắc phục những thiệt hại gây ra cho người din thơng qua việc cơ quan Nhà

trước, các tổ chúc xã hội cung cấp dich vu pháp lý nhằm đảm bão quyên con người, quyền cơ bản

cơng dân, Trong những, năm qna, hoạt động TGPI ở Việt Nam đã đạt những thành tựu đáng kể, gĩp phần tích cực vào việc cải thiện và thúc đẩy việc nụ hưởng quyển được ti ân cơng lý của người đân Mặc đù vậy, đo nhiều nguyên nhân chữ quan và khách quan nên việc bảo đảm quyên

tiếp cận cơng lý thơng qua hoạt động TP, hiện vẫn cịn nhiều hất cập, hạn chế nhất định, đặc biệt

ở những khu vực vùng núi, vùng sâu, vùng xa và vùng cĩ điều kiện kinh tế khỏ khăn

Trong bối cảnh đỏ, học viên đã hựa chon dé tài “Bêo đâm quyển tiấp cận cơng if thing qua hoạt động trợ giáp pháp ty 6 tinh Bae Giưng” dễ thục hiện Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Luật +Hảnh chính và Hiển pháp với mơng muốn gúp phần phẩm lịch lànn rỡ tình hình, xác định các nguyên hân và đề xuất những giải pháp nhềm thúc đẩy quyền tiếp cận cơng lý thơng qua hòt động TGDL ở

rước fa tử bối cảnh thực tiễn cửa một tỉnh miễn mui là Bắc Giang

3 Tình hình nghiên cứu

Thứ ba, hoại động TGPL thông qua hình thức tham gia Lễ tựng góp phân bảo vệ quyền và Joi ích của người đân nói chung cũng như các đối tượng được hưởng TGPL nói riêng trước các cơ

quan tiền hành tô tụng

1.1.3 Vai trò, ý nghĩa caa việc bản đâm quyền tiến cận công lị tông qua logt động ứrợ gizip pháp lý

Tit géc độ vĩ mỏ, bảo đảm quyên tiếp cận cổng lý thông qua hoạt động TGPL, giúp hiện

thực hoà các chỉnh sách xã hội công ri thực hiện công bằng, xã hội

Từ góc độ cụ thể, bảo đâm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL trực tiếp bắo

vệ quyên và lợi ích hợp pháp cho các đối tượng được hưởng TỚPL trong xã hội

Cuéi cùng, hoạt động TGPL gớp phân giứp cho người dân và cốc cơ quamt Nhà nước luân thủ, chấp hành nghiêm chink céc quy định của pháp luật Thông qua hoạt động TGPL, đội ngĩi nihfing người tham gia thục hiện TGPL có thế phát hiện những bất cập từ các quy định của pháp luậi, qua đó kiến nghị đến cơ quan có thắm quyền để sửa đổi bỗ sung, xây dựng mới các văn bản

"hấp luật đỏ sao cho phù hợp với điều kiện kim

xã hội cũa đái nước

‘Xet tổng quát, bảo đảm quyển tiệp cận cảng lÿ thông qua hoạt đông TGPL chính là một

nh thức hiện The hóa quyền con người Nhỏm đối tượng yến thế để tị tấn thương trong xã hội lÁ những người có mức sống thập, do vậy nêu họ không nằm trong điện đối lượng được TOPL thủ sẽ

ảnh tưởng đến tắt cả các quyền khác của họ từ học tập, chăm sóc sức khỏe, tự đo đi lại, tự do cư trú, quyên được hưởng những diễu kiện làm việc thích đảng,

1.3 Khuñn khổ pháp luật hiện bành của Việt Nam liên qnan đến việc hãa đảm qnyén

tiếp cặn công lý thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý

1.3.1 Khái quát khuân khễ pháp luật hiện hành củu Việt Ngm về quyên tiếp cận công bi

và trợ giáp pháp lý

Ở Việt Nam hiện nay, quyển tiếp cận công lý chưa được quy định cu thể, trực tiếp tong, các văn bân quy phạm pháp luật riêng mà thay vào đó là được quy định gián tiếp tại các văn bản quy phạm pháp Inật khát bao gdm: Hién pháp, Bộ mật Tổ tựng hình sự, T.uật TGPE,, T.nật ï tật sư

Như vậy, có thé tha

'am đã khá hoàn chỉnh, có tính thống, nhất, đồng bộ cao V

SPL ở Việt

qmả các hoạt động, TGPL, bảo dam quyên tiếp cận công lý của người dân.

Chương 1

NHỮNG VẤN ĐÈ LÝ LUẬN, PHÁP' LÝ VÉ BẢO ĐẮM QUYÊN

TIẾP CẬN CÔNG LÝ THÔNG QUÁ HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ Ở VIỆT

NAM HIỆN NAY

1.1 Khái niệm công lý, quyên tiếp cận công lý vả trợ giúp pháp lý

1.1.1 Xhúi niệm công lý

Công lý là khải niệm xuất hiện tử thời kỹ sơ khai của nhân loại Ở thời kỷ nảy, ý niệm về công lý đã bất đâu được hình thành thể hiện khái vọng về sự công bằng, tự do, lê phải, lỏng nhân

nghĩa trong mỗi con người Công lý gắn Hèn với lịch mự hình thành vá phát triển xã hội của loài

người, được khắc họa rõ nét qua nhiều công trinh luật học và triết học nổi tiếng

Ở Việt Nan hiện nay vẫn chưa có một định nghĩa cụ thể nào về công, lý được nếu (rong các

ên Luật học (1999), “Công lý có nghĩa là lẽ

phải, lẽ công bằng, phù hợp với pháp luấi đương thời, không thiên lệch, không tư ví" [AI] Trong

ăn bản của cơ quan Nhả nước Tuy nhiên, theo Tử

luận văn này, tác giả chia sẽ và sử dụng định nghĩa công lý của Tử điển Luật học để phân tích các vẫn để có liên quan

1.1.2 Khúi niện quyến tiện côn cing

Luật quốc tế an đại tiếp cân công lý với tính cách là quyền cơ bản của con người Tuy

Tnhiễn, trên thể giới hiện nay nội ham của quyển tiến cận công lý được hiểu theo hai hưởng, chính

sain sau:

Thien , theo cách hiểu truyện thông thủ quyền tiệp cận công lý được xem là khả năng cửa xmọi người có thể sử dụng các địch vụ pháp lý công và nr để được xét xử công bằng, bao gôm các bão đâm pháp lý về mặt Lễ Lụng như quyền tình đẳng trước Lòa, không bị phân biết đổi xử, quyền được xét xử công khai bởi một tòa án không thiên vị, quyên bào chữa và quyền kháng cáo [10]

Tint hai, theo quan điểm hiện đại mà đại điện là Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc

UNDP thi qnyền tiép cân công lý là Khả năng tim kiểm và đạt được sự đền hù, khắc phục những,

thiệt hại (gây ra cho cá nhân hoặc nhóm cá nhân đặc biệt la các nhỏm để bị tén throng) thong qua

việc HẾp cận với các thiết chế tư pháp chính thống (cơ quan điền tra, công tố, tòa án, ) và không,

chỉnh thông (hệ thông các lật tục, các cơ chế hỏa giải tại công đẳng, ) phù hợp với các nguyên

tất và tiêu chuẩn nhân quyền quốc Lê [39]

"Như vậy, từ những, phản tích ở trên có thể xem: “Quyên sắp cân công lý là một quyền con người trong Nhà nuốc pháp quyền, thể hiện khả năng của chủ thề yêu câu Nhà nước bảo đản:

những diễu kiện thuận lợi nhất dễ sử dụng pháp káật nhằm mục dích bảo vệ quyền lợt hop pháp,

chỉnh đúng của mink tại cơ quan Nhà nuắc khi có tranh chấp hoặc bị ví phan"

1.1.3 Khúi niệm trợ giản pháp

TGPL, được hiểu là việc cung cấp địch vụ pháp lý miễn phủ hoặc có giảm phi cho những,

Tại Việt Nam, văn để bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL của

người đân còn khả là mới mê Lần đâu tiền trong lịch sử lập hiên, qua 4 bân Hiến pháp của Nhà

móc pháp quyển XHƠN Việt Nam đến bản Hiện pháp năm 2013, các pia tri cơ bản của công lý đã

lân đầu Liên được khẳng định và ghi nhận Chính vì vậy, cho đến nay Việt Kain vẫn chua có công trình nào nghiên cứ một cách Loàn điện, cỏ hệ thông về bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua

“hoạt đông TGPL mà mới chỉ có một sô công Irinh nghiên cứu về các vẫn để chưng của công lý,

qmyên tiếp cận công, lý và những vẫn để chung về TGPI., trong, đó có thể kế nihur san:

- Cuỗn sách: “Ðđy công lý của thục dân Pháp ở Đông Dương” Nxb Sự that, năm 1962

Tội đung cuốn sách này bao gồm một số bài viết của Chủ tịch Hỗ Chí Minh về vấn đề công lý trơng những năm 1921 — 1926

~ Cuỗn sách: “Quyên con người trong thí bành công lý” của Tòa án nhân dân tối cao, Nxb

Lao động _ Xã hội, năm 2010 Cuốn sách này bao gdm 15 Chương với 545 trang, nội đung đễ cập

dén quyển cơ bản của con người và việc bảo đảm các quyển này trong quả trình thực thỉ công lý

- Luận văn: “Quy

xăm 2015, Khoa Luật — Đại học Quốc gia Hà Nội

tiếp cận công lý ở Việt Nam liện nay” của Thạc sĩ Nguyễn Thể Anh,

- Luận văn: "Hoàn thiện pháp luật về quyền tiếp cân công lý ử Việt Nam hiện nay” của

Thạc sĩ Nguyễn Thủy Linh, năm 2015, Khoa [.uật ~ Đại học Quốc gia Hà Nội

- Luận văn:“Pháp luật về 1OPL cho người nghèo và các đối tương chính sách xã hội khác " của Thạc sĩ Hoàng Thị Liên, năm 2015, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

- Luận văn: “7g giáp pháp lý cho người nghềo trên dịn bản tỉnh Bắc Giang” của Thạc sĩ

Dang Lam Bich, nam 2015, Khoa Luật — Đại họt Quốc gia Hà Nội

- Bài viẾU “Tiếp cẩn công lý và các nguyên lỳ của Nhà nước phấp quyền” của PGS.TS Vũ

Công Giao, Tạp chí Khoa học DHQGHN, Luật học, näm 2009 Bai viet đưa ra nhận định về khái

Triệm và đặc điểm của tiếp cận công lý, sự tương thích gift2 các nguyên tắc của tiểp cận công lý với

các nguyễn Lắc của nên phúp quyển tại Việt Neva

Các công trình nêu trên đã cung cấp một số lượng lớn trí thức và thông tin về để tài nghiên

cửn Mặc đủ vậy, sẽ lượng các công trình còn ít vị thế vẫn còn nhiều vấn đề Tỷ Hmận, pháp lý và

thực tiên về quyền tiếp cận công lý chưa được giải quyết Đặc biệt, hồu như chưa có để Lài nào

nghiên cứu về mốt quan hệ giữa quyền tiếp cân công lý và TGPL cfng như về môi quan hé pitta

hai vận để này ở tỉnh Bắc Giang, Do vậy, luận văn này vẫn có ý ngửa cá vẻ lý luận vả thực tiên

3 Dai trợng và nhạm vi nghiên en cũa để tài

3.1 ĐÔI tựng nghiên cửa

Di tượng nghiên cứn của để tải là các vẫn để lý luận, phán lý và thực tiễn vẻ bão đâm quyến tiếp cận công lý thông qua hoạt động, TŒPL, ở tính Bắc Giang

rey

Chương 1

NHỮNG VẤN ĐÈ LÝ LUẬN, PHÁP' LÝ VÉ BẢO ĐẮM QUYÊN

TIẾP CẬN CÔNG LÝ THÔNG QUÁ HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ Ở VIỆT

NAM HIỆN NAY

1.1 Khái niệm công lý, quyên tiếp cận công lý vả trợ giúp pháp lý

1.1.1 Xhúi niệm công lý

Công lý là khải niệm xuất hiện tử thời kỹ sơ khai của nhân loại Ở thời kỷ nảy, ý niệm về công lý đã bất đâu được hình thành thể hiện khái vọng về sự công bằng, tự do, lê phải, lỏng nhân

nghĩa trong mỗi con người Công lý gắn Hèn với lịch mự hình thành vá phát triển xã hội của loài

người, được khắc họa rõ nét qua nhiều công trinh luật học và triết học nổi tiếng

Ở Việt Nan hiện nay vẫn chưa có một định nghĩa cụ thể nào về công, lý được nếu (rong các

ên Luật học (1999), “Công lý có nghĩa là lẽ

phải, lẽ công bằng, phù hợp với pháp luấi đương thời, không thiên lệch, không tư ví" [AI] Trong

ăn bản của cơ quan Nhả nước Tuy nhiên, theo Tử

luận văn này, tác giả chia sẽ và sử dụng định nghĩa công lý của Tử điển Luật học để phân tích các vẫn để có liên quan

1.1.2 Khúi niện quyến tiện côn cing

Luật quốc tế an đại tiếp cân công lý với tính cách là quyền cơ bản của con người Tuy

Tnhiễn, trên thể giới hiện nay nội ham của quyển tiến cận công lý được hiểu theo hai hưởng, chính

sain sau:

Thien , theo cách hiểu truyện thông thủ quyền tiệp cận công lý được xem là khả năng cửa xmọi người có thể sử dụng các địch vụ pháp lý công và nr để được xét xử công bằng, bao gôm các bão đâm pháp lý về mặt Lễ Lụng như quyền tình đẳng trước Lòa, không bị phân biết đổi xử, quyền được xét xử công khai bởi một tòa án không thiên vị, quyên bào chữa và quyền kháng cáo [10]

Tint hai, theo quan điểm hiện đại mà đại điện là Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc

UNDP thi qnyền tiép cân công lý là Khả năng tim kiểm và đạt được sự đền hù, khắc phục những,

thiệt hại (gây ra cho cá nhân hoặc nhóm cá nhân đặc biệt la các nhỏm để bị tén throng) thong qua

việc HẾp cận với các thiết chế tư pháp chính thống (cơ quan điền tra, công tố, tòa án, ) và không,

chỉnh thông (hệ thông các lật tục, các cơ chế hỏa giải tại công đẳng, ) phù hợp với các nguyên

tất và tiêu chuẩn nhân quyền quốc Lê [39]

"Như vậy, từ những, phản tích ở trên có thể xem: “Quyên sắp cân công lý là một quyền con người trong Nhà nuốc pháp quyền, thể hiện khả năng của chủ thề yêu câu Nhà nước bảo đản:

những diễu kiện thuận lợi nhất dễ sử dụng pháp káật nhằm mục dích bảo vệ quyền lợt hop pháp,

chỉnh đúng của mink tại cơ quan Nhà nuắc khi có tranh chấp hoặc bị ví phan"

1.1.3 Khúi niệm trợ giản pháp

TGPL, được hiểu là việc cung cấp địch vụ pháp lý miễn phủ hoặc có giảm phi cho những,

Tại Việt Nam, văn để bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL của

người đân còn khả là mới mê Lần đâu tiền trong lịch sử lập hiên, qua 4 bân Hiến pháp của Nhà

móc pháp quyển XHƠN Việt Nam đến bản Hiện pháp năm 2013, các pia tri cơ bản của công lý đã

lân đầu Liên được khẳng định và ghi nhận Chính vì vậy, cho đến nay Việt Kain vẫn chua có công trình nào nghiên cứ một cách Loàn điện, cỏ hệ thông về bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua

“hoạt đông TGPL mà mới chỉ có một sô công Irinh nghiên cứu về các vẫn để chưng của công lý,

qmyên tiếp cận công, lý và những vẫn để chung về TGPI., trong, đó có thể kế nihur san:

- Cuỗn sách: “Ðđy công lý của thục dân Pháp ở Đông Dương” Nxb Sự that, năm 1962

Tội đung cuốn sách này bao gồm một số bài viết của Chủ tịch Hỗ Chí Minh về vấn đề công lý trơng những năm 1921 — 1926

~ Cuỗn sách: “Quyên con người trong thí bành công lý” của Tòa án nhân dân tối cao, Nxb

Lao động _ Xã hội, năm 2010 Cuốn sách này bao gdm 15 Chương với 545 trang, nội đung đễ cập

dén quyển cơ bản của con người và việc bảo đảm các quyển này trong quả trình thực thỉ công lý

- Luận văn: “Quy

xăm 2015, Khoa Luật — Đại học Quốc gia Hà Nội

tiếp cận công lý ở Việt Nam liện nay” của Thạc sĩ Nguyễn Thể Anh,

- Luận văn: "Hoàn thiện pháp luật về quyền tiếp cân công lý ử Việt Nam hiện nay” của

Thạc sĩ Nguyễn Thủy Linh, năm 2015, Khoa [.uật ~ Đại học Quốc gia Hà Nội

- Luận văn:“Pháp luật về 1OPL cho người nghèo và các đối tương chính sách xã hội khác " của Thạc sĩ Hoàng Thị Liên, năm 2015, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

- Luận văn: “7g giáp pháp lý cho người nghềo trên dịn bản tỉnh Bắc Giang” của Thạc sĩ

Dang Lam Bich, nam 2015, Khoa Luật — Đại họt Quốc gia Hà Nội

- Bài viẾU “Tiếp cẩn công lý và các nguyên lỳ của Nhà nước phấp quyền” của PGS.TS Vũ

Công Giao, Tạp chí Khoa học DHQGHN, Luật học, näm 2009 Bai viet đưa ra nhận định về khái

Triệm và đặc điểm của tiếp cận công lý, sự tương thích gift2 các nguyên tắc của tiểp cận công lý với

các nguyễn Lắc của nên phúp quyển tại Việt Neva

Các công trình nêu trên đã cung cấp một số lượng lớn trí thức và thông tin về để tài nghiên

cửn Mặc đủ vậy, sẽ lượng các công trình còn ít vị thế vẫn còn nhiều vấn đề Tỷ Hmận, pháp lý và

thực tiên về quyền tiếp cận công lý chưa được giải quyết Đặc biệt, hồu như chưa có để Lài nào

nghiên cứu về mốt quan hệ giữa quyền tiếp cân công lý và TGPL cfng như về môi quan hé pitta

hai vận để này ở tỉnh Bắc Giang, Do vậy, luận văn này vẫn có ý ngửa cá vẻ lý luận vả thực tiên

3 Dai trợng và nhạm vi nghiên en cũa để tài

3.1 ĐÔI tựng nghiên cửa

Di tượng nghiên cứn của để tải là các vẫn để lý luận, phán lý và thực tiễn vẻ bão đâm quyến tiếp cận công lý thông qua hoạt động, TŒPL, ở tính Bắc Giang

rey

~ Các phương pháp tổng hợp, thông kê, phán tích, so sánh các văn bản pháp luậi, tải liệu chuyên môn, đặc biệt là những báo cáo của Trung tâm TGP1, Nhà nước tỉnh Bắc Giang về hoạt động, 'TGPL ở địa phương trong, 5 năm gắn day và phương pháp quan sát thực tế dễ đánh giá thực trạng bảo đảm quyền tiếp cận công lý qua hoại động TGPL ở địa bàn nghiên cứu (ở Chương H)

~ Các phương pháp Lông hợp, phân tích, sơ sánh để để xuốt các quan điểm, giải pháp nhằm thúc đây quyên tiếp cận công lý thông qua hoạt dêng TGPL ở tỉnh Bắc Giang và các địa phương

“khác của nnóc fa trong thời gian tới (ở Chương II),

6 Những đóng góp mới và ý nghĩa của luận văn

T,uận văn là nghiên cứu đâu tiên tương đổi chuyên sâu và toàn diện về bảo đầm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động, TỐPI, ở tỉnh Bắc Giang từ trước tới nay Kết qua nghiên cứu cúa luận văn góp phân củng cổ những trì thức khơa học về bả đảm quyền liếp cận công lý ở Việt Nam giúp người đọc nhận thức đẫy đủ và toàn điện hơn về các vẫn dé tỷ luận, pháp tý và thực tiễn của việc bảo đâm quyển này, đặc biệt thông qua biện pháp quan trạng đó là TGPL

Với những điểm mới như vậy, luận văn là một tài liệu tham khảo Lôi chờ các cơ quan của

"Nhà nước cũng như các cơ quan của tỉnh Bắc Giang trong quá trình hoàn thiện và thực thử hệ thông, Tháp luật về bão đảm quyển tiếp cận công lý thông qua hoạt động TỔPL ở tỉnh Bắc Giang nói Tiếng và ở các địa phương Khác nói chưng của nước ta trong những năm tới, đẳng thời là một học liệu cho việc nghiên cửu, giảng day các ngành Luậi 1Hên pháp vi Lual Nhân quyền ở Khoa Luậi — Đai học Quốc gia Hà Nội và các cơ sử đào tạo, nghiên cứn luật khắc ở nước ta

7 Kết cầu cña luận van

Ngoài phân Mở đầu, Kết luận, Danh mục ti liệu tha

Danh mục các biểu đồ và Phụ lục, nội dung luận văn được câu trúc thành 3 chương:

Chương 1 Những vân dé iy luận, pháp lý vẻ bảo đảm quyền tiếp cản công lý thông qna

u khao, Danh mye các chữ viết lãi,

“hoạt động trợ giúp pháp lý ở Việt Nam hiện may

Chương 2 Thực trạng bảo đảm quyều tiếp cần công lý thông qua hoạt động trợ giúp pháp

ý ở tỉnh Bắc Giang

Chương 3 Quan điểm, pjải phán báo đảm quyền tiếp cận công Tý thông qua hoạt động trợ

giúp pháp lý ở linh Bắc Giang

3.2 Pag ví nghiên cứu

VỀ nội dung, luận văn chi tập trung nghiên cứu các vẫn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn về

tảo dim quyền tiếp cả

cửa công lý và TGPL chỉ ưng tính khói quất để Lama tiền đề chơ việc phân tích những nội dụng, chính cửa đễ tài

công lý thông qua hoạt đông TGPL Những phân tích về các vẫn đề khác

VỆ không gian, luận văn chỉ giới hạn pham vì nghiền cứu thực tiển về bảo đâm quyền tiếp

cận công tỷ thông qua hoạt động TỚPI ở tỉnh Bắc Giang Những phân tích về báo dam qnyén tiép

cận cũng lý thông qua hoại động TGPL ở các quốc gia và địa phương khóc của Việi Nơm chủ

mang, tinh khái quát để tham chiến với địa bàn nghiên cứu

Vẻ thời gian, đễ phù hợp với thời gian hạn chế của việc thực hiện luận văn thạc sĩ, luận văn này chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng bảo quyên tiếp cận công lý thủng qua hoại động TOPL ở

tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn tử năm 2014 2018

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cửu

41 Muc dich nghién cin

"Mục đích của luận văn là nghiên cứa các vẫn để lý luận, pháp lý và thực tiễn của việc bảo

đầm quyền tiến cân công lý thông qua hoạt động TGPI, ớ một tính miễn núi là Rắc Giang, qna đó

xút ra những bài học kinh nghiêm và những phương hướng, giải pháp cho việc thúc đây quyền này:

ở địa bản nghiên cứu cũng nh ở các địa phương khác của nước ta

42 Nhiệm nụ nghiên cứa

ðể đại được mục đích nêu trên, luận văn cần giải quyết những nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:

~ Xác định và phân tích khung các vẫn đề tý luận và pháp lý cơ bản về bảo đảm quyển tiếp cận công lý thông qua hoại động TGPL ở Việt Nam

- Dánh giá thực trạng bâo dim quyển tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL ở tỉnh

Bac Giang trong giai doan tir nim 2014 — 20 L8,

- Dê xuất các quan điểm, giãi pháp Khắc phục những tén tai, han cha, phat huy nhfimg thanh,

tựu để thúc đây việc bảo đâm quyền tiếp cân công lý thông qua hoạt đông TGPL, ở tỉnh Bắc Giang

trong nhữmg năm tới

5 Phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện dựa liên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng của tiết học

"Mắc _ Lênin và một số lý thuyết về công lý, tiếp cân công lý và trợ giúp pháp lý

Để thục Hiện các nhiệu vụ nghiên cứu đặt ra tác giả kếi hựp sử dụng các phương pháp

nghiên cứu cụ thế sau đây:

- Các prương pháp tổng hợp, phân tích các công trình nghiền cứu hiện có và các tải liệu

khác đế làm sáng tố nhữmg vấn đề lý Inận vẻ bảo đâm qnyễn tiếp cận công lý qua hoạt động TGPI,

ở Việt Nam (ở Chương )

Thứ ba, hoại động TGPL thông qua hình thức tham gia Lễ tựng góp phân bảo vệ quyền và Joi ích của người đân nói chung cũng như các đối tượng được hưởng TGPL nói riêng trước các cơ

quan tiền hành tô tụng

1.1.3 Vai trò, ý nghĩa caa việc bản đâm quyền tiến cận công lị tông qua logt động ứrợ gizip pháp lý

Tit géc độ vĩ mỏ, bảo đảm quyên tiếp cận cổng lý thông qua hoạt động TGPL, giúp hiện

thực hoà các chỉnh sách xã hội công ri thực hiện công bằng, xã hội

Từ góc độ cụ thể, bảo đâm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL trực tiếp bắo

vệ quyên và lợi ích hợp pháp cho các đối tượng được hưởng TỚPL trong xã hội

Cuéi cùng, hoạt động TGPL gớp phân giứp cho người dân và cốc cơ quamt Nhà nước luân thủ, chấp hành nghiêm chink céc quy định của pháp luật Thông qua hoạt động TGPL, đội ngĩi nihfing người tham gia thục hiện TGPL có thế phát hiện những bất cập từ các quy định của pháp luậi, qua đó kiến nghị đến cơ quan có thắm quyền để sửa đổi bỗ sung, xây dựng mới các văn bản

"hấp luật đỏ sao cho phù hợp với điều kiện kim xã hội cũa đái nước

‘Xet tổng quát, bảo đảm quyển tiệp cận cảng lÿ thông qua hoạt đông TGPL chính là một

nh thức hiện The hóa quyền con người Nhỏm đối tượng yến thế để tị tấn thương trong xã hội lÁ những người có mức sống thập, do vậy nêu họ không nằm trong điện đối lượng được TOPL thủ sẽ

ảnh tưởng đến tắt cả các quyền khác của họ từ học tập, chăm sóc sức khỏe, tự đo đi lại, tự do cư trú, quyên được hưởng những diễu kiện làm việc thích đảng,

1.3 Khuñn khổ pháp luật hiện bành của Việt Nam liên qnan đến việc hãa đảm qnyén

tiếp cặn công lý thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý

1.3.1 Khái quát khuân khễ pháp luật hiện hành củu Việt Ngm về quyên tiếp cận công bi

và trợ giáp pháp lý

Ở Việt Nam hiện nay, quyển tiếp cận công lý chưa được quy định cu thể, trực tiếp tong, các văn bân quy phạm pháp luật riêng mà thay vào đó là được quy định gián tiếp tại các văn bản quy phạm pháp Inật khát bao gdm: Hién pháp, Bộ mật Tổ tựng hình sự, T.uật TGPE,, T.nật ï tật sư

Như vậy, có thé tha

'am đã khá hoàn chỉnh, có tính thống, nhất, đồng bộ cao V

SPL ở Việt

qmả các hoạt động, TGPL, bảo dam quyên tiếp cận công lý của người dân.

Tại Việt Nam, văn để bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL của

người đân còn khả là mới mê Lần đâu tiền trong lịch sử lập hiên, qua 4 bân Hiến pháp của Nhà

móc pháp quyển XHƠN Việt Nam đến bản Hiện pháp năm 2013, các pia tri cơ bản của công lý đã

lân đầu Liên được khẳng định và ghi nhận Chính vì vậy, cho đến nay Việt Kain vẫn chua có công trình nào nghiên cứ một cách Loàn điện, cỏ hệ thông về bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua

“hoạt đông TGPL mà mới chỉ có một sô công Irinh nghiên cứu về các vẫn để chưng của công lý,

qmyên tiếp cận công, lý và những vẫn để chung về TGPI., trong, đó có thể kế nihur san:

- Cuỗn sách: “Ðđy công lý của thục dân Pháp ở Đông Dương” Nxb Sự that, năm 1962

Tội đung cuốn sách này bao gồm một số bài viết của Chủ tịch Hỗ Chí Minh về vấn đề công lý trơng những năm 1921 — 1926

~ Cuỗn sách: “Quyên con người trong thí bành công lý” của Tòa án nhân dân tối cao, Nxb

Lao động _ Xã hội, năm 2010 Cuốn sách này bao gdm 15 Chương với 545 trang, nội đung đễ cập

dén quyển cơ bản của con người và việc bảo đảm các quyển này trong quả trình thực thỉ công lý

- Luận văn: “Quy

xăm 2015, Khoa Luật — Đại học Quốc gia Hà Nội

tiếp cận công lý ở Việt Nam liện nay” của Thạc sĩ Nguyễn Thể Anh,

- Luận văn: "Hoàn thiện pháp luật về quyền tiếp cân công lý ử Việt Nam hiện nay” của

Thạc sĩ Nguyễn Thủy Linh, năm 2015, Khoa [.uật ~ Đại học Quốc gia Hà Nội

- Luận văn:“Pháp luật về 1OPL cho người nghèo và các đối tương chính sách xã hội khác " của Thạc sĩ Hoàng Thị Liên, năm 2015, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

- Luận văn: “7g giáp pháp lý cho người nghềo trên dịn bản tỉnh Bắc Giang” của Thạc sĩ

Dang Lam Bich, nam 2015, Khoa Luật — Đại họt Quốc gia Hà Nội

- Bài viẾU “Tiếp cẩn công lý và các nguyên lỳ của Nhà nước phấp quyền” của PGS.TS Vũ

Công Giao, Tạp chí Khoa học DHQGHN, Luật học, näm 2009 Bai viet đưa ra nhận định về khái

Triệm và đặc điểm của tiếp cận công lý, sự tương thích gift2 các nguyên tắc của tiểp cận công lý với

các nguyễn Lắc của nên phúp quyển tại Việt Neva

Các công trình nêu trên đã cung cấp một số lượng lớn trí thức và thông tin về để tài nghiên

cửn Mặc đủ vậy, sẽ lượng các công trình còn ít vị thế vẫn còn nhiều vấn đề Tỷ Hmận, pháp lý và

thực tiên về quyền tiếp cận công lý chưa được giải quyết Đặc biệt, hồu như chưa có để Lài nào

nghiên cứu về mốt quan hệ giữa quyền tiếp cân công lý và TGPL cfng như về môi quan hé pitta

hai vận để này ở tỉnh Bắc Giang, Do vậy, luận văn này vẫn có ý ngửa cá vẻ lý luận vả thực tiên

3 Dai trợng và nhạm vi nghiên en cũa để tài

3.1 ĐÔI tựng nghiên cửa

Di tượng nghiên cứn của để tải là các vẫn để lý luận, phán lý và thực tiễn vẻ bão đâm quyến tiếp cận công lý thông qua hoạt động, TŒPL, ở tính Bắc Giang

rey

3.2 Pag ví nghiên cứu

VỀ nội dung, luận văn chi tập trung nghiên cứu các vẫn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn về

tảo dim quyền tiếp cả

cửa công lý và TGPL chỉ ưng tính khói quất để Lama tiền đề chơ việc phân tích những nội dụng, chính cửa đễ tài

công lý thông qua hoạt đông TGPL Những phân tích về các vẫn đề khác

VỆ không gian, luận văn chỉ giới hạn pham vì nghiền cứu thực tiển về bảo đâm quyền tiếp

cận công tỷ thông qua hoạt động TỚPI ở tỉnh Bắc Giang Những phân tích về báo dam qnyén tiép

cận cũng lý thông qua hoại động TGPL ở các quốc gia và địa phương khóc của Việi Nơm chủ

mang, tinh khái quát để tham chiến với địa bàn nghiên cứu

Vẻ thời gian, đễ phù hợp với thời gian hạn chế của việc thực hiện luận văn thạc sĩ, luận văn này chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng bảo quyên tiếp cận công lý thủng qua hoại động TOPL ở

tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn tử năm 2014 2018

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cửu

41 Muc dich nghién cin

"Mục đích của luận văn là nghiên cứa các vẫn để lý luận, pháp lý và thực tiễn của việc bảo

đầm quyền tiến cân công lý thông qua hoạt động TGPI, ớ một tính miễn núi là Rắc Giang, qna đó

xút ra những bài học kinh nghiêm và những phương hướng, giải pháp cho việc thúc đây quyền này:

ở địa bản nghiên cứu cũng nh ở các địa phương khác của nước ta

42 Nhiệm nụ nghiên cứa

ðể đại được mục đích nêu trên, luận văn cần giải quyết những nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:

~ Xác định và phân tích khung các vẫn đề tý luận và pháp lý cơ bản về bảo đảm quyển tiếp cận công lý thông qua hoại động TGPL ở Việt Nam

- Dánh giá thực trạng bâo dim quyển tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL ở tỉnh

Bac Giang trong giai doan tir nim 2014 — 20 L8,

- Dê xuất các quan điểm, giãi pháp Khắc phục những tén tai, han cha, phat huy nhfimg thanh,

tựu để thúc đây việc bảo đâm quyền tiếp cân công lý thông qua hoạt đông TGPL, ở tỉnh Bắc Giang

trong nhữmg năm tới

5 Phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện dựa liên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng của tiết học

"Mắc _ Lênin và một số lý thuyết về công lý, tiếp cân công lý và trợ giúp pháp lý

Để thục Hiện các nhiệu vụ nghiên cứu đặt ra tác giả kếi hựp sử dụng các phương pháp

nghiên cứu cụ thế sau đây:

- Các prương pháp tổng hợp, phân tích các công trình nghiền cứu hiện có và các tải liệu

khác đế làm sáng tố nhữmg vấn đề lý Inận vẻ bảo đâm qnyễn tiếp cận công lý qua hoạt động TGPI,

ở Việt Nam (ở Chương )

Chương 1

NHỮNG VẤN ĐÈ LÝ LUẬN, PHÁP' LÝ VÉ BẢO ĐẮM QUYÊN

TIẾP CẬN CÔNG LÝ THÔNG QUÁ HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ Ở VIỆT

NAM HIỆN NAY

1.1 Khái niệm công lý, quyên tiếp cận công lý vả trợ giúp pháp lý

1.1.1 Xhúi niệm công lý

Công lý là khải niệm xuất hiện tử thời kỹ sơ khai của nhân loại Ở thời kỷ nảy, ý niệm về công lý đã bất đâu được hình thành thể hiện khái vọng về sự công bằng, tự do, lê phải, lỏng nhân

nghĩa trong mỗi con người Công lý gắn Hèn với lịch mự hình thành vá phát triển xã hội của loài

người, được khắc họa rõ nét qua nhiều công trinh luật học và triết học nổi tiếng

Ở Việt Nan hiện nay vẫn chưa có một định nghĩa cụ thể nào về công, lý được nếu (rong các

ên Luật học (1999), “Công lý có nghĩa là lẽ

phải, lẽ công bằng, phù hợp với pháp luấi đương thời, không thiên lệch, không tư ví" [AI] Trong

ăn bản của cơ quan Nhả nước Tuy nhiên, theo Tử

luận văn này, tác giả chia sẽ và sử dụng định nghĩa công lý của Tử điển Luật học để phân tích các vẫn để có liên quan

1.1.2 Khúi niện quyến tiện côn cing

Luật quốc tế an đại tiếp cân công lý với tính cách là quyền cơ bản của con người Tuy

Tnhiễn, trên thể giới hiện nay nội ham của quyển tiến cận công lý được hiểu theo hai hưởng, chính

Tint hai, theo quan điểm hiện đại mà đại điện là Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc

UNDP thi qnyền tiép cân công lý là Khả năng tim kiểm và đạt được sự đền hù, khắc phục những,

thiệt hại (gây ra cho cá nhân hoặc nhóm cá nhân đặc biệt la các nhỏm để bị tén throng) thong qua

việc HẾp cận với các thiết chế tư pháp chính thống (cơ quan điền tra, công tố, tòa án, ) và không,

chỉnh thông (hệ thông các lật tục, các cơ chế hỏa giải tại công đẳng, ) phù hợp với các nguyên

tất và tiêu chuẩn nhân quyền quốc Lê [39]

"Như vậy, từ những, phản tích ở trên có thể xem: “Quyên sắp cân công lý là một quyền con người trong Nhà nuốc pháp quyền, thể hiện khả năng của chủ thề yêu câu Nhà nước bảo đản:

những diễu kiện thuận lợi nhất dễ sử dụng pháp káật nhằm mục dích bảo vệ quyền lợt hop pháp,

chỉnh đúng của mink tại cơ quan Nhà nuắc khi có tranh chấp hoặc bị ví phan"

1.1.3 Khúi niệm trợ giản pháp

TGPL, được hiểu là việc cung cấp địch vụ pháp lý miễn phủ hoặc có giảm phi cho những,

Tại Việt Nam, văn để bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL của

người đân còn khả là mới mê Lần đâu tiền trong lịch sử lập hiên, qua 4 bân Hiến pháp của Nhà

móc pháp quyển XHƠN Việt Nam đến bản Hiện pháp năm 2013, các pia tri cơ bản của công lý đã

lân đầu Liên được khẳng định và ghi nhận Chính vì vậy, cho đến nay Việt Kain vẫn chua có công trình nào nghiên cứ một cách Loàn điện, cỏ hệ thông về bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua

“hoạt đông TGPL mà mới chỉ có một sô công Irinh nghiên cứu về các vẫn để chưng của công lý,

qmyên tiếp cận công, lý và những vẫn để chung về TGPI., trong, đó có thể kế nihur san:

- Cuỗn sách: “Ðđy công lý của thục dân Pháp ở Đông Dương” Nxb Sự that, năm 1962 Tội đung cuốn sách này bao gồm một số bài viết của Chủ tịch Hỗ Chí Minh về vấn đề công lý trơng những năm 1921 — 1926

~ Cuỗn sách: “Quyên con người trong thí bành công lý” của Tòa án nhân dân tối cao, Nxb

Lao động _ Xã hội, năm 2010 Cuốn sách này bao gdm 15 Chương với 545 trang, nội đung đễ cập

dén quyển cơ bản của con người và việc bảo đảm các quyển này trong quả trình thực thỉ công lý

- Luận văn: “Quy

xăm 2015, Khoa Luật — Đại học Quốc gia Hà Nội

tiếp cận công lý ở Việt Nam liện nay” của Thạc sĩ Nguyễn Thể Anh,

- Luận văn: "Hoàn thiện pháp luật về quyền tiếp cân công lý ử Việt Nam hiện nay” của

Thạc sĩ Nguyễn Thủy Linh, năm 2015, Khoa [.uật ~ Đại học Quốc gia Hà Nội

- Luận văn:“Pháp luật về 1OPL cho người nghèo và các đối tương chính sách xã hội khác " của Thạc sĩ Hoàng Thị Liên, năm 2015, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

- Luận văn: “7g giáp pháp lý cho người nghềo trên dịn bản tỉnh Bắc Giang” của Thạc sĩ

Dang Lam Bich, nam 2015, Khoa Luật — Đại họt Quốc gia Hà Nội

- Bài viẾU “Tiếp cẩn công lý và các nguyên lỳ của Nhà nước phấp quyền” của PGS.TS Vũ

Công Giao, Tạp chí Khoa học DHQGHN, Luật học, näm 2009 Bai viet đưa ra nhận định về khái Triệm và đặc điểm của tiếp cận công lý, sự tương thích gift2 các nguyên tắc của tiểp cận công lý với

các nguyễn Lắc của nên phúp quyển tại Việt Neva

Các công trình nêu trên đã cung cấp một số lượng lớn trí thức và thông tin về để tài nghiên

cửn Mặc đủ vậy, sẽ lượng các công trình còn ít vị thế vẫn còn nhiều vấn đề Tỷ Hmận, pháp lý và

thực tiên về quyền tiếp cận công lý chưa được giải quyết Đặc biệt, hồu như chưa có để Lài nào

nghiên cứu về mốt quan hệ giữa quyền tiếp cân công lý và TGPL cfng như về môi quan hé pitta

hai vận để này ở tỉnh Bắc Giang, Do vậy, luận văn này vẫn có ý ngửa cá vẻ lý luận vả thực tiên

3 Dai trợng và nhạm vi nghiên en cũa để tài

3.1 ĐÔI tựng nghiên cửa

Di tượng nghiên cứn của để tải là các vẫn để lý luận, phán lý và thực tiễn vẻ bão đâm quyến tiếp cận công lý thông qua hoạt động, TŒPL, ở tính Bắc Giang

~ Các phương pháp tổng hợp, thông kê, phán tích, so sánh các văn bản pháp luậi, tải liệu chuyên môn, đặc biệt là những báo cáo của Trung tâm TGP1, Nhà nước tỉnh Bắc Giang về hoạt động, 'TGPL ở địa phương trong, 5 năm gắn day và phương pháp quan sát thực tế dễ đánh giá thực trạng bảo đảm quyền tiếp cận công lý qua hoại động TGPL ở địa bàn nghiên cứu (ở Chương H)

~ Các phương pháp Lông hợp, phân tích, sơ sánh để để xuốt các quan điểm, giải pháp nhằm thúc đây quyên tiếp cận công lý thông qua hoạt dêng TGPL ở tỉnh Bắc Giang và các địa phương

“khác của nnóc fa trong thời gian tới (ở Chương II),

6 Những đóng góp mới và ý nghĩa của luận văn

T,uận văn là nghiên cứu đâu tiên tương đổi chuyên sâu và toàn diện về bảo đầm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động, TỐPI, ở tỉnh Bắc Giang từ trước tới nay Kết qua nghiên cứu cúa luận văn góp phân củng cổ những trì thức khơa học về bả đảm quyền liếp cận công lý ở Việt Nam giúp người đọc nhận thức đẫy đủ và toàn điện hơn về các vẫn dé tỷ luận, pháp tý và thực tiễn của việc bảo đâm quyển này, đặc biệt thông qua biện pháp quan trạng đó là TGPL

Với những điểm mới như vậy, luận văn là một tài liệu tham khảo Lôi chờ các cơ quan của

"Nhà nước cũng như các cơ quan của tỉnh Bắc Giang trong quá trình hoàn thiện và thực thử hệ thông, Tháp luật về bão đảm quyển tiếp cận công lý thông qua hoạt động TỔPL ở tỉnh Bắc Giang nói Tiếng và ở các địa phương Khác nói chưng của nước ta trong những năm tới, đẳng thời là một học liệu cho việc nghiên cửu, giảng day các ngành Luậi 1Hên pháp vi Lual Nhân quyền ở Khoa Luậi — Đai học Quốc gia Hà Nội và các cơ sử đào tạo, nghiên cứn luật khắc ở nước ta

7 Kết cầu cña luận van

Ngoài phân Mở đầu, Kết luận, Danh mục ti liệu tha

Danh mục các biểu đồ và Phụ lục, nội dung luận văn được câu trúc thành 3 chương:

Chương 1 Những vân dé iy luận, pháp lý vẻ bảo đảm quyền tiếp cản công lý thông qna

u khao, Danh mye các chữ viết lãi,

Chương 3 Quan điểm, pjải phán báo đảm quyền tiếp cận công Tý thông qua hoạt động trợ

giúp pháp lý ở linh Bắc Giang

Tại Việt Nam, văn để bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL của

người đân còn khả là mới mê Lần đâu tiền trong lịch sử lập hiên, qua 4 bân Hiến pháp của Nhà

móc pháp quyển XHƠN Việt Nam đến bản Hiện pháp năm 2013, các pia tri cơ bản của công lý đã

lân đầu Liên được khẳng định và ghi nhận Chính vì vậy, cho đến nay Việt Kain vẫn chua có công trình nào nghiên cứ một cách Loàn điện, cỏ hệ thông về bảo đảm quyền tiếp cận công lý thông qua

“hoạt đông TGPL mà mới chỉ có một sô công Irinh nghiên cứu về các vẫn để chưng của công lý,

qmyên tiếp cận công, lý và những vẫn để chung về TGPI., trong, đó có thể kế nihur san:

- Cuỗn sách: “Ðđy công lý của thục dân Pháp ở Đông Dương” Nxb Sự that, năm 1962 Tội đung cuốn sách này bao gồm một số bài viết của Chủ tịch Hỗ Chí Minh về vấn đề công lý trơng những năm 1921 — 1926

~ Cuỗn sách: “Quyên con người trong thí bành công lý” của Tòa án nhân dân tối cao, Nxb

Lao động _ Xã hội, năm 2010 Cuốn sách này bao gdm 15 Chương với 545 trang, nội đung đễ cập

dén quyển cơ bản của con người và việc bảo đảm các quyển này trong quả trình thực thỉ công lý

- Luận văn: “Quy

xăm 2015, Khoa Luật — Đại học Quốc gia Hà Nội

tiếp cận công lý ở Việt Nam liện nay” của Thạc sĩ Nguyễn Thể Anh,

- Luận văn: "Hoàn thiện pháp luật về quyền tiếp cân công lý ử Việt Nam hiện nay” của

Thạc sĩ Nguyễn Thủy Linh, năm 2015, Khoa [.uật ~ Đại học Quốc gia Hà Nội

- Luận văn:“Pháp luật về 1OPL cho người nghèo và các đối tương chính sách xã hội khác " của Thạc sĩ Hoàng Thị Liên, năm 2015, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

- Luận văn: “7g giáp pháp lý cho người nghềo trên dịn bản tỉnh Bắc Giang” của Thạc sĩ

Dang Lam Bich, nam 2015, Khoa Luật — Đại họt Quốc gia Hà Nội

- Bài viẾU “Tiếp cẩn công lý và các nguyên lỳ của Nhà nước phấp quyền” của PGS.TS Vũ

Công Giao, Tạp chí Khoa học DHQGHN, Luật học, näm 2009 Bai viet đưa ra nhận định về khái Triệm và đặc điểm của tiếp cận công lý, sự tương thích gift2 các nguyên tắc của tiểp cận công lý với

các nguyễn Lắc của nên phúp quyển tại Việt Neva

Các công trình nêu trên đã cung cấp một số lượng lớn trí thức và thông tin về để tài nghiên

cửn Mặc đủ vậy, sẽ lượng các công trình còn ít vị thế vẫn còn nhiều vấn đề Tỷ Hmận, pháp lý và

thực tiên về quyền tiếp cận công lý chưa được giải quyết Đặc biệt, hồu như chưa có để Lài nào

nghiên cứu về mốt quan hệ giữa quyền tiếp cân công lý và TGPL cfng như về môi quan hé pitta

hai vận để này ở tỉnh Bắc Giang, Do vậy, luận văn này vẫn có ý ngửa cá vẻ lý luận vả thực tiên

3 Dai trợng và nhạm vi nghiên en cũa để tài

3.1 ĐÔI tựng nghiên cửa

Di tượng nghiên cứn của để tải là các vẫn để lý luận, phán lý và thực tiễn vẻ bão đâm quyến tiếp cận công lý thông qua hoạt động, TŒPL, ở tính Bắc Giang

MỞ ĐẦU

1 Tình cấp thiết của đỀ tài nghiên cứu

Công lý là một thuật ngữ xuất hiện tử thời kỳ Hy Lạp cổ đại và được để cập một cách phố biến lrơng nên khoa học pháp lý Lù rước đến nay Trong lịch sử bình (hành của xã hội, khi cơn người nhận thúc được vị tí, vai trò của mình tủ quan niệm về công lý đã đần xuất hiện và được thế hiện rõ nát thông qua việc phân chia các nguồn lợi phẩm theo sự đóng gúp của các thành viên trong,

hộ lạc, ti tộc

Có thể thấy rồng, lịch sử hình thành và phát triển côa khái niệm công lý gắn liên với lịch sử

phát triển của xi hội loài người Trải qua các hình thái kinh tế _ xã hội, công lý phải triển từ những,

'*ết tỉnh cúa nỗ tực, cố gắng không ngứng của nhân loại để thực hiện lý tưởng công bằng, là gia trị nên lảng, cốt lũi Irơng việc Lô chức muội xã hội trật Lự, ôn định và phái triển

Trong xã hội hiện đại, ấn cân công lý được coi là một tiên chuẩn để đánh giá sự tiễn bộ của một quốc gia bởi đây được coi là một quyền cơ bản của con người, của công dân

'Từ sau Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Việt Marn lẫn thử VI, cùng với việc đối mới

*inh tẺ, Đăng và Nhà nước đã chữ trương xây đựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Khân dân,

do Nhân đân và vi Nhân đân nhằm “sine hiện tốt dân clui XHƠN, phái buy dây dù quyền làm chú của nhân dâu”, “vì mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, vẫn mini Nhà nước pháp quyền trước hết cẩn phái có một hệ thông pháp luậi bảo đàm được công lý, bảo

vệ lẽ công bằng cứng nh quyền con người, quyền cơ bản của công đân

Một trong những biện pháp quan trọng để bảo đảm quyển tiếp cần công lý là thông qua

“hoại động trợ giúp pháp lý CTGPL) Quyêu tiếp cận công lý thông qua hoại động 'TGPL được hiểu,

là khả năng thu kiếm, khắc phục những thiệt hại gây ra cho người din thông qua việc cơ quan Nhà

trước, các tổ chúc xã hội cung cấp dich vu pháp lý nhằm đảm bão quyên con người, quyền cơ bản

công dân, Trong những, năm qna, hoạt động TGPI ở Việt Nam đã đạt những thành tựu đáng kể, góp phần tích cực vào việc cải thiện và thúc đẩy việc nụ hưởng quyển được ti

ân công lý của người đân Mặc đù vậy, đo nhiều nguyên nhân chữ quan và khách quan nên việc bảo đảm quyên

tiếp cận công lý thông qua hoạt động TP, hiện vẫn còn nhiều hất cập, hạn chế nhất định, đặc biệt

ở những khu vực vùng núi, vùng sâu, vùng xa và vùng có điều kiện kinh tế khỏ khăn

Trong bối cảnh đỏ, học viên đã hựa chon dé tài “Bêo đâm quyển tiấp cận công if thing qua hoạt động trợ giáp pháp ty 6 tinh Bae Giưng” dễ thục hiện Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Luật

Chương 1

NHỮNG VẤN ĐÈ LÝ LUẬN, PHÁP' LÝ VÉ BẢO ĐẮM QUYÊN

TIẾP CẬN CÔNG LÝ THÔNG QUÁ HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ Ở VIỆT

NAM HIỆN NAY

1.1 Khái niệm công lý, quyên tiếp cận công lý vả trợ giúp pháp lý

1.1.1 Xhúi niệm công lý

Công lý là khải niệm xuất hiện tử thời kỹ sơ khai của nhân loại Ở thời kỷ nảy, ý niệm về công lý đã bất đâu được hình thành thể hiện khái vọng về sự công bằng, tự do, lê phải, lỏng nhân

nghĩa trong mỗi con người Công lý gắn Hèn với lịch mự hình thành vá phát triển xã hội của loài

người, được khắc họa rõ nét qua nhiều công trinh luật học và triết học nổi tiếng

Ở Việt Nan hiện nay vẫn chưa có một định nghĩa cụ thể nào về công, lý được nếu (rong các

ên Luật học (1999), “Công lý có nghĩa là lẽ

phải, lẽ công bằng, phù hợp với pháp luấi đương thời, không thiên lệch, không tư ví" [AI] Trong

ăn bản của cơ quan Nhả nước Tuy nhiên, theo Tử

luận văn này, tác giả chia sẽ và sử dụng định nghĩa công lý của Tử điển Luật học để phân tích các vẫn để có liên quan

1.1.2 Khúi niện quyến tiện côn cing

Luật quốc tế an đại tiếp cân công lý với tính cách là quyền cơ bản của con người Tuy

Tnhiễn, trên thể giới hiện nay nội ham của quyển tiến cận công lý được hiểu theo hai hưởng, chính

sain sau:

Thien , theo cách hiểu truyện thông thủ quyền tiệp cận công lý được xem là khả năng cửa xmọi người có thể sử dụng các địch vụ pháp lý công và nr để được xét xử công bằng, bao gôm các bão đâm pháp lý về mặt Lễ Lụng như quyền tình đẳng trước Lòa, không bị phân biết đổi xử, quyền được xét xử công khai bởi một tòa án không thiên vị, quyên bào chữa và quyền kháng cáo [10]

Tint hai, theo quan điểm hiện đại mà đại điện là Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc

UNDP thi qnyền tiép cân công lý là Khả năng tim kiểm và đạt được sự đền hù, khắc phục những,

thiệt hại (gây ra cho cá nhân hoặc nhóm cá nhân đặc biệt la các nhỏm để bị tén throng) thong qua

việc HẾp cận với các thiết chế tư pháp chính thống (cơ quan điền tra, công tố, tòa án, ) và không,

chỉnh thông (hệ thông các lật tục, các cơ chế hỏa giải tại công đẳng, ) phù hợp với các nguyên

tất và tiêu chuẩn nhân quyền quốc Lê [39]

"Như vậy, từ những, phản tích ở trên có thể xem: “Quyên sắp cân công lý là một quyền con người trong Nhà nuốc pháp quyền, thể hiện khả năng của chủ thề yêu câu Nhà nước bảo đản:

những diễu kiện thuận lợi nhất dễ sử dụng pháp káật nhằm mục dích bảo vệ quyền lợt hop pháp,

chỉnh đúng của mink tại cơ quan Nhà nuắc khi có tranh chấp hoặc bị ví phan"

1.1.3 Khúi niệm trợ giản pháp

TGPL, được hiểu là việc cung cấp địch vụ pháp lý miễn phủ hoặc có giảm phi cho những,

Thứ ba, hoại động TGPL thông qua hình thức tham gia Lễ tựng góp phân bảo vệ quyền và Joi ích của người đân nói chung cũng như các đối tượng được hưởng TGPL nói riêng trước các cơ

quan tiền hành tô tụng

1.1.3 Vai trò, ý nghĩa caa việc bản đâm quyền tiến cận công lị tông qua logt động ứrợ gizip pháp lý

Tit géc độ vĩ mỏ, bảo đảm quyên tiếp cận cổng lý thông qua hoạt động TGPL, giúp hiện

thực hoà các chỉnh sách xã hội công ri thực hiện công bằng, xã hội

Từ góc độ cụ thể, bảo đâm quyền tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL trực tiếp bắo

vệ quyên và lợi ích hợp pháp cho các đối tượng được hưởng TỚPL trong xã hội

Cuéi cùng, hoạt động TGPL gớp phân giứp cho người dân và cốc cơ quamt Nhà nước luân thủ, chấp hành nghiêm chink céc quy định của pháp luật Thông qua hoạt động TGPL, đội ngĩi nihfing người tham gia thục hiện TGPL có thế phát hiện những bất cập từ các quy định của pháp luậi, qua đó kiến nghị đến cơ quan có thắm quyền để sửa đổi bỗ sung, xây dựng mới các văn bản

"hấp luật đỏ sao cho phù hợp với điều kiện kim

xã hội cũa đái nước

‘Xet tổng quát, bảo đảm quyển tiệp cận cảng lÿ thông qua hoạt đông TGPL chính là một

nh thức hiện The hóa quyền con người Nhỏm đối tượng yến thế để tị tấn thương trong xã hội lÁ những người có mức sống thập, do vậy nêu họ không nằm trong điện đối lượng được TOPL thủ sẽ

ảnh tưởng đến tắt cả các quyền khác của họ từ học tập, chăm sóc sức khỏe, tự đo đi lại, tự do cư trú, quyên được hưởng những diễu kiện làm việc thích đảng,

1.3 Khuñn khổ pháp luật hiện bành của Việt Nam liên qnan đến việc hãa đảm qnyén

tiếp cặn công lý thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý

1.3.1 Khái quát khuân khễ pháp luật hiện hành củu Việt Ngm về quyên tiếp cận công bi

và trợ giáp pháp lý

Ở Việt Nam hiện nay, quyển tiếp cận công lý chưa được quy định cu thể, trực tiếp tong, các văn bân quy phạm pháp luật riêng mà thay vào đó là được quy định gián tiếp tại các văn bản quy phạm pháp Inật khát bao gdm: Hién pháp, Bộ mật Tổ tựng hình sự, T.uật TGPE,, T.nật ï tật sư

Như vậy, có thé tha

'am đã khá hoàn chỉnh, có tính thống, nhất, đồng bộ cao V

SPL ở Việt

qmả các hoạt động, TGPL, bảo dam quyên tiếp cận công lý của người dân.

3.2 Pag ví nghiên cứu

VỀ nội dung, luận văn chi tập trung nghiên cứu các vẫn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn về

tảo dim quyền tiếp cả

cửa công lý và TGPL chỉ ưng tính khói quất để Lama tiền đề chơ việc phân tích những nội dụng, chính cửa đễ tài

công lý thông qua hoạt đông TGPL Những phân tích về các vẫn đề khác

VỆ không gian, luận văn chỉ giới hạn pham vì nghiền cứu thực tiển về bảo đâm quyền tiếp

cận công tỷ thông qua hoạt động TỚPI ở tỉnh Bắc Giang Những phân tích về báo dam qnyén tiép

cận cũng lý thông qua hoại động TGPL ở các quốc gia và địa phương khóc của Việi Nơm chủ

mang, tinh khái quát để tham chiến với địa bàn nghiên cứu

Vẻ thời gian, đễ phù hợp với thời gian hạn chế của việc thực hiện luận văn thạc sĩ, luận văn này chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng bảo quyên tiếp cận công lý thủng qua hoại động TOPL ở

tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn tử năm 2014 2018

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cửu

41 Muc dich nghién cin

"Mục đích của luận văn là nghiên cứa các vẫn để lý luận, pháp lý và thực tiễn của việc bảo

đầm quyền tiến cân công lý thông qua hoạt động TGPI, ớ một tính miễn núi là Rắc Giang, qna đó

xút ra những bài học kinh nghiêm và những phương hướng, giải pháp cho việc thúc đây quyền này:

ở địa bản nghiên cứu cũng nh ở các địa phương khác của nước ta

42 Nhiệm nụ nghiên cứa

ðể đại được mục đích nêu trên, luận văn cần giải quyết những nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:

~ Xác định và phân tích khung các vẫn đề tý luận và pháp lý cơ bản về bảo đảm quyển tiếp cận công lý thông qua hoại động TGPL ở Việt Nam

- Dánh giá thực trạng bâo dim quyển tiếp cận công lý thông qua hoạt động TGPL ở tỉnh

Bac Giang trong giai doan tir nim 2014 — 20 L8,

- Dê xuất các quan điểm, giãi pháp Khắc phục những tén tai, han cha, phat huy nhfimg thanh,

tựu để thúc đây việc bảo đâm quyền tiếp cân công lý thông qua hoạt đông TGPL, ở tỉnh Bắc Giang

trong nhữmg năm tới

5 Phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện dựa liên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng của tiết học

"Mắc _ Lênin và một số lý thuyết về công lý, tiếp cân công lý và trợ giúp pháp lý

Để thục Hiện các nhiệu vụ nghiên cứu đặt ra tác giả kếi hựp sử dụng các phương pháp

nghiên cứu cụ thế sau đây:

- Các prương pháp tổng hợp, phân tích các công trình nghiền cứu hiện có và các tải liệu

khác đế làm sáng tố nhữmg vấn đề lý Inận vẻ bảo đâm qnyễn tiếp cận công lý qua hoạt động TGPI,

ở Việt Nam (ở Chương )